Trong bối cảnh hiện nay,các doanh nghiệp đang phải đối mặt với một môi trường kinh doanh luôn luôn biến động.Trong đó,các đối thủ cạnh tranh liên tục thay đổi để đưa ra những chính sách mới,sản phẩm mới nhằm tạo lợi thế cạnh tranh còn nhu cầu của khách hàng thì lại đang ngày càng phức tạp,khó lường hơn.Chính vì vậy,bất kể một doanh nghiệp nào trong bất cứ lĩnh vực nào cũng đều cần phải thay đổi để duy trì được vị thế của mình và một trong những sự thay đổi khả dĩ đó chính là phát triển một sản phẩm mới,đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và ưu việt hơn so với đối thủ cạnh tranh. Nói riêng trong thị trường phần mềm,ứng dụng di động trên hệ điều hành Android hiện nay ở Việt Nam,các doanh nghiệp trong nước cũng đang có những bước phát triển nhất định tuy nhiên nó còn tồn tại rất nhiều hạn chế như vẫn chưa có sản phẩm thuần Việt đúng nghĩa,tập hợp sơ sài,sử dụng phần mềm lậu để kinh doanh...Người tiêu dùng thì chưa quan tâm nhiều đến phần mềm Việt và thậm chí còn tồn tại những định kiến không tốt vì thế họ còn khá dè dặt trong việc bỏ tiền để mua về những phần mềm,ứng dụng của người Việt. Trước đây, công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát cũng từng phát triển phần mềm,ứng dụng Android tuy nhiên đó chỉ là làm theo dự án khi mà có đơn đặt hàng.Nhận thấy tình hình như vậy,công ty cần phải phát triển những phần mềm,ứng dụng của riêng mình phù hợp với nhu cầu khách hàng hơn,chuyên nghiệp hơn và khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh hiện tại.Chính vì vậy,em đã quyết định lựa chọn đề tài “Phát triển phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android cho khách hàng Việt Nam của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát”.
Trang 1Đề tài: Phát triển phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android cho khách hàng Việt Nam của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Trang 2Phần mở đầu
1.Lý do lựa chọn đề tài
Trong bối cảnh hiện nay,các doanh nghiệp đang phải đối mặt với một môitrường kinh doanh luôn luôn biến động.Trong đó,các đối thủ cạnh tranh liên tụcthay đổi để đưa ra những chính sách mới,sản phẩm mới nhằm tạo lợi thế cạnh tranhcòn nhu cầu của khách hàng thì lại đang ngày càng phức tạp,khó lường hơn.Chính
vì vậy,bất kể một doanh nghiệp nào trong bất cứ lĩnh vực nào cũng đều cần phảithay đổi để duy trì được vị thế của mình và một trong những sự thay đổi khả dĩ đóchính là phát triển một sản phẩm mới,đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và
ưu việt hơn so với đối thủ cạnh tranh
Nói riêng trong thị trường phần mềm,ứng dụng di động trên hệ điều hànhAndroid hiện nay ở Việt Nam,các doanh nghiệp trong nước cũng đang có nhữngbước phát triển nhất định tuy nhiên nó còn tồn tại rất nhiều hạn chế như vẫn chưa cósản phẩm thuần Việt đúng nghĩa,tập hợp sơ sài,sử dụng phần mềm lậu để kinhdoanh Người tiêu dùng thì chưa quan tâm nhiều đến phần mềm Việt và thậm chícòn tồn tại những định kiến không tốt vì thế họ còn khá dè dặt trong việc bỏ tiền đểmua về những phần mềm,ứng dụng của người Việt
Trước đây, công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát cũngtừng phát triển phần mềm,ứng dụng Android tuy nhiên đó chỉ là làm theo dự án khi
mà có đơn đặt hàng.Nhận thấy tình hình như vậy,công ty cần phải phát triển nhữngphần mềm,ứng dụng của riêng mình phù hợp với nhu cầu khách hàng hơn,chuyênnghiệp hơn và khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh hiện tại.Chính vì vậy,em đãquyết định lựa chọn đề tài “Phát triển phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hànhAndroid cho khách hàng Việt Nam của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phầnmềm Đồng Bát”
2.Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài đó là các chính sách dịch vụ,sản phẩm của đối thủcạnh tranh và hành vi của người tiêu dùng
3.Phương pháp nghiên cứu
a.Loại hình nghiên cứu:Nghiên cứu hành vi của người tiêu dùng
b.Nguồn thông tin:Bao gồm nguồn thông tin thứ cấp và sơ cấp.Trong đónguồn thông tin thứ cấp sẽ thu thập từ các nguồn như nội bộ công ty,sách
Trang 3báo,internet Còn nguồn thông tin sơ cấp sẽ có được thông qua phương thức thuthập thông tin.
c.Phương pháp thu thập thông tin:Điều tra phỏng vấn
d.Công cụ:Bảng hỏi
e.Quy mô nghiên cứu:150 mẫu
f.Phương pháp xử lý số liệu:Phần mềm thống kê SPSS
4.Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu,phân tích các chính sách dịch vụ,sản phẩm phần mềm,ứng dụngAndroid của đối thủ cạnh tranh để thấy được các hạn chế từ đó có được các chinhsách ưu việt hơn
Nghiên cứu hành vi của người tiêu dùng nắm bắt được thái độ của họ về sảnphẩm của đối thủ cạnh tranh và nhu cầu của họ đối với sản phẩm phần mềm,ứngdụng Android để từ đó phát triển chính sách sản phẩm cho công ty
5.Bố cục của đề tài
Về kết cấu,đề tài này gồm 5 chương sau:
Chương 1:Tổng quan về thị trường phần mềm,ứng dụng trên điện thoại di
động và hệ điều hành android
Chương 2:Tổng quan về công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng
Bát và hoạt động kinh doanh phần mềm của công ty
Chương 3:Thực trạng việc phát triển phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành
Android của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Chương 4:Những nghiên cứu,phân tích làm tiền đề cho việc phát triển phần
mềm ứng dụng trên hệ điều hành Android của công ty TNHH dịch vụ và giải phápphần mềm Đồng Bát
Chương 5:Các giải pháp phát triển phần mềm trên hệ điều hành android của
công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Cũng qua đề tài này,em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn nhiệt tình củaThầy giáo-Thạc sỹ Nguyễn Hoài Long cũng như sự đóng góp,hướng dẫn nhiệt tìnhcủa các nhân viên trong công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
để giúp em hoàn thành đề tài này.Tuy nhiên,do kiến thức cũng như kinh nghiệmthực tế còn nhiều hạn chế nên đề tài này của em vẫn không thể tránh được các saisót.Em rất mong sẽ nhận được ý kiến đóng góp cũng như nhận xét của thầy,cô trongkhoa nhằm hoàn thiện hơn nữa đề tài này.Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4Sinh viên thực hiện Đoàn Nhật Dương
Chương 1:Tổng quan về thị trường phần mềm,ứng
dụng trên hệ điều hành Android
1.Giới thiệu phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android và hoạt động kinh doanh phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android
1.1.Giới thiệu về phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android
Hệ điều hành Android là một hệ điều hành mã nguồn mở dành cho các thiết bị
di động dựa trên nền tảng ngôn ngữ C++ và Java được Google mua lại và phát triển
từ năm 2005.Hệ điều hành Android ngoài chức năng cơ bản giúp điều hành,quản lýcác tài nguyên trên thiết bị di động thì chức năng quan trọng hơn cả đó là nó cungcấp một môi trường để các nhà lập trình có thể phát triển các phần mềm,ứng dụngchạy trên nó
Phần mềm,ứng dụng Android về mặt kỹ thuật thì nó là một tập hợp các câulệnh được lập trình theo một chuẩn ngôn ngữ và giúp thực hiện các chứcnăng,nhiệm vụ nào đó hay nói cách khác nó giúp người sử dụng tương tác với thiết
bị di động của mình,đáp ứng được những nhu cầu,mong muốn của họ
Phần mềm,ứng dụng Android hiện nay rất đa dạng về mặt nội dung và đápứng được nhiều loại nhu cầu khác nhau của người sử dụng.Nó có thể là các ứngdụng hệ thống giúp người dùng quản lý tài nguyên máy,tiêu biểu như Astro FileManager,Root Explorer hay các phần mềm văn phòng như Document ToGo,Quick Office Pro giúp người dùng xử lý các file word,excel,power point màkhông cần thiết phải đem máy tính theo mình,các phần mềm giải trí như TalkingTom Cat,Zingmp3 và rất nhiều các phần mềm khác nữa phục vụ cho các nhu cầunhư sức khỏe,tài chính,mạng xã hội,thể thao,tin tức
Phần mềm,ứng dụng Android hiện nay được chia làm hai loại.Loại thứ nhất làcác phần mềm,ứng dụng được các nhà sản xuất phần cứng phát triển và cài đặt sẵntrên các thiết bị khi bán ra.Các phần mềm loại này thì thường chỉ đáp ứng được cácnhu cầu cơ bản như nhắn tin,nghe gọi Loại thứ hai là các phần mềm,ứng dụngAndroid do bên thứ ba phát triển bán cho người sử dụng thông qua chợ ứng dụngtrung gian như Google Play,Vimarket Các phần mềm,ứng dụng loại này thì vôcùng đa dạng như đã nói ở trên và hoạt động mua bán phần mềm,ứng dụng loại này
Trang 5đã tạo nên một thị trường kinh doanh ứng dụng,phần mềm di động vô cùng sôiđộng,hứa hẹn những tiềm năng lợi nhuận vô cùng to lớn.
1.2.Hoạt động kinh doanh phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android tại Việt Nam
Tại thị trường phần mềm,ứng dụng trong nước,người dùng chủ yếu mua cácứng dụng thông qua chợ ứng dụng Google Play hoặc từ một số ít các chợ ứng dụng
do người Việt phát triển
Nói về chợ ứng dụng Google Play,nó là chợ ứng dụng được xây dựng,pháttriển bởi Google và bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2008.Cho đến nay Google Play
đã đạt được những bước phát triển đáng kể chẳng hạn số ứng dụng trên đây đã đạt
con số trên 300.000 ứng dụng so với iOS là 500.000(một phần vì Google Play ra
đời sau),con số 10 tỷ lượt tải về với trung bình 103 lượt mỗi giây đến thời điểm
hiện tại đem về doanh thu năm 2010 hơn 400 triệu đô đủ để nói lên sự sôi độngtrong thị trường kinh doanh ứng dụng,phần mềm Android
Tốc độ tăng trưởng chóng mặt của số lượt tải trên Google Play
Theo con số thống kê,trong 6 tháng đầu năm 2011,số lượng người dùngAndroid tại Việt Nam truy cập vào Google Play đã đạt con số là 120.000 người,đạttốc độ tăng trưởng 40%/tháng,số lượt tải trung bình một tháng của người Việt từGoogle Play đạt con số là 200.000
Tuy nhiên,Google Play được Google xây dựng,phát triển nhắm đến các thịtrường chủ lực như Mỹ,Châu Âu nên đối với người dùng trong nước sẽ gặp nhiềukhó khăn như bị hạn chế khi sử dụng các dịch vụ,khi thanh toán phải yêu cầu có thẻthanh toán quốc tế,thực tế là người dùng Việt chủ yếu tải về các phần mềm miễn phí
và doanh thu do người Việt tạo ra không quá đáng kể Các phần mềm,ứng dụng
Trang 6cũng không được phát triển phù hợp với đặc thù của người dùng trong nước.Khôngnhững vậy,chợ ứng dụng Google Play còn tồn tại nhiều vấn đề như tỷ lệ ứng dụng
“rác” lên đến 37% nguyên nhân xuất phát từ việc thả lỏng việc đệ trình ứng dụngcủa Google;các phần mềm cũng không tương thích với hầu hết các thiết bị do tìnhtrạng phân mảnh hệ điều hành chẳng hạn như ứng dụng Netflix,Hulu Plus đượcđông đảo người tiêu dùng ưa thích nhưng lại chỉ tương thích với năm thiết bị;đặcbiệt hơn cả đó là những vấn đề liên quan đến bảo mật của người dùng khi mà xuấthiện rất nhiều các phần mềm độc hại ăn cắp thông tin cá nhân,gây ra thiệt hại tàisản Theo thống kê của công ty bảo mật Kaspersky thì cho đến ngày 14/3/2012 sốlượng phần mềm độc hại trên Android đã tăng 200%,chẳng hạn đến tháng 12/2011
có 82.000 loại mã độc khác nhau tấn công hệ điều hành Android thế nhưng chỉtrong hai tuần đầu tiên của tháng 3/2012 số lượng mã độc đó đã là 360.000.Google
đã có một loạt các hành động nhằm dọn dẹp chợ ứng dụng của mình khỏi các mãđộc tuy nhiên vấn đề đó vẫn chưa thực sự được giải quyết
Còn về các chợ ứng dụng do người Việt phát triển,thì thời gian gần đây,tạiViệt Nam bắt đầu xuất hiện các chợ ứng dụng riêng dành cho người Việt nhưVimarket,AppStorevn(không phải của Apple) tuy nhiên doanh thu từ các chợ ứngdụng này không đáng kể.Nguyên nhân đến từ hai phía,về phía nhà cung ứng thì cóthể kể ra như sử dụng các phần mềm giống với trên Google Play mà không có bất
kỳ sự chỉnh sửa nào,các phần mềm tự phát triển thì chất lượng còn thấp,chưa đápứng được nhu cầu nào đáng kể,đồ họa yếu và một phần việc phát triển ứng dụngcho nước ngoài sẽ đem lại lợi nhuận tốt hơn.Thậm chí,còn có hiện tượng phần mềmngưởi Việt một mặt mang danh nghĩa miễn phí nhưng lại âm thầm móc túi ngườitiêu dùng bằng cách gửi tin nhắn về tổng đài(cước phí 15.000 VNĐ) gây ấn tượngcực xấu đối với người tiêu dùng trong khi mà họ đã có thiện chí ủng hộ phần mềmViệt.Về phía người tiêu dùng,họ ưa thích các phần mềm “lậu” cũng như các phầnmềm nước ngoài hơn.Tuy nhiên điều đó sẽ có thể được thay đổi nếu các nhà pháttriển chịu khó lắng nghe người tiêu dùng và đưa ra được những chính sách sảnphẩm,dịch vụ chất lượng thực sự dành cho người Việt
2.Cầu thị trường phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android ở Việt Nam
Tại Việt Nam,số lượng thiết bị chạy hệ điều hành Android đang ngày càng lớntính riêng mảng smartphone thì trong năm 2011 trên thị trường chính hãng đã xuất hiện 68 mẫu mới đến từ rất nhiều các hãng sản xuất lớn như
Samsung,Motorola,HTC,LG,Sony Ericsson,Acer chưa kể các mẫu máy tính bảng Android hiện nay như Samsung galaxy tab,Kindle Fire và mức giá thì vô cùng đa
Trang 7đồng.Như vậy có thể thấy những thiết bị Android sẽ tiếp cận được với nhiều loại đối tượng người dùng hơn bất kỳ hệ điều hành nào và từ đó nhu cầu về phần
mềm,ứng dụng trợ giúp người dùng trong quá trình sử dụng cũng sẽ đa dạng và trở nên cấp thiết hơn
Theo một con số thống kê,người dùng Android tập trung trong độ tuổi từ 22đến 49 tuổi cụ thể là:
Tỷ lệ độ tuổi sử dụng Android(nguồn từ www.vietnamandroid.com)
Doanh số bán ra của các thiết bị Android tại Việt Nam hiện nay vào khoảng100.000 đến 120.000 thiết bị và có mức tăng trưởng rất cao kết hợp cùng với sựphong phú trong tỷ lệ độ tuổi sử dụng Android tạo nên một thị trường có quy môlớn về nhu cầu phần mềm,ứng dụng.Nói như vậy là vì người dùng trong độ tuổi này
có một bộ phận lớn rất ham thích công nghệ,họ thích khám phá,cài đặt những phầnmềm,ứng dụng để thỏa mãn niềm đam mê của mình.Những đối tượng như vậythường quan tâm đến các loại phần mềm giúp người dùng can thiệp vào hệ thống,dữliệu của thiết bị,có thể kể đến các phần mềm tiêu biểu như Titanium back up giúpsao lưu dữ liệu hay RootExplorer giúp người dùng can thiệp vào quyền admin củamáy Một bộ phận lớn người dùng khác không đam mê công nghệ nhưng họ lại cómột nhu cầu cực lớn về các loại phần mềm giải trí như nghe nhạc,xemphim,game Hay lại có những bộ phận người dùng khác lại quan tâm đến các loạiphần mềm văn phòng giúp giải quyết công việc cá nhân hay lại có người dùng thìquan tâm đến những phần mềm giáo dục,sức khỏe như đọc sách,tra cứu từ điển Người dùng Android cũng thường xuyên tìm đến các phần mềm,ứng dụngđược bẻ khóa nhưng tuy nhiên họ nằm trong tầng lớp trẻ nên ý thức bảo vệ quyền
Trang 8sở hữu trí tuệ do người Việt tạo ra là rất cao.Họ thường xuyên có nhu cầu về phầnmềm,ứng dụng và tìm hiểu các loại phần mềm,ứng dụng mới thay thế.
Ngoài ra,các công nghệ mới xuất hiện trên Android hiện nay như máy tínhbảng,hệ thống thanh toán điện tử sử dụng chip NFC cũng đòi hòi cần có nhữngphần mềm,ứng dụng mới trợ giúp cho người dùng sử dụng các công nghệ đó
Chính nhờ sự đa dạng trong mức giá của thiết bị mà cầu thị trường về phầnmềm,ứng dụng Android có được một quy mô lớn,cơ cấu đa dạng đến như vậy.Cùngvới nhu cầu luôn ngày càng tăng cao hơn,đa dạng hơn,thị trường đòi hỏi cần cónhững nguồn cung ứng phần mềm,ứng dụng đáp ứng kịp thời được nhu cầu đó
3.Cung thị trường phần mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android ở Việt Nam
Cung thị trường phần mềm,ứng dụng Android đến từ hai nguồn sau đây:
3.1.Các nhà phát triển nước ngoài
Nguồn cung ứng này chiếm tỷ trọng lớn trong cung thị trường phần mềm,ứngdụng Android tại Việt Nam.Nó bao gồm rất nhiều các nhà phát triển nước ngoàinhư Mobile Dynamik,Dataviz inc,Adobe system,Gameloft với rất nhiều các phầnmềm,ứng dụng nổi tiếng như Adobe Create PDF,Document to Go,Moxier mail Phần mềm,ứng dụng của các nhà phát triển này sẽ phải xin phép Google chođăng lên chợ ứng dụng Google Play và tại đây người dùng sẽ tiến hành thanhtoán,tải về phần mềm mình thích.Hiện nay người dùng Việt Nam còn gặp nhiều khókhăn khi sử dụng dịch vụ của Google Play nên việc tiếp cận với nguồn cung ứngnày thông qua cách hoặc là người dùng tải về các phần mềm miễn phí hoặc là tải vềcác phần mềm,ứng dụng đã được những người khác bẻ khóa và chia sẻ lên cácforum công nghệ
3.2.Các nhà phát triển trong nước
Nguồn cung này thì chiếm một tỷ trọng nhỏ và nó đến từ các nhà phát triểnphần mềm ít tên tuổi trong nước hoặc từ cộng đồng sử dụng Android Việt,các phầnmềm có thể kể đến như iMobileTV,VietCal các ứng dụng tử vi vụn vặt khác vàkhông hề nổi bật
Trước đây,các nhà phát triển trong nước chủ yếu tải phần mềm,ứng dụng củamình lên các forum công nghệ và chia sẻ miễn phí cho người dùng nên khó có đượcmột phần mềm chất lượng thực sự.Đến tháng 4/2011,bắt đầu xuất hiện chợ ứngdụng thuần Việt đầu tiên là Vimarket hoạt động theo mô hình chợ ứng dụng GooglePlay,các nhà phát triển trong nước lúc này mới có thể tiến hành thương mại hóa sảnphẩm của mình và người dùng bắt đầu được tiếp cận với chợ ứng dụng mang bản
Trang 9và gần như không nhận được sự quan tâm của người dùng cũng như nhà phát triểnnữa.
Như vậy,nguồn cung trên thị trường phần mềm,ứng dụng Android trong nướcvẫn chủ yếu đến từ các nhà phát triển nước ngoài thông qua chợ ứng dụng GooglePlay hoặc hình thức bẻ khóa,các phần mềm,ứng dụng loại này vẫn chưa thể đáp ứngđược hết nhu cầu ngày càng đa dạng của riêng thị trường Việt vì dù sao nó đến từcác nhà phát triển nước ngoài mà sản phẩm của họ thì không hề hướng đến thịtrường Việt Nam.Chính vì thế,nguồn cung ứng phần mềm,ứng dụng trong nước cầnđược sự quan tâm nhiều hơn từ các nhà phát triển
4.Sự cạnh tranh trên thị trường phần mềm,ứng dụng hệ điều hành Android
Hiện nay,sự cạnh tranh trong thị trường phần mềm,ứng dụng Android mà mộtdoanh nghiệp nào đó phải đối mặt khi tham gia vào đang rất phức tạp và là sự tươngtác giữa ba đối tượng đó là:
Thứ nhất,các nhà phát triển nước ngoài.Số lượng nhà phát triển loại này là
cực lớn,sự cạnh tranh cũng rất quyết liệt chẳng hạn trên Google Play cùng là giảiquyết một nhu cầu nhưng số lượng nhà phát triển cũng như số lượng phần mềm đápứng nhu cầu đó lại ở mức rất cao.Người dùng sẽ có rất nhiều sự lựa chọn và khôngvấp phải bất cứ sự ràng buộc nào.Cơ sở để doanh nghiệp trong nước đối phó đượcvới các nhà phát triển nước ngoài này là dựa trên những hạn chế mà người dùngtrong nước gặp phải khi tiếp cận nguồn cung này như hạn chế dịch vụ,thanh toánkhó khăn,rào cản ngôn ngữ
Thứ hai,các nhà phát triển trong nước.Sự cạnh tranh đến từ các đối thủ này
hiện nay là rất yếu ớt.Các nhà phát triển trong nước còn ít quan tâm,các phầnmềm,ứng dụng chất lượng còn thấp,sự cạnh tranh giữa chúng không đáng kể chưanói đến cạnh tranh với các nhà phát triển nước ngoài thì là điều khôngtưởng.Nguyên nhân là do các nhà phát triển trong nước vẫn chưa tìm được mộthướng phát triển đúng đắn,việc phát triển phần mềm,ứng dụng vẫn mang tính chấtnhỏ lẻ và không quan tâm đến nhu cầu của người sử dụng
Thứ ba,các forum công nghệ.Đây chính là mối đe dọa to lớn đến bất kỳ một
nhà phát triển nào dù là trong nước hay nước ngoài vì tại đây luôn có một nhómngười chuyên bẻ khóa các loại phần mềm và chia sẻ miễn phí cho người sửdụng.Trong bối cảnh thị trường Việt Nam khi mà người dùng còn tồn tại thói quendùng các phần mềm bẻ khóa,không phải trả phí thì đây thực sự là một trở ngại khókhăn cho bất kỳ nhà phát triển nào.Việc phần mềm,ứng dụng của mình vừa ra mắt
đã bị bẻ khóa và chia sẻ đầy rẫy trên mạng có thể khiến nhà phát triển đánh mấtđộng lực phát triển,từ đó khó có thể cho ra đời các sản phẩm chất lượng tốt
Trang 10được.Đối phó với sự cạnh tranh từ đối thủ này,nhà phát triển trong nước cần cónhững giải pháp ưu việt như về mặt kỹ thuật hoặc chính sách dịch vụ,hậu mãi nhằmthuyết phục người tiêu dùng đến với các phần mềm,ứng dụng của mình.
Tóm lại,các nhà phát triển trong nước muốn thành công cần phải đưa ra đượcnhững giải pháp nhằm đối phó với các nhà phát triển nước ngoài và đặc biệt là cácforum công nghệ.Đối với đối thủ đến từ nước ngoài,các phần mềm,ứng dụng nênthể hiện ưu thế ở việc am hiểu thị trường trong nước còn đối với các forum côngnghệ sẽ không dễ dàng gì nhưng tuy nhiên doanh nghiệp trong nước có thể giảiquyết bằng cách đưa ra những chính sách dịch vụ,hậu mãi ưu việt hơn
Trang 11Chương 2:Tổng quan về công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát và hoạt động kinh
doanh phần mềm của công ty
1.Giới thiệu công ty
Công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát được thành lậptháng 6 năm 2005.Sau khi thành lập,nhóm chuyên gia phần mềm của công ty bắtđầu nghiên cứu sản xuất các loại phần mềm chủ yếu phục vụ cho kinh doanh nhưphần mềm kế toán,phần mềm quản lý quan hệ khách hàng,phần mềm quản lý xuấtnhập kho,phần mềm quản lý kinh doanh
Từ tháng 6 năm 2005, công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm ĐồngBát bắt đầu công việc kinh doanh bằng cách viết phần mềm cho các dự án từ các tổchức như trường đại học,cơ sở kinh doanh
Từ tháng 8 năm 2009,công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm ĐồngBát bắt đầu nghiên cứu,phát triển những phần mềm mang thương hiệu riêng vàtung ra thị trường phục vụ những nhu cầu như quản lý quan hệ khách hàng,kếtoán
Đến nay,công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát có gần 50nhân viên trình độ cử nhân tốt nghiệp ở những nơi đào tạo hàng đầu về công nghệthông tin ở Việt Nam như ĐH FPT,ĐH Bách khoa Hà Nội cùng với đó là đội ngũcộng tác viên đông đảo có kinh nghiệm trong lĩnh vực này
Công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát do anh DươngThành Đạt sáng lập,là người nắm giữ phần lớn cổ phiếu của công ty và cũng làngười đảm trách công việc Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm giám đốc,là người địnhhướng,chủ trương mọi chiến lược của công ty
Công ty hoạt động theo nguyên tắc hạch toán độc lập,có tư cách pháp nhânđầy đủ,có tài khoản riêng và con dấu riêng để giao dịch theo điều lệ của công ty vàtrong giới hạn của khuôn khổ pháp luật
2.Lĩnh vực hoạt động của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Thông thường một doanh nghiệp phần mềm không chỉ hoạt động gói gọntrong lĩnh vực phần mềm mà nó còn mở rộng hoạt động kinh doanh của mình sangcác lĩnh vực khác liên quan hoặc có quan hệ gần gũi với việc sản xuất phần mềmnhư internet,các dịch vụ tư vấn và đào tạo lập trình viên tùy theo quy mô và tiềmlực tài chính mà công ty có được
Trang 12Chính vì vậy,công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát vớitiềm lực của mình đã và đang tiến hành các hoạt động kinh doanh chủ yếu sau:
Phần mềm:Đây là lĩnh vực hoạt động chủ yếu của công ty,bao gồm sảnxuất và kinh doanh phần mềm.Và cũng chính vì là lĩnh vực hoạt độngchính nên công ty rất chú trọng đầu tư nhân lực,tài chính vào việc thiếtkế,sản xuất phần mềm.Lĩnh vực này cũng là nguồn doanh thu chủ yếucủa công ty trong những năm gần đây
Internet:Đây là một lĩnh vực mà hấu hết các doanh nghiệp phần mềmđều tham gia,một phần vì lợi nhuận hấp dẫn,thị trường rộng lớn vàđược đánh giá là có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai,chi phícũng như nguồn lực bổ sung thấp để đáp ứng nhu cầu hội nhập ngàycàng tăng của xã hội.Đây cũng là một trong những lĩnh vực mà công tyrất quan tâm và có được một sự đầu tư thích đáng.Công ty có một độingũ nhân viên riêng trực thuộc phòng kỹ thuật chuyên làm nhiệm vụthiết kế Website hay các công việc khác liên quan đến Internet theo đơnđặt hàng của khách hàng
Giáo dục,đào tạo:Đây đơn giản chỉ là công việc chuyển giao và hướngdẫn sử dụng phần mềm cho khách hàng,một phần không thể thiếu đốivới bất kỳ một doanh nghiệp phần mềm nào
Dịch vụ,tư vấn:Tư vấn về các hoạt động của doanh nghiệp từ lớn đếnnhỏ có nhu cầu sử dụng phần mềm nào cho phù hợp Hiện nay,cácdoanh nghiệp còn khá lúng túng trong việc lựa chọn những phần mềmđáp ứng nhu cầu của mình.Tư vấn tuy còn là một lĩnh vực khá mới mẻnhưng nhờ đáp ứng đúng nhu cầu tìm kiếm phần mềm để thỏa mãn nhucầu của khách hàng nên trong tương lai sẽ còn có nhiều điều kiện pháttriển hơn nữa
Đóng góp của từng lĩnh vực vào doanh thu của công ty có thay đổi nhiều quacác năm nhưng nhìn chung thì lĩnh vực phần mềm vẫn chiếm đa số.Sau đây là liệt
kê bảng chi tiết những đóng góp của từng lĩnh vực phần mềm,internet,giáo dục-đàotạo,dịch vụ-tư vấn qua các năm 2009,2010,2011:
Trang 13STT Lĩnh vực
kinh doanh
% đóng góp của tững lĩnh vực vào doanh thu
STT Tên sản phẩm Chức năng
3 DB-Personnel Quản lý nhân sự
4 DB-Restaurant Quản lý nhà hàng
6 DB-University Quản lý trường học
Hiện nay công ty vẫn chưa tham gia sản xuất,kinh doanh phần mềm,ứng dụngAndroid.Từ trước đến này,công ty chỉ thiết kế một số phần mềm đơn lẻ nhưVCinema,ContactSearch,LichBlock,VNebooks và chia sẻ miễn phí cho người sửdụng trên các forum công nghệ như www.vietandroid.net,www.symbianvn.net
4.Khách hàng của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Vì hiện nay lĩnh vực kinh doanh của công ty là sản xuất,kinh doanh các loạiphần mềm quản lý bán hàng,khách hàng chạy trên nền window nên đối tượngkhách hàng của công ty bao gồm:
Các doanh nghiệp thương mại:Đây là những tổ chức thương mại muaphần mềm của công ty để phục vụ cho hoạt động quản lý hay sản xuấtkinh doanh của mình,để sản xuất ra những hàng hóa hay dịch vụ khác
để bán ra trên thị trường
Các tổ chức chính phủ:Những khách hàng này bao gồm từ những cấpnhỏ nhất từ địa phương đến trung ương Đây là một thị trường rấtrộng,đem lại nhiều lợi nhuận,đó cũng là lý do tại sao các doanh nghiệp
Trang 14phần mềm luôn nỗ lực hết mình để được lựa chọn vào những dự áncông nghệ thông tin hay những dự án mua và nâng cấp phần mềm.
Các tổ chức khác:Thị trường loại này bao gồm tất cả những khách hàngkhông phải thuộc loại thương mại hoặc chính phủ.Ví dụ như các trườnghọc,đại học,các tổ chức phi lợi nhuận
Tuy vậy,do giới hạn về nguồn lực như quy mô doanh nghiệp,tài chính nênhiện nay công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát chưa tham giađược vào các chương trình hay những dự án phần mềm lớn của Nhà nước
5.Nguồn lực kinh doanh của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
5.1.Nguồn nhân lực
Công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát có gần 50 nhân viêntrình độ cử nhân,tốt nghiệp ở những nơi đào tạo hàng đầu về công nghệ thông tin ởViệt Nam như ĐH FPT,ĐH Bách khoa Hà Nội cùng với đó là đội ngũ cộng tác viênđông đảo có kinh nghiệm trong lĩnh vực này
Trong khoảng thời gian từ lúc thành lập đến nay,công ty có nhiều biến động vềnhân sự nhưng cơ bản thì quy mô,cơ cấu vẫn ổn định thể hiện qua sơ đồ dưới đây:
Giám đốc:Là người đứng đầu công ty,đồng thời là Chủ tích hội đồng quảntrị.Là người chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của công ty trước hội đồng quản trịcũng như pháp luật
Phòng kinh doanh:Đứng đầu là trưởng phòng kinh doanh,chịu trách nhiệmcân đối tài chính,phân tích kết quả kinh doanh Là người trực tiếp quản lý phòng
Hội đồngquản trị
Trang 15viên và các hoạt động marketing của công ty.Phòng kinh doanh bao gồm 8 nhânviên nam và 2 nhân viên nữ phụ trách công việc tìm kiếm dự án,giới thiệu đếnkhách hàng những sản phẩm của công ty,chịu trách nhiệm ký kết hợp đồng và hỗtrợ sau bán hàng.Nhân viên sẽ có mức lương cứng và hưởng % theo giá trị của hợpđồng.
Phòng kỹ thuật:Đứng đầu là trưởng phòng kỹ thuật,là người chịu trách nhiệmquản lý các nhân viên trong công việc coding,bảo hành sản phẩm,trợ giúp kỹ thuậtcho khách hàng.Phòng kỹ thuật gồm 30 nhân viên nam.Các nhân viên trong phòngban này sẽ phụ trách công việc chính yếu trong công ty như đề đạt ý tưởng lêntrên,tiến hành phân công và coding,thử nghiệm phần mềm,hoàn thành sản phẩm vàtrợ giúp kỹ thuật cho khách hàng.Ngoài mức lương cứng được hưởng,các nhân viênphòng ban này sẽ được các mức thưởng khác nhau cho mỗi dự án
5.2.Nguồn lực tài chính
Bảng cân đối kế toán ngày 31/12/2011
Đơn vị:Nghìn VNĐ
1 Tiền và các khoản tương đương 146.983 70.801
Với trình độ đội ngũ nhân lực của mình,công nghệ mà công ty TNHH dịch vụ
và giải pháp phần mềm Đồng Bát sử dụng luôn đảm bảo tiến tiến và đa dạng để
Trang 16phục vụ cho việc sản xuất,kinh doanh các loại phần mềm,ứng dụng khác nhau.Cáccông nghệ mà hiện nay công ty đang sử dụng bao gồm:
Các mã nguồn mở(Opensource) như Collective Inteligent,NO-SQL,Comet
Computing,Cloud Computing(Điện toán đám mây)…các mà nguồn mở này đều dựatrên nền tảng Linux,chú trọng nhiều vào chuẩn ngôn ngữ Java,PHP mà hiện naychuẩn này được sử dụng rất nhiều trên các thiết bị điện tử từ tiêu dùng đến kỹthuật.Các mã nguồn loại này thì các nhà phát triển được tiếp cận thoải mái,cho phépchỉnh sửa mà không vướng mắc gì về vấn đề luật pháp
Các mã nguồn đóng(Closedsource) như Sharepoint,Dot.net của
Microsoft.Các mã nguồn này thì chỉ tiếp cận bằng cách mua về và việc chỉnh sửacũng cần có sự cho phép
Các mã nhúng hay hệ thống nhúng(embedded system) thực chất chỉ là các
đoạn mã theo một chuẩn ngôn ngữ nào đó như Java,PHP,C++…được cài đặt vào cảphần cứng lẫn phần mềm để thực hiện một chức năng nào đó
5.4.Nguồn lực marketing
Hiện nay công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát vẫn chưaquan tâm nhiều đến các hoạt động marketing.Các hoạt động marketing chỉ dừng lại
ở việc các nhân viên kinh doanh giới thiệu và chào bán sản phẩm
Tuy nhiên,trong tương lai sắp tới,nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh thì yêucầu về một phòng ban marketing chuyên biệt sẽ trở nên vô cùng cần thiết.Các hoạtđộng marketing từ đó cũng sẽ được lên kế hoạch sao cho bài bản,hệ thống và khoahọc hơn nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu thị trường,đem lại lợi nhuận cho công ty
Trang 176.Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất,kinh doanh của công ty TNHH dịch vụ vàgiải pháp phần mềm Đồng Bát năm 2011:
Đơn vị:nghìn VNĐ
STT Khoản mục Năm 2011 Năm 2010 Tăng
trưởng
3 Thuế thu nhập doanh nghiệp tạm tính 11.487 11.086 4%
Kết quả hoạt động kinh doanh các năm 2011,2010
Trang 18Chương 3:Thực trạng việc phát triển phần
mềm,ứng dụng trên hệ điều hành Android của công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm
Các phần mềm,ứng dụng do công ty phát triển chủ yếu được tải lên các forumcông nghệ và chia sẻ miễn phí cho người dùng.Chúng giành được khá nhiều sựquan tâm từ người dùng và được họ đánh giá cao thể hiện qua việc phần mềmVnebooks đã có được 335 lượt tải chỉ trong ngày đầu tiên ra mắt hay con số đó vớiphần mềm LichBlock là hơn 200 lượt,người dùng sau khi tải về sử dụng đã có một
số những phản ánh tích cực nhất định và thậm chí họ còn yêu cầu về một phiên bảnnâng cấp chất lượng hơn.Ngoài ra,phần mềm,ứng dụng của công ty phát triển cònđược người dùng chia sẻ khá rộng rãi trên các forum công nghệ và tình hình chung
là nhận được khá nhiều thiện cảm từ phía họ
Tuy nhiên,công ty nhận thấy rằng các phần mềm,ứng dụng đó chỉ đáp ứngđược những nhu cầu cơ bản,không quá nổi trội.Chúng nhận được sự quan tâm củangười dùng nhưng tuy nhiên nhanh chóng sau đó bị lãng quên vì các loại phần mềmkiểu như vậy thì bất kỳ một nhà phát triển nào trong nước cũng có thể làmđược.Nguyên nhân một phần là do các phần mềm,ứng dụng của công ty chưa hướngđến việc thương mại hóa nên chất lượng chưa được chú trọng.Mặt khác,công tycũng chưa có các hoạt động marketing nhằm tìm hiểu nhu cầu thị trường để biếtngười dùng thực sự cần gì và họ muốn một phần mềm phải như thế nào,chưa có cáchoạt động nghiên cứu đối thủ cạnh tranh để nắm được điểm mạnh,điểm yếu củachúng
Trang 19Với tình hình hiện tại của doanh nghiệp và bối cảnh kinh doanh sôi động củathị trường phần mềm,ứng dụng Android,công ty nhận thấy mình cần phải có mộtquy trình phát triển phần mềm,ứng dụng Android bài bản hơn nhằm thỏa mãn tối đanhu cầu thị trường,hứa hẹn một tiềm năng lợi nhuận to lớn cho công ty.
2.Quy trình phát triển phần mềm,ứng dụng Android của công ty TNHH dịch
vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bát
2.1.Hình thành ý tưởng
Việc đầu tiên trước khi phát triển một phần mềm,ứng dụng đó là việc hìnhthành ý tưởng về nó,căn cứ mà công ty xem xét mỗi khi hình thành các ý tưởng đó là:
Thứ nhất,xuất phát từ nhu cầu thị trường.Công ty sẽ tiến hành nghiên cứu
người dùng hệ điều hành Android và cố gắng nắm bắt xem họ cảm thấy các phầnmềm,ứng dụng hiện nay như thế nào và mong chờ gì ở những phần mềm,ứng dụngtrong tương lai.Từ đó,công ty sẽ có được những ý tưởng về phần mềm,ứng dụng vàtiến hành bước tiếp theo trong quy trình phát triển phần mềm
Thứ hai,xuất phát từ các chính sách của đối thủ cạnh tranh.Công ty cũng sẽ
tiến hành nghiên cứu các chính sách của đối thủ cạnh trạnh về phần mềm,ứngdụng,về dịch vụ để từ đó đưa ra được ý tưởng về những chính sách ưu việt hơn choriêng mình
Thứ ba,xuất phát từ xu hướng công nghệ.Các xu hướng công nghệ mới xuất
hiện cũng là một cơ sở cho việc hình thành ý tưởng về phần mềm,ứng dụng.Chẳnghạn,xu hướng điện toán đám mây(Cloud Computing) hiện đang được người dùngcông nghệ ưu thích và tất nhiên cùng với đó là việc xuất hiện nhu cầu về phầnmềm,ứng dụng đáp ứng được công nghệ này
Ý tưởng khi đưa ra phải đảm bảo được tính cụ thể như ý tưởng này sẽ pháttriển loại phần mềm nào,các đặc tính kỹ thuật mà phần mềm cần phải có như giaodiện,ngôn ngữ,dữ liệu
Trong quy trình này,công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phần mềm Đồng Bátmuốn làm tốt đòi hỏi phải có một kế hoạch nghiên cứu marketing bài bản,tỷ mỷ vàthường xuyên để thu được thông tin nhu cầu khách hàng phục vụ cho các căn cứhình thành ý tưởng đó.Hiện nay,công ty vẫn chưa bắt đầu công việc sản xuất kinhdoanh phần mềm,ứng dụng Android nên trong tương lai công ty cần chú trọng đếnlĩnh vực marketing để thực hiện hiệu quả cuộc nghiên cứu và từ đó yêu cầu về mộtphòng ban đảm trách công việc marketing riêng biệt là rất cần thiết
Trang 202.2.Đánh giá ý tưởng
Trước khi đưa ý tưởng vào thiết kế,công ty cần làm một bản báo cáo để đánhgiá về tính khả thi của ý tưởng hay được gọi là Feasible Report(Báo cáo khảthi).Nội dung của bản báo cáo này bao gồm hai phần chính:
Trang 212.2.2.Khả thi về mặt thương mại
Các ý tưởng sẽ được xem xét tiếp dưới góc độ thương mại.Công ty sẽ tiếnhành đánh giá xem việc phát triển phần mềm,ứng dụng dựa trên ý tưởng đó dựatheo các chỉ tiêu như lợi nhuận,tỷ suất lợi nhuận,khả năng thành công trên khía cạnhmarketing của phần mềm đó
2.3.Quyết định thành lập dự án
Sau khi đã đánh giá ý tưởng trên hai khía cạnh kỹ thuật và thương mại,nếu ýtưởng đó khả thi công ty sẽ quyết định thành lập dự án,quyết định lập dự án cầnđảm bảo có những nội dung như sau:
Thứ nhất là quy mô dự án(Scope).Tùy vào ý tưởng và phần mềm,ứng dụng
phục vụ ý tưởng mà dự án sẽ có những quy mô khác nhau.Từ quy mô đó sẽ có đượcnhững quyết định về nguồn lực được sử dụng
Thứ hai là kinh phí(Budget).Tùy theo quy mô,dự án sẽ có những mức kinh
phí cụ thể khác nhau
Thứ ba là thời gian(Deadline).Mỗi một dự án đều phải có thời gian phát triển
nhất định,phải đảm được yếu tố này hợp lý vì thời gian ra mắt phần mềm,ứng dụng
có kịp đáp ứng được nhu cầu thị trường hay không sẽ quyết định khả năng thànhcông hay thất bại của phần mềm đó
2.4.Thiết kế phần mềm,ứng dụng
2.4.1.Phân tích yêu cầu
Nội dung này bao gồm:
2.4.1.1.Phân tích yêu cầu người dùng(Feature Backlog):là yêu cầu được mô tả ở ngôn ngữ bậc cao (con người hiểu được) để phục vụ quá trình trao đổi với khách hàng hoặc các bên liên quan không có trình độ về kỹ thuật (non-technical
stakeholders)
2.4.1.2.Phân tích yêu cầu hệ thống (system requirement specification) là yêu cầu
được sử dụng bởi kỹ sư phục vụ quá trình phát triển phần mềm
Trang 222.4.2.Lựa chọn nguồn phần mềm
Giai đoạn đầu tiên trong thiết kế phần mềm,ứng dụng đó chính là lựa chọnnguồn phần mềm.Hiện nay,công ty thường lựa chọn trong số những nguồn sau đây:
Thứ nhất,nguồn phần mềm có được từ việc mua về(Purchased Software).Với
phần mềm,ứng dụng Android thì chi phí cho việc mua về không quá lớn và hơn nữavới những phần mềm loại này sẽ nhận được sự hỗ trợ từ phía nhà phát triểngốc.Nguồn này chủ yếu đến từ các phần mềm nước ngoài,công ty sẽ tiến hànhnghiên cứu khách hàng xem họ quan tâm đến những phần mềm loại nào thì công ty
sẽ quyết định mua các phần mềm đó về và tiến hành chỉnh sửa cho phù hợp vớingười dùng trong nước.Nếu không có phần mềm nào đáp ứng được nhu cầu thịtrường thì công ty sẽ cân nhắc đến hai nguồn phần mềm tiếp theo dưới đây
Thứ hai,lựa chọn các mã nguồn mở(Opensource).Một số nhà phát triển chia
sẻ miễn phí các mã nguồn này cho các nhà phát triển khác tùy ý chỉnh sửa theo ýmình.Đối với nguồn này,công ty không cần trả phí mà chỉ việc lấy về và tiến hànhthiết kế theo ý tưởng ban đầu đề ra
Thứ ba,tự phát triển các phần mềm(Own-development).Công ty sẽ tiến hành
tự mình thiết kế các phần mềm từ đầu mà không dựa vào bất kỳ mã nguồn sẵn cónào.Nguồn phần mềm này sẽ hết sức phù hợp trong việc đáp ứng các nhu cầu đặcthù của thị trường trong nước.Chính vì thế việc nghiên cứu để hiểu rõ khách hànglàm căn cứ xuất phát hình thành ý tưởng rồi lựa chọn nguồn phần mềm lại càng trởnên quan trọng hơn
2.4.3.Thiết kế phần mềm,ứng dụng
Sau khi đã lựa chọn nguồn phần mềm,công ty sẽ tiến hành thiết kế phầnmềm,ứng dụng và thông thường thì tùy vào dự án,nguồn lực của công ty sẽ có haicách thiết kế:
2.4.3.1.Kêu gọi nguồn lực từ bên ngoài
Trong trường hợp nguồn lực không đủ,công ty sẽ tiến hành chia sẻ mã nguồncủa mình ra ngoài(Outsource) và kêu gọi các nhà phát triển bên ngoài hoàn thànhgiúp
Cách này có ưu điểm đó là tận dụng được cộng đồng Android đang ngày cànglớn mạnh trong nước,chia sẻ bớt nguồn lực phát triển ra bên ngoài.Tuy nhiên chấtlượng phần mềm,ứng dụng sẽ khó kiểm soát và việc bản quyền sẽ tương đối phứctạp
2.4.3.2.Sử dụng nguồn lực của công ty
Trang 23Công ty sẽ cử ra một người phụ trách dự án,người này có trách nhiệm phântích và liệt kê ra những công việc cần làm để hoàn thành phần mềm,ứng dụng.Sau
đó từng nhân viên kỹ thuật sẽ nhận phần công việc của mình cùng thời gian để hoànthành nó.Sau đó,người phụ trách có trách nhiệm nhận kết quả công việc của từngngười và hoàn thành phần mềm,ứng dụng
2.5.Kiểm thử phần mềm,ứng dụng
Kiểm thử phần mềm là quá trình khảo sát phần mềm nhằm cung cấp cho cácbên liên quan thông tin về chất lượng của phần mềm hoặc dịch vụ
2.5.1.Các bước trong quá trình kiểm thử
Bước 1:Xác định quy trình kiểm thử: sẽ kiểm thử theo các loại nào, vào thời
điểm nào và thuộc trách nhiệm của ai? Quy trình kiểm thử sẽ được quyết định dựatrên quy mô, tính chất của dự án cũng như quy trình quản lý dự án
Bước 2:Lên kế hoạch kiểm thử: xác định cụ thể các đơn vị cần kiểm thử, ai sẽ
chịu trách nhiệm và thi hành các từng đơn vị, lên lịch trình thực hiện kiểm thử
Bước 3:Tiến hành kiểm thử.
Bước 4:Đánh giá lại kết quả và báo cáo.
2.5.2.Các loại kiểm thử chính
1 Kiểm thử đơn vị: (Unit test) là kiểm thử hộp trắng, kiểm thử độ đúng
đắn của từng đơn vị mã nguồn (unit of code), thường được tiến hànhbởi developer
2 Kiểm thử tích hợp (Integration test) là kiểm thử độ đúng đắn khi các
đơn vị mã nguồn được tích hợp với nhau
3 Kiểm thử hệ thống: là kiểm thử hộp đen, các trường hợp kiểm thử sẽ
được soạn ra bởi kỹ sư kiểm thử, dựa trên yêu cầu ban đầu của hệthống
4 Kiểm thử hồi quy: là kiểm thử lại các trường hợp kiểm thử đã kiểm thử
khi hệ thống có thay đối
5 Alpha, Beta test.
6 Acceptance test: là kiểm thử được thực hiện bởi khách hàng để đảm
bảo sản phẩm/ dịch vụ phần mềm thỏa mãn được các tiêu chí chấp nhận
đã thỏa thuận (acceptance criteria)
2.5.3.Các hình thức kiểm thử:
1 Bằng tay:Kỹ sư kiểm thử soạn ra các trường hợp kiểm thử với đầu vào và
đầu ra mong muốn, các kiểm thử viên sẽ thực thi bằng tay và lưu lại kết quảkiểm thử để thực hiện tiếp các khâu tiếp theo
Trang 242 Tự động:Các developer lập trình ra các module kiểm thử bằng mã lệnh để
máy tự thực thi, tiết kiệm chi phí cho quá trình kiểm thử hồi quy và kiểm thửtích hợp
2.6.Tiến hành thương mại hóa phần mềm,ứng dụng
Sau khi đã tiến hành kiểm nghiệm,các phần mềm,ứng dụng đã sẵn sàng chogiai đoạn thương mại hóa.Những phần mềm,ứng dụng hoàn chỉnh sẽ được tải lênmột nguồn duy nhất đó là chợ ứng dụng mà công ty đã xây dựng trước đó
Người dùng sẽ tiếp cận với phần mềm,ứng dụng Android của công ty thôngqua chợ ứng dụng này.Thông qua các chính sách dịch vụ của công ty đã được thiết
kế trước đó,người dùng sẽ được cung cấp thông tin,dùng thử,thanh toán và tải vềphần mềm mình thích.Sau khi tải về,người dùng còn được cung cấp một hệ thốnggiúp đánh giá về phần mềm,ứng dụng cũng như chia sẻ những cảm nhận về nó vớinhững người dùng khác
Cuối cùng,nhân viên của công ty sẽ có trách nhiệm thu thập và phân tíchnhững thông tin phản hồi từ phía người dùng.Công ty sẽ sử dụng những thông tin
đó để đánh giá về sự thành công của phần mềm,ứng dụng mới tung ra và tiến hànhchỉnh sửa nếu cần thiết để phù hợp với mong muốn của người dùng
Trang 25Chương 4:Những nghiên cứu,phân tích làm tiền đề cho việc phát triển phần mềm ứng dụng trên hệ điều hành Android của công ty TNHH dịch vụ và
giải pháp phần mềm Đồng Bát
1.Môi trường vĩ mô
Bất cứ một doanh nghiệp nào khi tham gia vào bất cữ một lĩnh vực kinh doanhnào đều phải đối mặt với các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô này.Công ty cần xemxét để từ đó rút ra được những thuận lợi cũng như khó khăn đến từ môi trườngnày.Từ đó công ty sẽ đưa ra được những quyết định đúng đắn để giảm thiểu khókhăn cho doanh nghiệp
1.1.Môi trường kinh tế
Đất nước Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước đã đạt được rấtnhiều thành tựu về kinh tế,văn hóa,giáo dục.Trong năm 2010,GDP của nước ta đạt1.980.914(Tỷ đồng) trong đó GDP bình quân đầu người là 22.787(nghìn đồng) đạt
tốc độ tăng trưởng là 6,78%-Số liệu từ tổng cục thống kê năm 2010-sự tăng trưởng
kinh tế cùng với thu nhập tăng lên như vậy khiến cho mức sống của con người ngàycàng nâng cao hơn,nhịp sống hối hả hơn và việc sở hữu smartphone cùng với cáccông nghệ,ứng dụng phần mềm trợ giúp cho công việc sẽ càng trở nên cấp thiết,dễdàng hơn rất nhiều.Điều đó sẽ giúp cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ phầnmềm di động có được thuận lợi rất lớn.Tuy nhiên mức sống như vậy sẽ đòi hỏinhững yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ nói chung và chất lượng dịch vụphần mềm di động nói riêng,hiển nhiên điều đó sẽ là một thách thức không nhỏ vớicác doanh nghiệp khi có ý định tham gia vào thị trường này
Tuy nhiên,lạm phát nằm trong mức cao nhất thế giới cùng với sự trượt giá củađồng tiền Việt,những bất ổn trong kinh tế vĩ mô khiến cho người dân sẽ dành ít chitiêu hơn cho việc sử dụng các dịch vụ nói chung và nó khiến cho các doanh nghiệpgặp rất nhiều khó khăn trong việc có được lợi nhuận mà vẫn đảm bảo mức giá hợp
lý cho người tiêu dùng
1.2.Môi trường công nghệ
Thế giới đã và đang trải qua một thời kỳ với nhiều cuộc cách mạng về khoahọc,công nghệ.Sự xuất hiện của các công nghệ sản xuất mới khiến chi phí sản xuấtcác thiết bị giảm xuống từ đó giúp các nhà sản xuất smartphone có thể giảm giáthành sản phẩm,làm cho smartphone có thể tiếp cận được với nhiều người tiêu dùng
Trang 26hơn.Ngoài ra,công nghệ 3G và sắp tới là 4G sẽ giúp người tiêu dùng có tốc độ kếtnối tốt hơn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp có thể đa dạng trong cách tiếp cận vớingười tiêu dùng.
Nền kinh tế phát triển cùng với đó là một hệ thống thương mại điện tử pháttriển nhanh chóng,đồng bộ giúp người tiêu dùng dễ dàng,linh hoạt hơn trong việcthanh toán và mặt khác cũng giúp các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí quản lý,bớt áplực về giá thành để từ đó có các chính sách tốt hơn dành cho khách hàng
Sự xuất hiện các ngôn ngữ tiêu chuẩn mới và hệ điều hành Android củaGoogle đã có những bước phát triển rất mạnh mẽ trên thế giới trong thời gianqua.Thị phần của nó không ngừng tăng lên trong lĩnh vực phần mềm di động và tạiViệt Nam,Android đã chiếm được thị phần không nhỏ và cộng đồng người Việtphát triển Android đang ngày càng lớn mạnh sẽ vừa là lợi thế vừa là thách thức lớnđối với các doanh nghiệp kinh doanh phần mềm di động cụ thể là phần mềm,ứngdụng Android
1.3.Môi trường văn hóa
Do nhiều nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan như hạn chế về thunhập,tâm lý thờ ơ,ích kỷ ,người tiêu dùng Việt Nam vẫn có thói quen sử dụng cácphần mềm bẻ khóa và điều đó sẽ là một thách thức không nhỏ đối với các doanhnghiệp kinh doanh phần mềm trong việc lôi kéo,thuyết phục người tiêu dùng trả phí
sử dụng phần mềm
Trong những năm gần đây,sự giao thao,hội nhập văn hóa giữa các nước đangdiễn ra mạnh mẽ và sôi động hơn bao giờ hết.Việc toàn cầu hóa không chỉ ảnhhưởng đến tâm lý mà còn ảnh hưởng đến hành vi mua của người tiêu dùng.Đó sẽ làmột khó khăn cho các doanh nghiệp kinh doanh phần mềm mà nguyên nhân là dotâm lý của khách hàng,muốn mua và dùng các phần mềm của công ty nước ngoàihơn là các công ty kém tên tuổi trong nước,một định kiến luôn tồn tại đó là các sảnphẩm gắn nhãn trong nước thì luôn đi đôi với chất lượng kém,làm ăn nhỏ lẻ.Đó sẽ
là một trở ngại thực sự lớn cho các doanh nghiệp phần mềm khi muốn phát triểntrong nước.Tuy nhiên trong những năm gần đây,chính phủ đang có một làn sóngkêu gọi người Việt Nam dùng hàng Việt Nam và ít nhiều cũng nhận được sự ủng hộcủa người tiêu dùng.Dù rằng sản phẩm phần mềm,ứng dụng của người Việt vẫnchưa thực sự hoàn thiện,còn nhiều thiếu sót tuy nhiên có thể coi đó lại là cơ hội chocác doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường này,có mong muốn xây dựng một vịtrí cho các sản phẩm phần mềm,ứng dụng di động nói chung và phần mềm,ứngdụng Android nói riêng dành riêng cho người Việt
Trang 271.4.Môi trường pháp luật
Môi trường pháp luật là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến hoạtđộng của các công ty đặc biệt trong lĩnh vực phần mềm,ứng dụng.Việt Nam là mộtđất nước có nạn vi phạm bản quyền hết sức nghiêm trọng dù đã tham gia vào nhiềuCông ước và Hiệp ước lớn trên thế giới và thậm chí nhà nước cũng ban hành một bộluật riêng về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nhưng cho đến nay tình hình vẫn chưa thểcải thiện
Việt Nam đã và đang có rất nhiều nỗ lực nhằm xóa bỏ nạn vi phạm bảnquyền,tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh cho các doanh nghiệp phầnmềm.Thế nhưng do công tác quản lý và thực thi các luật bảo vệ sở hữu trí tuệ cònyếu kém và tồn tại nhiều bất cập nên cho đến nay các doanh nghiệp vẫn phải đươngđầu với khó khăn trong việc bảo vệ bản quyền.Song song với việc quản lý,thực thiyếu kém thì nạn vi phạm bản quyền còn do nhận thức của người tiêu dùng ViệtNam còn rất hạn chế
Các cơ quan quản lý và thực thi cần có nhiều biện pháp mạnh và cương quyếthơn nữa nhằm đối phó với nạn sao chép phần mềm bất hợp pháp đang diễn ra nhưhiện nay.Về phía các doanh nghiệp nên cải thiện hơn nữa các dịch vụ,hoạt động saubán hàng nhằm lôi kéo người tiêu dùng đến với các phần mềm bản quyền đồng thờitác động đến nhận thức của người tiêu dùng nhiều hơn nữa về việc vi phạm bảnquyền sở hữu trí tuệ sẽ có kết quả ra sao.Về phía người tiêu dùng cũng phải nhậnthức được rằng sử dụng phần mềm không bản quyền là những hành động bất hợppháp và nó có tác động hết sức tiêu cực đến sự phát triển của công nghiệp phầnmềm nói chung
2.Môi trường vi mô
2.1.Phân tích cạnh tranh
2.1.1.Đối thủ cạnh tranh trực tiếp
Phân tích đối thủ cạnh tranh để thấy rõ được điểm mạnh,điểm yếu của chúngluôn là một trong những cơ sở để đưa ra một những chính sách thành công củadoanh nghiệp
Ứng dụng,phần mềm là một loại sản phẩm đặc biệt,là sự kết hợp giữa côngnghệ thông tin và chất xám của con người.Vì tính chất đó nên phần mềm trở thànhmột loại sản phẩm rất khó định lượng và định tính.Nó làm cho việc cạnh tranh trongthị trường phần mềm trở nên phức tạp và tinh vi hơn so với việc cạnh tranh giữanhững sản phẩm hàng hóa thông thường
Trang 28Hiện nay trên thị trường có rất nhiều công ty kinh doanh và sản xuất phầnmềm thế nhưng đối tượng tham gia vào thị trường phần mềm,ứng dụng Androidvẫn chưa có nhiều và phần lớn là các nhà lập trình viên cá nhân với những sản phẩmcủa riêng mình.Việc kinh doanh phần mềm,ứng dụng Android hiện nay của cácdoanh nghiệp trong nước đã có những bước phát triển ban đầu tuy nhiên nó còn rấtnhiều hạn chế,thiếu tính đồng bộ Có thể liệt kê một vài đối thủ cạnh tranh sau đây:
2.1.1.1.Chợ ứng dụng Google Play của Google
Google Play là một đối thủ cực lớn với bất kỳ một công ty nào khi tham giavào thị trường phần mềm,ứng dụng Android
Trước hết,chợ ứng dụng này được bảo trợ dưới cái tên gã khổng lồ Google đểđảm bảo về uy tín thương hiệu.Google Play ra đời ngay từ khi mà hệ điều hànhAndroid bắt đầu đi vào các sản phẩm Hi-tech và thương mại hóa.Cho đến nay,nó đãtập hợp được một số lượng đồ sộ trên 300.000 ứng dụng với hơn 10 tỷ lượt tải tính
từ năm 2008,đem lại doanh thu cực lớn cho Google cũng như nhà phát triển.Cácphần mềm,ứng dụng trong Google Play cũng hết sức đa dạng về mặt nội dung vàchất lượng,nó cũng đem lại rất nhiều dịch vụ tiện ích cho người tiêu dùng như dịch
vụ tải phim,nhạc số,game Mức giá phần mềm,ứng dụng trên Google Play cũng rấthợp lý từ free đến cao nhất chỉ khoảng 10$ và cách thức thanh toán cũng khá là linhhoạt.Google Play chỉ có duy nhất một cách thức để tiếp cận với người tiêu dùng đó
là thông qua ứng dụng được cài đặt sẵn trên các thiết bị,người tiêu dùng sẽ truy cậpvào ứng dụng này và thực hiện việc mua bán,tải về ứng dụng,phần mềm
Tuy nhiên,chợ ứng dụng Google Play có thể đồ sộ về mặt số lượng ứngdụng,phần mềm thế nhưng liệu có bao nhiêu phần trăm trong số đó là phù hợp vớinhu cầu của người tiêu dùng tại Việt Nam?Các phần mềm,ứng dụng chủ yếu đượcphát triển bởi các hãng phần mềm nước ngoài nên khó lòng mà tương thích vớingười tiêu dùng Việt,việc sắp xếp ứng dụng trên Google Play cũng không thực sựkhoa học khiến người dùng khó khăn trong việc tìm kiếm.Các dịch vụ như tảiphim,nhạc số,game cũng kô dành cho thị trường Việt Nam và việc thanh toán cũngcòn nhiều khó khăn.Việc tiếp cận duy nhất với người tiêu dùng qua phần mềm trunggian trên thiết bị sử dụng Android là chưa thực sự linh hoạt và cuối cùng chợ ứngdụng Google Play đang xảy ra tình trạng tràn lan phần mềm,ứng dụng chứa mã độchại ảnh hưởng đến vấn đề bảo mật thông tin,tài sản của người tiêu dùng
2.1.1.2.Chợ ứng dụng Vimarket
Có thể nói Vimarket là chợ ứng dụng đầu tiên được xây dựng dành cho người
Trang 29mình và bán cho người tiêu dùng thông qua Vimarket.Vimarket đã có những sảnphẩm thuần việt đúng nghĩa nhưng tuy nhiên,Vimarket còn tồn tại rất nhiều hạn chế.
Thứ nhất,các phần mềm,ứng dụng thuần Việt chỉ dừng lại ở mức cơ bản,lắt
nhắt và không thực sự giải quyết được một nhu cầu nào đó.Các dịch vụ đi kèm gầnnhư không tồn tại,Vimarket chỉ đơn thuần là upload ứng dụng và bán,chỉ cóvậy.Các ứng dụng trả tiền thì phần lớn là của nhà phát triển nước ngoài,Vimarketchỉ đơn giản là tập hợp chúng lại,thậm chí còn không có bất cứ một chỉnh sửa nào
để phù hợp với người tiêu dùng trong nước
Thứ hai,mức giá Vimarket đưa ra là chưa tương xứng với chất lượng phần
mềm và cách thức thanh toán cũng không hề linh hoạt
Thứ ba,cho đến thời điểm này chợ ứng dụng Vimarket đã không còn được chú
trọng phát triển,số lượng ứng dụng,phần mềm mới ít dần đi dẫn đến nó hoàn toàn bịquên lãng
2.1.1.3.Chợ ứng dụng AppStorevn
AppStorevn chỉ đơn giản là một tập hợp lộn xộn các ứng dụng được crack bấthợp pháp và đem bán lại cho người tiêu dùng.Giao diện chậm chạp,sắp xếp thiếukhoa học,mức giá vô lý,vi phạm sở hữu trí tuệ là những vấn đề mà người tiêu dùnghiện nay đang phản ánh về kho phần mềm này
Cuối cùng,ta có thể tổng hợp lại về các đối thủ cạnh tranh qua bảng sau:
Đối thủ cạnh tranh Điểm mạnh Điểm yếu
Google Play
+Số lượng ứng dụng,phầnmềm đồ sộ
+Mức giá hợp lý+Dich vụ phong phú
+Nội dung phần mềm,ứngdụng chưa phù hợp vớingười tiêu dùng Việt Nam+Các dịch vụ bổsung,cách thức thanh toánchưa dành cho thị trườngtrong nước
+Việc sắp xếp chưa khoahọc
+Vấn nạn phần mềm,ứngdụng chứa mã độc gâythiệt hại cho người tiêudùng
Trang 30+Tiên phong trong lĩnhvực xây dựng chợ ứngdụng,phần mềm mangthương hiệu Việt
+Các phần mềm Việt mớiphát triển ở mức cơbản,lắt nhắt
+Không có các dịch vụ bổsung
+Mức giá chưa tươngxứng và cách thức thanhtoán cũng không linh hoạt+Không được chú trọngphát triển thường xuyên+Thương hiệu còn yếu
Appstorevn
+Số lượng ứng dụngtương đối nhiều
+Mức giá chưa hợp lý+Giao diện chậmchạp,thiếu khoa học
+Kinh doanh bằng phầnmềm crack gây phản cảmcho người tiêu dùng
2.1.2.Sản phẩm thay thế
Trong điều kiện kinh doanh hiện tại, công ty TNHH dịch vụ và giải pháp phầnmềm Đồng Bát nhận thấy rằng sản phẩm của mình vấp phải sự cạnh tranh từ các đốitượng sau đây:
Thứ nhất,các forum công nghệ trong đó các thành viên upload lên các phần
mềm,ứng dụng Android mà đa số đã được crack để người dùng không phải trả phíhay sử dụng bất hợp pháp.Trong bối cảnh tại Việt Nam thì đây thực sự là một trởngại lớn cho các doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường sản xuất,kinh doanhphần mềm,ứng dụng.Nó gây ra thiệt hại vô cùng lớn về mặt kinh tế mà nguy hiểmhơn cả đó là gây ra tâm lý e ngại cho các nhà phát triển,khiến họ không muốn làmhết sức cho một phần mềm,ứng dụng nào đó rồi nhìn nó bị crack và tung ra đầy rẫytrên mạng.Tất nhiên cách thức sử dụng các forum công nghệ này cũng gặp nhiều bấtcập và người tiêu dùng chưa hẳn đã hoàn toàn ưa thích ví dụ như tập hợp cẩuthả,không thể thông báo đến nhà phát triển những vấn đề đó sẽ được phân tích sâuhơn trong phần hành vi khách hàng ở phần sau
Thứ hai,các cửa hàng dịch vụ cài đặt ứng dụng,phần mềm Android bên
ngoài.Cách thức này cũng còn tồn tại rất nhiều hạn chế như cài đặt lộn xộn,không
Trang 312.3.Khách hàng và hành vi khách hàng
Thông tin thu được từ cuộc nghiên cứu bao gồm những đánh giá,nhận xét củangười dùng về các phần mềm,ứng dụng hiện nay và các chính sách dịch vụ củanhững nguồn cung ứng phần mềm,ứng dụng họ tiếp cận.Thông qua việc phân tíchthông tin thu được,công ty sẽ phát triển các phần mềm,ứng dụng phù hợp với mongmuốn của người dùng đồng thời đưa ra được những chính sách dịch vụ ưu việt hơn.Trước mắt chúng ta cần thấy được các hệ điều hành di động hiện nay trên thịtrường Việt Nam đang chiếm thị phần như thế nào?Thông tin này sẽ cho các nhàsản xuất kinh doanh phần mềm,ứng dụng hình dung phần nào tiềm năng thị trườngnếu tham gia
Chúng ta có thể dễ dàng thấy được ưu thế tuyệt đối trong thị phần chiếm đượccủa hai hệ điều hành hấp dẫn nhất hiện này là iOS với 32% và Android với con sốrất ấn tượng là 53%.Cùng với đó doanh số bán thiết bị Android tại Việt Nam tính
riêng mảng smartphone tính đến tháng 6/2011 vào khoảng 120.000 thiết bị(Nguồn
từ www.dantri.com.vn) ẩn chứa trong đó tiềm năng thị trường phần mềm,ứng dụng
(Nguồn:Kết quả phân tích SPSS)
Có 88% số người được hỏi cho rằng có nhu cầu cài đặt thêm phần mềm,ứngdụng khi sử dụng hệ điều hành Android.Rõ ràng điều đó sẽ là một thuận lợi vô cùnglớn cho công ty khi tham gia vào sản xuất,kinh doanh phần mềm,ứng dụng Android
Trang 322.3.1.Thái độ,đánh giá của khách hàng về các nhà cung ứng trong thị trường phần mềm,ứng dụng Android hiện nay
2.3.1.1.Các nguồn cung ứng phần mềm,ứng dụng Android mà người dùng tiếp cận
Trong 81 người được hỏi là có đang sử dụng hệ điều hành Android và có nhucầu cài đặt thêm phần mềm,ứng dụng thì dưới đây là tỷ lệ khách hàng có tìm đếnnguồn cung ứng mỗi loại khi muốn cài đặt phần mềm,ứng dụng
Nguồn cung ứng
Cài đặt phần mềmqua các forum côngnghệ
Cài đặt phần mềmthông qua cửahàng dịch vụ
Cài đặt phần mềm
từ các chợ ứngdụng
2.3.1.2.Đánh giá của người dùng Android về mỗi nguồn cung ứng
Tạm thời ta cho rằng có ba cách thức trên đây để người dùng Android có thểtiếp cận với nguồn phần mềm,ứng dụng.Vậy người dùng đánh giá ra sao về mỗicách thức trên.Dưới đây là thông tin thu thập được từ cuộc nghiên cứu phản ánhđiều đó:
a.Đánh giá của người dùng về các cửa hàng cung cấp dịch vụ cài đặt phần mềm,ứng dụng
Mặc dù tỷ lệ số người dùng Android sử dụng cách thức này trong việc cài đặtphần mềm,ứng dụng chỉ là 3,7%.Thế nhưng việc biết được đánh giá của khách hàng
về nó cũng sẽ giúp công ty có được những chính sách đúng đắn hơn về phầnmềm,dịch vụ