Thứ ba: Từ thực tr ng nghiên cứu lý luận về nền hành chính về chính sách công và đánh giá chính sách công; từ vai trò quan tr ng của việc đánh giá đúng mức nội dung cải cách TTHC trong
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đề tài Luận văn “Đánh giá chính sách cải cách TTHC từ thực
tiễn thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi” là đề tài nghiên cứu
có tính lý luận và thực tiễn cấp thiết Điều đó được thể hiện ở ba lý
do chủ yếu sau:
Thứ nhất: Từ mối quan hệ giữa TTHC (TTHC) với yêu cầu
giải quyết TTHC (thực hiện TTHC) hiện nay
Thứ hai: Đòi hỏi từ thực tiễn về đánh giá chính sách công Thứ ba: Từ thực tr ng nghiên cứu lý luận về nền hành chính về
chính sách công và đánh giá chính sách công; từ vai trò quan tr ng của việc đánh giá đúng mức nội dung cải cách TTHC trong thời gian qua Việc đánh giá đúng mức nội dung cải cách TTHC trong thời gian qua có vai trò hết sức quan tr ng trên cơ sở đó khẳng định những kết quả đã đ t được chỉ rõ những tồn t i h n chế nguyên nhân và rút
ra những bài h c kinh nghiệm của quá trình tổ chức thực hiện sẽ góp phần quan tr ng hoàn thành toàn bộ nội dung của cả Chương trình trong giai đo n 2011 - 2020
Trong bối cảnh chung đó những năm qua thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi đã tích cực tổ chức triển khai thực hiện các văn bản chỉ đ o của Trung ương tỉnh về công tác cải cách hành chính nhất
là cải cách thủ tục hành chính Vì vậy việc nghiên cứu “Đánh giá chính sách cải cách thủ tục hành chính ở thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi” là vấn đề cần thiết có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong giai đo n hiện nay
Trang 22 Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong những năm qua với những phương pháp tiếp cận khác nhau đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận về cải cách hành chính về chính sách công Cụ thể như:
- Tìm hiểu hành chính nhà nước S.TS Nguyễn Hữu hiển
N b hoa h c ã hội 2001;
- Nghiên cứu cơ bản chính sách công T p chí nghiên cứu nhân lực khoa h c ã hội H c viện hoa h c ã hội số 2 năm 2015;
- Cải cách hành chính phục vụ dân Mã số 94-98-069, do
P S.TS nguyễn Văn Thâm làm chủ nhiệm ;
- Vấn đề con người trong cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay TS Hà Quang Trường ;
- Những vấn đề cơ bản của chính sách công Đỗ Phú Hải H c viện khoa h c ã hội 2012
Các bài báo của nhiều tác giả trên báo chí t p chí cộng sản t p chí Quản lý nhà nước Tổ chức nhà nước Nhà nước và pháp luật
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở đánh giá thực tr ng thực hiện chính sách cải cách TTHC thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi luận văn đề uất giải pháp nh m nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính t i thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ lý luận về đánh giá chính sách cải cách TTHC ở Việt Nam
- Đánh giá thực tr ng thực hiện chính sách cải cách TTHC từ thực tiễn thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi
Trang 3- Đề uất giải pháp nâng cao hiệu quả việc thực hiện chính sách cải cách TTHC t i thành phố Quảng Ngãi trong thời gian đến
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đánh giá quá trình thực thi chính sách cải cách TTHC của thành phố Quảng Ngãi về các nội dung như rà soát đơn giản hóa TTHC việc thực hiện cơ chế một cửa một cửa liên thông …
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: tập trung vào giai đo n tổ chức thực thi chính sách và đánh giá kết quả; Về không gian: T i địa bàn thành phố Quảng Ngaĩ tỉnh Quảng Ngãi; Về thời gian: kết quả cải cách TTHC
trong giai đo n 2011-2015
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin tư tưởng Hồ Chí Minh đường lối chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước ta về cải cách hành chính về chính sách công nói chung và chính sách cải cách TTHC nói riêng về khoa h c chính sách công khoa h c quản lý công
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Phân tích tài liệu có sẵn thông qua việc phân tích - tổng hợp thống kê - so sánh; Phương pháp định tính; Phương pháp định lượng
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Rút ra được kết luận các kiến nghị đề uất có giá trị góp phần
bổ sung hoàn thiện những vấn đề về đánh giá chính sách công nói chung và đánh giá chính sách cải cách TTHC nói riêng ở nước ta
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trang 4Một mặt góp phần nâng cao nhận thức của các cấp lãnh đ o chính quyền thành phố Quảng Ngãi về ý nghĩa và vai trò của việc đánh giá chính sách cải cách TTHC của nước ta Đồng thời đề uất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cải cách TTHC ở thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu kết luận danh mục tài liệu tham khảo luận văn có kết cấu gồm 03 chương:
Chương 1: Lý luận về đánh giá chính sách cải cách TTHC Chương 2: Thực tr ng thực hiện chính sách cải cách TTHC t i thành phố Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi
Chương 3: iải pháp nâng cao hiệu quả chính sách cải cách TTHC t i thành phố Quảng Ngãi
Trang 5Có thể hiểu: TTHC là một loại quy phạm pháp luật quy định
về trình tự thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân
1.1.1.2 Đặc điểm của TTHC
Thứ nhất TTHC có tính qui trình
Thứ hai TTHC có tính qui ph m
Thứ ba TTHC mang tính phục vụ
Thứ tư TTHC mang tính dân chủ
Thứ năm TTHC mang tính cải cách
1.1.1.3 Ý nghĩa của TTHC
Đảm bảo cho các quy ph m vật chất quy định trong các quyết định hành chính được thi hành thuận lợi; bảo đảm cho việc thi hành các quyết định được thống nhất và có thể kiểm tra được tính hợp lý
c ng như các hệ quả do việc thực hiện các TTHC t o ra; t o khả năng sáng t o trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã được thông qua đem l i hiệu quả thiết thực cho quản lý nhà nước; có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình ây dựng và triển khai luật pháp
1.1.2 Chính sách cải cách TTHC
1.1.2.1 Khái niệm
Có thể hiểu nội hàm của chính sách cải cách TTHC là: “chính
Trang 6sách cải cách TTHC là thái độ, quan điểm, tập hợp các quyết định có liên quan của Nhà nước về cải cách TTHC với mục tiêu, giải pháp, công cụ cụ thể nhằm xây dựng và thực thi TTHC theo những chuẩn mực nhất định, đơn giản, gọn nhẹ, vận hành nhịp nhàng; hoạt động theo đúng quy trình, quy phạm thích ứng với từng loại đối tượng, từng loại công việc, phù hợp với điều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”
1.1.2.2 Những yếu tố tác động tới cải cách TTHC
Thứ nhất, năng lực nhận thức của chủ thể TTHC
Thứ hai, do sự phát triển của nhu cầu và sự gia tăng của khối
lượng công vụ nền hành chính bắt buộc phải được cải cách
Thứ ba, truyền thông và sự tham gia của các nguồn lực ã hội Đánh giá chính sách cải cách TTHC
1.2.1 Khái niệm
“Đánh giá chính sách cải cách TTHC là việc em t trung thực kết quả đầu ra các ho t động trong chu trình chính sách cải cách TTHC nhận định có hệ thống những tác động do việc thực hiện các giải pháp chính sách công mang l i và so sánh nó với mục tiêu ban đầu để ác định mức độ đ t được mục tiêu mong muốn về lượng và
Trang 7ốn là đánh giá do Đảng tiến hành thể hiện qua các Nghị quyết chuyên đề về cải cách hành chính cải cách thủ tục hành chính
Luận văn này tập trung vào nội dung đánh giá quá trình tổ chức thực hiện chính sách cải cách TTHC của thành phố Quảng Ngãi
1.2.4 i u ch ánh iá ch nh sách c i cách
Thứ nhất tính hiệu lực của chính sách cải cách TTHC thể hiện
ở mức độ đ t được các mục tiêu đề ra về cải cách TTHC
Thứ hai tính hiệu quả của chính sách cải cách TTHC phản ánh tương quan so sánh giữa kết quả do chính sách đưa l i với chi phí bỏ
ra
Thứ ba tính đáp ứng của chính sách cải cách TTHC được em
t b ng cách so sánh kết quả của chính sách có đáp ứng được nhu cầu của nhóm mục tiêu chính sách
Thứ tư tính công b ng của chính sách cải cách TTHC thể hiện
ở chỗ phân bổ hợp lý các chi phí và lợi ích các quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể thực thi chính sách và các nhóm đối tượng liên quan đến chính sách hay mức độ bao phủ của chính sách đến các nhóm đối tượng có liên quan
Trang 81.3 Quan điểm của Đảng và pháp luật nhà nước về cải cách TTHC và đánh giá chính sách cải cách TTHC
1.3.1 Quan i m c a Đ n về c i cách
Cải cách hành chính từ khi có Nghị quyết Trung ương 8 khóa VII đến nay được triển khai trên tất cả các cấp hành chính theo hướng đơn giản hóa t o môi trường thuận lợi thông thoáng cho sự phát triển kinh tế - ã hội; bảo đảm lợi ích chính đáng và quyền làm chủ của nhân dân
Nghị quyết Trung ương 5 hoá X: “Tập trung đẩy m nh cải cách TTHC em đây là khâu đột phá để t o môi trường thuận lợi minh b ch cho m i ho t động của người dân và doanh nghiệp …” Nghị quyết Đ i hội đ i biểu lần thứ XI của Đảng: “bãi bỏ các
TTHC gây phiền hà cho tổ chức và công dân”
1.3.2 hà nước ban hành ch nh sách c i cách
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 38/CP ngày 4 tháng 5 năm 1994 về cải cách một bước TTHC; Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đo n 2001 – 2010; Nghị định số
63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 về kiểm soát TTHC Nghị định 48/2013/NĐ-CP ngày 14/5/2013 sửa đổi bổ sung một số điều của các Nghị định có liên quan về kiểm soát TTHC; Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ về chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011-2020
Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số
93/2007/QĐ-TTg ngày 22/6/2007 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế thực hiện cơ chế "một cửa", "một cửa liên thông" tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương; Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đơn giản hóa TTHC trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007 – 2010 (g i tắt là Đề án 30); Quyết định 09/2015/QĐ-
Trang 9TTg ngày 25/3/2015 về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương
1.3.3 ơ sở pháp lý về ánh iá ch nh sách c i cách
Hiến pháp 2013; Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 01/8/2017 t i Hội nghị lần thứ 5 CH TW hóa X Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ Chỉ thị 13/CT-TTg ngày 10/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ
1.3.4 ác yếu tố nh hưởn ến ánh iá ch nh sách c i cách TTHC
Trước hết bối cảnh chính trị-kinh tế- ã hội; Đặc biệt là u hướng hội nhập quốc tế hiện nay
Thứ hai hệ thống chính trị của mỗi quốc gia là yếu tố chi phối nội dung lẫn hình thức của việc ây dựng chính sách công
Thứ ba các yếu tố kinh tế - ã hội nội t i bên trong quốc gia quyết định tính cấp thiết của việc đánh giá một chính sách cụ thể nào
đó
Thứ tư các yếu tố bên ngoài: trong thời buổi hội nhập quốc tế sâu rộng trên các lĩnh vực những yêu cầu cải cách cho phù hợp với các cam kết trong các điều ước quốc tế song phương đa phương mà Việt Nam là thành viên
Tiểu kết Chương
Trong Chương 1 luận văn trình bày những luận điểm khoa h c
có liên quan đến vấn đề cải cách TTHC chính sách cải cách TTHC
và đánh giá chính sách cải cách TTHC Đây là cơ sở cho việc đánh giá chính sách CCTTHC trên địa bàn thành phố Quảng Ngãi Đề ra các giải pháp nâng cao hiệu lực hiệu quả chính sách CCTTHC từ thực tiễn thành phố Quảng Ngãi giai đo n 2016-2020
Trang 10CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH TTHC
TẠI THÀNH PHỐ QUẢNG NGÃI 2.1 Khái quát chung về thành phố Quảng Ngãi
2.1.1 Về ặc i m tự nhi n
Thành phố Quảng Ngãi là thành phố tỉnh lỵ trung tâm chính
trị kinh tế văn hóa, khoa h c kỹ thuật và an ninh - quốc phòng của
tỉnh Quảng Ngãi; thành phố có diện tích tự nhiên 16.015,34 ha,
260.252 nhân khẩu
2.1.2 Về tình hình kinh tế - xã h i
Đối với Thành phố mở rộng tốc độ tăng trưởng kinh tế (giá trị
tăng thêm) giai đo n 2013 - 2015 là 11,77 %, Cơ cấu lao động: dịch
vụ 47 54%; công nghiệp - ây dựng 25 89%; nông nghiệp 26 57%
Thu nhập bình quân đầu người đ t 1.730 US /người/năm
2.1.3 M t số tồn tại hạn chế tron quá trình phát tri n kinh
tế xã h i
inh tế phát triển khá nhưng chưa tương ứng với tiềm năng
thế m nh của đô thị; một số dự án lớn thực hiện chậm; năng lực sản
uất kinh doanh của các thành phần kinh tế còn yếu; huy động các
nguồn lực để phát triển Thành phố chưa đ t yêu cầu Công tác quản
lý về quy ho ch đô thị đầu tư ây dựng kiến trúc thực hiện chưa
đồng bộ Các chỉ tiêu về ây dựng trường đ t chuẩn quốc gia điểm
sinh ho t thôn tổ dân phố chưa đ t kế ho ch Công tác giảm nghèo
giải quyết việc làm chưa bền vững Tình hình an ninh - chính trị trật
tự an toàn ã hội có lúc có nơi còn diễn biến phức t p Công tác cải
cách hành chính nhất là cải cách TTHC chưa đ t yêu cầu đề ra
Trang 11o đó có tác động đến cải cách TTHC về : mục tiêu nội dung chất lượng hiệu quả việc thực hiện cải cách TTHC; tác động đến sự cần thiết và chất lượng của việc đánh giá chính sách này
2.2 Đặc điểm nền hành chính thành phố Quảng Ngãi
2.2.1 Về tổ chức b máy cơ quan hành chính
U N thành phố Quảng Ngãi hiện có 12 cơ quan hành chính trong đó 11/12 cơ quan chuyên môn đều thực hiện nhiệm vụ tham
mưu U N giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến ngành lĩnh vực thuộc chức quản lý Ngoài ra có 07 đơn vị sự nghiệp trực thuộc
U N thành phố
Trước ngày 01/4/2014 thành phố có 10 đơn vị hành chính thực hiện Nghị quyết 123/NQ-CP của Chính phủ về mở rộng địa giới hành chính hiện nay có 23 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 09 phường và
14 xã)
2.2.2 Về i n ũ cán b , công chức
Đến năm 2015 tổng biên chế hành chính là 93/99 biên chế được giao biên chế sự nghiệp là 60/88 biên chế được phân bổ số lượng cán bộ công chức cấp ã hiện có là 484 người/533 định biên
2.2.3 Về thu c thẩm quyền i i quyết c a UB D thành phố Qu n ãi
2.2.3.1 Đặc điểm
Thứ nhất TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của thành phố
chủ yếu liên quan trực tiếp đến người dân hộ gia đình
Thứ hai Có nhiều thủ tục phải thực hiện liên thông với các cơ
quan hành chính các cấp như U N cấp ã Sở ngành tỉnh các cơ quan ngành d c của TW t i địa phương
Thứ ba trong số các thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của
U N thành phố các cơ quan chuyên môn thuộc U N thành phố
Trang 12có nhiều thủ tục tầng suất giao dịch thấp
Thứ tư các TTHC liên quan đến đất đai ây dựng quản lý đô
thị đăng ký kinh doanh có khối lượng giải quyết nhiều hơn gấp nhiều lần so với các huyện khác trong tỉnh
2.2.3.2 Phân loại
Tổng số TTHC thuộc thẩm quyền tiếp nhận giải quyết phối hợp giải quyết và trả kết quả của U N thành phố (tính đến thời điểm hiện t i) gồm 196 thủ tục thuộc 19 lĩnh vực có 25 thủ tục có tính chất liên thông 55 thủ tục được giải quyết theo cơ chế một cửa
2.3 Thực trạng các chủ thể tham gia đánh giá chính sách cải cách TTHC của thành phố Quảng Ngãi
Hiện chưa có đánh giá nào của Đảng về n i dung này Về mặt chính quyền năm 2015 U N thành phố có tổ chức sơ kết 5 năm việc thực hiện cơ chế một cửa giai đo n 2011-2015 Ngoài ra năm
2015 HĐN tỉnh có tổ chức giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về cải cách TTHC giai đo n 2011-2014 của thành phố Quảng Ngãi
2.4 Đánh giá kết quả thực hiện chính sách cải cách TTHC tại thành phố Quảng Ngãi (giai đoạn 0 0-2015)
2.4.1 Về việc tổ chức tri n khai thực hiện
U N thành phố ban hành Quyết định số 3440/QĐ-UBND ngày 14/6/2012 về ế ho ch cải cách hành chính thành phố giai đo n 2012-2015; Mục tiêu đề ra đối với công tác cải cách TTHC của thành phố Quảng Ngãi giai đo n 2011-2015 là: Một là TTHC liên quan đến cá nhân tổ chức được cải thiện cơ bản theo hướng g n nhẹ đơn giản Phấn đấu đến năm 2015 giảm từ 10-15% chi phí do cá nhân tổ chức bỏ ra khi giải quyết các TTHC với cơ quan hành chính nhà nước