Phan tich bai tho noi voi con cua y phuong

Những câu thơ đầu tiên cất lên như một lời kể chuyện thủ thỉ với con: Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười Đứa con từ lúc lọt lòng

Bài tham khảo 1:

Đề bài: Phân tích bài thơ Nói với con của Y Phương

Bài làm

Y Phương là nhà thơ mang một tiếng nói riêng, rất đặc trưng cho dân tộc Tày Thơ ông là tiếng lòng chân thật, gần gũi, bình dị nhưng tràn đầy tình yêu thương Bài thơ “Nói với con” tiêu biểu cho phong cách sáng tác ấy của ông Bài thơ đi vào lòng người đọc một thứ tình cảm gần gũi nhưng thiêng liêng và cao quý: Tình cha con Đó là tâm sự của một người cha dành cho con, là những điều mà cha muốn thổ lộ cho con nghe, con hiểu

“Nói với con” là lời tâm sự, thủ thỉ, trò chuyện của người cha dành cho con từ lúc con mới lọt lòng Mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ chính là tình yêu thương, chia sẻ, gắn bó

và giáo dục cho con những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và những người xung quanh con Với thể thơ tự do phóng khoáng, cảm xúc chân thành, mộc mạc đã khiến cho tình cảm đó càng trở nên ấm áp và thân thiết Y Phương đã gieo vào lòng người đọc chất liệu đời thường rất mực thiêng liêng

Những câu thơ đầu tiên cất lên như một lời kể chuyện thủ thỉ với con:

Chân phải bước tới cha

Chân trái bước tới mẹ

Một bước chạm tiếng nói

Hai bước tới tiếng cười

Đứa con từ lúc lọt lòng đã được bao bọc, yêu thương trong vòng tay của cha mẹ Từng ngày, từng giờ con lớn lên là từng ngày từng giờ cha mẹ mong chờ Từ lúc con chập chững bước những bước đi đầu tiên trong cuộc đời thì cha mẹ luôn là người ở bên cạnh chứng kiến và cổ vũ Hình ảnh “chân phải”, “chân trái”, “tiếng nói” , “tiếng cười” bình dị, gần gũi biết bao nhiêu Một không gian ấm áp và hạnh phúc bao trùm lấy từng nhịp thơ

Cuộc sống xoay vần, tình yêu thương mà Y Phương dành cho con luôn chân thành và thiết tha như vậy Ông đã vẽ lên hình ảnh đứa con từ lúc còn bé, gieo vào con nhận thức

về những tháng năm đó

Y Phương tiếp tục gieo vào lòng người tình làng nghĩa xóm của người dân tộc luôn tha thiết, sâu nặng Nhắc nhở con phải luôn nhớ về họ:

Người đồng mình thương lắm con ơi

Đan lờ cài nan hoa

Vách nhà ken câu hát

Rừng cho hoa

Con đường cho những tấm long Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới

Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời

Những con người dân tộc mộc mạc, bình dị, chăm chỉ làm ăn, khéo léo trong mọi công việc Cuộc sống của họ hằng ngày lên rừng, làm rẫy, tất bật với rất nhiều cuộc việc Dù cuộc sống vất vả nhưng họ vẫn gắn bó khăng khít bên nhau Những từ ngữ “đan”, “cài” không những nói lên sự gắn bó mà còn nói lên nghĩa tình sâu nặng, khó có thể phai nhòa của những con người nơi đây Tác giả đã gieo vào lòng người con mình tình cảm, cội nguồn đáng trân trọng và gìn giữ Quê hương và những người nơi đây là điều con phải nhớ, phải gắng nhớ về họ để biết ơn và để trở thành người có ích hơn

Kết quả của “ngày cưới” mà tác giả vẫn luôn nhớ chính là đứa con, là sinh linh bé bỏng cha mẹ luôn bảo vệ và nâng niu Qua đây Y Phương muốn nhắn nhủ với con rằng yêu thương chính là cội nguồn của tất cả, như việc sống và tồn tại hiện nay của mỗi người

Những người nơi đây không chỉ chăm chỉ, chịu khó mà còn có chí lớn:

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn

Hai câu thơ là sự đối lập giữa cuộc sống nhiều khó khan, trắc trở nhưng đầy lòng quyết tâm và sự tin tưởng vào bản thân Không phải tự dưng tác giả nhắn nhủ với con điều này, ông muốn đứa con mình sau này cần phải kế thừa và phát huy đức tính tốt đẹp này

Cuộc sống của con trong tương lai luôn có nhiều khó khăn, không được bỏ cuộc, cần phải

cố gắng vượt qua để trưởng thành hơn:

Sống trên đá không chê đá gập ghềnh

Sống trong thung không chê thung nghèo đói

Sống như sông như suối

Lên thác xuống ghềnh

Không lo cực nhọc

Mỗi người sinh ra và lớn lên đều phải gặp rất nhiều khó khăn và thử thách, nhưng quan trọng chúng ta cần phải vượt qua nó như thế nào để chiến thắng chính bản thân mình Dù

là “đá gập ghềnh, nghèo đói, lên thác xuống ghềnh” thì cũng không nên từ bỏ, không nên gục ngã Vượt qua những điều đó chính là vượt qua được bản thân mình và trở thành một người có ích cho xã hội Điệp từ “sông” được đặt đầu dòng ba câu thơ khẳng định chân lý sống không gục ngã mà người cha muốn nhắn nhủ đến con trai Đó như là một lời khuyên, lời giáo huấn chân thành để con có thể tự mình bước tiếp những chặng đường tiếp theo

Người cha muốn nhắn nhủ đến con rất nhiều điều, để làm hành trang sau này con tự tin bước vào đời

Người đồng mình thô sơ da thịt

Chằng mấy ai nhỏ bé đâu con

Những con người dân tộc Tày tuy chân chất, mộc mạc, tuy nghèo đói nhưng ý chí trong

họ luôn lớn mạnh, luôn hừng hực Đó là nghị lực phi thường và đáng được trân trọng Đây là điều mà người con nên trân trọng và tự hào để mai sau trở thành một người như vậy

Những lời nói, lời nhắn nhủ của người cha chân chất, mộc mạc nhưng lại có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với đứa con Gieo vào con tình yêu thương, tình quê hương và tình người tha thiết nhất

Y Phương thực sự đã gieo vào long người đọc những tình cảm khó quên về tình cha con nghĩa nặng, về những lời dạy thiết tha Bằng cách viết đơn giản, nhẹ nhàng, lối nói ẩn dụ đầy sâu xa Y Phương thực sự đã chiếm được trái tim người đọc

Bài tham khảo 2:

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ Nói với con của nhà thơ Y Phương để thấy được tình yêu thương mà tác giả thể hiện trong tác phẩm.

Tình cảm gia đình, tình phụ tử, tình mẫu tử thiêng liêng vốn không phải là một đề tài quá mới mẻ trong nền văn học Việt Nam, đã có rất nhiều những sáng tác hay và độc đáo về đề tài này Điều này cũng ít nhiều gây ra những áp lực cho những nhà văn, nhà thơ thế hệ sau khi muốn chắp bút viết về gia đình,về tình phụ mẫu…Nhưng, đến lượt mình, nhà thơ Y Phương không những không hề tỏ ra lung túng, áp lực trước những tác phẩm đã quá thành công trước đó, ông lựa chọn một khía cạnh hoàn toàn mới mẻ ở đề tài tưởng chừng như

rất quen thuộc này, bài thơ “Nói với con” chính là một minh chứng tiêu biểu cho sự sáng tạo ấy

“Nói với con” là một bài thơ tha thiết, đầy xúc động trước lời của người cha dặn dò đứa con trai của mình, đó là những lời khuyên nhủ, những lời nhắc nhở đầy chân thành, tha thiết Cách thể hiện của nhà thơ Y Phương cũng rất mới lạ, độc đáo, lời thơ mang cái vẻ giản dị, mộc mạc nhưng rất đỗi chân thành của những người con dân tộc Mở đầu bài thơ, nhà thơ đã gợi liên tưởng về những bước chân nhỏ bé được sự khuyến khích, động viên của người cha, cùng với đó là những lời nói đầy dịu dàng:

“Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai tiếng chạm tiếng cười”

Câu thơ đã gợi cho người đọc liên tưởng đến những bước đi chập chững của đứa trẻ khi đang bắt đầu tập đi, những bước đi đầu tiên ấy hướng về người bố, người mẹ tức là những người gần gũi, thân thiết nhất với đứa trẻ ấy “Chân phải bước tới cha/ Chân trái bước tới mẹ”, và dõi theo từng bước chân nhỏ bé ấy là những ánh mắt đầy âu yếm của những người cha, người mẹ, mỗi một bước chân đều làm cho những bậc cha mẹ ấy vui mừng khôn siết, mọi niềm vui, tiếng nói, tiếng cười cũng xuất phát từ sự tiến bộ của con mình Nhưng trong những câu thơ này ta cũng có thể hiểu theo cách khác, đó chính là quá trình trưởng thành của người con, từ khi biết đi đến khi biết nói, biết cười, và mỗi giai đoạn trưởng thành ấy đều được người cha ghi nhớ, lưu giữ trong kí ức của mình

“Người đồng mình yêu lắm con ơi

Đan lờ cài đan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa”

Những câu thơ trên là lời tâm sự đầy tha thiết của người cha với con, người cha nói với con của mình về những người thân thương, những người cùng sinh sống trong một không

gian, người cha dùng những từ ngữ đầy gần gũi “người đồng mình”, đó là những con người chân quê nhưng luôn dành cho nhau những tình cảm yêu thương gắn bó nhất, họ vui với hoạt động sản xuất lao động “Đan lờ cài đan hoa”, cuộc sống tuy vất vả nhưng họ vẫn luôn yêu đời, lạc quan với những tiếng hát ngân nga, thân tình “Vách nhà ken câu hát” “Rừng cho hoa” thì hoa ở đây chính là những nguồn tài nguyên, những nguồn sống

có thể duy trì, nuôi dưỡng sự sống của con người

“Con đường cho những tấm lòng Cha mẹ nhớ mãi về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời”

Tiếp đó, người cha muốn nói về sự gia đời của đứa con yêu thương, đó chính là kết tinh yêu thương của hai tấm lòng, hai trái tim cùng chung nhịp đập “Con đường cho những tấm lòng”, và trong kí ức của cha thì ngày đẹp nhất, ý nghĩa nhất trên đời, đó là “ngày cưới”, ngày kết nối hai tấm lòng yêu thương Nói về những kí ức vui vẻ, người cha như muốn nói với con mình về mái nhà hạnh phúc của mình, bởi đứa con được sinh ra trong tình yêu thương, gắn kết của cha mẹ, đó là một gia đình đầy hạnh phúc

“Người đồng mình thương lắm con ơi

Cao đo nỗi buồn

Xa nuôi chí lớn Dẫu sao thì cha vẫn muốn Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh, sống trong thung không chê thung nghèo đói”

Đây có thể xem là những câu thơ hay nhất của bài thơ này, là lời dạy của người cha với con trai của mình, lời dạy đầy chân thành nhưng cũng không kém phần nghiêm khắc Những “người đồng mình” không chỉ biết yêu thương, gắn bó giúp đỡ nhau trong cuộc sống mà còn là những con người tài giỏi, có chí lớn Những nỗi buồn của quê hương, của dân tộc được đo bằng chiều cao của núi, thâm trầm nhưng không lãng quên mà ấp ủ chí lớn Dù cuộc sống có nghèo đói, có khó khăn thì nên thích nghi, cố gắng phấn đấu cải tạo

nó chứ không chê bai hay phủ nhận nguồn gốc, cội nguồn của mình “Sống trên đá không chê đá ghập ghềnh/ Sống trong thung không chê thung nghèo đói”

“Sống như sông như suối Lên thác xuống ghềnh Không lo cực nhọc”

Cùng với những lời dặn dò, người cha cũng khuyên dăn, động viên con trai sống “như sông như suối”, cũng là cuộc sống đầy phóng khoáng, tự do, đó là những con người có sức sống mãnh liệt nhất, bền bỉ nhất Dù cuộc sống có xuôi ngược, đầy biến cố, thăng trầm thì phải sống mạnh mẽ, không lo những cực nhọc, không để những khó khăn ấy có thể làm mình gục ngã Sống mạnh mẽ, kiên cường không chỉ là điều người cha mong muốn ở người con mà còn là sự kế thừa truyền thống tốt đẹp của quê hương mình, đó là những người tuy “thô sơ da thịt” nhưng không tầm vóc ý chí, sức mạnh thì không nhỏ bé

“Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương

Còn quê hương thì làm phong tục Con ơi tuy thô sơ da thịt

Lên đường Đừng bao giờ nhỏ bé Nghe con”

Nhắc về những người “đồng mình” với niềm tự hào khôn xiết, người cha gợi nhắc cho con mình biết về truyền thống kiên cường, tự thân tự lập của người dân mình, đó là những người biết chinh phục tự nhiên, “tự đục đá kê cao quê hương”, ở đây ta cũng có thể hiểu theo hai nghĩa, có thể là nghĩa tả thực, nơi nhà thơ sinh sống là vùng núi cao, những ngôi làng, bản được xây dựng trên địa hình đá núi, hiểu theo nghĩa này ta có thể hiểu là những người đồng mình đã tự xây dựng, hình thành nên những bản làng, quê hương Hoặc cũng

có thể hiểu là truyền thống đấu tranh khi xưa của người đồng mình, đó là sự kiên cường, quyết liệt trong đấu tranh để bảo vệ, xây dựng đất nước Trông chỉ anh hùng trong chiến đấu, xây dựng mà những người đồng mình còn là những người hình thành nên văn hóa,

phong tục của quê hương Vì vậy mà “thô sơ da thịt” nhưng tầm vóc của họ thì như đá núi, không gì có thể đo lường được Qua đó, người cha cũng muốn nhắc nhở con phải kế thừa những truyền thống, nét đẹp ấy của quê hương “Lên đường/ Không bao giờ được nhỏ bé/ Nghe con”

Như vậy, bài thơ “Nói với con” là những lời tâm tình đầy thiết tha, chân thành của người cha dành cho con trai của mình Người cha nhắc nhở đứa con phải luôn biết yêu thương, kính trọng những người đồng mình, cũng là sự biết ơn cội nguồn, quê hương, dặn con phải biết sống mạnh mẽ, kiên cường, sống có ích, để xứng đáng là người con của cha, là người con của dân tộc anh hùng

Bài tham khảo 3:

Đề bài: Anh chị hãy viết bài văn phân tích bài thơ nói với con của Y Phương trong chương trình văn học lớp 9 tập II.

Nhà thơ Y Phương tên thật là Hứa Vinh Sước, dân tộc Tày, sinh năm 1948; quê ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng Ông nhập ngũ năm 1968, phục vụ trong quân đội cho đến năm 1981 thì chuyển về công tác tại Sở Văn hóa - Thông tin Cao Bằng Từ năm 1993, ông được bầu làm Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Cao Bằng Thơ ông phản ánh tâm hồn chân thật, mạnh mẽ, trong sáng cùng cách tư duy giàu hình ảnh của con người miền núi Lòng thương yêu con cái, ước mong thế hệ sau tiếp nối xứng đáng và ngày càng phát huy truyền thông tốt đẹp của tổ tiên, của quê hương vốn là một tình cảm cao quý của con người Việt Nam bao đời nay Bài thơ Nói với con của Y Phương cũng nằm trong mạch nguồn cảm hứng ấy nhưng nhà thơ có cách thể hiện riêng qua lời tâm tình, nhắn gửi của người cha đối với con Vì thế nên bài thơ có giọng điệu thiết tha, trìu mến

Để cảm nhận được cái hay, cái đẹp của bài thơ này, chúng ta cần tìm hiểu sơ qua về cách suy nghĩ và cách bày tỏ tình cảm của người dân miền núi Đó là cách diễn tả mộc mạc, hồn nhiên, thể hiện qua ngôn ngữ và hình ảnh thơ Tác giả Y Phương vận dụng triệt để lời

ví von, so sánh thường thấy trong thơ của các dân tộc thiểu số để thể hiện chủ đề của bài thơ Nói với con

Mượn lời cha tâm tình với con, nhà thơ nhắc nhở về cội nguồn của mỗi con người, qua đó bộc lộ niềm tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ và phẩm chất tốt đẹp của dân tộc mình, quê hương mình

Bố cục bài thơ gồm hai đoạn

Đoạn một: Từ đầu đến Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời: Con lớn lên trong tình yêu

thương, nâng đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống cần lao của quê hương

Đoạn hai: Phần còn lại: Lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc và truyền

thống tốt đẹp của quê hương Niềm mong ước thiết tha các con hãy kế tục xứng đáng truyền thống ấy

Với bố cục như vậy, bài thơ đi từ tình cảm gia đình rồi mở rộng và nâng cao thành tình cảm quê hương, đất nước Từ những kỉ niệm gần gũi, gắn bó với mỗi con người mà nâng lên thành lẽ sống chung Chủ đề của bài thơ được tác giả dẫn dắt và thể hiện rất tự nhiên, mạch lạc, tuy đậm chất riêng tư nhưng vẫn có ý nghĩa khái quát

Tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương đối với con cái là vô hạn Các con lớn lên từng ngày trong tình cảm thiêng liêng ấy Ở bốn câu thơ đầu, bằng những hình ảnh giản dị, Y Phương đã phản ánh sinh động không khí gia đình đầm ấm, quấn quýt:

Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười

Cách thể hiện cảm nghĩ của nhà thơ thật độc đáo Khi đứa con chập chững biết đi, từng bước đi, từng tiếng nói, tiếng cười của con đều được cha mẹ chăm chút, nâng niu, vui mừng đón nhận Căn nhà luôn rộn rã tiếng nói, tiếng cười

Đứa con trưởng thành trong cuộc sống lao động cần cù của cha mẹ, trong khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, thơ mộng của quê hương Nhìn con lớn lên từng ngày, cha mẹ càng yêu thương mảnh đất chôn nhau, cắt rốn của con – mảnh đất do tổ tiên, ông bà để lại Câu thơ bật thốt từ trái tim chứa chan nghĩa nặng tình sâu:

Người đồng mình yêu lắm con ơi !

Nhà thơ tự hào về những người cùng sống trên mảnh đất quê hương đã nuôi dưỡng cho con mình nên vóc nên hình

Cuộc sống lao động cần cù và tươi vui của đồng bào dân tộc được nhà thơ miêu tả qua các hình ảnh đẹp như trong thần thoại:

Đan lờ cài nan hoa, Vách nhà ken câu hát

Các động từ cài, ken vừa diễn tả động tác lao động cụ thể, vừa nói lên sự hòa hợp, gắn bó giữa hiện thực và lãng mạn trong đời sống vật chất, tinh thần của người vùng cao

Rừng núi quê hương đã che chở, nuôi dưỡng nhiều thế hệ cả về tâm hồn và lối sống:

Rừng cho hoa Con đường cho những tấm lòng

Chính quê hương đã tạo cho cha mẹ cuộc sống hạnh phúc bền lâu:

Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời