Giáo án bài 15 Đòn bẩy môn vật lý 6, năm học 2017 2018, soạn thảo theo phương pháp dạy học theo chủ đề, thuộc chủ đề Máy cơ đơn giản. Giáo án 3 cột, có sơ đồ dạy học, font chữ Time New Roman, cỡ chữ, canh lề chuẩn.
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 16 – Tiết 16
ĐÒN BẨY
I Mục tiêu
Kiến thức
- Nêu được tác dụng của đòn bẩy là làm giảm lực dùng để kéo hoặc đẩy vật, và làm đổi hướng của lực
- Nêu được tác dụng của đòn bẩy trong các ví dụ thực tế
- Lấy được ví dụ trong thực tế khi sử dụng đòn bẩy ta được lợi về lực
Kỹ năng
- Chỉ ra được các điểm O, O1, O2 của đòn bẩy trên hình minh họa
- Quan sát và làm được thí nghiệm hình 15.4, so sánh được số chỉ lực kế và trọng lượng của vật trong 3 trường hợp OO2 > OO1, OO2 = OO1, OO2 < OO1 Nhận xét được kết quả của thí nghiệm
- Sử dụng được đòn bẩy trong những trường hợp cụ thể và chỉ rõ lợi ích của nó
Thái độ
Rèn tính cẩn thận, nghiêm túc khi tiến hành thí nghiệm
II Chuẩn bị
GV: 1 búa nhổ đinh
Chuẩn bị cho mỗi nhóm: 1 thanh nhôm đục lỗ đều nhau, giá treo, 3 quả nặng 50g, 1 lực kế 2N
III Phương pháp
Thí nghiệm, vấn đáp, hoạt động nhóm
Sơ đồ dạy học
IV Tổ chức hoạt động dạy-học.
Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
1 Sử dụng mặt phẳng nghiêng ta được lợi gì? Lấy ví dụ về mặt phẳng nghiêng
Hoạt động 2: Đặt vấn đề
Ac-si-met, một nhà khoa học thời cổ đại có một câu nói rất nổi tiếng: Hãy cho tôi một
điểm tựa, tôi sẽ nâng bổng cả Trái Đất Điểm tựa mà Ac-si-met nói chính là điểm tựa
của đòn bẩy Ở bài Máy cơ đơn giản, ta đã biết đòn bẩy được sử dụng rất rộng rãi trong đời sống Ta cũng biết, mặt phẳng nghiêng cho ta được lợi về lực Vậy đòn bẩy có cho
ta được lợi về lực không? Ngoài lực, đòn bẩy còn có tác dụng gì khác không? Bài học
hôm nay sẽ tìm hiểu về cấu tạo, hoạt động và tác dụng của đòn bẩy
ĐẶT VẤN ĐỀ
Mỗi đòn bẩy gồm có: điểm tựa O, điểm O1 chịu tác dụng của lực F1 và điểm O2
chịu tác dụng của lực F2.
Vận dụng Cấu tạo của đòn bẩy
Đo lực kéo trong 3 trường hợp: OO2 < OO1, OO2 > OO1
và OO2 = OO1
Kết luận Thí nghiệm
Vận dụng
Trang 2Hoạt động 3: Tìm hiểu cấu tạo của đòn bẩy
Búa nhổ đinh là một loại đòn bẩy Hãy
mô tả việc sử dụng búa để nhổ đinh,
chỉ ra điểm đặt của các lực tác dụng
lên búa khi nhổ đinh?
Nhận xét và chuẩn xác kiến thức
=> Thông báo về cấu tạo của đòn bẩy
và các điểm O, O1, O2, các lực F1, F2
Lưu ý: Khi F1 là lực cản thì F 2 là lực
kéo (nâng, đẩy ).
- Yêu cầu HS quan sát hình 15.2 SGK
và chỉ ra O, O1, O2
Nhận xét và chuẩn xác đáp án
Quan sát búa nhổ đinh, thảo luận nhóm và cử đại diện trả lời
- Búa tựa vào một điểm trên mặt bàn
- Búa quay quanh điểm tựa khi nhổ đinh
- Lực cản của đinh tác dụng vào mũi búa
- Lực kéo của tay tác dụng vào cán búa
- Ghi nhận cấu tạo của đòn bẩy
và các khái niệm: điểm tựa, điểm tác dụng của lực F1, F2
- Quan sát, thảo luận nhóm và trả lời
I Cấu tạo của đòn bẩy
- Điểm tựa O
- Điểm tác dụng của lực
F1 là O1
- Điểm tác dụng của lực
F2 là O2)
Hoạt động 4: Tìm hiểu tác dụng của đòn bẩy
Giới thiệu mục đích thí nghiệm, dụng
cụ và cách tiến hành
- Đo trọng lượng của vật, ghi vào bảng
- Treo vật vào điểm O1
- Móc lực kế vào điểm O2 gần O, rồi
kéo lực kế để nâng vật lên từ từ, ghi số
chỉ của lực kế vào bảng
- Dời lực kế đến các vị trí O2 xa hơn,
thực hiện tương tự
Yêu cầu HS so sánh F2 với F1
Nhận xét và chuẩn hóa kiến thức
Vậy đòn bẩy có tác dụng gì?
Quan sát, nhận dụng cụ, tiến hành thí nghiệm, ghi kết quả vào bảng
Vị trí O2 so với O1
Cường
độ F2
của lực kéo vật
Trọng lượng vật
P = F1
OO2 < OO1 F2= N F1= N
OO2 < OO1 F2= N
OO2 = OO1 F2= N
OO2 > OO1 F2= N
OO2 > OO1 F2= N
Khi OO2 < OO1 thì F2 > F1 Khi OO2 > OO1 thì F2 < F1 Khi OO2 = OO1 thì F2 = F1 Thảo luận nhóm và trả lời
- Đòn bẩy có thể cho ta được lợi về lực
- Đòn bẩy đổi hướng của lực
II Tác dụng của đòn bẩy
1 Thí nghiệm
Khi OO2 <
OO1 thì F2 >
F1 Khi OO2 >
OO1 thì F2 <
F1 Khi OO2 =
OO1 thì F2 =
F1
2 Kết luận
- Đòn bẩy có thể cho ta được lợi về lực
- Đòn bẩy giúp đổi hướng của lực
- Muốn được lợi về lực, thì phải tác dụng lực vào điểm O2 sao
Trang 3Khi nào thì ta được lợi về lực nhờ đòn
2 >
OO1
Hoạt động 5: Vận dụng - củng cố
1 Yêu cầu HS đọc và trả lời C5
C5:
+ Điểm tựa: chỗ mái chèo tựa vào mạn thuyền, trục bánh xe cút kít, ốc giữ chặt 2 nửa kéo, trục quay bập bênh
+ Điểm tác dụng của lực F 1 : Chỗ nước đẩy vào mái chèo, chỗ giữa mặt đáy thùng xe
cút kít chạm vào thanh nối ra tay cầm, chỗ giấy chạm vào lưỡi kéo Chỗ 1 bạn ngồi.
+ Điểm tác dụng vào lực F 2 : Chỗ tay cầm mái chèo, chỗ tay cầm xe, cầm kéo, bạn thứ 2 ngồi
2 Ac-si-met dự định nâng bổng Trái Đất bằng cách nào? Cách làm này có thể thực hiện được không?
Ac-si-met định đùng đòn bẩy để nâng Trái Đất lên Nếu có điểm tựa thì có thể thực hiện được
=> GV chốt: trên thực tế, không thể nâng Trái Đất bằng đòn bẩy, vì Trái Đất có khối
lượng vô cùng lớn, để giảm lực tác dụng, ta sẽ phải dùng một đòn bẩy sao cho OO 2 thật dài Với đòn bẩy dài như vậy, ta sẽ mất hàng triệu năm để nâng Trái đất lên được 1cm.
3 Yêu cầu HS thảo luận và trả lời C6
C6: Đặt điểm tựa gần ông bê tông hơn, buộc dây kéo xa điểm tựa hơn, buộc thêm vật
nặng vào phía cuối đòn bẩy.
4 So sánh điểm giống và khác nhau của chiếc kéo cắt giấy và kéo cắt sắt Vì sao có sự khác nhau đó?
Kéo cắt giấy và kéo cắt sắt có cấu tạo giống nhau, gồm tay cầm, lưỡi kéo và 1 đinh tán Kéo cắt giấy có phần lưỡi kéo dài hơn phần tay cầm Kéo cắt sắt có tay cầm dài hơn
lưỡi kéo.
Vì giấy mỏng, không cần dùng nhiều lực để cắt, mà cần lưỡi dài để cắt được nhanh
hơn, nên có phần lưỡi kéo dài và tay cầm ngắn Sắt cứng, cần lực lớn để cắt, nên phần tay cầm dài để được lợi về lực.
Hướng dẫn về nhà: (2’)
- Học thuộc phần ghi nhớ
- BT: 15 1 đến 15 3 trong SBT
IV/ Rút kinh nghiệm: