Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa– hiện đại hóa đất nước, từng bước đi lên trở thành một nước phát triển để khẳng định vị thế của mình trong khu vực và trên toàn thế giới. Hướng đi mà Đảng ta đa chọn là con đường công nghiệp hóa gắn liền với hiện đại hóa vì vậy ngành công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trên con đường phát triển của đất nước trong những năm tới đây. Các khu công nghiệp ngày càng được đầu tư xây dựng nhiều hơn với quy mô ngày càng lớn hơn, công nghệ ngày cang hiện đại, áp dụng khoa học kĩ thuật ngày càng tiên tiến. Trong bối cảnh đó của đất nước thủ đô Hà Nội là trái tim của quốc gia là niềm tự hào của dân tộc phải luôn đi đầu trong quá trình phát triển của đất nước; vì vậy phát triển ngành công nghiệp trên địa bàn toàn thủ đô là việc cần thiết để phát triển kinh tế của thành phố cũng như góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại phát triển cho đất nước. Thành phố Hà nội là một trong những trung tâm kinh tế phát triển nhất khu vưc miền bắc vì vậy việc đầu tư xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất có rất nhiều điều kiện thuận lợi và cũng rất cần thiết trong công cuộc đổi mới cơ cấu kinh tế , phát triển ngành công nghiệp . Thành phố Hà Nội cũng đã chủ trương xây dựng các KCN, khu chế xuất tập trung với quy mô lớn và các trang thiết bị hiện đại nhằm thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài qua đó thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, tăng nguồn vốn để phát triển kinh tế của thành phố. Tuy vậy với tốc độ tăng trưởng kinh tế chóng mặt của Hà Nội, công nghiệp thủ đô phát triển không ngừng, nhất là khi Việt Nam gia nhập Tổ chức kinh tế thế giới WTO đã kéo theo các vấn đề mà các thành phố lớn, các trung tâm kinh tế thường gặp phải đó là: mật độ dân số ngày càng đông đúc, diện tích quỹ đất trong trung tâm thành phố ngày càng ít, quỹ đất để xây dựng các KCN, để phát triển công nghiệp ngày càng eo hẹp. Do vậy xu hướng phát triển mới của thành phố Hà Nội là phát triển công nghiệp ra các huyện ngoại thành có diện tích đất còn khá dồi dào; các KCN thường phải xây dựng ở các khu vực không tập trung nhiều dân cư nên các huyện ngoại thành của thành phố Hà Nội như: Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn,.. .. . là các địa điểm lý tưởng để xây dựng và phát triển các KCN tập trung, KCN vừa và nhỏ. Sóc Sơn là một trong những huyện ngoại thành xa trung tâm thành phố của thủ đô Hà Nội nhưng kinh tế của huyện còn rất kém phát triển so với các khu vực ngoại thành khác của thành phố như Đông Anh hay Gia Lâm. Vì vậy với mục tiêu phát triển đồng đều toàn diện của thành phố việc phát triển công nghiệp và xây dựng các KCN, khu chế xuất ra địa bàn huyện Sóc Sơn là chủ trương rất đúng đắn. Quỹ đất dành cho phát triển công nghiệp của huyện còn rất to lớn, đầy tiềm năng. Với điều kiện tự nhiên là vùng duy nhất có diện tích rừng núi rộng của thủ đô (trước khi sát nhập Hà Tây ) nên khí hậu của khu vực rất lý tưởng để phát triển dịch vụ sinh thái; trên địa bàn huyện có các nguồn khoáng sản như cát, sét kaolin, . . . rất thuận lợi để phát triển các ngành công nghiệp xây dựng, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng . Về vị trí địa lý, Sóc Sơn nằm ở cửa ngõ phía bắc của thủ đô, tiếp giáp với Thái Nguyên, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh nên rất thuận lợi để lưu thông các sản phẩm công nghiệp từ Hà Nội ra các tỉnh và cùng thuận lợi để hợp tác phát triển giữa thành phố với các tỉnh lân cận. Phát triển các KCN trên địa bàn huyện Sóc Sơn là một hướng đi chiến lược của thành phố Hà Nội vừa giảm bớt gánh nặng cho trung tâm thành phố đang gặp phải các vấn đề quá tải và ô nhiễm, vừa đưa kinh tế huyện Sóc Sơn phát triển đi lên thu hẹp khoảng cách với các huyện ngoại thành lân cận và toàn thành phố Hà Nội thoát khỏi tình trạng nghèo đói và kém phát triển lâu nay. Trong quá trình thực tập ở phòng TC – KH của huyện Sóc Sơn, được sự hướng dẫn tận tình của thầy Bùi Đức Tuân em đã chọn đề tài là: PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa– hiện đại hóa đất nước, từng
bước đi lên trở thành một nước phát triển để khẳng định vị thế của mình trong khu vực và trên toàn thế giới Hướng đi mà Đảng ta đa chọn là con đường công nghiệp hóa gắn liền với hiện đại hóa vì vậy ngành công nghiệp giữ vai trò chủ đạo trên con đường phát triển của đất nước trong những năm tới đây Các khu công nghiệp ngày càng được đầu tư xây dựng nhiều hơn với quy mô ngày càng lớn hơn, công nghệ ngày cang hiện đại, áp dụng khoa học kĩ thuật ngày càng tiên tiến Trong bối cảnh đó của đất nước thủ đô Hà Nội là trái tim của quốc gia là niềm tự hào của dân tộc phải luôn đi đầu trong quá trình phát triển của đất nước; vì vậy phát triển ngành công nghiệp trên địa bàn toàn thủ đô là việc cần thiết để phát triển kinh tế của thành phố cũng như góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại phát triển cho đất nước Thành phố Hà nội là một trong những trung tâm kinh tế phát triển nhất khu vưc miền bắc vì vậy việc đầu tư xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất có rất nhiều điều kiện thuận lợi và cũng rất cần thiết trong công cuộc đổi mới cơ cấu kinh tế , phát triển ngành công nghiệp
Thành phố Hà Nội cũng đã chủ trương xây dựng các KCN, khu chế xuất tập trung với quy mô lớn và các trang thiết bị hiện đại nhằm thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài qua đó thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, tăng nguồn vốn để phát triển kinh
tế của thành phố
Tuy vậy với tốc độ tăng trưởng kinh tế chóng mặt của Hà Nội, công nghiệp thủ đô phát triển không ngừng, nhất là khi Việt Nam gia nhập Tổ chức kinh tế thế giới WTO
đã kéo theo các vấn đề mà các thành phố lớn, các trung tâm kinh tế thường gặp phải
đó là: mật độ dân số ngày càng đông đúc, diện tích quỹ đất trong trung tâm thành phố ngày càng ít, quỹ đất để xây dựng các KCN, để phát triển công nghiệp ngày càng
eo hẹp Do vậy xu hướng phát triển mới của thành phố Hà Nội là phát triển công nghiệp ra các huyện ngoại thành có diện tích đất còn khá dồi dào; các KCN thường phải xây dựng ở các khu vực không tập trung nhiều dân cư nên các huyện ngoại
Trang 2thành của thành phố Hà Nội như: Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, là các địa điểm
lý tưởng để xây dựng và phát triển các KCN tập trung, KCN vừa và nhỏ
Sóc Sơn là một trong những huyện ngoại thành xa trung tâm thành phố của thủ đô
Hà Nội nhưng kinh tế của huyện còn rất kém phát triển so với các khu vực ngoại thành khác của thành phố như Đông Anh hay Gia Lâm Vì vậy với mục tiêu phát triển đồng đều toàn diện của thành phố việc phát triển công nghiệp và xây dựng các KCN, khu chế xuất ra địa bàn huyện Sóc Sơn là chủ trương rất đúng đắn Quỹ đất dành cho phát triển công nghiệp của huyện còn rất to lớn, đầy tiềm năng Với điều kiện tự nhiên là vùng duy nhất có diện tích rừng núi rộng của thủ đô (trước khi sát nhập Hà Tây ) nên khí hậu của khu vực rất lý tưởng để phát triển dịch vụ sinh thái; trên địa bàn huyện có các nguồn khoáng sản như cát, sét kaolin, rất thuận lợi để phát triển các ngành công nghiệp xây dựng, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng
Về vị trí địa lý, Sóc Sơn nằm ở cửa ngõ phía bắc của thủ đô, tiếp giáp với Thái Nguyên, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh nên rất thuận lợi để lưu thông các sản phẩm công nghiệp từ Hà Nội ra các tỉnh và cùng thuận lợi để hợp tác phát triển giữa thành phố với các tỉnh lân cận
Phát triển các KCN trên địa bàn huyện Sóc Sơn là một hướng đi chiến lược của thành phố Hà Nội vừa giảm bớt gánh nặng cho trung tâm thành phố đang gặp phải các vấn đề quá tải và ô nhiễm, vừa đưa kinh tế huyện Sóc Sơn phát triển đi lên thu hẹp khoảng cách với các huyện ngoại thành lân cận và toàn thành phố Hà Nội thoát khỏi tình trạng nghèo đói và kém phát triển lâu nay
Trong quá trình thực tập ở phòng TC – KH của huyện Sóc Sơn, được sự hướng dẫn tận tình của thầy Bùi Đức Tuân em đã chọn đề tài là:
Trang 3PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, CỤM CÔNG NGHIỆP TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN
Trang 4CHƯƠNG I : LÝ LUẬN CHUNG VỀ KHU CÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
1.1, Lý luận chung về khu công nghiệp, cụm công nghiệp
1.1.1 Định nghĩa về KCN:
Tuỳ điều kiện từng nước mà KCN có những nội dung hoạt động kinh tế khác nhau Nhưng tập trung lại, hiện nay tên thế giới có hai mô hình phát triển KCN, cũng từ đó hình thành hai định nghĩa khác nhau về KCN
Định nghĩa 1: KCN là khu vực lãnh thổ rộng có nền tảng là sản xuất công nghiệp, dịch vụ sinh hoạt, vui chơi giải trí, khu thương mại, văn phòng, nhà ở KCN theo quan điểm này về thực chất là khu hành chính - kinh tế đặc biệt như: các công viên công nghiệp ở Đài Loan, Thái Lan và một số nước Tây Âu
Định nghĩa 2: KCN là khu vực lãnh thổ có giới hạn nhất định, ở đó tập trung các doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ sản xuất công nghiệp, không có dân cư sinh sống.Theo quy chế KCN, khu chế xuất, khu công nghệ cao - ban hành kèm theo Nghị định
số 36/CP ngày 24/4/1997, KCN là “khu tập trung các doanh nghiệp công nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp
có danh giới địa lý xác định, không có dân cư sinh sống; do Chính Phủ hoặc Thủ tướng Chính Phủ quyết định thành lập Trong KCN có thể có doanh nghiệp chế xuất ” Như vậy trong KCN ở Việt Nam được hiểu giống với định nghĩa 2
Trang 5=>Khu công nghiệp là khu tập trung các doanh nghiệp công nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp va thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp có địa lý ranh giới xác định không có dân cư tập trung được Chính phủ hoặc thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Trong KCN có các doanh nghiệp chế xuất, sản xuất các sản phẩm công nghiệp.
1.1.2, Đặc điểm của KCN:
-Về mặt pháp lý: Các KCN là phần lãnh thổ của nước sở tại, các doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của đất nước Việt Nam trong các khu công nghiệp của Việt Nam chịu sự điều chỉnh của pháp luật Việt Nam như: luật đầu tư nước ngoài, luật lao động, quy chế về KCN và khu chế xuất
-Về mặt kinh tế: KCN là nơi tập trung để phát triển nguồn lực để phát triển công nghiệp, các nguồn lực của nước sở tại, của các nhà đầu tư trong và ngoài nước tập trung vào một khu vực địa lý nhất định, các nguồn lực này đóng góp vào phát triển cơ cấu, những ngành mới được sở tại ưu tiên, cho phép đầu tư Bên cạnh đó, thủ tục hành chính đơn giản, có các ưu đãi về tài chính, an ninh, an toàn xã hội tốt tại đây thuận lợi cho việc sản xuất – kinh doanh hàng hóa hơn các khu vực khác Mục tiêu của nước sở tại khi xây dựng các KCN là để thu hút vốn đầu tư với quy mô lớn, thúc đẩy xuất khẩu tạo việc làm ,phát triển cơ sở hạ tầng, chuyển giao công nghệ, tập trung nhằm kiểm soát ô nhiễm môi trường
1.1.3, Phát triển các khu công nghiệp là hình thức thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta
Xây dựng các KCN và KCX là chủ trương đúng đắn đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa diễn ra trong xu thế hội nhập quốc tế Những thành tựu phát triển các KCN và KCX trong thời gian qua đã được khẳng định, đó là tiền đề quan trọng cho thực tiễn tiếp theo Song ngay trong bản thân quá trình xây dựng phát triển các KCN đã bộc lộ nhiều mặt hạn chế bất cập, tồn tại nhiều vướng mắc cần phải tháo gỡ như: về cơ chế chính sách, về quy hoạch, về cơ sở hạ tầng, về môi trường hoạt động…
Trang 6Sự hình thành và phát triển các KCN trên thế giới gắn liền với những mục tiêu của các nước thành lập KCN và những mục tiêu của nhà đầu tư.
1.1.4,Một số khái niệm về phát triển
- Khái niệm về phát triển :
Khái niệm phát triển kinh tế: Theo TS Trần Anh Phương “Cũng theo lý thuyết tăng trưởng và phát triển kinh tế của kinh tế học phát triển: Phát triển kinh tế
là khái niệm có nội dung phản ánh rộng hơn so với khái niệm tăng trưởng kinh tế Nếu như tăng trưởng kinh tế về cơ bản chỉ là sự gia tăng thuần tuý về mặt lượng của các chỉ tiêu kinh tế tổng hợp: GNP, GNP/đầu người hay GDP, GDP/đầu người… thì phát triển kinh tế ngoài việc bao hàm quá trình gia tăng đó, còn có một nội hàm phản ánh rộng lớn hơn, sâu sắc hơn, đó là những biến đổi về mặt chất của nền kinh tế – xã hội, mà trước hết là sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH,HĐH và kèm theo đó là việc không ngừng nâng cao mức sống toàn dân, trình độ phát triển văn minh xã hội thể hiện ở hàng loạt tiêu chí như : thu nhập thực tế, tuổi thọ trung bình,
tỷ lệ chết của trẻ sơ sinh, trình độ dân trí, bảo vệ môi trường, và khả năng áp dụng các thành tựu khoa học – kỹ thuật vào phát triển kinh tế – xã hội…”
- Khái niệm phát triển bền vững: là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý
và hài hoà giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế (nền tảng là tăng trưởng kinh tế), phát triển xã hội (mục tiêu là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; xoá đói giảm nghèo và giải quyết việc làm) và bảo vệ môi trường (mục tiêu là xử lý, khắc phục ô nhiễm, phục hồi và cải thiện chất lượng môi trường; phòng chống cháy
và chặt phá rừng; khai thác hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên)
1.2, Vai trò của phát triển các khu công nghiệp, của ngành công nghiệp :
1.2.1, Vai trò của ngành công nghiệp :
- Công nghiệp được thừa nhận là ngành chủ đạo của nền kinh tế:
+ Công nghiệp tăng trưởng nhanh và làm gia tăng nhanh thu nhập quốc gia: Năng suất lao động của khu vực công nghiệp cao hơn hẳn các ngành kinh tế khác, mà năng suất lao động là yếu tố quyết định nâng cao thu nhập, thúc đẩy nhanh tăng trưởng công nghiệp và đóng góp ngày càng lớn vào thu nhập quốc gia Công nghiệp có vai
Trang 7trò quan trọng này là do thường xuyên đổi mới và ứng dụng công nghệ tiên tiến, hơn nữa, giá cả sản phẩm công nghiệp thường ổn định và cao hơn so với các sản phẩm khác ở cả thị trường trong và ngoài nước.
+ Công nghiệp cung cấp tư liệu sản xuất và trang bị kĩ thuật cho các ngành kinh tế : Xuất phát từ đặc điểm của sản phẩm công nghiệp, một bộ phận sản phẩm công nghiệp sản xuất có chức năng là tư liệu sản xuất Do đó, nó còn là ngành tạo ra tác động hiệu quả dây chuyền đến các ngành kinh tế khác và tạo ra cơ sở vật chất kĩ thuật của nền kinh tế
+ Công nghiệp cung cấp đại bộ phận hàng tiêu dùng cho dân cư : Nông nghiệp cung cấp những sản phẩm tiêu dùng thiết yếu đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người Công nghiệp khác hơn, cung cấp những sản phẩm tiêu dùng ngày càng phong phú và
đa dạng (ăn, mặc ở, đi lại, vui chơi, giải trí ) Khi thu nhập dân cư tăng gắn với quá trình phát triển kinh tế thì nhu cầu con người lại cao hơn và mới hơn Chính sự phát triển của công nghiệp mới đáp ứng những nhu cầu thay đổi này và đồng thời nó lại hướng dẫn tiêu dùng của con người
+ Công nghiệp cung cấp nhiều việc làm cho xã hội: Dưới tác động của công nghiệp, năng suất lao động nông nghiệp được nâng cao tạo điều kiện dịch chuyển lao động ra khỏi khu vực nông nghiệp, nhưng không ảnh hưởng đến sản lượng nông nghiệp Sự phát triển của công nghiệp làm mở rộng nhiều ngành sản xuất mới, khu công nghiệp mới và cả các ngành dịch vụ đầu vào và đầu ra sản phẩm công nghiệp, và như vậy thu hút lao động nông nghiệp và giải quyết việc làm cho xã hội
+ Công nghiệp thúc đẩy nông nghiệp phát triển: Vì công nghiệp cung cấp cho nông nghiệp những yếu tố đầu vào quan trọng như phân bón hóa học, thức ăn gia súc, thuốc trừ sâu bệnh, máy móc, phương tiện vận chuyển làm tăng năng suất Hơn nữa, công nghiệp còn góp phần làm tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp, bằng cách cho phép vận chuyển nông sản nhanh chóng tới thị trường tránh hư hỏng, tăng gia sản xuất nhiều hơn; bảo quản, dự trữ lâu hơn để chờ cơ hội tăng giá Mặt khác, công nghiệp còn có vai trò rất lớn trong việc tạo ra cơ sở hạ tầng, làm thay đổi bộ mặt nông thôn
Trang 81.2.2, Vai trò của các khu công nghiệp và việc phát triển các khu công nghiệp:
- Sự hình thành các khu công nghiệp hiện nay không vượt ra ngoài những nguyên nhân mà chúng được hình thành cách gần 40 năm trên thế giới Đó là tạo ra những điều kiện về kết cấu hạ tầng, thương mại, thủ tục hành chính, khả năng cung cấp nguồn nhân lực tốt nhất nhằm thu hút các nhà đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang phát triển công nghiệp và dịch vụ, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy kinh tế phát triển và cuối cùng là nâng cao mức sống dân cư, cải thiện an sinh xã hội Các khu công nghiệp còn giúp xử lý tập trung các loại chất thải công nghiệp, hạn chế mức thấp nhất những tác động lên môi trường xung quanh và các hệ sinh thái
- Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế hay liên kết kinh tế trong nước hiện nay, cho dù kinh tế kém phát triển, tích lũy từ nội bộ thấp song vẫn có thể thu hút các nguồn vốn và công nghệ từ bên ngoài, đổi lại có môi trường đầu tư hấp dẫn, bao gồm các khu công nghiệp với hệ thống hạ tầng kỹ thuật thuận lợi, có lực lượng lao động
rẻ, mang lại hiệu quả kinh tế cho nhà đầu tư Bằng cách này, nhiều địa bàn hay lãnh thổ có thể rút ngắn thời gian công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển
- Chủ trương phát triển các khu công nghiệp tập trung của Đảng và Chính phủ những năm qua đã mang lại sự phát triển vượt bậc của công nghiệp cũng như hình thành và củng cố vai trò hạt nhân phát triển vùng của nó Phát triển các KCN đang là một trong những hướng đi quan trọng nhằm thu hút các nguồn lực để phát triển công nghiệp nói riêng và tạo điều kiện hình thành và phát triển các vùng kinh tế động lực,
hệ thống đô thị, phân bố dân cư, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển kinh tế - xã hội theo hướng ổn định và bền vững nói chung
- Các khu công nghiệp hiện được xem xét trên hai góc độ: hình thức tổ chức sản xuất công nghiệp tiên tiến và hiệu quả, bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường Với cách nhìn nhận về các khu công nghiệp như đã nêu, sự phát triển của các khu công nghiệp cần phải có tầm nhìn dài hạn, tổng thể, đảm bảo sự phát triển chung của toàn huyện cũng như toàn thành phố
Trang 9- Ngày 21 tháng 8 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số TTg về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển các khu công nghiệp ở Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020.
- Trước tình hình phát triển khá nhanh các KCN ở các địa phương, Thủ tướng Chính phủ đã có công văn số 6017/VPCP-CN ngày 20/10/2007 về việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển các KCN; Bộ Kế hoạch và Đầu tư có công văn số 9066/BKH-LCN&KCX ngày 16/4/2008 hướng dẫn một số nội dung, yêu cầu của việc lập đề án điều chỉnh, bổ sung quy hoạch KCN đến năm 2020 nhằm rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển KCN một cách tổng thể trên phạm vi cả nước
1.2.3, Đặc điểm phát triển các khu công nghiệp :
- Phát triển các khu công nghiệp tạo ra những điều kiện về kết cấu hạ tầng, thương mại, thủ tục hành chính, khả năng cung cấp nguồn nhân lực tốt nhất nhằm thu hút các nhà đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang phát triển công nghiệp và dịch vụ, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy kinh tế phát triển và cuối cùng là nâng cao mức sống dân cư, cải thiện an sinh xã hội Các khu công nghiệp còn giúp xử lý tập trung các loại chất thải công nghiệp, hạn chế mức thấp nhất những tác động lên môi trường xung quanh và các hệ sinh thái
- Nội hàm của phát triển bền vững khu công nghiệp không nằm ngoài ba mục tiêu của phát triển bền vững là phát triển có hiệu quả về kinh tế ; phát triển hài hòa về mặt
xã hộ i, nâng cao chất lượ ng cuộ c sống củ a người lao động; và khai thác hợ p lý , sử dụ ng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên , bảo vệ và nâng cao chất lượng môi trường trong và ngoài KCN
1.2.4, Phân loại các khu công nghiệp
-KCN tập trung là tập hợp các công ty cùng với các tổ chức tương tác qua lại trong
một lĩnh vực cụ thể Xung quanh nhà sản xuất hình thành các nhà cung cấp chuyên môn hoá các phụ kiện và dịch vụ cũng như cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp tập trung bao trùm lên cả các kênh phân phối và khách hàng, và bên cạnh đó là những nhà sản xuất sản phẩm phụ trợ, các công ty thuộc các ngành liên quan về kỹ thuật, công nghệ hoặc cùng sử dụng một loại đầu vào Các khu công nghiệp tập trung còn hình thành
Trang 10cả các tổ chức chính phủ và phi chính phủ như các trường đại học, các viện công nghệ, các trung tâm nghiên cứu, hiệp hội thương mại cung cấp các dịch vụ đào tạo chuyên môn, giáo dục, thông tin, nghiên cứu và hỗ trợ kỹ thuật.
+Khu công nghiệp tập trung có quy mô lớn : Thường là các khu công nghiệp của nhà nước, do nhà nước xây dựng hoặc là các KCN có vốn đầu tư của nước ngoài Sản phẩm sản xuất trong các KCN này thường là các sản phẩm công nghiệp nặng, sản phẩm có công nghệ áp dụng cao Các khu công nghiệp tập trung ít khi tuân theo hệ thống phân chia ngành tiêu chuẩn vì hệ thống này thường bỏ sót nhiều đối tượng liên quan cũng như các mối quan hệ cạnh tranh quan trọng
- Khu công nghiệp vừa và nhỏ : Là nơi tập trung các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp vừa và nhỏ, công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng Quy mô các KCN này thường không lớn thuận tiện về giao thông có thể đặt ở những khu vực có dân cư sinh sống, có thể đặt tại các làng nghề sản xuất tiểu thủ công nghiệp
1.3, Các nhân tố ảnh hưởng tơi sự phát triển các khu công nghiệp :
-Vị trí địa lý:ảnh hưởng tới việc lựa chọn các địa điểm xây dựng cơ sở CN, phân bố
và tổ chức lãnh thổ CN
-Tự nhiên:
+Khoáng sản: là nguyên liệu của CN Số lượng, chủng loại, chữ lượng, chất lượng và phân bố khoáng sản ảnh hưởng đến quy mô, cơ cấu, tổ chức và phân bố các cơ sở CN
+Khí hậu, nước:
Đia hình, thời tiết, khí hậu tác động tới hoạt động của các nghành CN
Nước: ảnh hưởng tới sự phân bố của các ngành CN (do các ngành CN thường phân
bố ở nhữug nơi gần nguồn nước)
Đất, rừng, biển: là nơi xây dựng các cơ sở CN=>Quỹ đất cho CN và đặc điểm địa chất công trình ảnh hưởng tới quy mô, công tác, thiết kế và chi phí xây dựng các
cơ sở CN
Rừng và biển cung cấp nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp
Trang 11+Dân cư, lao động: vừa là lực lượng sản xuất,vừa là người tiêu dùng:
*Nguồn lao động: nơi nào có lao động dồi dào sẽ phát triển các ngành CN cần nhiều lao động
*Nơi nào có chất lượng lao động tốt sẽ phát triển ngành CN đòi hỏi công nghệ cao
=>lao động ảnh hưởng tới sự phân bố các ngành CN
Người tiêu dùng, quy mô, cơ cấu, thu nhập dân cư ảnh hưởng tới quy mô, cơ cấu, hưởng sản xuất của các cơ sở côgn nghiệp
+Tiến bộ khoa học – kỹ thuật
Tạo khả năng mới về sản xuất, đẩy nhanh tốc độ phát triển CN
Khai thác và sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên thay đổi sự phân bố các ngành công nghiệp theo hướng hợp lý hơn Tăng năng xuất, chất lượng sản phẩm, giảm giá thành đẩy mạnh phát triển công nghiệp
-Thị trường: Như chiếc đòn bảy với sự phát triển và phân bố các ngành công nghiệp, làm thay đổi cơ cấu công nghiệp, ảnh hưởng tới vị trí xây dựng các cơ sở CN và hướng chuyên môn hóa
->tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây khó khăn cho sự phát triển công nghiệp
-Đường lối, chính sách ảnh hưởng tới phát triển, phân bố, hướng đầu tư, cơ cấu nền công nghiệp
1.3.1, Ảnhh hưởng trực tiếp của vị trí địa lý – điều kiện tự nhiên – tài nguyên thiên nhiên :
- Vị trí địa lí: Vị trí thuận lợi - giao thông dễ dàng - giảm chi phí vận chuyển.
- Điều kiện TN: Địa hình, khí hậu, nguồn nước thuận lợi, tạo điều kiện dễ dàng cho
sự phát triển sản xuất công nghiệp
- Tài nguyên TN: Tài nguyên nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, khoáng sản là cơ
sở vật chất để hoạt động công nghiệp có hiệu quả Khi đặt các nhà máy, cơ sở sản xuất công nghiệp thường được phân bố ở gần đầu mối giao thông, gần nguồn năng lượng
Trang 12+ Khoáng sản:là một trong những nguồn tài nguyên thiên nhiên có ý nghĩa hàng đầu Số lượng, chủng loại, trữ lượng, chất lượng khoáng sản trên lãnh thổ sẽ chi phối quy mô, cơ cấu và tổ chức các xí nghiệp công nghiệp.
+ Khí hậu và nguồn nước: Mức độ thuận lợi hay khó khăn trong việc cung cấp hoặc thoát nước là điều kiện quan trọng để định vị các xí nghiệp công nghiệp Đặc điểm của thời tiết và khí hậu tác động không nhỏ đến hoạt động của các ngành công nghiệp khai khoáng
1.3.2, Ảnh hưởng trực tiếp của các nhân tố xã hội:
- Dân cư :
+ Nguồn lao động : Những ngành công nghiệp cần nhiều nhân lực (như dệt may, thực
phẩm) sẽ thuận lợi nếu được phân bố ở nơi đông đúc dân cư, nguồn lực lao động dồi dào
+Dân cư và nguồn lao động : Nơi nào có nguồn lao động dồi dào thì ở đó khả năng
để phân bố và phát triển công nghiệp sử dụng nhiều lao động sẽ có điều kiện thuận lợi để phát triển Quy mô, cơ cấu và thu nhập của dân cư có ảnh hưởng đến quy mô
và cơ cấu của người tiêu dùng Vì thế những ngành công nghiệp cần nhiều lao động, sản xuất nhiều hàng hóa thường tập trung ở những khu vực đồng bằng đông dân cư
và nhu cầu tiêu dùng của người dân rất lớn
- Thị trường tiêu thụ :
+ Những ngành công nghiệp phục vụ nhu cầu tiêu dùng (may mặc, thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng ) cũng thường phân bố ở nơi đông dân cư, thị trường tiêu thụ lớn Nó như là chiếc đòn bẩy đối với sự phân bố, phát triển và cả sự thay đổi cơ cấu của ngành công nghiệp đó => Tác động mạnh mẽ tới việc lựa chọn vị trí của khu công nghiệp, hướng chuyên môn hóa sản xuất trong công nghiệp
-Tiến bộ khoa học kĩ thuật :
+ Việc phát hiện các nguồn năng lượng mới, nguyên liệu mới có tác dụng làm thay đổi sự phân bố của nhiều ngành công nghiệp, của toàn ngành CN khiến cho việc khai thác và sử dụng tài nguyên cũng như phân bố các khu CN, cụm CN trở nên hợp
lý , có hiệu quả kinh tế -xã hội cao Kèm theo những thay đổi về phân bố sản xuất sẽ
Trang 13làm nảy sinh những hu cầu mới từ đó đòi hỏi sự ra đời của những ngành công nghiệp sản xuất với công nghệ tiên tiến, những ngành công nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại bậc nhất…
- Cơ sở hạ tầng và vật chất kĩ thuật: Là tiền đề thuận lợi hoặc cản trở sự phát triển
công nghiệp Số lượng và chất lượng của cơ sở hạ tầng góp phần đảm bảo các mối quan hệ sản xuất, kinh tế, kĩ thuật
1.3.3, Ảnh hưởng của đường lối chính sách xây dựng kinh tế xã hội của đất nước :
- Ảnh hưởng to lớn và lâu dài tới sự phát triển và phân bố công nghiệp tới định hướng đầu tư và xây dựng cơ cấu ngành công nghiệp
- Sự phân bố các xí nghiệp công nghiệp bảo đảm 2 mục đích:
+ Lợi nhuận cao nhất
+ Phát triển KT - XH phù hợp với đời sống nhân dân
1.3.5, Các nhân tố như an ninh- quốc phòng, truyền thống, phong tục tập quán của từng vùng tưng khu vực, từng quốc gia:
- Các doanh nghiệp có thể tận dụng những khu vực có làng nghề truyền thống lâu đời
để tiện cho viếc phát triển ngành nghề của mình, những ngành CN đòi hỏi an ninh– quốc phòng cao nên phát triển KCN ở nhưng nơi an ninh đảm bảo, tránh những nơi
an ninh quốc phòng không tốt đặc biệt các khu vực biên giới, biển đảo
1.4 Sự cần thiết phát triển khu công nghiệp trên địa bàn huyện Sóc Sơn :
1.4.1, Sơ lược về lịch sử hình thành huyện Sóc Sơn :
- Sóc Sơn là một huyện nằm ở phía bắc của thành phố Hà Nội.
Huyện Sóc Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai huyện Đa Phúc và Kim Anh thuộc tỉnh Vĩnh Phú (nay đã tách thành hai tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ) cùng với thị trấn Xuân Hòa thuộc tỉnh theo Quyết định số 178/QĐ ngày 5 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ Việt Nam Khi ấy huyện Sóc Sơn vẫn thuộc tỉnh Vĩnh Phú.Ngày 29/12/1978 huyện Sóc Sơn được chuyển về Hà Nội
- Sóc Sơn giáp huyện Phổ Yên thuộc tỉnh Thái Nguyên về phía bắc, huyện Yên Phong thuộc tỉnh Bắc Ninh và huyện Hiệp Hòa thuộc tỉnh Bắc Giang về phía đông và
Trang 14đông bắc, về phía tây bắc giáp thị xã Phúc Yên tỉnh Vĩnh Phúc và phía nam giáp các huyện Mê Linh và Đông Anh của Hà Nội.
Huyện Sóc Sơn có thị trấn Sóc Sơn (thị trấn Hà Nội) và 25 đơn vị hành chính cấp xã gồm:
Kết luận:
Với diện tích 306.51 km² là một huyện có diện tích rộng của thành phố Hà Nội,với nhiều đồi núi thấp có nhiều khoáng sản như kaolin, sét quý hiếm…thích hợp phát triển công nghiệp xây dựng Hơn nữa địa bàn nội thành của thành phố Hà Nội dân cư đông đúc giao thông thường tắc nghẽn, diện tích đất phát triển công nghiệp gặp khó khăn, vì thế việc phát triển công nghiêp ra các huyện ngoại thành là một vấn đề rất cần thiết Huyện Sóc Sơn có sân bay Nội Bài nên việc vận chuyển giao thông ra nước ngoài thuận lợi cho việc thu hút đầu tư nước ngoài Với mật độ dân số còn thấp so với khu vực nội thành nên quỹ đất dành cho phát triển công nghiệp còn rất tiềm năng.Trên địa bàn huyện hiện nay có 2 cụm công nghiệp đang hình thành chia làm 4 cụm nhỏ:
Trang 15Cụm công nghiệp 1, Cụm công nghiệp 2, Cụm công nghiệp 3 và cụm công nghiệp vừa và nhỏ Sóc Sơn
1.4.2, Sự cần thiết phải phát triển các khu công nghiệp:
- Sự phát triển các khu công nghiệp đóng góp đáng kể vào sự phát triển công nghiệp
và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Các khu công nghiệp được xây dựng sẽ tạo thêm được nhiều việc làm cho người lao động, nâng cao thu nhập cho người dân đặc biệt ở các khu vực nông thôn
- Tạo môi trường cho việc chuyển giao công nghệ một cách nhanh chóng
- Sản xuất nhiều hàng hóa tiêu dùng nội địa và sản phẩm xuất khẩu có tính cạnh tranh cao, nâng cao được vị thế của sản phẩm trong nước so với hàng ngoại nhập dần
dà nâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước so với các doanh nghiệp nước ngoài;
- Việc hình thành và phát triển các KCN sẽ tạo điều kiện để thu hút một khối lượng lớn vốn đầu tư cho phát triển công nghiệp và phát triển kinh tế xã hội nói chung tạo động lực thúc đẩy phát triển nền kinh tế quốc dân
- Việc phát triển các khu công nghiệp sẽ thu hút được vốn đầu tư:
+ Các KCN, khu chế xuất với quy hoạch đồng bộ cơ sở hạ tầng tốt sẽ thu hút được
sự chú ý của các nhà đầu tư Các KCN, khu chế xuất được đánh giá là một nhân tố rất quan trọng trong chiến lược thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, chuyển giao công nghệ tiên tiến khoa học kĩ thuật hiện đại với các nước phát triển khu vực Châu Á cũng như trên toàn thế giới
- Đầu tư nước ngoài vào các KCN, khu chế xuất là nguồn vốn bổ sung quan trọng cho nguồn vốn để phát triển nền kinh tế
- Xây dựng các KCN, khu chế xuất sẽ thu hút được công nghệ, thông qua việc các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các KCN, khu chế xuất công nghệ qua đây sẽ được chuyển giao dễ dàng và nhanh chóng Bởi vì để cạnh tranh với các sản phẩm trên thị trường thế giới các nhà đầu tư sẽ đưa vào các KCN, khu chế xuất các trang thiết bị, máy móc, công nghệ tương đối hiện đại, đó là những công nghệ tiên tiến bậc nhất thế giới do xu hướng quốc tế hóa hiện nay
Trang 16-Phát triển các KCN, khu chế xuất sẽ thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa- hiện đại hóa.
- Xây dựng các KCN, khu chế xuất mới sẽ góp phần đẩy mạnh hợp tác đầu tư quốc tế: Xu hướng đa cực trong đầu tư trực tiếp nước ngoài đã tạo điều kiện cho các nước thực hiện đường lối mở rộng quan hệ quốc tế giữa các nước chủ nhà với các nước lãnh thổ của các nhà đầu tư nước ngoài
1.4.3, Sự cần thiết phải phát triển các KCN trên địa bàn huyện Sóc Sơn:
- Hiện nay quỹ đất dành cho việc phát triển các khu công nghiệp trong khu vực nội
đô của thành phố Hà Nội còn lại rất ít chủ yếu danh cho các ngành công nghiệp không sử dụng nhiều diện tích mặt bằng vì thế để phát triển ngành công nghiệp của thành phố bắt buộc phải xây dựng thêm các khu công nghiệp ra địa bàn các huyện ngoại thành như huyện Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, Ba Vì,Thạch Thất (một số huyện thuộc Hà Tây cũ) Huyện Sóc Sơn là một trong 5 khu đô thị vệ tinh của thành phố bao gồm: đô thị Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn ; quỹ đất của huyện Sóc Sơn còn rất tiềm năng và các điều kiện tự nhiên , dân cư xã hội cũng khá thuận lợi cho việc phát triển các KCN ở cửa ngõ phía Bắc của thủ đô
- Theo quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030 thì: Đô thị vệ tinh Sóc Sơn (đô thị cửa ngõ phía Bắc Thủ đô) là đô thị phát triển về công nghiệp và dịch
vụ hàng không, du lịch nghỉ dưỡng sinh thái, hình thành mới khu công nghiệp Mai Đình và các khu công nghiệp sạch; trung tâm y tế, khu đại học tập trung Khai thác tiềm năng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, hành lang kinh tế xuyên Á Côn Minh -
Hà Nội - Quảng Ninh và vùng cảnh quan núi Sóc và chân núi Tam Đảo
- Trước tiên các khu công nghiệp được xây dựng trên địa bàn huyện Sóc Sơn sẽ có được thuận lợi nếu đầu tư vào các ngành công nghiệp như công nghiệp xây dựng, công nghiệp chế biến, khai thác khoáng sản, đặc biệt là công nghiệp hàng không và các dịch vụ du lịch do sân bay quốc tế Nội Bài đặt tại Sóc Sơn là một lợi thế cho việc vận chuyển và lưu thông hàng hóa
- Điều kiện thuận lợi của Sóc Sơn về tự nhiên:
Trang 17+ Khoáng chất Công nghiệp: ở Sóc Sơn co kaolin trên các gò đồi thoải trữ lượng lên đến 23 triệu tấn, sét kaolin trong các vùng giữa núi và ven đồng bằng với trữ lượng 22,5 triệu tấn Ngoài ra còn có sét khó chảy trong các vùng trầm tích hồ, đầm lầy; Pleistocen muộn 1,7 triệu mét khối và than bùn trữ lượng khá lớn
+ Vật liệu xây dựng: Có đá xây dựng trachit phân bố ở Minh Phú (> 8 triệu m3) và
đá ong với chiều dày trung bình > 1,5 m ; có sét phong hóa để sản xuất gạch ngói trữ lượng 36,82 triệu m3
+ Do có địa hình đồi núi thấp nên Sóc Sơn có các loại khoáng sản phong phú, khí hậu tương đối dễ chịu, thành phố Hà Nội dựa vào đặc điểm này nên dự kiến tương lai
sẽ mở các khu xử lý rác thải sinh hoạt trong thành phố tại địa bán huyện Sóc Sơn trên các vùng đồi núi thưa thớt dân cư
+ Tuy có diện tích khá rộng và các điều kiện thuận lợi cho phát triển công nghiệp cũng như phát triển kinh tế song tình hình phát triển kinh tế của huyện Sóc Sơn còn gặp nhiều khó khăn Người dân trong huyện chủ yếu vẫn làm nông nghiệp, tình trạng thất nghiệp tạm thời còn khá phổ biến nên đời sống người dân còn khá khó khăn.Vì vậy khi phát triển các khu công nghiệp trong địa bàn huyện sẽ tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, nâng cao thu nhập của người dân thúc đẩy phát triển kinh tế trong khu vực
+ Thành phố Hà Nội dự kiến sẽ hình thành khu vực dịch vụ, phân phối và chung chuyển hàng hóa tại Sóc Sơn vì thế các ngành công nghiệp được xây dựng sẽ có điều kiện rất thuận lợi để chung chuyển hang hóa và lưu thông hàng hóa Do là một trong
5 khu đô thị vệ tinh của thành phố Hà Nội nên việc phát triển kinh tế của huyện cũng rất cần được quan tâm; việc phát triển các khu công nghiệp trên địa bàn huyện là rất cần thiết để từng bước công nghiệp hóa hiện đại hóa thủ đô Việc phát triển các khu công nghiệp tại Sóc Sơn sẽ khai thác được tiềm năng vô cùng to lớn của cảng hang không quốc tế Nội Bài trên địa bàn huyện
+ Nằm ở cửa ngõ phía bắc của thủ đô Sóc Sơn tiếp giáp với các tỉnh như Thái Nguyên, Vĩnh Phúc đều là những thành phố có ngành công nghiệp phát triển khá nhanh vì thế sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ nhanh chóng
Trang 18và chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong huyện Phát triển công nghiệp tại thời điểm hiện tại là hoàn toàn phù hợp với xu thế của đất nước cũng như xu thế của thời đại
- Xét về mặt địa chất, địa mạo khu vực Sóc Sơn không thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp , huyện Sóc Sơn có địa hình cao dạng đồi , các thành tạo địa chất lộ ra trên mặt chủ yếu có dạng cổ , đặc biệt là trầm tích của hệ tầng Vĩnh Phúc bị phong hóa khá mạnh Đất trong vùng chủ yếu là đất xám bac màu , trong tương lai khu vực đồi núi thấp của huyện có thể chuyển sang trồng các cây lấy gỗ phục vụ cho công nghiệp chế biến vật liệu từ gỗ hoặc chế tác các sản từ gỗ
- Về mặt giao thông Sóc Sơn có hai quốc lộ chạy qua là quốc lộ 3 và quốc lộ 2 , đặc biệt có sân bay quốc tế Nội Bài rất thuận lợi cho việc chung chuyển hàng hóa đi các tỉnh thành lân cận vì thế việc tiêu thụ sản phẩm của các ngành công nghiệp rất dễ dàng
- Việc phát triển các KCN trên địa bàn huyện sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế của huyện và làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Sóc Sơn theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa Nguồn vốn đầu tư thu hút được sẽ góp phần vào quỹ vốn phát triển kinh tế của huyện Tuy có diện tích khá rộng, tài nguyên thiên nhiên , khoáng sản phong phú xong nền kinh tế của huyện so với mặt bằng chung cua toàn thành phố con nhiều yếu kém do vậy để đảm báo sự phát triển đồng đều kinh tế của toàn thành phố Sóc Sơn cần chú trọng hơn nữa trong việc phát triển kinh tế cụ thể là quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa của huyện vì vậy việc xây dựng phát triển các khu công nghiệp , khu chế xuất đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển của toàn huyện
Trang 19CHƯƠNG II THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG
NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN
2.1, Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Sóc Sơn:
2.1.1, Một số đặc điểm tự nhiên, vị trí địa lý thuận lợi để phát triển các KCN trên địa bàn huyện:
- Sóc Sơn là huyện ngoại thành phía Bắc của thủ đô Hà Nội, có trung tâm là thị trấn Sóc Sơn cách trung tâm thành phố Hà Nội 35km theo quốc lộ 3AHà Nội- Thái Nguyên Huyện Sóc Sơn có diện tích lớn nhất so với các huyện ngoại thành khác của
Hà Nội
- Sóc Sơn là một vùng có nhiều gò, đồi, chủng loại cây xanh đa dạng, phong phú, phong cảnh thiên nhiên hấp dẫn, môi trường thiên nhiên trong lành, có nhiều dấu vết
di tích lịch sử, có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái Sóc Sơn còn có sân bay quốc
tế Nội Bài là cảng hàng không quốc gia quan trọng nối Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng với các nước trong khu vực và thế giới Hoạt động giao lưu quốc tế là một tiềm năng to lớn giúp cho Sóc Sơn có nhiều cơ hội phát triển dịch vụ và du lịch
- Huyện Sóc Sơn là một trong 5 huyện ngoại thành Hà Nội Với diện tích 314 km2, rộng nhất trong số 14 quận huyện toàn thành phố Hà Nội
- Với diện tích 314 Km2, rộng nhất trong số 14 quận huyện của thành phố, chiếm 1/3 tổng diện tích toàn thành phố và dân số chiếm khoảng 1/10 tổng dân số toàn thành phố Sóc Sơn là một trong năm huyện ngoại thành Hà Nội, có vị trí nămg ở phía bắc
và cách trung tâm thủ đô khoảng 35 Km Đặc điểm nổi bật của Sóc Sơn so với các huyện khác thể hiện ở vị trí địa lý, địa hình đất đai và những tiềm năng phát triển kinh tế trong tương lai Vị trí của huyện là vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng và trung
du nên địa hình phức tạp, đất đai khá đa dạng và phần lớn là đất bạc màu
- Ranh giới tiếp giáp của Huyện gồm: Phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên , phía Nam giáp tỉnh Đông Anh-Hà Nội, phía Đông giáp Huyện Yên Phong và Hiệp Hoà-Bắc Ninh, phía Tây giáp Huyện Mê Linh-Vĩnh Phúc
Trang 20- Sóc Sơn nằm ở phía Tây cực Nam của dãy núi Tam Đảo, thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam Huyện thuộc vùng bán sơn địa có những đặc trưng của vùng gò đồi và phù sa cổ kết hợp, cho nên có cả vùng đồng bằng và vùng trũng Từ đặc điểm
cơ bản trên đã tạo cho huyện những điều kiện phát triển kinh tế đa dạng, phong phú trên tất cả các ngành kinh tế và các lĩnh vực khác nhau Sóc Sơn hiện chiếm tới 30% quỹ đất nông nghiệp của thành phố Đặc biệt, trên địa bàn của huyện có cảng hàng không quốc tế Nội Bài và nhiều khu công nghiệp đã và sẽ là những trung tâm quan tạo ra những điều kiện hết sức thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội của Sóc Sơn và của Hà Nội trong tương lai, Sóc Sơn cũng là hướng quan trọng để phát triển và mở rộng thủ đô Hà Nội lên phía Bắc
- Địa hình Sóc Sơn chia làm 3 vùng kinh tế tự nhiên là : Vùng gò đồi, vùng giữa, vùng trũng, mỗi vùng có những lợi thế riêng tạo nên sự đa dạng và phong phú cho phát triển nông nghiệp nói riêng và phát triển kinh tế xã hội kinh tế xã hội chung của toàn Huyện
Khí hậu của Sóc Sơn mang đầy đủ những nét đặc trưng của khí hậu vùng đồng bằng sông Hồng là nóng ẩm hoà trộn và chịu ảnh hưởng của khí hậu vùng trung du Bắc Bộ Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 28-29oC, chế độ mưa gắn liền với sự thay đổi theo mùa và đạt mức bình quân hàng năm khoảng 1.676 mm, mùa mưa tập trung từ tháng 4 đến tháng 10 Do địa hình phức tạp và sự khác biệt về chế độ mưa nên thuỷ lợi là yếu tố hết sức quan trọng và thực sự là biện pháp hàng đầu tác động mạnh đến kết quả sản xuất nông nghiệp của Huyện
Sóc Sơn là địa phương duy nhất của thủ đô có rừng với 6.630 ha có nhiều điều kiện thuận lợi phát triển du lịch sinh thái, phát triển các loại hình kinh tế trang trại Sóc Sơn cũng có nhiều hồ đập vừa có khả năng trữ nước tưới cho cây trồng vừa có khả năng phát triển du lịch, sét cao lanh có trữ lượng lớn tại các xã Quang Tiến, Tiên Dược, Minh Phú, Phù Linh Ngoài ra còn có cát vàng, sỏi tạo điều kiện thuận lợi phát triển nghề gốm sứ, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng
Sóc Sơn là vùng có thị trường rộng lớn tiêu thụ các loại nông sản, thực phẩm sạch, vì vậy có khả năng phát triển mạnh các loại ngành sản xuất vật chất và sản xuất
Trang 21nông nghiệp Ngoài ra trên địa bàn của Huyện còn có các di tích lịch sử văn hoá đã được Nhà nước xếp hạng như: Đền Thánh Gióng, Chùa Non Nước, chùa Thanh Nhàn, Núi Đôi, di tích lịch sử Hội Nghị Trung Giã
- Sóc Sơn có điều kiện địa lý thuận lợi: Xung quanh có 3 con sông là sông Công , sông Cầu và sông Cà Lồ bao bọc , có tuyến đường sắt Hà Nội – Thái Nguyên chạy qua , có các đường quốc lộ 2 và 3 chạy qua ; có các đường tỉnh lộ 16, 131, 35 , có cụm cảng hàng không sân bay miền bắc với sân bay Nội Bài được đầu tư xây dựng rất thuận lợi cho giao thông đường thủy đường bộ và đường hàng không
2.1.2, Tình hình kinh tế - xã hội của huyện Sóc Sơn:
- Từ một huyện của tỉnh Vĩnh Phú cũ, năm 1979 Sóc Sơn được cắt chuyển về thành phố Hà Nội Là một huyện còn rất nghèo, kinh tế chậm phát triển, đời sống nhân dân còn thấp, gặp rất nhiều khó khăn Sau hơn 20 năm được chuyển về thành phố Hà Nội đến nay bộ mặt kinh tế - xã hội của Sóc Sơn đã thay đổi cơ bản:
+ Về kinh tế : Sóc Sơn hiện nay là một huyện có cơ cấu nông-lâm nghiệp - công nghiệp và dịch vụ với tống sản lượng giá trị GDP hang năm đạt từ 500 – 600 tỷ đồng trong đó ngành nông-lâm nghiệp chiếm từ 50 - 60% ; công nghiệp chiếm từ 20 -25 %
; thương mại dịch vụ chiếm từ 20 – 25 %
+ Bình quân thu nhập đầu người trên năm vẫn đang ở mức độ thấp từ 2,5 – 2,7 triệu đồng / người Tỷ lệ hộ nghèo còn cao 15 -16 % chủ yếu tập trung ở các xã đồi núi và vùng trũng
+ Tốc độ tăng trưởng đạt mức từ 6,5 – 7,5 % là tốc độ tăng trưởng thấp nhất trong tất cả các huyên ngoại thành của thành phố Hà Nội trước khi sát nhập Hà Tây
+ Trên địa bàn huyện có 98 HTX sản xuất nông nghiệp , lâm nghiệp ,gần 200 trang trại diện tích từ 2 ha trở lên đến 200 ha đang trồng cây ăn quả gắn với việc phát triển
du lịch sinh thái Có gần 100 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên tất cả các ngành nghề trong đó có 35 doanh nghiệp của trung ương , 15 doanh nghiệp do thành phố Hà Nội quản lý còn lại là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ( 38 công ty TNHH, 17 doanh nghiệp tư nhân , 4 công ty cổ phần và các HTX trong toàn huyện )
Trang 22+ Từ khi xóa bỏ chế độ quản lý bao cấp chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước thì sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ chủ yếu sản xuất nông – lâm nghiệp sang các ngành nghề khác như công nghiệp chế biến thực phẩm , vận tải , xây dựng , xuất khẩu , thương mại dịch vụ tương đối nhanh Sự chuyển đổi đó đã góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh trên địa bàn huyện ngày càng phát triển nhanh chóng; các ngành nghề sản xuất chế biến tre trúc gỗ , sản xuất khai thác vật liệu xây dựng trở lại đúng với truyền thống các làng nghề của nó
+ Chính khu vực kinh tế ngoài quốc doanh của huyện trong những năm vừa qua ngoài việc góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn tạo ra hang ngàn việc làm cho người lao động nông thôn và đóng góp vào ngân sách nhà nước hàng năm từ 5- 7 tỷ đồng tiền thuế GTGT và TNDN
- Tuy vậy do là một huyện nghèo về kinh tế nên trình độ nhận thức của người dân còn thấp nên việc khó khăn trong vấn đề giải phóng mặt bằng để phát triển các khu công nghiệp đang trở nên rất cấp bách cần giải quyết triệt để
- Có hơn 70% số dân sống bằng nghề nông nhưng ngành nông nghiệp Sóc Sơn vẫn còn nhiều hạn chế khiến đời sống người dân gặp nhiều khó khăn
- Quy mô dân số hiện trạng toàn huyện là 300.000 người, trong đó dân số phi nông nghiệp chiếm 9,1% Dự báo dân số đến năm 2020 là 387.880 người với dân số đô thị chiếm chiếm 56%
- Huyện Sóc Sơn có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế-xã hội (KTXH) và thực tế đã
có những bước tiến bộ vượt bậc trên nhiều mặt trong vòng 5-6 năm trở lại đây Tuy nhiên, hiện đang có 4 "điểm nghẽn" là trở lực đáng kể trên con đường phát triển của huyện Đây chính là vấn đề mà Sóc Sơn rất mong muốn được hỗ trợ tháo gỡ
+ Nằm sát sông Cầu, bên kia là tỉnh Bắc Giang, xã Tân Hưng chỉ cách QL 3 chừng 1km Nhưng nhiều khu vực trong xã, con đường dẫn ra QL3 lại rất gập ghềnh Dù vài năm nay, việc đầu tư đường giao thông nông thôn đã được quan tâm, nhưng phổ biến
ở địa phương vẫn là những con đường đất đi lại khó khăn Không chỉ Tân Hưng, nhiều xã khác trên địa bàn huyện Sóc Sơn cũng có hoàn cảnh tương tự Đây là một trong những "điểm nghẽn" trên con đường phát triển của huyện Hạ tầng yếu kém,
Trang 23nhất là giao thông khiến việc thu hút đầu tư, tăng cường giao lưu kinh tế trong huyện
và giữa huyện với nơi khác gặp rất nhiều khó khăn Hiện nay, một số dự án làm đường giao thông đã được triển khai, nhưng cũng chỉ đáp ứng một phần nhỏ đòi hỏi của thực tế
+ Ba "điểm nghẽn" còn lại của Sóc Sơn là nguồn nhân lực qua đào tạo quá thấp, chỉ chiếm 17%; cơ cấu kinh tế lạc hậu và thiếu quy hoạch Thật khó tin Sóc Sơn là một phần của Thủ đô, nhưng nhiều khu vực, cuộc sống người dân vẫn còn rất lạc hậu Có những thôn, xã, việc đầu tư cho con đi học đối với nhiều hộ gia đình vẫn chưa thực
sự được quan tâm, ngay cả khi kinh tế cho phép Điều đáng lo ngại là với hơn 70% số dân của huyện sống bằng nghề nông, nhưng ngành nông nghiệp trên địa bàn huyện lại có nhiều hạn chế
+ Tám tháng đầu năm nay, nông nghiệp Sóc Sơn tăng 5,2% Đây là một kỷ lục vì trong nhiều năm qua, tăng trưởng ngành nông nghiệp của huyện chỉ đạt khoảng 2,5%/năm Cơ cấu nông nghiệp chuyển dịch chậm; người dân vẫn vất vả xoay xở trên đồng đất bạc màu "70% dân sống nhờ nông nghiệp, nhưng kinh tế nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 20% trong cơ cấu kinh tế của huyện Sản xuất nông nghiệp rất manh mún, cách thức canh tác lạc hậu, năng suất thấp Ruộng đất thì xé lẻ, cá biệt có những
hộ dân sở hữu trên 40 mảnh ruộng" Hiện nay, Sóc Sơn đang chuẩn bị thực hiện dồn điền đổi thửa, nhưng nhiều ý kiến vẫn băn khoăn, liệu đây có phải là giải pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp hay không; khi mà việc áp dụng cơ giới hóa, hiện đại hóa trong nông nghiệp không dễ có bước đột phá ở huyện
+ Về "điểm nghẽn" thiếu quy hoạch, Bí thư Huyện ủy Nguyễn Văn Phong cho rằng,
vì yếu tố này nên việc kêu gọi đầu tư của huyện rất khó khăn Không có quy hoạch, nhiều nhà đầu tư rất sẵn lòng, nhưng cũng không dám mạo hiểm Sóc Sơn mong muốn được đẩy nhanh quy hoạch các khu vực trọng tâm, trọng điểm để thu hút đầu
tư Như khu vực hồ Đồng Quan, có đặc điểm rất thuận lợi để đầu tư phát triển du lịch, nhưng chưa có quy hoạch, huyện đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc quản
lý, bảo vệ cảnh quan ở đây
Trang 242.1.3 , Tình hình sản xuất kinh doanh ở khu vực ngoài quốc doanh trong huyện Sóc Sơn :
- Khu vực sản xuất kinh doanh ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện bao gồm : Các doanh nghiệp tư nhân , các công ty TNHH , các HTX hoạt động trong sản xuất , chế biến thực phẩm , thủ công mỹ nghệ đồ mộc dân dụng v v
- Với số lượng các hộ kinh doanh tuy không đông đảo so với các quận huyện khác trong thành phố Hà Nội( 8% số hộ trên địa bàn ) song đã đóng góp tổng giá trị sản phẩm cho xã hội từ 250 – 300 tỷ đồng chiếm 20 – 25 % tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn toàn huyện Hiện nay tất cả các ngành nghề kinh doanh , các dịch vụ đều có hang trăm các doanh nghiệp , các hộ cá thể tham gia kinh doanh
- Đặc biệt trong tổng số hộ kinh doanh và tổng số doanh thu của các doanh nghiệp tư nhân , các công ty TNHH , các HTX , các tổ chức sản xuất tuy có 84 cơ sở ( chiếm 1,3 % tổng số ) song đã có doanh thu rất lớn chiếm tỷ trọng 53% trong tổng số doanh thu của khu vực ngoài quốc doanh Số hộ cá thể tuy chiếm tỷ trọng lớn xấp xỉ 98 % song doanh thu lại rất nhỏ bé
2.2 Phân tích thực trạng phát triển KCN trên địa bàn huyện Sóc Sơn :
2.2.1, Quy hoạch của thành phố về các KCN trên địa bàn huyện đến năm 2020
A.1, Thực trạng các KCN từ 2001 đến nay:
- Công nghiệp Sóc Sơn giai đoạn này không còn là thứ yếu, mà đã có những bước phát triển nhanh ( tốc độ tăng trưởng đạt 26,32% ) , trở thành ngành kinh tế chủ lực , chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các ngành kinh tế của Sóc Sơn Theo báo cáo kinh tế của huyện, năm 2005 tổng giá trị sản xuất CN đạt 3.613 tỷ đồng, bằng 321,57% năm
2000, đạt tỷ trọng kinh tế tới 70,27% Hiện Sóc Sơn đã có 57 DN công nghiệp (không kể quốc phòng) và 20 DN liên doanh với nước ngoài Các cụm, khu CN vừa
và nhỏ trên địa bàn huyện đang được hình thành và phát triển, mở ra một tương lai sán lạn cho những ngành , nghề CN sẽ phát triển
- Tổng giá trị sản xuất trên địa bàn năm 2005 tăng hơn gấp 2 lần so với 2000 , đạt
tỷ lệ tăng trưởng 19,5% Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng , tập trung cho việc
Trang 25phát triển công nghiệp và dịch vụ Hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư mạnh, đặc biệt là điện, đường, trường, trạm y tế… ngày càng khang trang, đẹp đẽ hơn
- Khu đô thị Sóc Sơn có dân số khoảng 150.000 người, và tổng diện tích đất khoảng 3.264 ha
- Ðối với các khu công nghiệp , có khu công nghiệp tập trung quy mô 430 ha ( bao gồm 50 ha khu chế xuất ) theo mô hình khu công nghiệp hiện đại, đồng bộ Phát triển thêm một số khu công nghiệp địa phương có quy mô vừa và nhỏ: khoảng 15 –
20 ha/ khu tại các trung tâm vùng
- Các trung tâm chuyên ngành gồm các cơ sở y tế điều dưỡng của thành phố với diện tích khoảng 31 ha Cải tạo và nâng cấp bệnh viện huyện Xây dựng hai trung tâm đào tạo dạy nghề Ðầu tư xây dựng khu công viên du lịch Ðền Sóc và khu công viên
du lịch Ðồng Quan
- Các trung tâm vùng và tiểu vùng huyện : 3 trung tâm vùng gồm cả đất khu ở và các cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch: Minh Trí: 336,1 ha (khu du lịch 250 ha), Nỉ-Trung Giã: 231,9 ha ( khu liên hợp xử lý rác: 100 ha), Kim Lũ-Ðông Xuân: 87,6 ha
- Các trung tâm tiểu vùng huyện : Bao gồm 6 trung tâm gồm có khu ở mới và các cơ
sở dịch vụ kinh tế - xã hội cho khu vực Mỗi trung tâm có quy mô từ 2.000 - 3.000 dân, diện tích 20 -30 ha
A.2 , Dự kiến quy hoạch của thành phố về phát triển các KCN từ nay đến năm 2020
- Giai đoạn 2010 - 2015, diện tích đất công nghiệp tăng thêm khoảng 2.500 ha, đến năm 2015 diện tích đất qui hoạch xây dựng các khu, cụm công nghiệp đạt 11.500ha Trong đó nâng cấp, xây dựng mới từ 5-10 khu công nghiệp , 25-30 CCN ( bao gồm
cả các CCN nhỏ làng nghề) để tạo dựng mặt bằng, đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất công nghiệp của thành phố
- UBND TP Hà Nội công bố qui hoạch chi tiết tỉ lệ 1/2.000 cụm công nghiệp tập trung Sóc Sơn Theo đó, khu công nghiệp Sóc Sơn sẽ có qui mô gần 204 ha, thuộc địa bàn các xã Mai Đình, Quang Tiến, Tiên Dược (huyện Sóc Sơn)
Trang 26Về địa giới, phía Tây Bắc khu công nghiệp tập trung Sóc Sơn giáp trục đường 131, phía Tây Nam giáp khu công nghiệp Nội Bài, phía Nam giáp đường qui hoạch cấp liên khu vực, phía Đông giáp đường qui hoạch và mương tưới Đồng Quan.
- Theo qui hoạch, khu công nghiệp sẽ gồm 3 khu đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, trong đó cụm 1 diện tích 14,1 ha; cụm 2 diện tích 47,9 ha; cụm 3 diện tích 78,1 ha Các cụm công nghiệp được bố trí theo từng lô với nhiều loại diện tích lớn, nhỏ khác nhau nhằm đáp ứng được nhu cầu đa dạng của các doanh nghiệp
- 4 dự án khác sẽ được triển khai đồng thời với dự án cụm công nghiệp tập trung để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội có liên quan: dự án khu di dân tái định cư, xây dựng khu trường dạy nghề, khu nhà ở cho công nhân làm việc trong cụm công nghiệp
- Sóc Sơn là huyện ngoại thành phía Bắc của thủ đô Hà Nội, có trung tâm là thị trấn Sóc Sơn cách trung tâm thành phố Hà Nội 35 km theo quốc lộ 3A Hà Nội - Thái Nguyên Huyện Sóc Sơn có diện tích lớn nhất so với các huyện ngoại thành khác của
Hà Nội
- Để đảm bảo yếu tố môi trường, cụm công nghiệp được đặt ở vị trí không nằm trong khu dân cư và ở cuối hướng gió Khoảng cách ly tối thiểu với khu vực dân cư là 50m Diện tích cây xanh được bố trí khá dày trong từng cụm công nghiệp với diện tích lớn, tạo khoảng cách ly vệ sinh với khu vực dân cư nông thôn lân cận và khu nghỉ của công nhân
Cũng theo qui hoạch , các khu làng xóm thuộc các xã Mai Đình được giữ lại , cải tạo chỉnh trang theo hướng hiện đại hóa , phát triển ổn định, được bổ sung đủ hạ tầng cơ
sở cho các đơn vị ở Mạng lưới đường trong khu vực nghiên cứu qui hoạch có đường cấp liên khu vực có mặt cắt ngang rộng 50 m; đường cấp khu vực mặt cắt ngang điển hình rộng 40 m Trong đó tuyến đường đông - tây nối quốc lộ 3 với đường 131 sẽ được thực hiện theo dự án đã được thành phố phê duyệt
Theo ước tính ban đầu, khoảng 3.600 lao động có liên quan đến diện tích bị thu hồi
sẽ được tạo điều kiện để chuyển đổi nghề Sở QH-KT Hà Nội cho biết trên cơ sở qui
Trang 27hoạch tỉ lệ 1/2.000 được duyệt, chủ đầu tư dự án sẽ triển khai lập qui hoạch chi tiết tỉ
lệ 1/500 và dự án đầu tư xây dựng giai đoạn 1 với qui mô khoảng 63,1 ha
- Huyện Sóc Sơn có tổng diện tích đất để phát triển khu vực đô thị đến năm 2020 là 4.613,20 ha; và đất ngoài đô thị có diện tích 26.038,04 ha gồm đất phát triển sân bay quốc tế Nội Bài; đất nông lâm nghiệp; đất làng xóm; đất chuyên dùng cho quốc phòng, công nghiệp, di tích lịch sử, bãi chôn lấp và xử lý rác thải, khai khoáng, nghĩa địa và chuyên dùng khác
- Quy mô dân số hiện trạng toàn huyện là300.000 người, trong đó dân số phi nông nghiệp chiếm 9,1% Dự báo dân số đến năm 2020 là 387.880 người với dân số đô thị chiếm chiếm 56%
- Phát triển không gian kiến trúc: mô hình đô thị hạt nhân Ngoài một khu đô thị lớn
- là trung tâm hành chính, chính trị của huyện, các điểm dân cư đô thị khác sẽ được tổ chức theo mô hình có các hạt nhân đô thị hoá phát triển phù hợp với quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nhằm hạn chế tập trung quá đông dân cư vào một khu vực, gây khó khăn cho công tác quản lý và phát triển kinh tế - xã hội của huyện Theo chức năng và tổ chức cơ bản gồm có:
a, Khu đô thị Sóc Sơn :
- Trung tâm thị trấn huyện: Là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của huyện đồng thời là trung tâm khu đô thị mới Các công trình cấp huyện được cải tạo nâng cấp, có tầng cao trung bình từ 2 đến 4 tầng Các cơ sở hạ tầng kỹ thuật
và hạ tầng xã hội được xây dựng và cải tạo hoàn chỉnh theo Quy hoạch chi tiết khu vực đã được duyệt Các công trình mới xây dựng tập trung hai bên trục đường 131 và đường 3A tạo bộ mặt mới cho trục trung tâm chính của thị trấn huyện
- Khu trung tâm mới: Nằm ở phía nam thị trấn huyện, là ngã tư giao cắt giữa đường 3A với trục đường theo hướng đông - tây, nối ga Ða Phúc với khu công nghiệp tập trung Sóc Sơn Khu vực này sẽ được xây dựng thành một trung tâm dịch vụ công cộng hiện đại có đặc trưng riêng của địa phương
- Khu vực núi Ðôi và đồi Tượng đài Phòng không: Ðây là khu vực có nhiều cảnh đẹp, mang nhiều dấu ấn lịch sử Sẽ tận dụng triệt để ưu thế cảnh quan của khu vực
Trang 28Núi Ðôi và mặt nước đầm Lương Phúc để xây dụng khu công viên cây xanh nghỉ ngơi và trường đào tạo dạy nghề Phát triển khu đồi Tượng đài phòng không cùng với hồ Xuân Hoa và hồ Ðồng Doi tạo thành một trung tâm hỗn hợp đào tạo, chuyển giao công nghệ và điều dưỡng, chăm sóc sức khoẻ Các khu vực trên được liên kết với nhau qua hệ thống mặt nước, cây xanh, gò đồi tạo đặc trưng của một khu đô thị vùng đồng bằng gò đồi bán sơn địa của thủ đô
- Khu vực đền Sóc Sơn và hồ Ðồng Quan: Sử dụng ưu thế cảnh quan thiên nhiên, mặt nước của khu vực kết hợp với các di tích lịch sử văn hoá đã được xếp hạng, xây dựng khu vực này thành khu công viên rừng sinh thái, phát triển du lịch nghỉ ngơi, vui chơi giải trí cho dân cư thủ đô
- Khu công nghệ tập trung Sóc Sơn: Quy mô từ 430 - 450 ha sẽ được thiết kế theo tiêu chuẩn khu công nghiệp hiện đại, đảm bảo vệ sinh môi trường, có hệ thống cây xanh, hồ điều hoà, hệ thống thoát nước và các khu xử lý nước thải, rác công nghiệp riêng biệt, ngoài ra sẽ xây dựng một trung tâm phục vụ riêng cho các hoạt động của khu công nghiệp
- Các khu nhà ở trong khu đô thị Sóc Sơn: Có 6 khu nhà ở với quy mô từ 100 - 200 ha/1khu, được bố trí dọc theo đường 3A và các đường phố chính trong khu đô thị Tiêu chuẩn diện tích sàn nhà ở đến cuối giai đoạn tính toán (năm 2020) là 20 - 24m2/ người Tầng cao trung bình trong khu nhà ở là 2 - 3 tầng Tại các khu vực trung tâm, tầng cao trung bình có thể tăng lên đến 4 tầng (cần có ý kiến của ngành hàng không)
b, Các trung tâm vùng ;khuyến khích phát triển nhà vườn :
- Trung tâm Trung Giã (Nỉ): Quy mô dân số 16.000 người Diện tích đất: 412 ha, khuyến khích xây dựng nhà vườn kết hợp sản xuất dịch vụ, thương mại Sử dụng cảnh quan thiên nhiên khu vực ven sông Công, khu núi Mỏ - Ba Quanh để xây dựng các công trình thể dục thể thao, khai thác du lịch
- Trung tâm vùng Minh Trí: Quy mô dân số 11.000 người Diện tích đất: 483 ha Ưu tiên phát triển nhà ở quy mô nhỏ, thấp tầng kết hợp sản xuất và dịch vụ du lịch
- Các trung tâm Kim Lũ - Ðông Xuân: Quy mô dân số: 13.000 người Diện tích đất:
140 ha Ưu tiên phát triển nhà ở kết hợp các cơ sở sản xuất dịch vụ, tiểu thủ công
Trang 29nghiệp Còn các trung tâm tiểu vùng huyện và trung tâm xã là các điểm hạt nhân đô thị hoá của 2 - 4 xã Các điểm dân cư đô thị này sẽ được xây dựng tập trung tại các khu vực có thuận lợi về kinh tế và giao thông Khuyến khích xây dựng dạng nhà vườn, độc lập mang đặc trưng văn hoá truyền thống được hiện đại hoá
- Hệ thống giao thông: nâng cấp và xây mới hầu hết các tuyến đường :
+Cải tạo, mở rộng sân bay quốc tế Nội Bài theo quy hoạch và dự án đã được phê duyệt
+ Ðường sắt: cải tạo nâng cấp tuyến đường sắt Ðông Anh - Thái Nguyên, cải tạo mở rộng các ga Ða Phúc và Trung Giã trên sông Công (diện tích 2 ha) và cảng Việt Long trên sông Cầu ( diện tích 1,5 ha)
+ Ðường bộ: Cải tạo các đường quốc gia, liên tỉnh và đường cấp thành phố hiện có
và xây dựng các tuyến mới và tuyến tránh trên địa bàn huyện
- Trong khu đô thị Sóc Sơn sẽ xây dựng các tuyến đường chính đô thị (rộng 52m) Ðường khu vực (rộng 40 m) và phân khu vực (rộng 25-30m) phân chia khu đô thị Sóc Sơn thành các khu chức năng, các khu nhà ở và các đơn vị ở
50 Trong khu công nghiệp Sóc Sơn sẽ xây dựng các tuyến đường trục chính khu công nghiệp rộng: 30-50m, có tổng diện tích 48,6 ha (10.8%) Các tuyến đường nội bộ khu công nghiệp sẽ được bổ sung theo dự án và thiết kế chi tiết
- Trong các khu du lịch cây xanh, mạng lưới đường hiện có sẽ được cải tạo để đạt tiêu chuẩn đường cấp III, các đoạn đường đi qua khu dân cư, dịch vụ công cộng có mặt cắt ngang rộng 17 m
- Trong các khu trung tâm vùng huyện, mạng lưới giao thông gồm các đường trục chính rộng 17,5-30m phù hợp với quy mô dân số và địa hình
- Các tuyến đường liên xã sẽ được cải tạo nâng cấp trên cơ sở đường hiện có thành đường cấp IV đồng bằng Các đoạn có khu dân cư rộng 13,5-17,5m
- Ngoài ra sẽ xây dựng một số tuyến đường vận tải nối các cảng sông, ga đường sắt, khu xử lý chất thải rắn của thành phố, với mạng lưới giao thông đường bộ của quốc gia và thành phố Và sẽ xây dựng tuyến đường sắt đô thị đi song song với đường Bắc
Trang 30Thăng Long - Nội Bài và quốc lộ 3 nối sân bay quốc tế Nội Bài, khu đô thị Sóc Sơn với mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố
2.2.2, Các cụm CN được đầu tư và xây dựng trên địa bàn hiện tại đến 2020:
a, Cụm công nghiệp vừa và nhỏ huyện Sóc Sơn (66,58 ha) do tổng công ty đầu tư và phát triển nhà Hà Nội là chủ đầu tư, hiện đã có 6 doanh nghiệp đầu tư với diện tích 11,2 ha lấp đầy gần 17% diện tích với các sản phẩm chủ yếu là: cơ khí, thép , vật liệu xây dựng Tổng mức phí đầu tư là: 370.980.545.000 đồng Thời gian hoàn thành từ: 2009-2013
- Trên phần diện tích còn lại chủ đầu tư đang triển khai xây dựng hạ tầng kĩ thuật: san nền, đường, hệ thống thoát nước, điện ,… Tuy vậy chính sách GPMB còn bất cập nên đã ảnh hưởng nhiều đến dự án
- Mục tiêu:
+ Xây dựng Cụm Công nghiệp vừa và nhỏ đồng bộ về cơ sở hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất công nghiệp và dịch vụ + Tăng hiệu quả sử dụng đất; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng từ sản xuất nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp; góp phần phát triển kinh tế xã hội huyện Sóc Sơn
- Nội dung và quy mô đầu tư xây dựng:
+ Xây dựng đồng bộ hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp trên diện tích 61,275 ha theo đúng tiêu chuẩn quy định hiện hành, phù hợp với quy hoạch chi tiết đã được UBND Thành phố phê duyệt
+ Đảm bảo cung cấp các dịch vụ chủ yếu cho hoạt động của các xí nghiệp công nghiệp
+ Việc sắp xếp các xí nghiệp công nghiệp đảm bảo tuân thủ đúng quy hoạch và bố trí gọn từng khu vực
- Khi đi vào hoạt động, dự án này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất công nghiệp, được đánh giá là dự án mang tính đột phá trên địa bàn huyện Sóc Sơn
Trang 31b , Dự án đầu tư xây dựng cụm công nghiệp 3,diện tích theo quy hoạch là 100,9 ha
do tổng công ty phát triển hạ tầng đô thị UDIC làm chủ đầu tư Cụm công nghiệp 3 này thuộc cụm công nghiệp tập trung Sóc Sơn
- Phân kỳ đầu tư cụm công nghiệp tập trung Sóc Sơn CN3 thành hai giai đoạn: giai đoạn 1: GPMB và đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật phần diện tích đất công nghiệp (khoảng 78,2ha) trong năm 2011; giai đoạn 2: GPMB và đầu tư phần đất xây dựng hồ điều hoà và công viên cây xanh (khoảng 22,7ha) trong năm 2012
c , Dự án đầu tư xây dựng cụm công nghiệp 2 (63,2 ha) do công ty cổ phần đầu tư xây dựng Hà Nội làm chủ đầu tư Dự kiến khởi công vai quý IV năm 2010 hoàn thành vào quý III năm 2011 tuy nhiên đến nay vẫn chưa triển khai được các nhiệm vụ tiếp theo của dự án
- Triển khai lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và dự án đầu tư xây dựng giai đoạn 1 với quy mô khoảng 63,1ha tại khu vực cụm công nghiệp 2
d , Dự án đầu tư xây dựng cụm công nghiệp 1 (14 ha) do công ty TNHH Nội Bài làm chủ đầu tư Hiện nay chủ đầu tư đang lạp dự án và chưa có phương án GPMB hợp lý
e , Tình hình triển khai dự án xây dựng hạ tầng kĩ thuật hỗ trợ :
- Dự án xây dựng tuyến đường chính Đông Tây thuộc cụm công nghiệp vừa và nhỏ tổng mức đầu tư xây dựng là 50 tỷ đồng
- Dự án xây dựng thoát nước và đường ngoài hàng dào cụm công nghiệp 2 tổng mức đầu tư là 97,2 tỷ đồng, hiện đã triển khai đc 20% khối lượng
- Dự án xây dựng đường nối quốc lộ 3 cụm công nghiệp tập trung Sóc Sơn tổng mức đầu tư 387,9 tỷ đồng trong đó GPMB là 180 tỷ đồng
2.2.3, Tình hình phát triển CN trong các thành phần kinh tế quốc doanh và ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện :
- Có 50 doanh nghiệp quốc doanh do trung ương và thành phố Hà Nội quản lý , ngoài ra còn có các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đó là các công ty TNHH ,