www.tinhgiac.com Nhom 7 Vai tro của xuất khẩu đối với phat triển nền kinh tế 1

www.tinhgiac.com Nhom 7 Vai tro của xuất khẩu đối với phat triển nền kinh tế 1 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn,...

VAI TRÒ CỦA XUẤT KHẨU

VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ

VÀ LIÊN HỆ VỚI VIỆT NAM

Nhóm thực hiện: Nhóm 7

Lớp: TMA301.6_LT

Giáo viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thu Hằng

7 Nguyễn Thị Thùy Linh 957040010

10 Nguyễn Trần Phương Linh 951010770

MỤC LỤC

DANH SÁCH THÀNH VIÊN 2

MỤC LỤC 3

LỜI MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA 6

1 Khái niệm 6

2 Đặc điểm của hoạt động xuất khẩu 6

3 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu 7

3.1 Xuất khẩu trực tiếp 7

3.2 Xuất khẩu gián tiếp 7

4 Một số yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu: 8

4.1 Các yếu tố về chính trị 8

4.2 Các yếu tố văn hóa 8

4.3 Các yếu tố về luật pháp 8

4.4 Các yếu tố kinh tế 9

4.5 Các yếu tố cạnh tranh 9

4.6 Các yếu tố tỷ giá hối đoái 9

4.7 Các yếu tố về công nghệ 10

CHƯƠNG II: VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ 11

1 Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ Công Nghiệp hoá đất nước 11

2 Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất

3 Xuất khẩu có tác động tích cực đến việc giải quyết công ăn việc làm và cải

thiện đời sống nhân dân: 15

4 Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại của các quốc gia 16

CHƯƠNG III VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở VIỆT NAM 17

1 Những tác động tích cực của hoạt động xuất khẩu đến phát triển kinh tế ở Việt Nam 17

1.1 Tác động của xuất khẩu đến quá trình tăng trưởng kinh tế nói chung và ngoại thương nói riêng 17

1.2 Tác động của xuất khẩu trong việc thay đổi cơ cấu nền kinh tế 20

1.3 Xuất khẩu có tác động tích cực tới việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiện cuộc sống của nhân dân 22

2 Những hạn chế và thách thức trong hoạt động xuất khẩu của Việt Nam 24

3 Định hướng để phát huy tốt nhất vai trò của xuất khẩu trong phát triển kinh tế: .26

3.1 Với nhà nước Việt Nam: 26

3.2 Với doanh nghiệp Việt Nam: 27

KẾT LUẬN 28

TÀI LIỆU THAM KHẢO 29

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu hướng toàn cầu hóa và khu vực hóa của nền kinh tế thế giới hiệnnay, không một quốc gia nào phát triển nền kinh tế của mình mà không tham giavào quá trình hội nhập quốc tế và khu vực Hoạt động ngoại thương luôn chiếmmột vị trí quan trọng và có tính quyết định đến toàn bộ quá trình phát triển kinh tế

xã hội của từng quốc gia.Trong đó, xuất khẩu đã được thừa nhận là một hoạt độngrất cơ bản, là phương tiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển Đối với nền kinh tế quốcgia, xuất khẩu là động lực hữu hiệu để đem lại lợi ích cho các doanh nghiệp, gópphần thúc đẩy sản xuất trong nước, phát huy tính sáng tạo của các đơn vị kinh tếthông qua cạnh tranh quốc tế Kinh doanh xuất khẩu còn là phương tiện để khaithác các lợi thế về tự nhiên, vị trí địa lí, nguồn nhân lực… và các nguồn lựckhác.Với nền kinh tế thế giới, xuất khẩu còn thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế giữacác nước và đẩy mạnh tiến trình hội nhập nền kinh tế toàn cầu

Để nghiên cứu, tìm hiểu sâu và chi tiết hơn về vai trò của xuất khẩu, nhómchúng em đã xây dựng đề tài “ Vai trò của hoạt động xuất khẩu đồi với việc pháttriển nền kinh tế” Trong phạm vi nghiên cứu của mình, nhóm chúng em cũng đã

có những liên hệ tới hoạt động xuất khẩu của Việt Nam để chứng minh những đónggóp quan trọng của hoạt động này đối với quá trình phát triển kinh tế đất nước Cóthể nói, xuất khẩu đã song hành cùng với sự hồi phục và phát triển của nền kinh tế

cũng như những đóng góp to lớn của xuất khẩu trong việc tạo ra một diện mạo mớicho nền kinh tế Bằng những ví dụ minh họa trong nền kinh tế Việt Nam, nhómchúng em hy vọng sẽ đem đến những kiến thức cơ bản và rõ ràng nhất về vai tròcủa hoạt động xuất khẩu trong quá trình phát triển kinh tế

Trong quá trình nghiên cứu cũng như trình bày đề tài, nhóm chúng em khôngthể tránh được những thiếu sót cũng như những lỗi sai Vì vậy rất mong nhận được

sự góp ý của cô giáo để chúng em có thể hoàn thiện được đề tài của mình Chúng

em xin chân thành cảm ơn

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT

KHẨU HÀNG HÓA

1 Khái niệm

Hoạt động xuất khẩu hàng hoá là việc bán hàng hoá và dịch vụ cho một quốcgia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán, với mục tiêu là lợinhuận.Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc với cả hai quốcgia Mục đích của hoạt động này là thu được một khoản ngoại tệ dựa trên cơ sởkhai thác lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế Khiviệc trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cựctham gia mở rộng hoạt động này

2 Đặc điểm của hoạt động xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu là một mặt của hoạt động thương mại quốc tế nên nócũng có những đặc trưng của hoạt động thương maị quốc tế và liên quan đến cáchoạt động thương mại quốc tế khác như bảo hiểm quốc tế, thanh toán quốc tế, vậntải quốc tế Hoạt động xuất khẩu không giống như hoạt động buôn bán trong nước

ở đặc điểm là nó có sự tham gia buôn bán của đối tác nước ngoài, hàng hoá phục vụcho nhu cầu tiêu dùng ở phạm vi nước ngoài

Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nềnkinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hoá

thiết bị công nghệ cao Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi íchcho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng

Hoạt động xuất khẩu diễn ra rất rộng về không gian và thời gian Nó có thểdiễn ra trong thời gian rất ngắn song cũng có thể kéo dài hàng năm, có thể đượcdiễn ra trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau

Hoạt động xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia Nó không chỉ đemlại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy mạnh sản xuất trongnước nhờ tích luỹ từ khoản thu ngoại tệ cho đất nước, phát huy tính sáng tạo củacác đơn vị kinh tế thông qua cạnh tranh quốc tế Kinh doanh xuất nhập khẩu còn làphương tiện để khai thác các lợi thế về tự nhiên, vị trí địa lý, nhân lực và các nguồnlực khác.Ngoài ra hoạt động xuất khẩu còn thúc đẩy quan hệ hợp tác quốc tế giữacác nước và đẩy mạnh tiến trình hội nhập nên kinh tế toàn cầu

3 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu

3.1 Xuất khẩu trực tiếp

Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu mà nhà xuất khẩu giao dịch trựctiếp với khách hàng nước ngoài ở khu vực thị trường nước ngoài thông qua tổ chứccủa mình

3.2 Xuất khẩu gián tiếp

Là hình thức xuất khẩu khi doanh nghiệp thông qua dịch vụ của các tổ chứcđộc lập đặt ngay tại nước xuất khẩu để tiến hành xuất khẩu sản phẩm của mình ranước ngoài

4 Một số yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu:

Trên thị trường thế giới, các quốc gia sẽ vấp phải khó khăn trong việc hoạtđộng trong một môi trường kinh doanh xa lạ đầy rủi ro, cạnh tranh khốc liệt và chịuảnh hưởng của nhiều yếu tố

4.1 Các yếu tố về chính trị

Chính trị có ổn định thì mới tạo đà cho kinh tế phát triển.Yếu tố này là nhân tốkhuyến khích hoặc thúc đẩy quá trình xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ.Môi trườngchính trị ổn định tạo tâm lí yên tâm, tin tưởng sản xuất kinh doanh, từ đó thúc đẩyxuất khẩu phát triển

4.2 Các yếu tố văn hóa

Quốc gia xuất khẩu chỉ có thể thành công trên thị trường quốc tế khi có sựhiểu biết nhất định về phong tục, tập quán, thị hiếu, thói quen mà điều này lại có sựkhác biệt ở mỗi quốc gia Do vậy, hiểu biết về môi trường văn hóa sẽ giúp ích trongviệc quốc gia thích ứng được với thị trường để từ đó có chiến lược đúng đắn trongviệc mở rộng thị trường xuất khẩu của mình

4.5 Các yếu tố cạnh tranh

Các yếu tố cạnh tranh bao gồm:

 Sự đe dọa của các đối thủ cạnh tranh tiềm năng

 Sức ép người cung cấp

 Sức ép người tiêu dùng

 Sự đe dọa của các sản phẩm thay thế

 Các yếu tố cạnh tranh trong nội bộ ngành

Trong buôn bán quốc tế, đồng tiền thanh toán thường là ngoại tệ đối với mộttrong hai bên hoặc cả hai bên Do vậy, khi đồng tiền làm phương tiện thanh toánbiến động thì lợi ích của một trong hai bên sẽ bị thiệt hại Khi tỷ giá hối đoái tănglàm cho giá hàng hóa xuất khẩu trở nên đắt đỏ, sức cạnh tranh của hàng hóa đó trênthị trường thế giới bị giảm dẫn đến hoạt động xuất khẩu bị thu hẹp Ngược lại, khi

tỷ giá hối đoái giảm, tức đồng nội tệ giảm so với đồng ngoại tệ thì sẽ tăng hoạtđộng xuất khẩu

4.7 Các yếu tố về công nghệ

Hiện nay, có rất nhiều công nghệ tiên tiến ra đời tạo cơ hội cũng như nguy cơđối với tất cả các ngành công nghiệp nói chung và kinh doanh xuất nhập khẩu nóiriêng Khoa học công nghệ tác động làm tăng hiệu quả của công tác xuất khẩudoanh nghiệp, thông qua tác động vào các lĩnh vực bưu chính viễn thông, vận tảihàng hóa, công nghệ ngân hàng… Ví dụ: nhờ sự phát triển của hệ thống bưu chínhviễn thông mà các doanh nghiệp ngoại thương có thể đàm phán với khách hàng quađiện thoại, telex, fax… giảm bớt chi phí đi lại Hơn nữa, các doanh nghiệp có thểnhanh chóng nắm bắt được những thông tin mới nhất về thị trường… Ngược lạinếu quốc gia không nắm bắt, cập nhật những công nghệ tiên tiến hiện đại áp dụngvào sản xuất thì sẽ có nguy cơ tụt hậu.Những công nghệ tiên tiến ra đời càng đẩykhoảng cách giữa các quốc gia đi xa hơn

CHƯƠNG II: VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN

NỀN KINH TẾ

1 Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ Công Nghiệp hoá đất nước

Công nghiệp hóa đất nước theo những bước đi thích hợp là con đường tất yếu

để khắc phục tình trạng nghèo và chậm phát triển Để công nghiệp hóa đất nướctrong một thời gian ngắn, đòi hỏi phải có số vốn rất lớn để nhập khẩu máy móc,thiết bị, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến

Nguồn vốn ngoại tệ để nhập khẩu có thể được hình thành từ các nguồn sau:

Đầu tư nước ngoài

Kinh doanh du lịch, dịch vụ thu ngoại tệ

Vay nợ, nhận viện trợ

Xuất khẩu hàng hoá

Các nguồn vốn ngoại tệ như: đầu tư trực tiếp nước ngoài, kinh doanh dịch vụthu ngoại tệ, vay nợ, nhận viện trợ, tuy quan trọng nhưng không đóng góp nhiềuvào việc tăng thu ngoại tệ hoặc các quốc gia vẫn phải trả bằng cách này hay cáchkhác Nguồn vốn quan trọng nhất để nhập khẩu, công nghiệp hóa đất nước là xuấtkhẩu Chỉ có xuất khẩu hàng hoá là nguồn thu ngoại tệ lớn của đất nước, nguồn thunày dùng để nhập khẩu các trang thiết bị hiện đại phục vụ công nghiệp hóa và trangtrải những chi phí cần thiết khác cho quá trình này, xuất khẩu không những nâng

lực sản xuất hiện đại của chính nước đó

Trong tương lai, nguồn vốn bên ngoài sẽ tăng lên nhưng mọi cơ hội đầu tư,vay nợ của nước ngoài và các tổ chức quốc tế chỉ thuận lợi khi các chủ đầu tư vàngười cho vay thấy được khả năng xuất khẩu – nguồn vốn duy nhất để trả nợ – trởthành hiện thực Điều này càng nói lên vai trò vô cùng quan trọng của xuất khẩu

2 Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển

Cơ cấu sản xuất và tiêu dùng trên thế giới đã và đang thay đổi vô cùng mạnhmẽ.Đó chính là thành quả của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại.Sựchuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá phù hợp với xu hướngphát triển của kinh tế thế giới là tất yếu đối với những nước đang phát triển

Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyểndịch cơ cấu kinh tế

Một là: Xuất khẩu chỉ là việc tiêu thụ sản phẩm thừa do sản xuất vượt quá tiêu

dùng nội địa Đối với những nước nền kinh tế còn lạc hậu, chậm phát triển,về cơbản chưa đủ tiêu dùng Nếu chỉ thụ động chờ ở sự “thừa ra” của sản xuất thì xuấtkhẩu sẽ vẫn cứ nhỏ bé và tăng trưởng chậm chạp, sản xuất và sự thay đổi cơ cấukinh tế sẽ rất chậm

Hai là: Coi thị trường đặc biệt: thị trường thế giới là hướng quan trọng để tổ

chức sản xuất Quan điểm thứ hai chính là xuất phát từ nhu cầu của thị trường thếgiới để tổ chức sản xuất.Điều đó có tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh

tế, thúc đẩy sản xuất phát triển Sự tác động này đến sản xuất thể hiện ở chỗ:

 Xuất khẩu tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành khác có cơ hội phát triển Khi chúng ta xuất khẩu một mặt hàng nào đó kéo theo đó là sự phát triển các ngànhkhác phục vụ cho việc xuất khẩu mặt hàng này Chẳng hạn khi xuất khẩu các sảnphẩm dệt may thì ngành sản xuất nguyên liệu như bông, sợi hay thuốc nhuộm cũng

sẽ phát triển theo quy mô xuất khẩu sản phẩm may Sự phát triển của ngành côngnghiệp chế biến thực phẩm xuất khẩu, dầu thực vật, chè…có thể kéo theo sự pháttriển của ngành công nghiệp chế tạo thiết bị phục vụ cho nó Chính điều này làmcho cơ cấu kinh tế thay đổi một cách đồng bộ không có sự mất cân đối giữa cácngành với nhau Như vậy xuất khẩu đã góp phần tạo ra một cơ cấu kinh tế phù hợpvới xu thế phát triển của thế giới

 Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần cho sản xuấtphát triển và ổn định

Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng muốn mở rộng thị trường, nâng cao khả năngchiếm lĩnh thị trường từ đó thu lợi nhuận cao Mặt khác mở rộng thị trường xuấtkhẩu là giảm sự phụ thuộc vào thị trường nội địa khi thị trường này có sự biến độngảnh hưởng không tốt đến việc kinh doanh của doanh nghiệp và tăng khả năng thoảmãn nhu cầu cho người tiêu dùng

Thị trường nước ngoài hầu như là những thị trường có sức tiêu thụ hàng hoálớn hơn so với nhu cầu tiêu dùng trong nước, chính vì vậy mọi doanh nghiệp đềuluôn cố gắng thoả mãn tốt nhất nhu cầu này để tăng doanh thu đạt lợi nhuận caonhưng lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng lớn, doanh nghiệp phải chịu sự cạnh tranhgay gắt từ các doanh nghiệp khác Trong điều kiện như vậy doanh nghiệp muốn tồntại và phát triển đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức lại sản xuất kinh doanh, nângcao năng lực sản xuất hiện có cả về số lượng và chất lượng bằng cách nhập các

xuất để nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cao khảnăng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác Như vậy xuất khẩu góp phần thúc đẩyphát triển sản xuất ngày một hiện đại hơn và ổn định hơn.

 Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế - kỹ thuật nhằm cải tạo và nâng cao nănglực sản xuất trong nước

Điều này muốn nói đến xuất khẩu là phương tiện quan trọng tạo ra vốn và kỹthuật, công nghệ từ các quốc gia khác trên thế giới,nhằm hiện đại hóa nền kinh tếcủa đất nước, tạo ra một năng lực sản xuất mới

 Các doanh nghiệp trưởng thành và tích lũy nhiều kinh nghiệm hơn khi xuấtkhẩu hàng hóa ra thị trường thế giới

Doanh nghiệp muốn có một chỗ đứng trên thị trường thì phải có kế hoạch sảnxuất kinh doanh sao cho có thể tận dụng hết mọi năng lực sản xuất hiện có để tạo ranhững sản phẩm có chất lượng tốt đáp ứng được đòi hỏi của người tiêu dùng vềtính năng, công dụng của sản phẩm càng nhiều càng tốt nhưng lại phải có mức giá

cả hợp lý để vừa có thể cạnh tranh về giá với các doanh nghiệp khác vừa mang lạilợi nhuận cho doanh nghiệp Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp luôn cố gắng

để sản xuất có hiệu quả tăng cường đổi mới và hoàn thiện công việc quản trị sảnxuất kinh doanh, thúc đẩy sản xuất, mở rộng thị trường

Doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả cũng có nghĩa là nền kinh tế cũng ngày một

đi lên, như vậy xuất khẩu không chỉ đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp mà cònlàm cho nền kinh tế ngày một phát triển và ổn định

3 Xuất khẩu có tác động tích cực đến việc giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân:

Tác động của xuất khẩu đến việc làm và đời sống nhân dân bao gồm rất nhiềumặt:

 Vấn đề việc làm:

Hiện nay việc hàng trăm triệu người lao động đang đổ xô về thành phố kiếmviệc làm đã gây ra nhiều vấn đề xã hội và làm cho sự quản lý của nhà nước thêmkhó khăn Điều đó cũng chứng tỏ người dân, đặc biệt là những người dân ở cácvùng nông thôn đang thiếu việc làm một cách trầm trọng Xuất khẩu đã giải quyếtđược vấn đề công ăn việc làm, tạo thu nhập ổn định cho người lao động

Sự gia tăng đầu tư trong ngành sản xuất hàng hoá xuất khẩu đã tạo điều kiệnthúc đẩy sản xuất trong nước tăng lên cả về quy mô và tốc độ phát triển, các ngànhnghề cũ được khôi phục, ngành nghề mới ra đời, sự phân công lao động mới đòihỏi lao động được sử dụng nhiều hơn, đặc biệt là các ngành sản xuất, chế biếnhàng xuất khẩu, đang trực tiếp là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc và cóthu nhập không thấp Ngoài ra, trong suốt quá trình thực hiện xuất khẩu hàng hóa,lực lượng lao động tham gia dịch vụ xuất khẩu cũng không hề nhỏ

 Nâng cao đời sống nhân dân:

Xuất khẩu làm tăng GDP, làm gia tăng nguồn thu nhập quốc dân,từ đó có tác độnglàm tăng tiêu dùng nội địa Điều này dẫn đến việc người dân có nhu cầu cao hơn vềcác loại hàng hóa cao cấp cũng như sự phong phú, đa dạng của sản phẩm

Bên cạnh đó, xuất khẩu cũng đóng góp vào ngân sách quốc gia một nguồn vốnngoại tệ đáng kể Đây là nguồn vốn dùng để nhập khẩu các vật phẩm tiêu dùng