Quan hệ phân phối thu nhập trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Từ đại hội lần thứ IX Đảng ta đã chính thức sử dụng thuật ngữ “ kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa “. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực chất là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong chặng đường đầu của thời kì quá độ ở nước ta, nền kinh tế còn tồn tại nhiều thành phần kinh tế và nhiều hình thức lợi ích kinh tế khác nhau, và tất yếu là còn tồn tại những mâu thuẫn giữa các hình thức kinh tế đó . Một trong những yêu cầu của việc vận dụng hệ thống quy luật kinh tế khách quan của nền kinh tế là phải biết kịp thời phát hiện những mâu thuẫn và tìm cách giải quyết chúng. Việc giải quyết các quan hệ về lợi ích kinh tế được thể hiện thông qua quan hệ phaan phối thu nhập . Phân phối thu nhập có vị trí quan trọng trong kinh tế chính, nó liên quan đến các vấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước. Phân phối thu nhập trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một vấn đề vô cùng quan trọng để tạo ra động lực mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất phát triển, ổn định tình hình kinh tế xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

LỜI MỞ ĐẦU

Từ đại hội lần thứ IX Đảng ta đã chính thức sử dụng thuật ngữ “ kinh tế thị trường

định hướng xã hội chủ nghĩa “ Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thựcchất là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường có sựquản lý của nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Trong chặng đường đầu của thời kì quá độ ở nước ta, nền kinh tế còn tồn tại nhiềuthành phần kinh tế và nhiều hình thức lợi ích kinh tế khác nhau, và tất yếu là còn tồntại những mâu thuẫn giữa các hình thức kinh tế đó Một trong những yêu cầu của việcvận dụng hệ thống quy luật kinh tế khách quan của nền kinh tế là phải biết kịp thờiphát hiện những mâu thuẫn và tìm cách giải quyết chúng Việc giải quyết các quan hệ

về lợi ích kinh tế được thể hiện thông qua quan hệ phaan phối thu nhập

Phân phối thu nhập có vị trí quan trọng trong kinh tế chính, nó liên quan đến cácvấn đề kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước Phân phối thu nhập trong thời kỳ quá độlên chủ nghĩa xã hội là một vấn đề vô cùng quan trọng để tạo ra động lực mạnh mẽthúc đẩy sản xuất phát triển, ổn định tình hình kinh tế xã hội, nâng cao đời sống nhândân, thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Để hiểu được cuộc sống ở một quốc gia như thế nào thì vấn đề thu nhập bình quânđầu người của quốc gia đó là chưa đủ Số người nghèo của một quốc gia và chấtlượng cuộc sống trung bình còn phụ thuộc vào phân phối thu nhập ở nước đó có bìnhđẳng hay không, tức là chúng ta phải tìm hiểu về vấn đề phân phối thu nhập của nước

đó

Trên cơ sở đó , đồng thời đã được nghiên cứu qua bộ môn kinh tế chính trị , đểhiểu hơn về tình hình kinh tế nói chung cũng như chất lượng cuộc sống trong nền kinh

tế mới Tác giả đã nghiên cứu về “Quan hệ phân phối thu nhập trong nền kinh tế

thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”.

1 Thu nhập và phân phối thu nhập.

Nếu lợi ích kinh tế là những quan hệ kinh tế phản ánh những nhu cầu, động cơkhách quan về sự hoạt động của các giai cấp, những nhóm xã hội hay của từng ngườilao động riêng biệt, do quan hệ sản xuất quyết định Thì thu nhập là những của cảivật chất mà người lao động, những nhóm xã hội… có được do các hoạt động sản xuất,lao động mang lại Các tầng lớp dân cư khác nhau có các thu nhập khác nhau, đó làtiền lương, tiền công, lợi tức, lợi tức cổ phần và thu nhập từ các quỹ tiêu dùng côngcộng Trình độ của người lao động luôn khác nhau, mỗi người làm ở một cấp bậc khácnhau, công việc của họ cũng khác nhau, do vậy mà những lợi ích kinh tế cũng nhưthu nhập mà họ nhận được là khác nhau Nếu trong nền kinh tế quan liêu, bao cấpngày xưa , mọi người làm việc như nhau và sản phẩm được chiađều công bằng tức làthu nhập của họ gần như là ngang nhau cho dù trình độ của họ khác nhau, đã khôngkhuyến khích được người lao động tích cực hưn cũng như đối với những người cótrình độ cao, do đó không thúc đẩy nền kinh tế phát triển Thì trong nền kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa lại khác, trình độ khác nhau thì thu nhập cũngkhác nhau

2

2 Vị trí của phân phối thu nhập.

Phân phối là một khâu của quá trình tái sản xuất xã hội.

Quá trình tái sản xuất xã hội bao gồm 4 khâu: sản xuất, phân phối, trao đổi , tiêu

dùng Và các khâu này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau mà trong đó sản xuất là khâu

cơ bản có vai trò quyết định Các khâu còn lại phụ thuộc vào sản xuất và cũng có tácđộng tới sản xuất, thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng phát triển, đồng thời chúng còn làtrung gian nối sản xuất với tiêu dùng Nếu không có sản xuất thì sẽ không có cáckhâu còn lại vì khi đó sẽ không có sản phẩm để phân phối, trao đổi và tiêu thụ Cònnếu không có khâu phân phối thì sản phẩm sẽ khó trao đổi và khi sản phẩm khôngđược tiêu thụ thì sẽ gây ra sự ứ đọng sản phẩm gây khó khăn cho nhà sản xuất vì bị lỗvốn, khi đó quá trình sản xuất se không được tiếp tục tiến hành Nói cách khác , quátrình tái sản xuất xã hội không thể thiếu một trong các khâu trên , nếu thiếu một trongcác khâu đó thì quá trình tái sản xuất sẽ không thực hiện được , dẫn tới nền kinh tế bịtrì trệ, không phát triển được Chính vì vậy mà phân phối có vai trò rất quan trọngtrong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Phân phối bao gồm các bộ phận như phân phối cho tiêu dùng sản xuất, phân phốithu nhập Trong đó , phân phối cho tiêu dùng sản xuất là sự phân phối tư liệu sảnxuất, sức lao động của xã hội vào các nghành sản xuất , phân phối tiêu dùng sản xuấtchính là tiền đề, điều kiện và là một yếu tố sản xuất quyết định tới quy mô, cơ cấu vàtốc độ phát triển của sản xuất Phân phối thu nhập quốc dân hình thành thu nhập củacác tầng lớp dân cư trong xã hội Phân phối thu nhập là kết quả của sản xuất, do sảnxuất quyết định.Thu nhập của người lao động là một chỉ báo quan trọng phản ánh mứcsống của dân cư và trình độ phát triển kinh tế xã hội của đất nước Đối với Việt Nam,

kinh tế thị trường chưa phát triển, đại bộ phận dân cư sống ở nông thôn và làm nôngnghiệp, một bộ phận không nhỏ làm việc ở khu vực phi kết cấu, thu nhập, tiền lương,tiền công… của họ thường được trả trực tiếp bằng tiền mặt thậm chí bằng hiện vật

Và một bộ phận có thu nhập ngoài lương Tuy phân phối phụ thuộc trực tiếp vào sảnxuất, nhưng nó cũng có tác động không nhỏ tới quá trình sản xuất đó là thúc đẩy hoặckìm hãm sự phát triển của sản xuất Ph.Ănghen có viết: “ Phân phối không phải chỉđơn thuần là kết quả thụ động của sản xuất và trao đổi”1 Nó cũng liên quan mật thiếttới việc ổn định tình hình kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống nhân dân

Phân phối là phân phối tổng sản phẩm xã hội và phân phối thu nhập quốc dân và

nó được thực hiện dưới hình thức phân phối hiện vật và phân phối dưới hình thái giátrị(phân phối qua quan hệ tài chính , tín dụng…)

Phân phối là một mặt của quan hệ sản xuất.

Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất, phânphối, trao đổi và tiêu dùng sản phẩm xã hội Quan hệ sản xuất là hình thức xã hội của _

1 S đ d, t20, tr120.

3.

sản xuất biểu hiện mối quan hệ giữa người với người trong các mặt sản xuất, tổ chứcquản lí , phân phối và lưu thông Như vậy, trong quan hệ sản xuất đã bao hàm cả quan

hệ phân phối như C.Mac đã nói: “ quan hệ phân phối về thực chất cũng đồng nhất với

quan hệ giữa người với người thì phân phối do quan hệ sản xuất quyết định Vì vậy,mỗi phương thức sản xuất có quy luật phân phối của cải vật chất thích ứng với nó.Quan hệ sản xuất như thế nào thì quan hệ phân phối như thế ấy, cơ sở của quan hệphân phối là quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất và quan hệ trao đổi hoạt động cho

nhau Sự biến đổi lỉch sử của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất kéo theo sự biếnđổi của quan hệ phân phối Quan hệ phân phối có tác động trở lại đối với quan hệ sởhữu và do đó nó có thể làm tăng hoặc giảm quy mô sở hữu hay làm biến dạng tínhchất của quan hệ sở hữu

Quan hệ sản xuất vừa có tính đồng nhất vừa có tính lịch sử Tính đồng nhất thểhiện ở chỗ , trong bất cứ xã hội nào thì sản phẩm đều được chia cho các bộ phận sau:một bộ phận cho tiêu dùng sản xuất , một bộ phận cho dữ trữ và một bộ phận cho tiêudùng xã hội và tiêu dùng cá nhân Như vậy, sản phẩm sau khi sản xuất sẽ được mangphân phối đều cho các bộ phận trong xã hội

Tính lịch sử của quan hệ phân phối là mỗi xã hội có quan hệ phân phối riêng phùhợp với tính chất của quan hệ sản xuất xã hội đó, nghĩa là quan hệ phân phối là mộtmặt của quan hệ xã hội Do quan hệ phân phối là một mặt của quan hệ sản xuất màquan hệ sản xuất mang tính lịch sử nên quan hệ phân phối cũng mang tính lịch sử.Trong mỗi xã hội, khi lực lượng sản xuất thay đổi thì quan hệ sản xuất phải thay đổisao cho phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất do đó quan

hệ phân phối cũng phải thay đổi sao cho phù hợp Trong thời kì quan liêu bao cấpngày xưa thì lực lượng sản xuất còn yếu kém, nền kinh tế chưa phát triển , mọi ngườicòn làm việc dưới mọi sự chỉ huy của Nhà nước, các doanh nghiệp làm việc khôngđộc lập mà tất cả các khâu hầu hết đều do Nhà nước đảm nhiệm , do đó không có tínhlinh động và mọi người làm việc chung , sản phẩm được chia đều theo sản lượng màmọi người làm được Và như vậy là đã tốt hơn rất nhiều so với thời kì mà tất cả mọingười làm chung, ăn chung do đó sản phẩm được chia đều Tức là trong mỗi xã hộithì phân phối thu nhập lại có những kiểu cách riêng của nó miễn sao phù hợp với nềnkinh tế đó.Và với trình độ lực lượng sản xuất phát triển như hiện nay thì phân phối sảnxuất cũng như phân phối thu nhập cũng thay đổi phù hợp với nó, nếu như phân phốithu nhập mà quá bất bình đẳng thì sẽ không tốt đối với tính hiệu quả của nền kinh tế,

còn nếu như nó phù hợp với tính chất của nền kinh tế thì nó sẽ thúc đẩy nền kinh tếphát triển

C.Mac viết: “ Quan hệ phân phối nhất định chỉ là biểu hiện của một quan hệ sảnxuất lịch sử nhất định”2

1 S đ d t25, phầnII, tr634

2 Sđ d tr640 4.

nhất định tương ứng với hình thái phân phối ấy Chỉ khi nào quan hệ sản xuất tươngứng thay đổi thì quan hệ phân phối mới thay đổi Phân phối có tác động rất lớn đối vớisản xuất nên cần phải sử dụng phân phối như là một công cụ để phát triển nền kinh tế

và xây dựng xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa

II-TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA SỰ TỒN TẠI NHIỀU HÌNH THỨC PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở NƯỚC TA

Xuất phát từ yêu cầu của các quy luật kinh tế khách quan và từ đặc điểm kinh tế– xã hội nước ta , phân phối thu nhập tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau

Nền kinh tế nước ta là nền kinh tế nhều thành phần, có nhiều hình thức sở hữukhác nhau Các thành phần kinh tế không tồn tại độc lập mà có liên hệ chặt chẽ vớinhau, tác động tới nhau tạo thành cơ cấu kinh tế bao gồm nhiều thành phần kinh tế.Trong mỗi thành phần kinh tế, tồn tại các hình thức tổ chức kinh tế với quy mô vàtrình độ công nghệ nhất định, chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế, cơ chế quản línhất định, trong đó lại có các hình thức sở hữu tư liệu sản xuất và lực lượng sản xuấtnhất định Và với quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ

phát triển của lực lượng sản xuất, trong nền kinh tế chưa thực sự phát triển cao , lựclượng sản xuất luôn tồn tại ở nhiều trình độ khác nhau; tương ứng với mỗi trình độcủa lực lượng sản xuất sẽ có một kiểu quan hệ sản xuất Do đó, phân phối thu nhậpcũng phải tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau vì quan hệ phân phối thu nhập làmột mặt của quan hệ sản xuất

Trong nền kinh tế nước ta còn tồn tại nhiều hình thức kinh doanh khác nhau Xâydựng và phát triển kinh tế hàng hoá có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước, thực hiện sựnghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhằm xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xãhội… là những nhiệm vụ trọng yếu của thời kì quá độ ở nước ta Nhưng trong điềukiện ngân sách Nhà nước còn hạn hẹp, thu nhập quốc dân còn thấp, nếu chỉ trông chờvào Nhà nước thì các nhiệm vụ trên sẽ gặp nhiều khó khăn Do đó cần giải phóng mọinăng lực bị kìm hãm từ trước tới nay, khai thác và sử dụng có hiệu quả mọi tiềm năng

về vốn, công nghệ, kinh nghiệm về tổ chức quản lý… tức là cần phải tồn tại nhiềuhình thức kinh doanh khác nhau Với lực lượng lao động dồi dào nhưng trình độ ngườilao động còn thấp , thất nghiệp nhiều gây lãng phí nguồn lao động, lại gây ra nhữngkhó khăn về kinh tế – xã hội Do đó cần phải tăng thu nhập của người dân bằng cáchtạo việc làm, sử dung nguồn lao động vốn có một cách có hiệu quả nhất Và do cónhiều nghành nghề khác nhau, nên tất yếu là tồn tại những nguồn thu nhập rất khácnhau

5

Mỗi thành phầnkinh tế có phương thức sản xuất khác nhau Trong mỗi thời kì , kể

cả thành phần kinh tế nhà nước cũng có các phương thức sản xuất và kinh doanh khácnhau, do đó kết quả và thu nhập cũng khác nhau , tức là phân phối thu nhập khacnhau Trong một nền kinh tế, số người nghèo của một quốc gia phụ thuộc vào mức thu

nhập trung bình và phân phối thu nhập có binh đẳng hay không Nếu phân phối thunhập quá bất bình đẳng thì con người không có động lực một cách tích cực vào cáchoạt động kinh tế để làm việc chăm chỉ và có tinh thần kinh doanh mãnh liệt Hậu quảcủa nó là người lao động kỷ luật kém và ít sáng kiến, chất lượng hàng hoá dịch vụthấp và ít khả năng lựa chọn, chậm cải tiến kỹ thuật và tất yếu là tăng trưởng kinh tếchậm, dẫn đến tình trạng nghèo đói Do đó cần phải phân phối thu nhập theo nhiềuhình thức để giảm bớt bất bình đẳng.

Tóm lại, trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các chủ thểsản xuất,kinh doanh tham gia vào nền kinh tế đều có sự khác nhau về sở hữu của cải,tiền vốn, trình độ chuyên môn, tay nghề, năng lực sở trường, cơ hội… Nên tất yếu nóphải khác nhau về thu nhập và vì vạy mà không thể tồn tại chỉ một hình thức phânphối thu nhập được mà phải có nhiều hình thức khác nhau

B- THỰC TRẠNG VỀ QUAN HỆ PHÂN PHỐI THU NHẬP.

I- THỰC TRẠNG VỀ THU NHẬP CỦA NGƯỜI VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM

GẦN ĐÂY.

nghiên cứu về tình hình thu nhập của người dân nước đó để có được mức thu nhậptrung bình Thu nhập của người lao động là một chỉ báo quan trọng phản ánh mứcsống của dân cư và trình độ phát triển kinh tế xã hội của nước đó Việt Nam là nướcđang trong thời kì qua độ lên chủ nghĩa xã hội, kinh tế thị trường mới phát triển vẫncòn non nớt đa số dân cư sống ở nông thôn và làm nông nghiệp và một số các ngànhphi kết cấu khác, thu nhập của họ hay tiền lương, tiền công thương được trả bằng tiềnmặt và ngoài ra còn có những người có nguồn thu ngoài lương Sự đan xen của nhiều

loại lao động trong thị trường lao động, cùng với tài chính tiền tệ chưa thực sự pháttriển làm tình hình phân phối nói chung và thu nhập của người lao động khó kiểmsoát Sau đây là một số số liệu của năm 2002 của Tổng cục thống kê về thu nhập bìnhquân đầu người:

Bảng : Thunhập bình quân hàng tháng của một nhân khẩu năm2002

332.59 446.19Theo vùng

- Đông Nam Bộ

- Đồng bằng sông Cửu Long

619.68 371.85Thu nhập bình quân cả nước tính theo nguồn thu

Nguồn: Tổng cục Thống kê: Kết quả điều tra mức sống hộ gia đình năm 2002, Nxb.

Thống kê, 2004.

7

Từ biểu trên ta thấy thu nhập bình quân hàng tháng năm 2002 là 356.080đồng/người, trong đónguồn thu từ tiền lương, tiền công chiếm 1/3, nguồn thu từ nông,lâm, ngư nghiệp chiếm 1/3 và 1/3 còn lại là nguồn thu khác và ta thấy nguồn thu từcông nghiệp, xây dựng, thương nghiệp và dịch vụ chiếm không lớn(khoảng 1/4) Thunhập bình quân 1 người/tháng ở thành thị cao hơn thu nhập bình quân ở nông thônhơn 2 lần Tuy nhiên về cơ cấu, nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công chiếm tới gần

2 lần, các nguồn thu khác, kể cả từ nông, lâm, ngư nghịêp và dịch vụ vẫn chiếm tỉtrọng đáng kể Điều đó phản ánh sự đan xen giữa các bộ phận kinh tế, ngoài lao động

trong khu vực chính thức, còn nhiều người làm ở khu vực phi kết cấ, thậm chí cả ởnông, lâm, ngư nghiệp Và theo số liệu trên thì thu nhập bình quân của chủ hộ nữ làcao hơn nam giới Thu nhập bình quân 1người/tháng chia theo vùng có sự chênh lệchkhá cao Nếu xếp theo thứ tư từ cao xuống thấp ta có vị trí của các vùng như sau:Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, Đông bằng sông Hồng, Duyên hải NamTrung Bộ, Đông Bắc, Tây Nguyên, Bắc Trung Bộ và Tây Bắc.

Theo trình độ học vấn của chủ hộ, trình độ càng cao thì thu nhập càng cao: chưahọc hết lớp 1 hoặc chưa bao giờ đến trường có thu nhập bình quân tháng là 251.990 đ;không có bằng cấp là 302.620đ; tôt nghiệp tiểu học là 329.65đ; tôt nghiệp trung học

cơ sở là 318.300đ; tôt nghiệp trung học phổ thông là 486.140đ; công nhân kĩ thuật là502.980đ; trung học chuyên nghiệp là521.300đ; cao đẳng, đại học là 834.480đ; trênđại học là 1250.560 đ Người có trình độ trên đại học có thu nhập cao gấp 5 lần ngườichưa đi học

Theo độ tuổi của chủ hộ, thu nhập bình quân 1người/tháng phân phối như sau:nhóm tuổi 20-24 tăng dần đến50-54, từ 296.370đ lên đến 399.340đ, sau đó giảm dầnđến nhóm tuổi trên 65, còn 376.340đ Tỷ lệ tiền lương, tiền công trong thu nhậpkhông thay đổi nhiều theo tuổi, nhưng tỷ lệ nguồn thu nhập khác thì tăng lên cùng tuổitác Và, các hộ gia đình có quy mô nhỏ dường như có ưu thế về thu nhập

Như vậy , trong nền kinh tế thị trường hiện nay ở nước ta, tuy thu nhập không cao,nhưng chênh lệch khá lớn theo các vùng và các nhóm dân cư Thu nhập như vậy thìphân phối thu nhập có bình đẳng hay không? Phân phối thu nhập quá bất bình đẳng cóthể là không tốt đối với nền kinh tế vì về mặt lí thuyết khó có thể nhận định khoảngcách chênh lệch về thu nhập như thế nào là có tác động tốt tới tăng trưởng kinh tếvàgiải quyết hài hoà các vấn đề xã hội Mặt khác, quá bất bình đẳng sẽ gây ảnh hưởngxấu tới chất lượng cuộc sống của người dân, làm tăng tỷ lệ nghèo, cản trở tiến bộtrong y tế và giáo dục và còn góp phần làm tăng tinh hình tội phạm Bất bình đẳng

cao đe doạ sự ổn định về chính trị của quốc gia do có nhiều người bất mãn về tìnhtrạng kinh tế của mình, khiến cho khó đạt được sự đồng thuận về chính trị giữa cácnhóm dân cư có mức thu nhập cao thấp khác nhau Bất ổn định về chính trị dẫn đếntăng rủi ro trong kinh doanh và làm suy giảm đáng kể tiềm năng phát triển của đấtnước Bất bình đẳng

8

cao còn làm giảm số người có khả năng tiếp cận tới các nguồn lực cần thiết để giải phóng toàn bộ tiềm năng sản xuất của họ Tóm lại, bất bình đẳng cao về phân phối thunhập dẫn đến tình trạng phân biệt giàu nghèo qua mức, tăng số người nghèo trong xãhội, thậm chí còn ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế Cần phải giảm bất bình đẳng vềphân phối thu nhập để thúc đẩy nền kinh tế phát triển

II- CÁC HÌNH THỨC PHÂN PHỐI THU NHẬP Ở NƯỚC TA TRONG

NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.

Đảng lần thứ IX cũng tiếp tục khẳng định điều đó: “ Thực hiện nhiều hình thức phânphối, lấy phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế là chủ yếu, đồng thờiphân phối dựa trên mức đóng góp các nguồn lực khác vào kết quả sản xuất – kinhdoanh và phân phối thông qua phúc lợi xã hội”1

1.Phân phối theo lao động.

a Tính tất yếu khách quan của phân phối theo lao động.