Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)

Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên (tt)

Chuyên ngành: Luật kinh tế

Mã số: 60 38 01 07

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2017

Công trình được hoàn thành tại:

Học viện Khoa học Xã hội

Người hướng dẫn khoa học:

TS HOÀNG THỊ QUỲNH CHI

Phản biện 1: PGS.TS DƯƠNG ĐẶNG HUỆ

Phản biện 2: PGS.TS LÊ THỊ THUY THUỶ

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học Viện Khoa học Xã hội vào lúc: 11 giờ, ngày 10 tháng

11 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viên Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay thì tài sản đóng vai trò khá quan trọng, tài sản được xem là trung tâm cho các quan hệ xã hội, cũng như là trung tâm của quan hệ pháp luật Thấy được tầm quan trọng to lớn của tài sản, đồng thời để quản lý một cách chặt chẽ, có hiệu quả tài sản thì điều kiện tiên quyết là tài sản khi quản lý, sử dụng cần một hành lang pháp lý đầy đủ điều tiết nó Nhằm mục đích phát huy tính chủ động của mọi tổ chức, cá nhân trong quá trình xử lý tài sản thì điều kiện tiên quyết là cần có những quy định chặt chẽ trong quá trình bán đấu giá tài sản nói chung và quy trình bán đấu giá trong thi hành án các bản án về giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng nói riêng Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản công khai, có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc và thủ tục được pháp luật quy định

Pháp luật về bán đấu giá tài sản là toàn bộ những quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực bán đấu giá tài sản bao gồm những quy định về nguyên tắc, thủ tục bán đấu giá tài sản, người bán đấu giá tài sản và quản lý nhà nước đối với hoạt động bán đấu giá tài sản do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành Tuy nhiên, trong khoa học pháp lý Việt Nam, nội dung bán đấu giá tài sản vẫn chưa được quan tâm, nghiên cứu một cách sâu sắc, đầy đủ, có hệ thống và toàn diện Chẳng hạn, dưới góc độ khoa học, hàng loạt vấn đề cần được làm sáng

tỏ để có quan điểm thống nhất và đầy đủ như lịch sử, khái niệm, bản

quy phạm về lĩnh vực này, tìm hiểu pháp luật các nước có quy định về bán đấu giá tài sản hay việc tổng kết và đánh giá thực tiễn áp dụng những quy định về bán đấu giá tài sản, các giải pháp nâng cao hiệu quả

áp dụng

Để giải quyết bài toán cả lý luận và thực tiễn về bán đấu giá tài sản đặc biệt trong hoạt động tín dụng ngân hàng, tác giả đã lựa chọn đề

tài “Bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết

tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên” làm đề tài Luận văn thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Một số công trình nghiên cứu về bán đấu giá tài sản như: Tác giả Đỗ Khắc Trung (2007), “Bán đấu giá tài sản - thực trạng và hướng hoàn thiện”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, số 11/2007; Tác giả Nguyễn Mạnh Cường (2008), “So sánh đấu giá hàng hóa trong luật Thương mại với đấu giá tài sản trong Luật Dân sự”, Tạp chí Nhà nước

và pháp luật, số 7/2008

Từ thực tế nghiên cứu, các công trình khoa học đã chỉ ra rằng một số vấn đề pháp lý về bán đấu giá tài sản ở nước ta hiện nay vẫn chưa được lý giải một cách có hệ thống, khoa học

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa các lý luận liên quan đế bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

- Nghiên cứu thực trạng bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

- Đề xuất hương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng; phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn đi sâu nghiên cứu, phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự; đồng thời, đánh giá thực trạng hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành

án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung phân tích pháp luật hiện hành và đánh giá thực trạng việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong 03 năm (từ năm 2014 đến 2016)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp chủ nghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa duy vật biện chứng, phép biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, diễn dịch và quy nạp Phương pháp phân tích, tổng hợp Phương pháp thống kê, so sánh cả về những kết quả đạt được, những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân trong hoạt động này

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn nghiên cứu lý luận một cách toàn diện về bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật liên quan đến bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

- Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho công tác giảng dạy pháp luật liên quan đến bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng; làm tài liệu nghiên cứu cho tất cả những ai quan tâm, muốn tìm hiểu về vấn đề pháp luật này…

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề chung về pháp luật bán đấu giá tài sản trong

thi hành các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng

Chương 2: Thực trạng pháp luật về bán đấu giá tài sản trong

thi hành các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng và thực tiễn áp dụng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Chương 3: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và

nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản án giải quyết tranh chấp về hoạt động tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁP LUẬT BÁN ĐẤU GIÁ TÀI SẢN TRONG THI HÀNH CÁC BẢN ÁN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG 1.1 Khái quát về hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của hoạt động bán đấu giá tài sản trong thi hành án dân sự

Ở Việt Nam các loại tài sản không được bán đấu giá hoặc đấu giá hạn chế thì được quy định trong các luật chuyên ngành như các loại

ma túy theo quy định của Luật Phòng chống ma túy năm 2005; sửa đổi, bổ sung năm 2008; Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước năm 2008…

Bán đấu giá sản là một hình thức mua bán tài sản công khai theo trình tự thủ tục do pháp luật quy định, giữa tổ chức bán đấu giá và những người tham gia Người trả giá cao nhất không thấp hơn giá khởi điểm sẽ được mua tài sản, tổ chức bán đấu giá có nghĩa vụ làm các thủ tục chuyển giao tài sản và quyền sở hữu tài sản cho người được mua tài sản

b) Việc bán đấu giá trong thi hành án dân sự mang tính cưỡng chế

Khi tham gia bán đấu giá, người phải thi hành án thông thường

có tâm lý không muốn mất đi tài sản đang sở hữu của mình, việc phải chấp hành phán quyết của Tòa hầu hết đều không như mong muốn của người phải thi hành án

c) Phương thức và hình thức bán đấu giá trong thi hành án dân sự

Phương thức bán đấu giá trong thi hành án dân sự gồm 02 phương thức là phương thức trả giá lên và phương thức đặt giá xuống

d) Tài sản bán đấu giá trong thi hành án dân sự

Tài sản được đem ra bán đấu giá thường có giá trị tương đương hoặc lớn hơn với giá trị phải thi hành theo phán quyết của Tòa

án bản án, ở đây tài sản được bán đấu giá được xác định rõ ràng, không phải là tài sản bất kỳ thuộc sở hữu của người phải thi hành án

1.2 Bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản án về giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

1.2.1 Đặc điểm của việc thi hành các bản án về giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

Thứ nhất, việc thi hành các bản án về tranh chấp hoạt động tín dụng

ngân hàng liên quan đến các hợp đồng tín dụng ngân hàng giữa một bên là ngân hàng và một bên là đối tượng vay vốn (Cá nhân, doanh nghiệp, )

Thứ hai, song song với tính phức tạp của các hợp đồng tín dụng thì

hiện nay việc tinh giảm biên chế cũng như cắt giảm chi tiêu công trong

hệ thống tòa án, viện kiểm sát cũng tác động tiêu cực không nhỏ đến việc các bản án tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng không được thực thi một cách hiệu quả

Thứ tư, việc đấu giá thành công tài sản đảm bảo trong thi hành án cũng

thông thường đạt tỷ lệ thấp mà nguyên nhân sâu xa cũng xuất phát từ tâm lý của người mua tài sản đấu giá

Thứ năm, một số bản án được giải quyết theo hình thức tổ chức tín

dụng nhận lại tài sản bán đấu giá để trừ vào nợ gốc, nợ lãi của khoản vay

Thứ sáu, việc thực hiện được quy bàn giao tài sản cho người mua theo

quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 27 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự khá khó thực hiện: “Người mua được tài sản bán đấu giá phải nộp tiền vào tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự trong thời hạn không quá 15 ngày, kể từ ngày đấu giá thành

1.2.2 Những vấn đề cần chú ý trong hoạt động bán đấu giá tài sản

để thi hành các bản án giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

- Kê biên tài sản để thi hành án: Kể từ thời điểm bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, nếu người phải thi hành án chuyển đổi, tặng cho, bán, chuyển nhượng, thế chấp, cầm cố tài sản cho người khác mà không sử dụng khoản tiền thu được để thi hành án và không còn tài sản khác hoặc tài sản khác không đủ để đảm bảo nghĩa vụ thi hành án thì tài sản đó vẫn bị kê biên, xử lý để thi hành án, trừ trường hợp pháp luật

có quy định khác

+ Trước khi bán tài sản lần đầu đối với tài sản thuộc sở hữu chung mà

có nhiều chủ sở hữu chung đề nghị mua phần tài sản của người phải thi hành án theo giá đã định thì Chấp hành viên thông báo cho các chủ sở hữu chung đó thỏa thuận người được quyền mua Nếu không thỏa thuận được thì Chấp hành viên tổ chức bốc thăm để chọn ra người được mua tài sản bán đấu giá

+ Giá trị động sản được bán đấu giá là giá trị từng động sản; đối với vật cùng loại, vật đồng bộ là tổng giá trị các động sản đó trong một lần tổ chức bán để thi hành một việc thi hành án

Ngoài ra, Bộ Tư pháp cũng đã tiến hành ký quy chế phối hợp với Ngân hàng nhà nước trong công tác thi hành án dân sự

1.3 Khái quát về pháp luật điều chỉnh việc bán đấu giá tài sản trong thi hành án các bản án về giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

1.3.1 Khái niệm, khái quát nội dung điều chỉnh của pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản án giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

- Nhóm quy phạm điều chỉnh về quản lý nhà nước đối với bán đấu giá tài sản Nhóm quan hệ này gồm tổng hợp các quan hệ pháp luật xác định quyền hạn, nhiệm vụ, nội dung quản lý nhà nước của các cơ quan có thẩm quyền

1.3.2 Nguồn pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thi hành các bản

án giải quyết tranh chấp hoạt động tín dụng ngân hàng

(1) Sắc luật số 029-TT/SLU về Bộ luật thương mại ra đời ngày 20/12/1972 quy định nội dung liên quan đến việc phát mại cửa hàng thương mại, sai áp và phát mại tàu biển, việc đấu giá bất động sản (2) Sau đó là sự ra đời của Bộ luật Dân sự và Thương sự tố tụng có điều chỉnh về vấn đề bán đấu giá tài sản quy định về trình tự, thủ tục việc bán đấu giá bất động sản

(3) Năm 1989 ra đời Pháp lệnh số 23-LCT/HĐNN8 của Hội đồng nhà nước ngày 28/8/1989 về thi hành án dân sự; trong đó Điều 28 quy định

về bán đấu giá tài sản đã kê biên [20]

(4) Pháp lệnh thi hành án dân sự ngày 17/4/1993 có quy định về kê biên tài sản cụ thể hơn [39]:

(5) Sau đó Chính phủ ban hành Nghị định số 69-CP ngày 18/10/1993 quy định thủ tục thi hành án dân sự, trong đó Điều 15 quy định rõ về

kê biên tài sản [8]:

(6) Ngày 28/10/1995, Bộ luật dân sự (BLDS) được ban hành; trong đó Điều 452 quy định về bán đấu giá, Điều 453 quy định về thông báo bán đấu giá, Điều 454 về thực hiện bán đấu giá và Điều 455 quy định bán đấu giá bất động sản [26]

(7) Sau đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 86/CP ngày 19/12/1996 về quy chế bán đấu giá tài sản Ở đây, các quy định cụ thể

về tiền đặt trước, mức phí trong trường hợp bán đấu giá không thành, căn cứ làm thủ tục chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua được tài sản… lần đầu tiên được đề cập đến trong văn bản quy phạm pháp luật [9]

(8) Ủy ban thường vụ Quốc hội ra Pháp lệnh số UBTVQH11 về thi hành án dân sự ngày 14/01/2004, Pháp lệnh này ra đời thay thế Pháp lệnh về thi hành án dân sự năm 1993, đã nêu rõ ràng hơn về việc kê biên tài sản và định giá tài sản kê biên

13/2004/PL-(9) Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ra đời ngày 18/1/2005 về bán đấu giá tài sản đã đánh dấu một bức tiến mới về khung pháp lý cho hoạt động đấu giá tài sản, Nghị định này ra đời thay thế Nghị định số

86/CP, Nghị định đã quy định rõ về tài sản bán đấu giá, thủ tục bán đấu giá tài sản; người bán đấu giá gồm doanh nghiệp bán đấu giá tài sản, trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, hội đồng bán đấu giá tài sản; và quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản [11]

(10) Quốc hội đã ban hành Bộ luật dân sự năm 2005 thay thế Bộ luật dân sự năm 1995 Bộ luật này quy định về bán đấu giá tài sản như sau [29]:

(11) Năm 2008, Nhà nước ban hành Luật thi hành án dân sự, trong đó phân định cụ thể về loại tài sản do tổ chức bán đấu giá và do Chấp hành viên thực hiện; những trường hợp hủy kết quả bán đấu giá, giao tài sản bán đấu giá, xử lý trường hợp bán đấu giá không thành; và trình

tự, thủ tục bán đấu giá được thực hiện theo quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản [30]

(12) Năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 17/2010/NĐ-CP

về bán đấu giá tài sản, Nghị định này ra đời thay thế Nghị định số 05/2005/NĐ-CP, Nghị định đã quy định một cách đầy đủ hơn, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để hoạt động đấu giá tài sản đi vào hoạt động hiệu quả, bao gồm quy định về Đấu giá viên, tổ chức bán đấu giá tài sản; trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản; quản lý nhà nước về bán đấu giá tài sản [16]

(13) Năm 2016, Quốc hội đã ban hành Luật số 01/2016/QH14 ngày 17/11/2016 về Đấu giá tài sản, đánh dấu bước đột phá mới xây dựng một cách đầy đủ hành lang pháp lý cho hoạt động đấu giá tài sản phát triển thực sự; cụ thể quy định về đấu giá viên, tổ chức đấu giá tài sản;