Nền Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Một trong những nội dung lớn của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng là xây dựng nhà nước pháp quyền kiểu mới. Đảng ta đã xác định , chính sách kinh tế nhiều thành phần theo định hướng XHCN có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có tính quy luật từ sản xuất nhỏ đi lên CNXH , có tác dụng to lớn trong việc động viên nhân dân xây dựng kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất. Hiện nay, trong các thành phần kinh tế thì kinh tế nhà nước đóng góp vào GDP vẫn luôn chiếm tỉ trọng chủ yếu. Song trên thực tế, kinh tế nhà nước chưa thực sự phát huy tối đa hiệu quả trong việc điều tiết nền kinh tế thị trường. Các chính sách cải cách kinh tế gần đây ở Việt Nam đã ảnh hưởng tích cực tới cấu trúc và sự tăng trưởng kinh tế. Các biện pháp kinh tế như kiểm soát lạm phát, giảm dần thiếu hụt ngân sách, thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt... kết hợp với các biện pháp tự do hoá như giảm bớt sự can thiệp của chính phủ trung ương đối với các hoạt động kinh tế đã tạo nên những chuyển biến đáng mừng về tốc độ tăng trưởng và ổn định môi trường kinh tế vĩ mô. Cùng với các chính sách tiến bộ trên, chính sách của nhà nước Việt Nam đối với nền kinh tế đã có những thay đổi đáng kể tạo nên những chuyển biến đáng kể. Việc chuyển nền kinh tế nước ta vận hành theo kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước là phù hợp với tính tất yếu khá7ch quan của nền kinh tế, phù hợp với xu hướng quốc tế hoá nền kinh tế.

LỜI NÓI ĐẦU

Một trong những nội dung lớn của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng là

xây dựng nhà nước pháp quyền kiểu mới Đảng ta đã xác định , chính sách kinh tế

nhiều thành phần theo định hướng XHCN có ý nghĩa chiến lược lâu dài, có tính quyluật từ sản xuất nhỏ đi lên CNXH , có tác dụng to lớn trong việc động viên nhân dân

xây dựng kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất Hiện nay, trong các thành phần kinh tế

thì kinh tế nhà nước đóng góp vào GDP vẫn luôn chiếm tỉ trọng chủ yếu Song trên

thực tế, kinh tế nhà nước chưa thực sự phát huy tối đa hiệu quả trong việc điều tiết nền

kinh tế thị trường

Các chính sách cải cách kinh tế gần đây ở Việt Nam đã ảnh hưởng tích cực tới

cấu trúc và sự tăng trưởng kinh tế Các biện pháp kinh tế như kiểm soát lạm phát, giảm

dần thiếu hụt ngân sách, thực thi chính sách tiền tệ thắt chặt kết hợp với các biện

pháp tự do hoá như giảm bớt sự can thiệp của chính phủ trung ương đối với các hoạt

động kinh tế đã tạo nên những chuyển biến đáng mừng về tốc độ tăng trưởng và ổnđịnh môi trường kinh tế vĩ mô Cùng với các chính sách tiến bộ trên, chính sách của

nhà nước Việt Nam đối với nền kinh tế đã có những thay đổi đáng kể tạo nên những

chuyển biến đáng kể Việc chuyển nền kinh tế nước ta vận hành theo kinh tế thị

trường có sự quản lý của nhà nước là phù hợp với tính tất yếu khá7ch quan của nền

kinh tế, phù hợp với xu hướng quốc tế hoá nền kinh tế Tuy nhiên vì chưa có tiền lệ

nào trong lịch sử về quá độ từ nền kinh tế kế hoặch hoá tập trung sang nền kinh tế thị

trường nên công cuộc đổi mới đang đòi hỏi phải giải quyết nhiều vấn đề về lý luận vàthực tiễn Nền kinh tế là một cơ thể sống luôn phát triển nên đòi hỏi mọi sự quản lý

điều hành phải sáng tạo Nghiên cứu kinh nghiệm thành công và thất bại của các nước

cung với việc xây dựng sáng tạo chính sách kinh tế phù hợp với điều kiện trình độ phát

triển, mục tiêu kinh tế xã hội và nền văn hoá đất nước là những việc làm mang tính cầnthiết và chiến lược

Triển vọng phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới của Việt Nam có lẽ sẽphụ thuộc rất nhiều vào việc giải quyết các vấn đề cơ bản mà nội dung của chúng cóliên quan đến chính sự tiếp tục quá trình cơ cấu lại nền kinh tế Vấn đề nổi bật nhất và

là mục tiêu số một là xác định vai trò quản lý của nhà nước trong nền kinh tế thịtrường Quá trình chuyển từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường đòi hỏiViệt Nam phải xây dựng một mô hình kinh tế sử dụng được những khiếm khuyết của

cả hai yếu tố thị trường và sự can thiệp của nhà nước về hai mặt: tăng trưởng kinh tế vàbảo đảm công bằng xã hội

Trên cơ sở nghiên cứu những học thuyết về vai trò kinh tế của nhà nước trongnền kinh tế thị trường và những tìm tòi tham khảo tài liệu sách báo trong những năm

gần đây cùng với sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn, em đã chọn đề tài"Nền Kinh tế

thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam " Đồng thời đề tài cũng giúp em

hiểu và thấy được những chính sách, giải pháp và hướng đi đúng đắn của Đảng và nhànước trong quá trình đổi mới nền kinh tế Việt Nam

Với những hiểu biết và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế, những sai sótmắc phải trong khi thực hiện sẽ là điều không thể tránh khỏi, em rất mong nhậnđược những lời phê bình và góp ý quý báu của cô giáo

Em xin chân thành cảm ơn.

I LÝ LUẬN CHUNG VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ VIỆC CẦN THIẾT CHUYỂN SANG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG

XHCN Ở VIỆT NAM.

1 Lý luận chung về kinh tế thị trường.

Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hoá phát triển ở trình độ cao, khi tất cảcác quan hệ kinh tế trong quá trình tái sản xuất xã hội đều được tiền tệ hoá; cácyếu tố của sản xuất như đất đai và tài nguyên, vốn bằng tiền và vốn vật chất,sức lao động, công nghệ và quản lý; các sản phẩm và dịch vụ tạo ra; chất xámđều là đối tượng mua bán, là hàng hoá

Kinh tế thị trường được coi như một hệ thống các quan hệ kinh tế khi cácquan hệ kinh tế giữa các chủ thể đều biểu hiện qua mua bán hàng hoá dịch vụtrên thị trường (người bán cần tiền, người mua cần hàng và họ phải gặp nhautrên thị trường) thì nền kinh tế đó là nền kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường là cách tổ chức nền kinh tế - xã hội, trong đó, các quan

hệ kinh tế của các cá nhân, các doanh nghiệp đều biểu hiện qua mua bán hànghoá, dịch vụ trên thị trường và thái độ cư xử của từng thành viên chủ thể kinh

tế là hướng vào việc tìm kiếm lợi ích của chính mình theo sự dẫn dắt của giá cảthị trường

a Ưu điểm.

Với cách hiểu như trên ta có thể thấy kinh tế thị trường có một số ưu điểmnhư sau:

- Kinh tế thị trường thúc đẩy việc cải tiến kĩ thuật tăng năng suất laođộng làm cho sản phẩm hàng hoá phong phú đa dạng , giá thành hạ, thúc đẩylực lượng sản xuất phát triển nhanh Bởi mục đích của người sản xuất hàng hoá

là có lãi cao nhất, do đó họ phải làm thế nào để có giá trị cá biệt của hàng hoá

là thấp nhất Muốn vậy, họ phải tăng năng suất lao động Vì vậy phải cải tiến kĩthuật, nâng cao trình độ tay nghề, tổ chức quản lý sản xuất trong đó yếu tố quantrọng nhất, yếu tố có tính chất quyết định là kĩ thuật Cải tiến kĩ thuật lúc đầuứng dụng ở từng người, từng xí nghiệp sau lan rộng ra toàn xã hội làm xuấthiện một ngành mới Và như vậy lực lượng sản xuất đã phát triển thêm mộtbước

- Kinh tế thị trường thúc đẩy sự phân công lao động xã hội phát triểnnhanh chóng làm cho sự chuyên môn hoá và hiệp tác hoá ngày càng cao Do

đó, quá trình xã hội hoá sản xuất, xã hội hoá lao động phát triển nhanh Đó là

xu hướng phát triển của nền kinh tế hiện đại

- Kinh tế thị trường thúc đẩy quá trình tích tụ tập trung sản xuất cao độ,các mối quan hệ kinh tế phát triển, tạo điều kiện cho nền kinh tế tăng trưởng vàphát triển nhanh

b Nhược điểm.

Mặc dù với những ưu điểm không thể phủ nhận như trên, nền kinh tế thịtrường cũng không tránh khỏi những khuyết tật cố hữu

- Trong nền kinh tế thị trường lợi nhuận vừa là động lực vừa là mục đíchcủa các chủ thể kinh tế Vì lợi nhuận kích thích các chủ thể kinh tế năng động,

ra sức cải tiến kĩ thuật, hợp lý hoá sản xuất, nâng cao trình độ tay nghề làm sảnphẩm hàng hoá phong phú đa dạng mà giá trị lại giảm xuống Nhưng cũng vìlợi nhuận, họ bất chấp những thủ đoạn, những gian trá giả dối trong kinhdoanh Bản thân họ thì được lợi nhưng cái lợi đó so với những thiệt hại đồngthời gây ra cho người tiêu dùng và toàn xã hội là quá nhỏ bé không thể bù đắp.Mục tiêu kinh tế của đất nước không thực hiện được Về kinh tế thì như vậycòn đạo đức tình người trong xã hội cũng bị xem nhẹ và lãng quên

- Bản chất thị trường là bất bình đẳng, kẻ mạnh thì sống, kẻ yếu thì chết.Trong cạnh tranh ai không cải tiến kĩ thuật, năng suất thấp, giá trị cao thì lỗ, trởthành người nghèo và ngược lại Qua đó sự phân hoá giàu nghèo gia tăng mà tệnạn xã hội cũng dễ phát triển

- Nền kinh tế thị trường có cơ cấu không hợp lý, mất cân đối Nhữngngành nghề nào trong xã hội đem lại lợi nhuận cao sẽ có nhiều người tham gia

và ngược lại Bởi trong cơ chế thị trtường sự gia nhập hay rút lui khỏi mộtngành nghề, lĩnh vực là tự do

- Kinh tế thị trường tạo ra sự ô nhiễm môi trường Do mục đích ngườisản xuất là lợi nhuận cao nhất, họ phải tiết kiệm chi phí triệt để Những chấtthải độc hại trong quá trình sản xuất chưa có tác động trực tiếp đến họ khôngđược xử lý Ô nhiễm môi trường sống chung của toàn xã hội là tất yếu

- Cũng do một phần các nguyên nhân trên nền kinh tế thị trường khôngtránh khỏi những đợt sóng khủng hoảng, thất nghiệp, lạm phát, suy thoái vềkinh tế Kinh tế thị trường phải gắn với thị trường, thông qua thị trường ngườisản xuất mới biết được hàng hoá của mình có được xã hội chấp nhận haykhông

2.Sự cần thiết chuyển sang kinh tế thị trường ở Việt Nam.

Đại hội VII của Đảng đã xác định, đổi mới cơ chế kinh tế ở nước ta là một tấtyếu khách quan Đổi mới để nâng cao chất lượng cuộc sống, để phát triển kinh tế phùhợp với xu hướng phát triển chung của kinh tế thế giới Vì với cơ chế kinh tế cũ, vớiviệc bao cấp tràn lan, quản lý kinh tế kém hiệu quả thì việc sản xuất không đủ sảnphẩm để tiêu dùng dẫn đến không thể tích luỹ để mở rộng sản xuất dẫn đến thiếu hụtngân sách, làm cho nền kinh tế đình trệ Đặc trưng của kinh tế chỉ huy là rất cứng nhắc

nó chỉ có tác dụng thúc đẩy phát triển kinh tế trong giai đoạn ngắn hạn và chỉ có tácdụng phát triển nền kinh tế theo chiều rộng Nền kinh tế chỉ huy ở nước ta tồn tại quádài nên nó không những không còn tác dụng đáng kể trong việc thúc đẩy sản xuất pháttriển mà nó còn sinh ra nhiều hiện tượng tiêu cực làm giảm năng suất chất lượng vàhiệu quả sản xuất

Bên cạnh đó, thị trường ở nước ta phát triển chưa đồng bộ, còn thiếu hẳnthị trường các yếu tố sản xuất như thị trường lao động thị trường vốn và thị trường đấtđai và về cơ bản vẫn là thị trường tự do, mức độ can thiệp của nhà nước còn rất thấp.Xét về mối quan hệ kinh tế đối ngoại, nền kinh tế nước ta đang hoà nhập so với nềnkinh tế thị trường thế giới, giao lưu về hàng hoá dịch vụ và đầu tư trực tiếp của nướcngoài làm cho sự vận động của nền kinh tế gần gũi hơn với thị trường kinh tế thịtrường thế giới Tương quan giá cả của các loại hàng hoá trong nước gần gũi hơn vớitương quan giá cả hàng hoá quốc tế.Việc chuyển đổi nền kinh tế theo cơ chế thị trường

thúc sản xuất và cạnh tranh hàng hoá không chỉ trong nước mà vượt qua cả ranh rớitrong nước cạnh tranh với nước ngoài về các loại sản phẩm như: hàng tiêu dùng, thuỷsản làm tăng kim ngạch xuất khẩu, tích luỹ vốn để mở rộng và tái sản xuất Điều nàyphù hợp với xu hướng phát triển kinh tế của thế giới: đó là sự phát triển kinh tế của mỗinước không thể tách rời sự phát triển và hoà nhập quốc tế Mỗi quốc gia đều phải tíchcực áp dụng các phương pháp khoa học kỹ thuật mới để cạnh tranh với nhau, đó làđộng lực để thúc đẩy kinh tế Sự cạnh tranh lành mạnh trong nước, giữa các nước vớinhau sẽ nâng cao năng suất lao động, tạo ra nhiều của cải vật chất cho mỗi quốc gia,nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân loại.

Đổi mới cơ chế kinh tế không chỉ có ý nghĩa về lĩnh vực kinh tế mà còn có tácdụng về mặt chính trị xã hội Chuyển sang cơ chế thị trường định hướng XHCN, nước

ta đã có điều kiện mở rộng các mối quan hệ kinh tế, chính trị và trong các mối quan hệ

có tính chất xã hội như: bảo vệ môi trường, chống chiến tranh hạt nhân, xoá đói giảmnghèo trong sự liên hệ giữa các quốc gia

Như vậy: Sự chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơchế thị trường có sự quản lý của nhà nước và theo định hướng XHCN là cần thiết và làmột tất yếu khách quan

Thực chất của quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang kinh tế thị trường theođịnh hướng XHCN là quá trình kết hợp giữa chuyển nền kinh tế còn mang nặng tính

chất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá tiến tới nền kinh tế thị trường và quátrình chuyển cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lýcủa nhà nước.

Lịch sử đã chứng minh rằng không thể chuyển nền sản xuất nhỏ lên sản xuấtlớn nếu “ đòn xeo” là kinh tế hàng hoá Chính C.Mác đã coi sự phát triển của kinh tếhàng hoá là xuất phát điển và điều kiện quan trọng nhất không thể thiếu được đối sự rađời và xản xuất của nền sản xuất lớn tư bản chủ nghĩa Nội chiến kết thúc, Lênin cũngchủ trương thi hành chính sách kinh tế mới (NEP) Về thực chất, đó sự phát triển nềnkinh tế hàng hoá nhiều thành phần nhằm khơi dậy sự sống động của nền kinh tế, mởrộng giao lưu hàng hoá giữa thành thị và nông thôn, thực hiện các quan hệ kinh tế bằnghình thức quan hệ hàng hoá tiền tệ, thị trường

Quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường ở nước ta có đặc điểm khác vớiĐông Âu và Liên Xô ( cũ ) Những nước này đã có nền kinh tế phát triển Nền kinh tế

đã được cơ khí hoá, không có tính tự nhiên tự cấp tự túc như nền kinh tế nước ta, quátrình hình thành nền kinh tế thị trường ở nước ta trước hết là quá trình trình chuyển nềnkinh tế kém phát triển mang tính tự cấp tự túc sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thànhphần Mặt khác, ở nước ta cũng đã tồn tại mô hình kinh tế chỉ huy với cơ chế kế hoạchhoá tập trung Nó gần như đối lập với thi trường, kinh tế thị trường vận động theo cơchế thị trường Thị trường đước coi là trung tâm của sản xuất và toàn bộ quá trình tái

sản xuất xã hội Vì vậy quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế thịtrường còn là quá trình xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, hình thành đồng bộ

cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước

Quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang kinh tế thị trường đồng thời cũng làquá trình quá trình thực hiện nền kinh tế mở, nhằm hoà nhập thị trường trong nước vớithị trường thế giới Kinh tế “đóng” “khép” thường gắn với nền kinh tế phong kiến, gắnvới sản xuất nhỏ mang nặng tính cục bộ địa phương chủ nghĩa và với tình trạng “bếquan toả cảng” Chính sự xuất hiện và phát triển của sản xuất hàng hoá đã phá vỡ cácquan hệ truyền thống của kinh tế khép kín Sự phát triển của tư bản chủ nghĩa đã khẳngđịnh: kinh tế hàng hoá làn cho thị trường dân tộc gắn bó và hoà nhập với thị trường thếgiới Chính giao lưu hàng hoá đã làn cho các quan hệ kinh tế được mở rông ra khỏiphạm vi quốc gia, đã thúc đẩy nền kinh té phát triển nhanh chóng Kinh tế mở là đặcđiểm và là xu thế của thời đại ngày nay mà bất kỳ một quốc gia nào cũng phải coitrọng Trong quan hệ kinh tế quốc tế, chúng ta đã có nhiều đổi mới quan trọng, chúng

ta đã chuyển quan hệ kinh tế quốc tế từ đơn phương sang đa phương, quan hệ với tất cảcác nước không phân biệt chế độ chính trị, theo nguyên tắc đôi bên cùng có lợi khôngcan thiệp vào công việc nội bộ của nhau

Trong những năm gần đây, thực hiện quan điểm về kinh tế đối ngoại nói trênhoạt động kinh tế đối ngoại nước ta có những tiến bộ lớn Xuất khẩu hàng hoá tăng

nhanh với nhịp độ trên dưới 20% hàng năm ( 1986-1992 ) đảm bảo nhập khẩu các loạivật tư và công nghệ chủ yếu,cải thiện dần cán cân thanh toán quốc tế Chúng ta đãnhanh chóng điều chỉnh và khắc phục được những hẫng hụt về thị trường và nguồnvốn từ các nước SNG và Đông Âu Nguồn vốn nước ngoài đầu tư vào Việt Nam cũngtăng nhanh.

Trong những năm tiếp theo, nước ta cần phải biết phát huy lợi thế so sánh: nguồntài nguyên thiên nhiên phong phú, nguồn nhân lực dồi dào với tiền công thấp, vị trí địa

lý lãnh thổ thuận lợi Tiếp tục phát huy và coi trọng các giá trị truyền thống, nhanhchóng thâm nhập vào các thị trường mới, mở rộng thị trường khu vực, cải tiến xuấtkhẩu theo xu hướng tăng tỷ trọng các mặt hàng chế biến, giảm tỷ trọng xuất khẩunhiên liệu, tạo ra các sản phẩm chủ lực như dầu mỏ, nông-lâm-thuỷ sản Đồng thờinhà nước có chính sách đầu tư hấp dẫn tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nướcngoài

II ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH

HƯỚNG XHCN Ở NƯỚC TA.

Chuyển nền kinh tế từ hoạt động theo cơ chế kế hoạch hoá tập trung hành chính - quan liêu - bao cấp sang phát triển nền kinh tế nhiều thành phần,vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướngXHCN là nội dung, bản chất và đặc điểm khái quát nhất đối với nền kinh tếnước ta hiện tại và tương lai Đặc biệt, Cương lĩnh xây dựng đất nước trongthời kỳ quá độ lên CNXH, được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII thôngqua vào năm 1991, cũng đã nêu lên sáu đặc trưng bản chất của xã hội XHCN

-và những quan điểm phương hướng tổng quát về phát triển kinh tế - xã hội theođịnh hướng XHCN ở nước ta Tuy nhiên, cũng cần phải phân tích sâu thêm bảnchất, đặc điểm đã được khái quát nói trên, để có thể hiểu rõ và thống nhất hơntrong nhận thức và hành động

1 Nền kinh tế thị trường hiện đại gắn với tính chất XHCN.

Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN mà nước ta xây dựng là nềnkinh tế thị trường hiện đại với tính chất xã hội hiện đại (xã hội XHCN) Mặc dùnền kinh tế nước ta đang nằm trong tình trạng lạc hậu và kém phát triển nhưngkhi nước ta chuyển sang phát triển kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trường, thì thếgiới đã chuyển sang giai doạn kinh tế thị trường hiện đại (do những khiếmkhuyết của kinh tế thị trường tự do) Bởi vậy, chúng ta không thể và không nhấtthiết phải trải qua giai đoạn kinh tế hàng hoá giản đơn và kinh tế thị trường tự

do, mà đi thẳng vào phát triển kinh tế thị trường hiện đại Đây là nội dung vàyêu cầu của sự phát triển rút ngắn Mặt khác, thế giới vẫn đang nằm trong thờiđại quá độ từ CNTB lên CNXH, cho nên, sự phát triển kinh tế - xã hội nước taphải theo định hưóng XHCN là cần thiết, khách quan và cũng là nội dung, yêucầu của sự phát triển rút ngắn Sự nghiệp "dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng và văn minh" vừa là mục tiêu, vừa là nội dung, nhiệm vụ của việc pháttriển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta Đảng và Nhà nướckhuyến khích mọi người dân trong xã hội làm giàu một cách hợp pháp Dân cógiàu thì nước mới mạnh, nhưng dân giàu phải làm cho nước mạnh bảo đảm độclập, tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia

2 Nền kinh tế hỗn hợp nhiều thành phần với vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước.

Nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trường phải là một nền kinh tế đa thànhphần, đa hình thức sở hữu Thế nhưng, nền kinh tế thị trường mà chúng ta xâydựng là nền kinh tế thị trường hiện đại, cho nên cần có sự tham gia bởi "bàn tayhữu hình" của nhà nước trong việc điều tiết, quản lý nền kinh tế đó Đồng thời,chính nó sẽ bảo đảm sự định hướng phát triển của nền kinh tế thị trường Sựquản lý, điều tiết, định hướng phát triển nền kinh tế thị trường của nhà nước làthông qua các công cụ chính sách kinh tế vĩ mô và vai trò chủ đạo của khu vựckinh tế nhà nước Kinh tế nhà nước phải nắm giữ vai trò chủ đạo ở một số lĩnhvực then chốt, có ý nghĩa là "đài chỉ huy", là "mạch máu" của nền kinh tế.Cùng với việc nhấn mạnh vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, cần coi trọngvai trò của khu vực kinh tế tư nhân và kinh tế hỗn hợp, đặt chúng trong mốiquan hệ gắn bó, hữu cơ, thống nhất, không tách rời, biệt lập.

3 Nhà nước quản lý nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở nước ta là Nhà nước pháp quyền XHCN, là Nhà nước của dân, do dân

và vì dân.

Thành tố quan trọng mang tính quyết định trong nền kinh tế thị trườnghiện đại là nhà nước tham gia vào các quá trình kinh tế Nhưng khác với nhànước của nhiều nền kinh tế thị trường trên thế giới Nhà nước ta là Nhà nước

"của dân, do dân và vì dân", Nhà nước của đại đa số nhân dân lao động, đặtdưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Nó có đủ bản lĩnh, khả năng vàđang tự đổi mới để bảo đảm giữ vững định hướng XHCN Trong việc phát triểnnền kinh tế thị trường hiện đại ở nước ta Sự khác biệt về bản chất là một nộidung và là một điều kiện, một tiền đề cho sự khác biệt về bản chất của mô hìnhkinh tế thị trường ở nước ta so với nhiều mô hình kinh tế thị trường khác hiện

có trên thế giới

4 Cơ chế vận hành của nền kinh tế được thực hiện thông qua cơ chế thị trường với sự tham gia quản lý, điều tiết của Nhà nước