Phương pháp dạy học theo hướng tích cực cần thể hiệnđược sự phản ánh quá trình hoạt động nhận thức của HS nhằm đạt được mục đích đã đề ra trong đó giáo viên tổ chức cho HS hoạt động theo
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
TIỂU LUẬN DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
Trang 2giáo dục là đào tạo ra những con người có nhân cách hoàn thiện, thích ứng với mọi hoàncảnh và biến đổi của xã hội Trước yêu cầu đổi mới giáo dục thì việc tích cực hóa HĐNTcủa HS càng trở nên bức thiết hơn.
Nếu bạn làm việc (học tập) tích cực thì kết quả thường như thế nào? Rất tốt và ítnhất bạn cảm thấy hưng phấn để tiếp tục làm (học) những việc tiếp theo Nếu bạn luônlàm việc tích cực chắc chắn công việc của bạn sẽ trôi chảy, tiến bộ nhanh, được nânglương, thăng chức, cảm thấy hạnh phúc hơn, cuộc sống sung túc hơn… Nếu bạn luôn họctập tích cực thì tất nhiên bạn sẽ phát triển tư duy, có kết quả tốt, có học bổng, điểm cao,
… Tại sao lại không truyền tính tích cực đó cho học sinh (HS)?
Nếu HS luôn tích cực trong hoạt động nhận thức thì tính tích cực sẽ được rèn luyệnthường xuyên, dần trở thành một phần tính cách của HS, về sau các em sẽ dễ thành côngtrong cuộc sống, hữu ích cho xã hội
Là giáo viên, tôi nhận thấy sự cần thiết của việc tích cực hoạt động nhận thức của
học sinh Vậy nên tôi xin trình bày bài viết về “Một số khái niệm liên quan đến việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh”.
N I DUNG ỘI DUNG
Ch ương 1 ng 1
C S LÍ LU N VÀ TH C TI N V VI C TÍCH C C HÓA HO T Đ NG NH N Ơ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN Ở LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN Ề VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ẠT ĐỘNG NHẬN ỘI DUNG ẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN
TH C C A H C SINH ỨC CỦA HỌC SINH ỦA HỌC SINH ỌC SINH
1 Tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS
1.1 Tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS
Tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS là một hiện tượng sư phạm biểuhiện ở sự cố gắng hết sức cao về nhiều mặt trong hoạt động nhận thức của trẻ nói chung.Tính tích cực hoạt động học tập là sự phát triển ở mức độ cao hơn trong tư duy, đòi hỏimột quá trình hoạt động "bên trong" hết sức căng thẳng với một nghị lực cao của bảnthân, nhằm đạt được mục đích là giải quyết vấn đề cụ thể nêu ra
Tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS thể hiện ở những hoạt động trí tuệ
là tập trung suy nghĩ để trả lời câu hỏi nêu ra, kiên trì tìm cho được lời giải hay của một
Trang 3bài toán khó cũng như hoạt động chân tay là say sưa lắp ráp tiến hành thí nghiệm Tronghọc tập hai hình thức biểu hiện này thường đi kèm nhau tuy có lúc biểu hiện riêng lẻ Cácdấu hiệu về tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS thường được biểu hiện:
– HS khao khát tự nguyện tham gia trả lời các câu hỏi của giáo viên, bổ sung cáccâu trả lời của bạn và thích được phát biểu ý kiến của mình trước vấn đề nêu ra
– HS hay thắc mắc và đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề các em chưa rõ.– HS chủ động vận dụng linh hoạt những kiến thức, kỹ năng đã có để nhận thứccác vấn đề mới
– HS mong muốn được đóng góp với thầy, với bạn những thông tin mới nhận từ cácnguồn kiến thức khác nhau có thể vượt ra ngoài phạm vi bài học, môn học
Tính tích cực trong hoạt động nhận thức của HS phổ thông có thể phân biệt theo
3 cấp độ sau:
- Sao chép, bắt chước: Kinh nghiệm hoạt động bản thân HS được tích luỹ dầnthông qua việc tích cực bắt chước hoạt động của giáo viên và bạn bè Trong hoạt độngbắt chước cũng có sự gắng sức của thần kinh và cơ bắp
- Tìm tòi, thực hiện: HS tìm cách độc lập suy nghĩ để giải quyết các bài tập nêu
ra, mò mẫm những cách giải khác nhau và từ đó tìm ra lời giải hợp lý nhất cho vấn đềnêu ra
- Sáng tạo: HS nghĩ ra cách giải mới, độc đáo, hoặc cấu tạo những bài tập mớicũng như cố gắng tự lắp đặt những thí nghiệm để chứng minh cho bài học Lẽ đươngnhiên là mức độ sáng tạo của HS có hạn nhưng đó là mầm móng để phát triển tính sángtạo về sau
1.2 Những đặc trưng của tích cực hoá hoạt động nhận thức
Tích cực hóa hoạt động nhận thức trong học tập của HS thực chất là tập hợp cáchoạt động nhằm chuyển biến vị trí từ học bị động sang chủ động, tự bản thân đi tìm kiếmtri thức để nâng cao hiệu quả học tập
Đặc trưng cơ bản của tích cực hóa hoạt động nhận thức của HS trong quá trình họctập là sự linh hoạt của HS dưới sự định hướng, tổ chức của người tự từ bỏ vai trò chủ thể
(giáo viên) với mục đích cuối cùng là HS tự mình khám phá ra kiến thức cùng với cách
Trang 4tìm ra kiến thức Trong quá trình dạy học, để phát huy tính tích cực trong hoạt động nhậnthức của HS thì quá trình dạy học đó phải diễn biến sao cho:
– HS được đặt ở vị trí chủ thể, tự giác, tích cực, sáng tạo trong hoạt động nhậnthức của bản thân
– Giáo viên là người định hướng trong hoạt động dạy học
– Quá trình dạy học phải dựa trên sự nghiên cứu những quan niệm, kiến thức sẵn
có của người học, khai thác những thuận lợi đồng thời nghiên cứu kỹ những chướng ngại
có khả năng xuất hiện trong quá trình dạy học
– Mục đích dạy học không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tri thức, kỹ năng, kỹ xảo
mà còn phải dạy cho HS cách học, cách tự học, tự hoạt động nhận thức nhằm đáp ứng cácnhu cầu của bản thân và xã hội
2 Dạy học vật lý theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức
2.1 Quan niệm về phương pháp dạy học theo hướng tích cực
Khi nói tới phương pháp tích cực, thực tế là nói tới một nhóm các phương pháp dạyhọc theo hướng phát huy tính tích cực của HS
Trong quá trình dạy học cần kích thích sự hứng thú trong học tập cho HS, cần pháthuy tính tích cực, tính tự lực sáng tạo trong học tập của HS Để làm điều đó đòi hỏi ngườithầy giáo phải lựa chọn, tìm tòi những phương pháp dạy học phù hợp với nội dung bàihọc, đặc điểm của đối tượng, điều kiện vật chất, và đây là một hoạt động sáng tạo củangười thầy trong hoạt động dạy Phương pháp dạy học theo hướng tích cực cần thể hiệnđược sự phản ánh quá trình hoạt động nhận thức của HS nhằm đạt được mục đích đã đề
ra trong đó giáo viên tổ chức cho HS hoạt động theo hướng tích cực, giúp HS tự giác tiếpnhận kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo nhằm đạt được mục đích đề ra với kết quả cao
2.2 Những đặc trưng của phương pháp dạy học theo hướng tích cực
Phương pháp dạy học theo hướng tích cực có những điểm mạnh riêng của nó màcác phương pháp khác không thể có được, đó là HS lĩnh hội kiến thức bằng chính sự hoạtđộng tích cực cao độ của bản thân, tự họ chủ động sáng tạo nên các vấn đề, các tìnhhuống để nghiên cứu Phương pháp dạy học theo hướng tích cực thể hiện bởi các đặctrưng cơ bản sau:
Trang 52.2.1 Dạy học hướng vào HS
Dạy học hướng vào HS là lối dạy học do người học chủ động điều khiển, cá nhâncủa người học vừa là mục đích vừa là chủ thể của quá trình học tập để cho tiềm năng củamỗi cá nhân được phát triển đầy đủ
Phương pháp dạy học tích cực đề cao vai trò chủ thể của người học, xem HS vừa làchủ thể, vừa là đối tượng của quá trình dạy học Dĩ nhiên việc đề cao vai trò của chủ thểtích cực chủ động của người học không phủ nhận vai trò chủ đạo của người dạy
2.2.2 Dạy học bằng tổ chức các hoạt động cho HS
Theo lý thuyết hoạt động được Vưgôtxki khởi xướng và A.N.Lêônchip phát triển:bằng hoạt động và thông qua hoạt động, mỗi người tự sinh thành ra mình, tạo dựng vàphát triển ý thức cũng như nhân cách cho bản thân
Vận dụng vào dạy học, việc học tập của HS có bản chất hoạt động: Bằng hoạt động
và thông qua hoạt động của bản thân mà chiếm lĩnh kiến thức, hình thành và phát triểnnăng lực trí tuệ cũng như quan điểm đạo đức, thái độ Kết quả của việc học tập phụ thuộcchủ yếu vào hoạt động học của HS
Nhiệm vụ chính của giáo viên là tổ chức, hướng dẫn hoạt động học của HS để thôngqua hoạt động đó mà HS lĩnh hội được nền văn hoá xã hội, tạo ra sự phát triển nhữngphẩm chất, tâm lý và hình thành nhân cách cho chính bản thân Muốn tổ chức, hướng dẫntốt hoạt động học tập vật lý của HS mà thực chất là hoạt động nhận thức vật lý, ngườigiáo viên cần nắm vững quy luật chung nhất của quá trình nhận thức khoa học, lôgic hìnhthành các kiến thức vật lý, những hành động thường gặp trong quá trình nhận thức vật lý,những phương pháp nhận thức vật lý phổ biến để hoạch định những hành động, thao táccần thiết của HS trong quá trình chiếm lĩnh một kiến thức hay một kỹ năng xác định vàcuối cùng là nắm được những biện pháp để động viên khuyến khích HS tích cực, tự lựcthực hiện các hành động đó, đánh giá kết quả hành động
2.2.3 Dạy học chú trọng đến việc rèn luyện phương pháp tự học, tự nghiên cứu
Muốn phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học thì cần xem việc rènluyện phương pháp học tập cho HS không chỉ là một phương tiện nâng cao hiệu quả dạy
Trang 6học mà phải xem đó là một mục tiêu dạy học Trong một xã hội hiện đại đang biến đổinhanh với sự bùng nổ thông tin, khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão thì việc dạyhọc không thể hạn chế ở chức năng dạy kiến thức mà phải chuyển mạnh sang dạy cảphương pháp học.
2.2.4 Dạy học chú trọng đến việc trau dồi kiến thức và bồi dưỡng kĩ năng,
kĩ xảo
Quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động nhận thức, HS phải tự nỗ lực,tích cực cao trong hoạt động nhận thức của bản thân Tính tích cực thể hiện ở nhiều mức
độ và dưới nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, việc bồi dưỡng kỹ năng, kỹ xảo thể hiện
rõ trong việc tích cực hoá hoạt động nhận thức, kỹ năng bao gồm các kỹ năng thu nhập
và xử lý thông tin như: quan sát, thực nghiệm, lấy số liệu, tra cứu, lập bảng biểu, vẽ đồthị, rút ra kết luận, xây dựng các dự đoán, các giả thuyết khoa học Các kỹ năng này sẽđược trau dồi thông qua hoạt động tích cực của bản thân trong quá trình lĩnh hội kiếnthức Cũng thông qua hoạt động này ta đã rèn luyện cho HS tác phong làm việc khoa học,thể hiện tính kiên nhẫn, tỉ mỉ, chính xác, trung thực và có kế hoạch cụ thể trong học tậpcũng như trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học theo hướng tích cực hoá
ra, t đó giúp h c sinh ti p thu đết ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c m t ki n th c nh t đ nh nào đó Nh m giúp ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ết ứu ấn ịnh nào đó Nhằm giúp ằm giúp
h c sinh phát tri n kĩ năng giao ti p Phát tri n năng ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia l c ực nh n th c và t duy c a ận thức và tư duy của ứu ư ủa
h c sinh Phát tri n nhân cách h cểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia sinh
Theo A.T.Francisco (1993): " H c t p nhóm là m t phận thức và tư duy của ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ương pháp học tập mà theong pháp h c t p mà theoận thức và tư duy của
phương pháp học tập mà theong pháp đó h c viên trong nhóm trao đ i, giúp đ và h p tác v i nhau trongổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ỡ và hợp tác với nhau trong ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ới nhau trong
Trang 7h c t p"ận thức và tư duy của
2 B n ch t c a ph ản chất của phương pháp ất của phương pháp ủa phương pháp ương 1 ng pháp d y ạy h c theo ọc theo nhóm
-Trong th i đ i ngày nay, khi khoa h c kĩ thu t ngày càng phát tri n thì yêu c u làmận thức và tư duy của ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ầu làm
vi c theo nhóm là c n thi t h n bao gi h t Đ n gi n là vì không ai hoàn h o, làm ầu làm ết ơng pháp học tập mà theo ết ơng pháp học tập mà theo ải ải
vi c theo nhóm có th t p trung nh ng m t m nh c a t ng ngểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ận thức và tư duy của ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ặt ủa ư i và b sung, hoànổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trongthi n cho nhau nh ng đi m y u.ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết
- D y h c theo nhóm đòi h i ỏ, giáo viên ph i chu n b kĩ lải ẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, ịnh nào đó Nhằm giúp ưỡ và hợp tác với nhau trongng k ho ch d y h c, ết
l a ực ch n nh ng n i dung ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp th c ực s phù h p v i ho t đ ng nhóm và thi t k đực ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ới nhau trong ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ết ết ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c các
ho t đ ng giúp các em lĩnh h i, khám phá ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ki n ết th c m i m t cách t tứu ới nhau trong ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ốt nh t.ấn
- T ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ch c d y h c nhóm là ứu m t ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp hình th c d y h c m i Đó là m t trong nh ng ứu ới nhau trong ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoànhình th c th c hi n t t vi c d y h c phát huy tính tích c c và tứu ực ốt ực ương pháp học tập mà theong tác c a h c ủa sinh V i hình th c này, h c sinh đới nhau trong ứu ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c h p d n, lôi cu n vào các ho t đ ng h c, thuấn ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ốt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp
lược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia m ki n th c b ng chính kh năng c a mình v i s giúp đ , hết ứu ằm giúp ải ủa ới nhau trong ực ỡ và hợp tác với nhau trong ưới nhau trongng d n c a giáo ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ủa viên
- Phương pháp học tập mà theong pháp d y h c theo nhóm được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia s d ng nh m khai thác c ử dụng nhằm khai thác ụng nhằm khai thác ằm giúp v n ốt ki n th c ết ứu
mà các em đã tích luỹ, nh ng hi u bi t th c t trong ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ực ết đ i s ng ho c v n d ng ki n ốt ặt ận thức và tư duy của ụng nhằm khai thác ết
th c vào cu c s ng lao đ ng ứu ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ốt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp s nải xu t.ấn
3 Đánh giá u ư nh ược đi m c a ph c ểm của phương pháp ủa phương pháp ương 1 ng pháp d y ạy h c theo ọc theo nhóm
3.1 u đi m Ưu điểm ểm của phương pháp
- Ho t đ ng h p tác trong nhóm sẽ làm cho t ng thành viên quen d n v i s phân ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ầu làm ới nhau trong ực công h p tác trong lao đ ng xã h i, hi u qu h c t p sẽ tăng lên nh t là lúc ph i ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ải ận thức và tư duy của ấn ải
gi i quy t nh ng v n đ gây c n, lúc xu t hi n th c s nhu c u ph i h p gi a các ải ết ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ấn ề mà giáo viên đặt ấn ấn ực ực ầu làm ốt ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn
cá nhân đ hoàn thành công vi c.ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
- Trong ho t đ ng h p tác, m c tiêu ho t đ ng là c a toàn nhóm, nh ng m i cá ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ủa ư ỗi cá nhân được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c phân công m t nhi m v c th , ph i h p nhau đ đ t m c tiêu chung :ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ụng nhằm khai thác ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ốt ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ụng nhằm khai thác
Mô hình h p tác trong xã h i đ a vào đ i s ng h c đợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ư ốt ư ng có tác d ng chu n b cho ụng nhằm khai thác ẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, ịnh nào đó Nhằm giúp
h c sinh thích ng v i đ i s ng xã h i trong đó m i ngứu ới nhau trong ốt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ỗi cá ư i s ng và làm vi c theo s ốt ực phân công h p tác v i t p th c ng đ ng.ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ới nhau trong ận thức và tư duy của ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ồng
Trang 8- T t c các thành viên trong nhóm ấn ải đ u ề mà giáo viên đặt có c h i tham gia chia ơng pháp học tập mà theo ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp s ẻ ý ki n và kinh ết nghi m c a mình ủa v i ới nhau trong c nhóm Trong quá trình quan sát các nhóm làm vi c giáo ải viên có th thay ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia đ i ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong c u trúc ấn c a ủa nhóm đ t o c h i cho các thành viên có ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ơng pháp học tập mà theo ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp d p ịnh nào đó Nhằm giúp trao
đ i ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong nhi u ngề mà giáo viên đặt ư i v i nhau Xây d ng ý th c làm vi c theoới nhau trong ực ứu nhóm
3.2 Nh ược c đi m ểm của phương pháp
- D y h c theo nhóm có th gây n trong l p khó ki m soát, vì v y giáo viên c n ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ồng ới nhau trong ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ận thức và tư duy của ầu làmchú ý giáo d c và rèn luy n k năng ho t đ ng h p tác trong nhóm cho h c sinh.ụng nhằm khai thác ỷ năng hoạt động hợp tác trong nhóm cho học sinh ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
- Nhi u h c sinh không thích h c theo nhóm, vì mu n ch ng t kh năng c a mình ề mà giáo viên đặt ốt ứu ỏ, ải ủa
v i giáo viên h n là v i b n.ới nhau trong ơng pháp học tập mà theo ới nhau trong
- Trong nhóm có th có 1 s h c sinh tích c c, m t s khác l i vào các b n trong ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ốt ực ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ốt ỷ năng hoạt động hợp tác trong nhóm cho học sinh.nhóm
- Vi c phân nhóm khó khăn m t nhi u th i gian khó có th đánh giá trên k t qu ấn ề mà giáo viên đặt ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ải
th o lu n c a nhóm Vì v y giáo viên c n k t h p đánh giá c a th y v i đánh giá ải ận thức và tư duy của ủa ận thức và tư duy của ầu làm ết ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ủa ầu làm ới nhau trong
c a trò.ủa
4 Yêu c u th c hi n ph ầu thực hiện phương pháp ực hiện phương pháp ệm ương 1 ng pháp d y ạy h c theo ọc theo nhóm
- C n k t h p phầu làm ết ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ương pháp học tập mà theong pháp d y h c theo nhóm v i ới nhau trong các phương pháp học tập mà theong pháp đ c tr ng bặt ư ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp môn trên c s ơng pháp học tập mà theo ở n i ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp dung bài h c Các phương pháp học tập mà theong pháp n y phát huy tính t giác, tích ầu làm ực
c c ực ch ủa đ ng, sáng t o c a h c sinh ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ủa dưới nhau trong s t ch c ch đ o c a giáoi ực ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ứu ỉ đạo của giáo ủa viên
- Vi c l a ực ch n đúng và s k t h p ực ết ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia hài hoà các phương pháp học tập mà theong pháp d y h c nh m đ t ằm giúp
hi u qu cao ải ph ụng nhằm khai thác thu c ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp r t ấn nhi u vào trình đ , ngh thu t s ph m và lòng nhi t ề mà giáo viên đặt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ận thức và tư duy của ưtình, ngoài trình đ chuyên môn , nghi p ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp v ụng nhằm khai thác và v n ốt s ng c a ngốt ủa ư th y.i ầu làm
- L p ới nhau trong h c được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c chia làm 4 -6 nhóm m i ỗi cá nhóm có kho ng 6-8 h cải sinh
- Nhóm t b u ra 1 nhóm trực ầu làm ưở ng đ ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia đi u ề mà giáo viên đặt khi n ho t đ ng c a nhóm , m t th ký ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ủa ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ư
đ ghi chép k t qu th o ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ải ải lu n ận thức và tư duy của c aủa nhóm
- M i thành viên trong nhóm ỗi cá đ u ề mà giáo viên đặt ph i làm vi c tích c c không đải ực ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ỷ năng hoạt động hợp tác trong nhóm cho học sinh.c l i 1 vài
ngư i có hi u bi t và năng đ ng h n các thành viên trong nhóm giúp đ l n nhau ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ơng pháp học tập mà theo ỡ và hợp tác với nhau trong ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thutìm hi u ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia v n ấn đ trong không khí thi đua ề mà giáo viên đặt v i ới nhau trong các nhóm khác K t ết qu làm ải vi c c a ủa
m i nhóm sẽ đóng góp vào ỗi cá k t ết qu h c t p chung c a cải ận thức và tư duy của ủa ải l p.ới nhau trong
Trang 9- Đ n ết khâu trình bày k t ết qu làm vi c c a nhóm trải ủa ưới nhau trong l p, c ới nhau trong nhóm cử dụng nhằm khai thác 1 đ i di n
- Phương pháp học tập mà theong pháp ti n hành: Trình t c a phết ực ủa ương pháp học tập mà theong pháp d y h c theo nhóm g m 3 ồng
bưới nhau trongc
a Làm vi c chung c a c ệc chung của cả ủa cả ả l p ớp.
-Nêu v n đ , xác đ nh nhi m v nh n th c.ấn ề mà giáo viên đặt ịnh nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ận thức và tư duy của ứu
-T ch c các nhóm làm vi c thông báo th i gian.ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ứu
-Hưới nhau trongng d n cách làm vi c theo nhóm đ vi c th o ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ải lu n ận thức và tư duy của đ t hi u qu 1 giáo viên ải
c n ầu làm xác đ nh m c đích ch d n nhi m v c n th c hi n, n đ nh th i gian, nghĩa là ịnh nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ỉ đạo của giáo ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ụng nhằm khai thác ầu làm ực ấn ịnh nào đó Nhằm giúp
h c sinh ph i hi u ý nghĩa, m c đích vi c s p làm, n m v ng các bải ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ụng nhằm khai thác ắp làm, nắm vững các bước thực hiện và ắp làm, nắm vững các bước thực hiện và ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ưới nhau trongc th c hi n vàực
bi t ết trưới nhau trong th i gian c n th c hi n nhi m v bao lâu.c ầu làm ực ụng nhằm khai thác
b Làm vi c theo nhóm ệc chung của cả
-Phân công trong nhóm
-Trao đ i ý ki n , th o lu n trong nhóm.ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ết ải ận thức và tư duy của
-C đ i di n trình bày k t qu làm vi c c a nhóm.ử dụng nhằm khai thác ết ải ủa
-Sau khi xác đ nh nhi m v c n th c hi n h c sinh th c hi n nhi m v theo cáịnh nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ầu làm ực ực ụng nhằm khai thác nhân, sau đó trao đ i ý ki n th o lu n trong nhóm đ rút ra v n đ chung cu iổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ết ải ận thức và tư duy của ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ấn ề mà giáo viên đặt ốtcùng đ i di n nhóm báo cáo k t qu th o lu n c a nhóm mình.ết ải ải ận thức và tư duy của ủa
c Th o ả lu n ận t ng k t tr ổng kết trước ết trước ướp l p c ớp .
-Các nhóm báo cáo k t qu -Th o lu n chung ết ải ải ận thức và tư duy của
-Giáo viên nh n xét , b sung t ng k t khi th i gian th o lu n k t thúc giáo viên t ận thức và tư duy của ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ết ải ận thức và tư duy của ết ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong
ch c đ đ i di n các nhóm báo cáo k t qu th o lu n trứu ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ết ải ải ận thức và tư duy của ưới nhau trong ới nhau trongc l p, các nhóm khác nêu
nh n xét b sung.ận thức và tư duy của ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong
N u k t qu th o lu n c a các nhóm ch a th ng nh t, giáo viên đ a v n đ ra ết ết ải ải ận thức và tư duy của ủa ư ốt ấn ư ấn ề mà giáo viên đặt
th o lu n chung c l p r i m i đ a ra đáp án đúng, hoàn ch nh ki n th c cho h c ải ận thức và tư duy của ải ới nhau trong ồng ới nhau trong ư ỉ đạo của giáo ết ứu sinh đ ng th i đánh giá k t qu th c hi n nhi m v c a các nhóm.ồng ết ải ực ụng nhằm khai thác ủa
Trang 10Ch ương 1 ng 3
GIÁO ÁN
Sau đây tôi xin đ xu t ti n trình d y h c theo đ nh hề mà giáo viên đặt ấn ết ịnh nào đó Nhằm giúp ưới nhau trongng phát tri n năng l cểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ực
c a HS trong bài “L c ma sát”, V t lý 10 nâng cao.ủa ực ận thức và tư duy của
Ti t 22ết : L C MA SÁT (V t lý 10 nâng cao) ỰC TIỄN VỀ VIỆC TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG NHẬN ật lý 10 nâng cao)
I – M c tiêu ục tiêu
1 Ki n th c ến thức ức
- Nêu được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c nh ng đ c đi m c a l c ma sát trững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ặt ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ủa ực ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t, ma sát ngh , ma sát lăn.ỉ đạo của giáo
- Vi t đết ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c công th c tính l c ma sát ngh c c đ i và l c ma sát trứu ực ỉ đạo của giáo ực ực ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t
2 Kỹ năng
- V n d ng đận thức và tư duy của ụng nhằm khai thác ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c công th c c a l c ma sát đ gi i các bài t pứu ủa ực ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ải ận thức và tư duy của
- Ho t đ ng nhóm, phát tri n kỹ năng ng d ng CNTT c a HS.ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ứu ụng nhằm khai thác ủa
3 Thái đ : ộ: Nghiêm túc, t giác, tích c c h p tác.ực ực ợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
II – Ph ương 1 ng pháp và kỹ thu t gi ng d y: ật lý 10 nâng cao) ản chất của phương pháp ạy Phương pháp học tập mà theong pháp d y h c h p tác, h c theoợc hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
d án; kỹ thu t đ t câu h i, l ng nghe và ph n h i tích c c ực ận thức và tư duy của ặt ỏ, ắp làm, nắm vững các bước thực hiện và ải ồng ực
III – Chu n b ẩn bị ị
1 Giáo viên:
- Chu n b d ng c thí nghi m g m: 5 kh i g hình h p ch nh t có m t m t ẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, ịnh nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ụng nhằm khai thác ồng ốt ỗi cá ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ận thức và tư duy của ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ặt khoét các l đ đ ng qu cân, m t s qu cân, 5 l c k ỗi cá ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ực ải ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ốt ải ực ết
- Các phi u h c t p:ết ận thức và tư duy của
+ Phi u h c t p 1: Photo và phát cho t ng HS t ti t trết ận thức và tư duy của ết ưới nhau trongc (phân nhóm và phân công nhi m v c th )ụng nhằm khai thác ụng nhằm khai thác ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
+ Phi u h c t p 2 và 3: Photo đ cho t ng HSết ận thức và tư duy của ủa
- Bài gi ng đi n t ải ử dụng nhằm khai thác
- Máy tính xách tay, Camera cho máy vi tính
2 HS: Chu n b theo hẩn bị kĩ lưỡng kế hoạch dạy học, ịnh nào đó Nhằm giúp ưới nhau trongng d n phi u h c t p 1ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ở ết ận thức và tư duy của
Trang 11IV – Ti n hành bài d y ến thức ạy
1 n đ nh l p, ki m tra sĩ s Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số ị ớp, kiểm tra sĩ số ểm của phương pháp ố
2 Ki m tra bài cũ: ểm của phương pháp Trò ch i ô chơng pháp học tập mà theo ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn
3 N i dung bài m i ộ: ớp, kiểm tra sĩ số
a, Đ t v n đ ặt vấn đề ất của phương pháp ề
sát gi a c n và dây mà đàn phát ra âm thanh → L c ma sát có đ c đi m gì, đững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ầu làm ực ặt ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c xác
đ nh nh th nào?ịnh nào đó Nhằm giúp ư ết
b, Tri n khai bài d y ểm của phương pháp ạy
*Ho t đ ng 1: ạy ộ: Tìm hi u đ c đi m c a các l c ma sát ểm của phương pháp ặt vấn đề ểm của phương pháp ủa phương pháp ực hiện phương pháp
I – Các lo i l c ma sát ạy ực hiện phương pháp
Đ c ặt vấn đề
đi m ểm của phương pháp
L c ma sát ngh ực hiện phương pháp ỉ L c ma sát tr ực hiện phương pháp ược t L c ma sát lăn ực hiện phương pháp
- T i m t ti p xúcặt ết
- Khi các v t trận thức và tư duy của ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t trên
b m t c a nhau.ề mà giáo viên đặt ặt ủa
- T i m t ti p xúcặt ết
- Khi các v t lăn trên ận thức và tư duy của
b m t c a nhau.ề mà giáo viên đặt ặt ủa
Cùng phương pháp học tập mà theong, ngược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c chi u v i v n t c tề mà giáo viên đặt ới nhau trong ận thức và tư duy của ốt ương pháp học tập mà theong
đ i c a v t đó đ i v i v t kia.ốt ủa ận thức và tư duy của ốt ới nhau trong ận thức và tư duy của
Ho t đ ng c a giáo viên ạy ộ: ủa phương pháp Ho t đ ng c a HS ạy ộ: ủa phương pháp
- Thu bài báo cáo phi u h c t p 1 trên ết ận thức và tư duy của
gi y c a các nhóm (file powerpoint đấn ủa ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c
n p trột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ưới nhau trongc gi h c)
- G i m t nhóm b t kỳ báo cáo ph n ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ấn ầu làm
“1 Ôn t p v l c ma sát” trong n i dung ận thức và tư duy của ề mà giáo viên đặt ực ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp
- Các nhóm n p báo cáo.ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp
Trang 12c a phi u h c t p.ủa ết ận thức và tư duy của
→ M i lo i l c ma sát có đ c đi m, tính ỗi cá ực ặt ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia
ch t gì?ấn
→ Ghi đ m c “I – Các lo i l c ma sát” ề mà giáo viên đặt ụng nhằm khai thác ực
lên b ng (k b ng).ải ẻ ải
- ? Theo nh báo cáo c a nhóm v a r i,ư ủa ồng
có b n nào có ý ki n b sung v đi u ết ổi, giúp đỡ và hợp tác với nhau trong ề mà giáo viên đặt ề mà giáo viên đặt
ki n xu t hi n các l c ma sát không? ấn ực
→ Ghi b ng ph n “Đi u ki n xu t hi n”ải ầu làm ề mà giáo viên đặt ấn
- ? Theo s tìm hi u nhà và ki n th cực ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ở ết ứu
cũ, các em đ u bi t r ng l c ma sát là ề mà giáo viên đặt ết ằm giúp ực
l c c n tr chuy n đ ng → L c ma sát ực ải ở ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ực
có phương pháp học tập mà theong, chi u nh th nào?ề mà giáo viên đặt ư ết
→ Ghi b ng “Phải ương pháp học tập mà theong chi u”ề mà giáo viên đặt
- ? Em hãy cho bi t phết ương pháp học tập mà theong, chi u c a ề mà giáo viên đặt ủa
l c ma sát ngh ?ực ỉ đạo của giáo
- ? Em hãy cho bi t phết ương pháp học tập mà theong, chi u c a ề mà giáo viên đặt ủa
l c ma sát trực ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t (lăn)?
→ Em có th gi i thích không?ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ải
- Ghi nh n và ghi bài.ận thức và tư duy của
- Cùng phương pháp học tập mà theong, ngược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c chi u v i v n t cề mà giáo viên đặt ới nhau trong ận thức và tư duy của ốt
tương pháp học tập mà theong đ i c a v t đó đ i v i v t kia.ốt ủa ận thức và tư duy của ốt ới nhau trong ận thức và tư duy của
μ l : h s ma sát lăn ệc chung của cả ố ma sát nghỉ
V i N: áp l c lên m t ti p xúcới nhau trong ực ặt ết
Trang 13Ho t đ ng c a giáo viên ạy ộ: ủa phương pháp Ho t đ ng c a HS ạy ộ: ủa phương pháp
- Cho HS xem 1 đo n phim
GV phát v n HS: ấn HS:
→ ? M c dù ch u tác d ng c a l c kéo ặt ịnh nào đó Nhằm giúp ụng nhằm khai thác ủa ực
nh ng v t v n đ ng yên, vì sao?ư ận thức và tư duy của ẫn, lôi cuốn vào các hoạt động học, thu ứu
+ ? N u ti p t c kéo thì có nh n xét gì ết ết ụng nhằm khai thác ận thức và tư duy của
v đ l n c a Fề mà giáo viên đặt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong ủa msn và Fk?
+ ? Khi ti p t c kéo thì đ l n Fết ụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong k nh thư ết
nào?
→ Đ l n Fột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong msn nh th nào?ư ết
→ Đ l n Fột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong msn có tăng mãi được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c không?
N u không thì khi c kéo mãi v t sẽ nh ết ứu ận thức và tư duy của ư
th nào?ết
? V y em có nh n xét gì v giá tr c a l cận thức và tư duy của ận thức và tư duy của ề mà giáo viên đặt ịnh nào đó Nhằm giúp ủa ực
ma sát ngh ?ỉ đạo của giáo
- Đ t v n đ : Đ l n l c ma sát ngh c c ặt ấn ề mà giáo viên đặt ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong ực ỉ đạo của giáo ực
đ i và l c ma sát trực ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t, cũng nh l c ma ư ực
sát lăn được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c xác đ nh nh th nào? → ghiịnh nào đó Nhằm giúp ư ết
b ng(Đ l n).ải ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong
- ? Trưới nhau trongc tiên, theo các em, đ l n c a ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong ủa
l c ma sát ph thu c nh ng y u t nào?ực ụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ững mặt mạnh của từng người và bổ sung, hoàn ết ốt
- Do đi u ki n th i gian, d ng c ta ề mà giáo viên đặt ụng nhằm khai thác ụng nhằm khai thác
không làm được hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia c thí nghi m ki m ch ng ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ứu
s ph thu c c a l c ma sát vào v t li uực ụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ủa ực ận thức và tư duy của
và tình tr ng c a hai m t ti p xúcủa ặt ết
→ M i các em xem đo n phim sau và rút
ra KL
- H ướp ng d n HS ho t đ ng nhóm: ẫn HS hoạt động nhóm: ại ộng nhóm: S ực
- Theo dõi → L c kéo ch a đ đ th ng ực ư ủa ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ắp làm, nắm vững các bước thực hiện và
l c ma sát.ực
- có Fmsn = Fk
- Tăng
- Tăng
- Không N u ti p t c tăng l c kéo thì ết ết ụng nhằm khai thác ực
v t sẽ trận thức và tư duy của ược hiểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia t (sẽ chuy n đ ng)ểu là cách dạy học, trong đó các học sinh được chia ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp
- Có giá tr c c đ i(Fịnh nào đó Nhằm giúp ực msn ≤ FM)
- Ph thu c di n tích ti p xúc, áp l c lênụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ết ực
m t ti p xúc, v t li u và tình tr ng c a ặt ết ận thức và tư duy của ủa hai m t ti p xúc ặt ết
- Xem phim → KL: Đ l n l c ma sát có ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ới nhau trong ực
ph thu c vào v t li u và tình tr ng c aụng nhằm khai thác ột kiến thức nhất định nào đó Nhằm giúp ận thức và tư duy của ủa hai m t ti p xúc.ặt ết