phan tich bai tho tieng ga trua cua xuan quynh

phan tich bai tho tieng ga trua cua xuan quynh tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về t...

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Bài tham khảo 1

Xuân Quỳnh (1942 – 1988) là nhà thơ nữ dược nhiều người yêu thích Thơ chị trẻ trung, sôi nổi, giàu chất trữ tình, vốn xuất thân từ nông thôn nên Xuân Quỳnh hay viết về những

đề tài bình dị, gần gũi của cuộc sống đời thường như tình mẹ con, bà cháu, tình yêu, tình quê hương, đất nước Ngay từ tập thợ đầu tay Tơ tầm – Chồi biếc (in chung – 1963), Xuân Quỳnh gây được sự chú ý bởi phong cách thơ mới mẻ Hơn hai mươi năm cầm bút, chị đã sáng tác nhiều tập thơ có giá trị, tạo ấn tượng khó quên trong lòng người đọc

Bài thơ Tiếng gà trưa được viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc

Mĩ trên phạm vi cả nước Bị thua đau ở chiến trường miền Nam, giặc Mĩ điên cuồng mở rộng chiến tranh phá hoại bằng máy bay, bom đạn… ra miền Bắc, hòng tàn phá hậu phương lởn của tiền tuyến lớn Trong hoàn cảnh nước sôi lửa bỏng ấy, hàng triệu thanh niên đã lên đường với khí thế xẻ dọc Trường Sơn đi đánh Mĩ, Mà lòng phơi phới dậy tương lai Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người chiến sĩ trẻ đang cùng đổng đội trên đường hành quân vào Nam chiến đâu

Tiếng gà trưa đã gợi nhớ về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm gia đình, quê hương đã làm sâu sắc thêm tính yêu đất nước

Bao trùm bài thơ là nỗi nhớ cồn cào, da diết Nhớ nhà, đó là tâm trạng tất yếu của những người lính trẻ vừa bước qua hoặc chưa bước qua hết tuổi học trò đã phải buông cây bút, cầm cây súng ra đi đánh giặc cứu nước Nỗi nhớ ở đây thật giản dị và cụ thể Chỉ một tiếng

gà trưa bất chợt nghe thấy khi dừng chân bên xóm nhỏ là đã gợi dậy cả một trời thương nhớ Tiếng gà nhảy ổ làm xao động nắng trưa và cũng làm xao xuyến hồn người Nghe tiếng gà mà như nghe thấy tiếng quê hương an ủi, vỗ về và tiếp thêm sức mạnh Điệp từ nghe được nhắc lại ba lần, mở đầu ba câu thơ liên tiếp thể hiện sự rung cảm cao độ trong tâm hồn chiến sĩ:

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà cũ nhảy ổ Cục… cục tác cục ta

Nghe bàn chân đờ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ

Quê nhà hiện lên rõ nét trong tâm tưởng và những kỉ niệm tuổi thơ lần lượt sống dậy qua những hình ảnh thân thương Tiếng gà trưa nhắc nhở đến ổ rơm hồng những trứng của mấy chị mái mơ, mái vàng xinh xắn, mắn đẻ Tiếng gà trưa khiến người cháu xa nhà nhớ đến người bà kính yêu một đời tần tảo Thương biết mấy là cảnh đứa cháu tò mò xem gà đẻ, bị

bà mắng: Gà đẻ mà mày nhìn, Rồi sau này lang mặt Chẳng hiểu hư thực ra sao nhưng cháu tin là thật: Cháu về lấy gương soi, lòng dại thơ lo lắng Giờ đây, đứa cháu đã trường thành ao ước trở về thời bé bỏng để lại được nghe tiếng mắng yêu của bà, được thấy bóng dáng quen thuộc của bà khum tay soi trứng, chắt chiu từng mầm hi vọng sẽ có được một đàn gà con đông đúc

Suốt một đời lam lũ, lo toan, bà chẳng bao giờ nghĩ đến bản thân mà chỉ lo cho cháu, bởi đứa cháu đối với bà là tất cả Bà thầm mong đàn gà thoát khỏi nạn dịch mỗi khi mùa đông tới: Để cuối năm bán gà, Cháu được quần áo mới Ao ước của đứa cháu có được cái quần chéo go, cái áo cánh chúc bầu còn nguyên vẹn lần hồ sột soạt và thơm mùi vải mới được nhân lên gấp bội trong lòng bà yêu cháu Hạnh phúc gia đình giản dị, đầm ấm mà rất đỗi thiêng liêng cùng bao khát vọng tuổi thơ dường như gói gọn cả trong tiếng gà trưa:

Tiếng gà trưa Mang bao nhiều hạnh phúc, Đêm cháu về nằm mơ Giấc ngủ hồng sắc trứng.

Thông qua nỗi nhớ được khơi dậy từ tiếng gà trưa, nhà thơ Xuân Quỳnh đã miêu tả tâm hồn trong sáng, hồn nhiên và tình cảm yêu mến, kính trọng bà của một em bé nông thôn Tình bà cháu thắm thiết đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống tinh thần của người chiến sĩ hôm nay đang trên đường hành quân chiến đấu bảo vệ quê hương, đất nước:

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu Tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ

Khổ thơ cuối cùng là lời tâm sự chân thành của đứa cháu chiến sĩ trên đường ra tiền tuyến gửi về người bà kính yêu ở hậu phương Từ tình cảm cụ thể là tình bà cháu đến tình cảm lớn lao như lòng yêu Tổ quốc, yêu xóm làng thân thuộc đều được biểu hiện bằng hình thức nghệ thuật giản dị, mộc mạc như lời ăn tiếng nói hằng ngày; ấy vậy mà nó lại gây xúc động sâu xa bởi nhà thơ đã nói giúp chúng ta những điều thiêng liêng nhất của tâm hồn

Đọc bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh, một lần nữa chúng ta nhận thấy rằng nhà văn Nga I-li-a Ê-ren-bua thật sáng suốt khi đúc kết nên chân lí: Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc

Bài tham khảo 2

Xuân Quỳnh là nhà thơ nữ suất sắc của nền văn học hiện đại Bà thường viết về những gì bình dị gần gũi trong đời sống thường ngày Thơ của bà thường có giọng điệu sôi nổi trẻ trung mạnh bạo và giàu chất trữ tình "Tiếng gà trưa" được viết vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ thể hiện tình yêu thương tổ quốc, quê hương trong đó sâu lặng và thắm thiết là tình bà cháu

Được làm theo thể thơ 5 chữ có sự biến đổi linh hoạt Cách gieo vần liền ở những câu 2, 3 xen kẽ là vần dãn cách Thể thơ này thích hợp kể lại kí ức và kỉ niệm

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:

" Cục… cục tác cục ta"

Tiếng gà cục tác buổi trưa để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người chiến sĩ nó gắn với kỉ niệm sâu sắc tuổi ấu thơ, chính vì vậy nó gắn với kỉ niệm sâu sắc tuổi ấu thơ, chính vì vậy trong vô vàn âm thanh của làng quê, người chiến sĩ nghe thấy rõ nhất là tiếng gà cục tác Vào một buổi trưa hè tại một làng quê vắng vẻ, trên đường hành quân người chiến sĩ được tiếp sức từ tiếng gà trưa

"Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi

Điệp từ "nghe" được đặt ở 3 câu đầu liên tiếp để nhấn mạnh giàu cảm xúc mà tiếng gà trưa đem lại: Với lối ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác thay cho thị giác Tiếng gà trưa

đã làm xao động cả không gian làm xao động cả lòng người Tiếng gà trưa làm thức dậy cả những kỉ niệm tuổi thơ Cách hiểu nghĩa của cả hai câu thơ "Nghe xao động nắng trưa",

"Nghe gọi về tuổi thơ" thiên về nghĩa bóng thì câu thơ "Nghe bàn chân đỡ mỏi" thì thiên về nghĩa đen Cách đảo trật tự ở các câu không giống nhau làm cho âm điệu các câu thơ thay đổi, tránh được sự nhàm chán và diễn tả sự bồi hồi xao xuyến của tâm hồn Tiếng gà trưa được cảm nhận từ nhiều giác quan bằng cả tâm hồn

Những câu thơ mở đầu không có ẩn ý hoàn toàn giản dị như một bài đồng dao nhưng nó làm cho lòng người đọc nhẹ lại vì sự trong trắng sinh động và thân thiết

Những kỉ niệm tuổi thơ sau mỗi câu thơ "Tiếng gà trưa" lại gợi lên kỉ niệm

"Tiếng gà trưa

Ổ rơm hồng những trứng Này con gà mái tơ Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng Lông óng như màu nắng".

Sau một câu kể là một câu tả, câu tả có kết cấu sóng đôi và lặp lại từ "Này" là từ dùng để chỉ và lưu ý người nghe tưởng tượng Các tính từ "hồng", "trắng", "óng" đều là gam màu tươi sáng gợi lên bức tranh đàn gà lộng lẫy tác giả còn sử dụng biện pháp so sánh "Lông óng như màu nắng" gợi lên vẻ đẹp rực rỡ Tác giả tạo ra điều bất ngờ trong bài thơ không

miêu tả tiếng gà trưa mà nói đến sự xuất hiện bất ngờ "ổ rơm hồng những trứng" đó là phép lạ mà tiếng gà trưa đem lại

Bài tham khảo 3

HƯỚNG DẪN

1 Xuân Quỳnh (1942 - 1988), tên khai sinh là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, quê ở làng La

Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), là nhà thơ nữ xuất sắc của nền thơ hiện đại Việt Nam

- Thơ Xuân Quỳnh trẻ trung, sôi nổi, tha thiết, giàu tình yêu thương và rất giàu nữ tính Xuân Quỳnh thường viết về những chuyện bình dị, gần gũi trong đời sống thường nhật, trong gia đình, tình yêu, tình mẹ con, Qua những bài thơ ấy, Xuân Quỳnh đã thể hiện trái tim giàu yêu thương và khát khao hạnh phúc, nhưng cũng nhiều dự cảm, lo âu trước những đổi thay, biến suy của cuộc đời Bởi vậy, những bài thơ của Xuân Quỳnh khi hạnh phúc, đắm say, lúc đau khổ, suy tư của một người phụ nữ, một người vợ, một người mẹ Xuân Quỳnh có nhiều bài thơ nổi tiếng như: Sóng, Thuyền và Biển, Thơ tình cuối mùa thu, Năm 2011, Xuân Quỳnh được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật

2 Bài thơ Tiếng gà trưa được viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống đế

quốc Mĩ, in trong tập Hoa dọc chiến hào (1968) và trong tập Sân ga chiều em đi (1984)

3 - Bài thơ Tiếng gà trưa cũng như nhiều tác phẩm ra đời trong những năm đầu của cuộc

kháng chiến là hướng vào chủ đề bao trùm của văn học thời kì này: Tổ quốc và chủ nghĩa

xã hội, ca ngợi lòng yêu nước, cổ vũ tinh thần chiến đấu oanh liệt của nhân dân ta Bài thơ được gợi ra từ những kỉ niệm tuổi thơ sống bên người bà mà nhà thơ vô cùng yêu quý

- Đặc điểm của thể thơ: Bài thơ được viết theo thể thơ ngũ ngôn (5 tiếng) với âm điệu nhịp nhàng 3/2 hoặc 2/3 bắt nguồn từ dân ca phường vải (Trung Bộ) và từ cách kể chuyện của thể vè, mạch cảm xúc tự nhiên, ngôn ngữ giản dị, những hình ảnh gần gũi tạo nên cách biểu cảm chân thực

Bài thơ là lời thủ thỉ tâm tình của tác giả về tuổi thơ thân thương, gần gũi Mỗi lần “tiếng

gà trưa” lặp lại là một kí ức thời ấu thơ lại hiện về và những kỷ niệm êm ấm về tuổi thơ và tình cảm bà cháu: Con gà mái mơ, con gà mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như trong tranh Trong số rất nhiều kỉ niệm về bà, người lính vẫn nhớ kỉ niệm một lần tò mò xem trộm gà

đẻ, bị bà mắng Hình ảnh người bà hiện lên đầy lòng yêu thương, chắt chiu, dành dụm,

áo mới từ tiền bán gà, ước mong ấy đi cả vào trong giấc ngủ tuổi thơ Qua đó, tác giả đã biểu lộ tâm hồn trong sáng của nhân vật trữ tình và tình cảm yêu quý, trân trọng đối với bà của người cháu - chiến sĩ Tình bà cháu cao cả, hồn hậu đó chính là cơ sở của tình cảm với đất nước, là sự khích lệ người chiến sĩ trên đường đi chiến đấu Chỉ từ tiếng gà trưa bình dị được nghe “trên dường hành quân”, nhà thơ nói lên được những điều lớn lao về tổ quốc, về cách mạng

- “Tiếng gà trưa” cũng chính là sợi dây kết nối các cảm xúc của nhân vật trữ tình: Từ hiện tại “Tiếng gà ai nhảy ổ” hồi tưởng lại quá khứ (những kỉ niệm tuổi thơ và hình ảnh người

bà thân yêu) và hướng tới tương lai cùng sự tự nhận thức nhiệm vụ cao cả: Cháu chiến đấu hôm nay — Vì lòng yêu Tổ quốc - Vì xóm làng thân thuộc - Bà ơi, cũng vì bà - Vì tiếng gà cục tác - Ồ trứng hồng tuổi thơ

Bài thơ đặc sắc là vì từ một âm thanh bình dị - “tiếng gà trưa”, từ những kỉ niệm riêng, nhà thơ đã chuyển tải được tư tưởng thật lớn lao về đất nước, về cách mạng Cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc chính là cuộc chiến đấu dể bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, giữ gìn những kỉ niệm và hạnh phúc bình dị của con người

4 Bài thơ chủ yếu sử dụng phép điệp từ, điệp ngữ, điệp câu, cách sử dụng ngôn từ giàu

hình ảnh, chân thực để nối mạch cảm xúc, thể hiện tình cảm bình dị, thân thương của tình

bà cháu

Điệp ngữ “tiếng gà” và “tiếng gà trưa” được nhắc lại sáu lần ở các khổ 1, 2, 3, 4, 7, 8 nhằm nhấn mạnh và khơi dậy cảm xúc của nhà thơ, là chất keo, sợi dây nối liền mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình qua các khổ thơ

- Điệp từ “nghe”: Tác giả nghe không chỉ bằng thính giác mà còn nghe bằng cảm giác, tâm tưởng, bằng sự hồi tưởng lại những kỉ niệm Điệp từ “nghe” trở thành một khái niệm trừu tượng và lan toả trong tâm hồn người nghe

Bài tham khảo 4

Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh là một bài thơ hay Khi bài thơ được chọn giảng trong chương trình và sách giáo khoa mới bậc Trung học cơ sở càng khẳng định giá trị và sức sống của nó qua thời gian Trong chương trình Ngữ văn lớp 7, Tiếng gà trưa được xếp vào bài thứ 13, sau tiết đọc hiểu này có tiết Điệp ngữ và Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học Như vậy ý đồ người soạn sách rõ ràng là dùng bài thơ Tiếng gà trưa như là ngữ liệu cơ bản vào ba công đoạn (đọc hiểu tác phẩm (tiết 1), qua việc tìm hiểu, phân tích bình

giảng tác phẩm (chú trọng phép điệp) để giáo viện giúp học sinh hiểu đặc điểm của phép tu

từ này (tiết thứ 2) và đồng thời trình bày những cảm xúc của các em (tiết thứ 3) Nhưng có một số giáo viên hình như không để ý đến vấn đề trên nên trong quá trình dạy bỏ qua điểm nhấn quan trọng này Giáo viên làm sao để qua việc đọc hiểu và phân tích học sinh lắng lại

âm thanh tiếng gà trưa, tích hợp được kiến thức phần phép điệp (sẽ học ở tiết sau) và làm bật ra ý nghĩa sâu xa của bài thơ

Một bài thơ hay phải chứa đựng trong nó những câu đặc sắc Ở bài Tiếng gà trưa quả là không có gì đặc biệt, câu thơ cũng không thật nổi trội nhưng bù vào đó là sự tế vi của mạch cảm xúc và âm thanh tiếng gà ngân vang, thả neo vào lòng người đọc Âm thanh Tiếng gà trưa là hình tượng nổi bật xuyên suốt và chiếm lĩnh toàn bộ tác phẩm Người dạy phải nhạy cảm và chú trong điểm nhấn đặc biệt này

Bài thơ được mở đầu bằng tiếng gà Cục….cục tác cục ta vang lên xao động tâm hồn người chiến sỹ trên đường hành quân ra chiến trường đánh giặc:

Tiếng gà ai nhảy ổ:

Cục cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.

Chỉ nghe một tiếng gà trưa gióng lên giữa chút thời gian ngắn ngủi ở vùng giới tuyến Vĩnh Linh mà bao nhiêu cảm xúc ùa về ào ạt, chắc chắn âm thanh đó đã chạm khắc vào tâm hồn nhà thơ? (Người giáo viên không thể không bình) điệp từ nghe láy đi láy lại 3 lần biểu hiện sinh động nỗi xúc động trào dâng và như sợi giây vô hình níu giữ cho âm thanh tiếng gà lắng vào chiều sâu tâm linh, ngân rung nơi nốt nhớ, xôn xao gọi về kỷ niệm

êm đềm, đầm ấm đã qua Đó là một tuổi thơ mang bao nỗi niềm, đầy thân phận: Thiếu mẹ, vắng cha, sống với bà Chỗ nương tựa chính trong tuổi thơ Xuân Quỳnh là người bà già nua, khắc khổ ở một làng quê có nghề dệt the lụa nổi tiếng: La Khê Thiếu vắng tình cảm của mẹ, của cha, Xuân Quỳnh được bù đắp bởi tình bà Trong hồi ức Xuân Quỳnh tình cảm của bà hàm chứa cả tình mẹ bao dung, đa mang, thương con hết mực, tình cha nghiêm khắc, nặng sâu Tấm thân gầy guộc của bà ôm trùm hết thảy mọi thứ tình cảm mà cuộc đời không ưu ái dành cho tuổi thơ bé Quỳnh Bà buộc phải dồn ghép nghĩa vụ, tình cảm, bồi

Xuân Quỳnh sớm nhận ra bao nhiêu vất vả, nhọc nhằn đều đổ lên đôi vai mỏng mảnh, yếu

ớt nơi bà Thương cháu bà dành tất cả tình cảm nồng đượm, lo lắng, chăm chút nhất để mong cháu nên người (Qua đó học sinh hiểu được ý nghĩa giá trị của phép điệp trong bài thơ)

Nghe tiếng gà trưa, tác giả hình dung dáng liêu xiêu của bà khum soi trứng:

Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp.

Xuân Quỳnh cũng đọc được nỗi lo lắng của bà khi mùa đông tới:

Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối

Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới.

Hiện về trong cánh đồng ký ức tuổi thơ còn là tiếng bà vẫn mắng như lời nhắc nhở, chăm chút từng ly ti và luôn giữ gìn dung nhan cháu bé Đó chẳng phải là lời dặn dò, thủ thỉ, sự quan tâm hết mực của bà? Lời trách mắng sao mà đầy yêu thương đến thế Tất cả như khảm vào hoài niệm ngọt ngào Qua âm thanh tiếng gà hiện lên cuộc đời vất vả, tần tảo, chịu thương chịu khó của người bà Nghĩa là bao nhiêu kỷ niệm tuổi thơ, tình cảm bà -cháu đều gắn với âm thanh tiếng gà

Đồng hiện cùng ký ức tuổi thơ còn là hình ảnh những con gà mái vàng, mái mơ với

ổ trứng hồng đẹp như tranh lụa In đậm trong cõi lòng nhà thơ vẫn còn ôm trọn cái màu nắng lóng lánh nơi chùm lông những mẹ gà đốm trắng và kỉ niệm tuổi dại thơ tò mò xem trộm gà đẻ trứng Rồi những khát khao của tuổi thơ mong được quần áo mới có từ tiền bán

gà Chữ ôi nghe tha thiết, đằm sâu một nỗi nhớ khôn nguôi về những tháng năm khốn đốn, khó nhạt nhoà Cái âm thanh bình dị, thân quen, dân dã ấy sao bỗng trở nên thiêng liêng kỳ

lạ trong tâm hồn thi sỹ khi nó gắn với tình cảm bà - cháu và tình quê hương đất nước (Cũng chính ở đây học sinh hiểu được cách bày tỏ tình cảm của nhà thơ và học tập cách biểu cảm)

Nhưng tất cả đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng trôi, là cảm xúc chân thành, gần gũi của đời sống thường nhật trong gia đình Bề nổi bài thơ vẫn là tình cảm bà - cháu đằm thắm, sáng trong và vô vàn yêu thương trìu mến Phần chìm, bên trong bài thơ là âm thanh

tiếng gà gắn với biểu tượng của cuộc sống yên bình, hạnh phúc, tượng trưng cho ấm no, nảy nở sinh sôi, rộn ràng, nơi làng quê đông đúc, êm đềm Đó cũng là khát vọng muôn đời của nhân loại

Bài thơ ra đời trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, kẻ thù đang tâm phá hoại cuộc sống yên lành của cả dân tộc Khi chúng ta cầm súng đánh giặc thì âm thanh đó còn là niềm khát khao mong đợi, là ý nghĩa cao cả của cuộc chiến đấu Mỗi khi bầu trời và mặt đất không lúc nào ngơi tiếng súng tiếng bom giặc, một chút thanh bình có

lẽ cũng là niềm khát khao lớn của con người Âm thanh tiếng gà trở thành niềm mong đợi chung của mọi con người trong cuộc chiến Đó cũng là tình cảm chung của thời đại, là sức mạnh chính nghĩa của dân tộc chống kẻ thù hung bạo Bài thơ còn là lời cỗ vũ động viên sức mạnh chiến đấu Chiều sâu tư tưởng mà nhà thơ muốn gửi gắm chính là ở chỗ đó Người giáo viên giúp cho học sinh hiểu được ý nghĩa sâu xa mà tác giả muốn gửi gắm qua

âm thanh tiếng gà Lắng lại lần nữa qua âm thanh tiếng gà, ta bắt gặp hình tượng tác giả với con người nữ công dân đậm chất sử thi, đồng hiện cùng con người thế sự, đời tư được thể hiện ở phần cuối bài thơ:

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì tình yêu Tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ

Hướng hẵn về người bà để tâm sự, chủ thể trữ tình đã thông qua đó giãi bày được nỗi niềm da diết nhớ, lời yêu thương, lòng kính trọng bà và nguyên nhân của hành động ra trận Điệp từ vì đi liền nhau, đứng đầu các dòng thơ cùng với các cụm từ khu biệt cung bậc

cụ thể, tính mục đích càng thể hiện rõ nội dung tư tưởng lớn lao và sâu sắc của bài thơ Từ

âm thanh tiếng gà trưa, tác giả đã triển khai diễn biến tâm trạng trôi theo dòng chảy cảm xúc từ tình bà - cháu, từ kỷ niệm tuổi thơ về hội tụ thành tình yêu quê hương đất nước Cuồn cuộn trong tình ruột thịt, gia đình là tình cộng đồng, dân tộc Chúng ta chiến đấu để bảo vệ non sông gấm vóc, để gìn giữ bình yên cho mỗi ngôi nhà, cho giấc ngủ hồng sắc trứng, cho âm thanh tiếng gà vang mãi không thôi Thông qua sự phân tích và hình ảnh này

Bài thơ viết theo thể ngũ ngôn - một thể thơ bắt nguồn từ thể hát giặm Nghệ -Tĩnh

và vè dân gian, lại được Xuân Quỳnh sáng tạo, biến cách linh hoạt về số chữ, số dòng thơ nhưng điều đáng nói là nó hồn nhiên, dung dị chân chất như cuộc sống mà vẫn lay động lòng người Cả bài thơ nhắc lại 4 lần 3 chữ Tiếng gà trưa, nó ngân rung theo mạch cảm xúc tuôn chảy tự nhiên của chủ thể trữ tình và đồng thời có tác dụng liên kết các hình ảnh, sự kiện một cách hợp lôgích Diễn biến tâm lý của chủ thể trữ tình cũng phát triển càng lúc càng đi vào chiều sâu tâm trạng theo âm thanh tiếng gà trưa Trên đường hành quân người chiến sỹ nghe tiếng gà bỗng bâng khâng, xao động, xúc cảm Từ xao động, âm thanh tiếng gà rơi vào cõi nhớ để hồi tưởng về tình bà cháu, sống dậy hôi hổi kỷ niệm tuổi thơ

Âm thanh tiếng gà tiếp tục xuyên sâu vào tâm thức, lay vào vùng sóng suy nghĩ để tác giả luận suy bao điều về ý nghĩa cao cả của cuộc chiến Âm thanh tiếng gà là điểm sáng thẩm

mỹ quan trọng nhất của bài thơ Nếu người dạy biết khai thác đúng chiều sâu của hình tượng này thì bài giảng sẽ thành công bởi vừa khát quát được tâm trạng của chủ thể trữ tình vừa tích hợp được phép điệp vừa giúp học sinh phát biểu những cảm xúc, suy nghĩ của mình về bài thơ

Như vậy âm thanh tiếng gà trưa cứ được đẩy mãi vào miền ẩn kín, thẳm sâu của con người Nó chuyển từ cảm nhận bằng cảm tính đến lý tính để con người nhìn nhận, đánh giá, hành động và hy vọng Âm thanh tiếng gà bình dị, đơn sơ rất đời thường được lọc qua tâm hồn Xuân Quỳnh bỗng trở thành chất thơ ngọt ngào tạo hình, tạo nhạc cho bài thơ vượt thoát qua sự khắc nghiệt của thời gian, đứng vững trong lòng người đọc