Song vấn đề về hoạt động khai thác khoáng sản dưới góc độ pháp lý một vài nhà nghiên cứu đánh giá ở nhiều khía cạnh khác nhau, công trình như đã có một số bài viết trên tạp chí liên quan
Trang 1
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ THU PHƯƠNG
ĐẤU GIÁ QUYỀN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THEO
LUẬT KHOÁNG SẢN NĂM 2010
Chuyên ngành: Luật kinh tế
Mã số : 60 38 01 07
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS VŨ THỊ DUYÊN THỦY
HÀ NỘI, 2017
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu do tôi trực tiếp thực hiện Các số liệu và kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa được
ai công bố trong luận văn nào
Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đề đã được chỉ rõ nguồn gốc./
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thu Phương
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN 7
1.1 Khái niệm và đặc điểm của đấu giá quyền khai thác khoáng sản 7
1.2 Mục đích, vai trò của đấu giá quyền khai thác khoáng sản 16
1.3 Điều chỉnh pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản 20
Chương 2 THỰC TRẠNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ QUYỀN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THEO LUẬT KHOÁNG SẢN NĂM 2010 32
2.1 Các quy định pháp luật về hoạt động đấu giá quyền khai thác khoáng sản 32
2.2 Đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010 51
Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ QUYỀN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THEO LUẬT KHOÁNG SẢN NĂM 2010 68
3.1 Một số giải pháp cụ thể 68
KẾT LUẬN 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
PHỤ LỤC 84
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tài nguyên thiên nhiên là tài sản vô cùng quý giá của mỗi quốc gia Theo kết quả điều tra khoáng sản, thăm dò nhiều năm của Tổng cục địa chất Việt Nam, Nước ta với hơn 3000 km đường biển chạy dọc chiều dài đất nước, núi non điệp trùng, những dải đồi trung du, những cao nguyên nắng gió và bình nguyên thẳng cánh cò bay, tiềm năng ẩn sâu trong lòng đất Chúng ta có hơn 40 loại khoáng sản trong đó có khoảng 10 loại khoáng sản chiếm tỷ trọng lớn so với thế giới như Boxit, Đất hiếm, Than, Cát thuỷ tinh, Đá trắng….Ngoài ra các loại khoáng sản khác như đồng, Urani, Apatit….Nghành địa chất đã xác định cấu trúc địa chất lãnh thổ đã phát hiện với lượng khoáng sản khoảng trên 5000 mỏ khoáng sản, để so với diện tích đất nước thì Nước ta được coi là Quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản, nguồn tài nguyên này sẽ là động lực thúc đẩy đất nước phát triển kinh tế phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá Song tiềm năng sẽ không mang lại giá trị thực nếu không có bàn tay của con người khơi dậy nguồn khoáng sản được khai thác rất nhiều nhưng thu nhập lại chiểm chỉ 16% đến 17% tổng thu ngân sách Quốc gia Trước đây cấp phép khai thác khoáng sản theo cơ chế xin cho, việc khai thác trái phép hoạt động nhiều và có nhiều Các đơn vị, doanh nghiệp khi phát hiện có mỏ, điểm mỏ trong quy hoạch, chưa được cấp cho ai, dựa trên cơ sở giấy đăng ký kinh doanh phù hợp và những thông tin chứng minh năng lực là có thể đề nghị được thực hiện các trình tự, thủ tục xin cấp phép khai thác khoáng sản
Với quy trình đó, thực tế thời gian qua đã có không ít đơn vị, doanh nghiệp đã sở hữu nhiều mỏ, điểm mỏ, trong khi có những đơn vị thực chất sản xuất lại thiếu vùng nguyên liệu khai thác Cũng từ cơ chế này đã gây ra tình trạng nhiều mỏ được cấp nhưng không triển khai, do năng lực chủ mỏ hạn chế; chuyển nhượng ngầm hoặc khai thác chỉ để xuất bán nguyên liệu thô gây lãng phí tài nguyên
Trang 5Hơn nữa, cơ chế này cũng đã khiến hoạt động khai thác khoáng sản diễn ra một cách ồ ạt, nhưng ngân sách nhà nước thu được không đáng kể, người dân địa phương không được hưởng lợi ích từ hoạt động khai khoáng
Nhiều địa phương cấp phép không theo quy hoạch, vượt quy hoạch, cấp phép
mà không có thẩm định thiết kế cơ sở, thẩm định năng lực đầu tư để cấp phép tại khu vực chưa có quy hoạch thăm dò khai thác, cấp phép vượt quá diện tích, vượt quá thẩm quyền của địa phương, cấp phép khai thác tận thu không đúng với vị trí được giao tận thu, cấp phép khai thác khoáng sản trong diện tích khu kinh tế
mà chưa có ý kiến thỏa thuận của cơ quan có thẩm quyền Hiện tượng chia cắt
mỏ lớn thành mỏ nhỏ tại các địa phương để không phải xin phép trung ương nhằm dễ dàng tự cấp phép tại địa phương đó, trong khi năng lực quản lý của địa phương thì rất yếu dẫn đến tình trạng tài nguyên bị chảy vào túi tiền cá nhân, đây là vấn đề bất cập đã nhiều năm Khoáng sản là nguồn tài nguyên của toàn dân nhưng cũng là nguồn tài nguyên không tái tạo được Để khắc phục những thất thoát tài nguyên của đất nước cũng như tránh được những thủ tục rườm rà của cơ chế xin cho trước đây thì việc Đấu giá quyền khai thác Khoáng sản là cần
thiết và đóng vai trò quan trọng trong việc tăng hiệu quả khai thác tài nguyên
Đấu giá là hình thức mới trong hoạt động khai thác khoáng sản trong cả nước, việc tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản sẽ là cơ sở quan trọng, tạo ra sân chơi minh bạch cho các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, tăng hiệu quả kinh tế cũng như giảm thiểu tác động đến môi trường
Bên cạnh đó, việc cấp quyền khai thác khoáng sản sẽ góp phần quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm khoáng sản, tăng thu ngân sách, loại bỏ những doanh nghiệp thiếu năng lực Qua đó, tăng cường công tác quản lý, tạo nguồn xây dựng cơ sở hạ tầng, phúc lợi công cộng cho các địa bàn diễn ra hoạt động khai khoáng
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Bán đấu giá tài sản nói chung nhận được sự quan tâm, tìm hiểu của các tác giả và đã có một số công trình nghiên cứu, bài viết về vấn đề này Đối với hoạt
Trang 6động đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì đây là một vấn đề khá mới mẻ, thực tiễn hoạt động này diễn ra còn nhiều vướng mắc
Nghiên cứu pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở Việt Nam nói chung chưa có nhiều công trình nghiên cứu Song vấn đề về hoạt động khai thác khoáng sản dưới góc độ pháp lý một vài nhà nghiên cứu đánh giá ở nhiều khía cạnh khác nhau, công trình như đã có một số bài viết trên tạp chí liên quan đến vấn đề này có thể kể đến Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Nguyễn Hoàng Mai,
“Nâng cao hiệu quả hoạt động khai thác khoáng sản theo hướng phát triển bền vững”, Mai Thế Toản, Hoàng Thanh Nguyệt, “Đánh giá môi trường chiến lược đối với quy hoạch thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản”, Doãn Hồng Nhung, “Một số ý kiến về sử dụng tài chính phục vụ chi trả cho quản lý và khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường”, Tài liệu hội thảo “Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm phát triển bền vững thị trường tài chính ở Việt Nam”, Khoa luật – Đại học Quốc gia Hà Nội, ngày 15/12/2012, “Chính sách pháp luật
về quản lý khai thác khoáng sản gắn liền với bảo vệ môi trường”, Tạp chí tài nguyên và môi trường, Tạp chí lý luận Khoa học và nghiệp vụ của Bộ Tài nguyên và Môi trường Số 05 (163) Kỳ 1 tháng 3/2013 trang 11 – 14, Charles R McElwee (2011), Environmental Law in China: Managing Risk and Ensuring Compliance”, Nhà xuất bản Oxford University Press, Lê Văn Khoa, Phan Đình Nhã (2012), Thực trạng khai thác, chế biến và sử dụng Titan tại Việt Nam, Tạp chí khoa học công nghệ và môi trường, số 25, tr.12-14, V I Smirnov,
"Классификация запасов месторождений и прогнозных ресурсов твёрдых полезных ископаемых" (Phân loại các trữ lượng khoáng sàng và các nguồn dự báo khoáng sản rắn) Геология полезных ископаемых, Moskva, "Nedra",
1989
Công trình nghiên cứu, tìm hiểu thực tiễn thi hành pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản do còn ít, nghiên cứu chung về pháp luật đấu giá quyền khai thác khoáng sản đem lại cái nhìn tổng quan về hệ thống pháp luật, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật ở quy mô toàn quốc
Trang 7góp phần quan trọng vào việc đánh giá hiệu quả thi hành pháp luật về đấu giá quyền khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên của toàn dân trong thực tiễn
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng như tìm hiểu thực trạng thi hành các quy định về vấn đề này, đồng thời nhận diện những tồn tại và bất cập trong các quy định của pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật nhằm đưa ra một số đề xuất giải pháp, góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản nói chung và nâng cao hiệu quả thực thi công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010 nói riêng
Nhiệm vụ: Nghiên cứu các quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, tìm hiểu các chính sách và văn bản liên quan, đánh giá vai trò của công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản và tầm quan trọng của việc hoàn thiện các quy định của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Tìm hiểu các quy định và chính sách pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010 Đánh giá thực tiễn thi hành các quy định đó để nhìn nhận những mặt tích cực và hạn chế trong quá trình thực thi pháp luật Tập trung phân tích những tồn tại, vướng mắc để tìm hiểu nguyên nhân và đề xuất giải pháp phù hợp Đưa ra một số kiến nghị giải pháp góp phần hoàn thiện quy định của pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận về pháp luật đấu giá quyền trong hoạt động khai thác khoáng sản, các văn bản, các luật định của nước ta về bán đấu giá trong hoạt động khai khoáng Bên cạnh đó còn nghiên cứu tình hình thực tiễn pháp luật và áp dụng pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản ở Việt Nam hiện nay
Phạm vi nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề về đấu giá quyền khai thác khoáng sản với tính chất là một hình thức để Nhà nước cấp
Trang 8quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên có thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, có đối chiếu với thực tiễn thi hành pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận Mác – Lê nin với phép biện chứng khoa học duy vật và biện chứng khoa học lịch sử, tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách, pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực đấu giá khoáng sản
Các phương pháp sử dụng để nghiên cứu đề tài bao gồm: phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích, phương pháp đánh giá: được sử dụng để phân tích, tổng hợp số liệu thu thập được, phương pháp so sánh: phương pháp này được sử dụng để đối chiếu các quy định của pháp luật, tìm ra các điểm bất cập, chưa phù hợp, chưa thống nhất trong hệ thống pháp luật
về đấu giá quyền khai thác khoáng sản nói chung theo Luật khoáng sản năm
2010 để đưa ra kiến nghị giải pháp và nâng cao hiệu quả công tác thực thi pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản trong thực tiễn, phương pháp thu thập, kế thừa các tài liệu đã có: kết quả nghiên cứu của đề tài có sự tiếp thu, kế thừa các thông tin, tài liệu, các số liệu của các nghiên cứu trước đó, trên cơ sở đó phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, nhìn nhận những bất cập của pháp luật về vấn đề này để đề xuất các giải pháp để hoàn thiện
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận, nghiên cứu đề tài sẽ đem đến cái nhìn tổng quan về thực trạng quy định của pháp luật và việc thi hành pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, trên cơ sở nghiên cứu cụ thể việc áp dụng pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010 Từ đó đánh giá hiệu quả của công tác áp dụng pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản trong thực tiễn: những quy định nào còn hạn chế, để tìm nguyên nhân và giải pháp khắc phục
Về mặt thực tiễn, qua quá trình nghiên cứu đề tài sẽ đưa ra những giải pháp
cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Trang 9theo Luật khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội cũng như chủ trương chính sách quản lý của nhà nước về khai thác tài nguyên thiên nhiên
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo Đề tài được kết cấu thành 03 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về đấu giá quyền khai thác khoáng sản Chương 2: Thực trạng các quy định pháp luật về hoạt động đấu giá quyển khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật khoáng sản năm 2010
Trang 10
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN
KHAI THÁC KHOÁNG SẢN 1.1 Khái niệm và đặc điểm của đấu giá quyền khai thác khoáng sản
1.1.1 Khái niệm khoáng sản và khai thác khoáng sản
1.1.1.1 Khái niệm khoáng sản
Tài nguyên khoáng sản hay “khoáng sản” là một dạng tài nguyên thiên nhiên, là tích tụ vật chất dưới dạng hợp chất hoặc đơn chất trong vỏ trái đất, mà
ở điều kiện hiện tại con người có đủ khả năng lấy ra các nguyên tố có ích hoặc
sử dụng trực tiếp, có thể sử dụng trong hiện tại và tương lai, phục vụ cho sự tồn tại và phát triển của loài người
Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam thì: “Khoáng sản là những thành tạo khoáng vật trong vỏ trái đất có thể sử dụng trong nền kinh tế quốc dân Dựa trên trạng thái vật lý phân ra: khoáng sản rắn, lỏng (dầu mỏ, nước khoáng) và khí (khí đốt, khí trơ) Dựa vào thành phần hóa học và công dụng phân ra: khoáng sản kim loại, phi kim (không kim loại) và nhiên liệu”
Trang 11Tóm lại, khoáng sản là khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tụ tự nhiên hàng ngàn, hàng nghìn năm ở thể rắn, thể lỏng, thể khí tồn tại trong lòng, trên mặt đất Khoáng sản là tài nguyên hầu hết không tái tạo được, là tài sản quan trọng của quốc gia Giá trị to lớn của khoáng sản cũng như tính phức tạp của các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản tất yếu dẫn tới Nhà nước quản lý khoáng sản bằng pháp luật
Khoáng sản nằm trong lớp vỏ Trái Đất ở dạng tích tụ với các đặc trưng khác nhau (gân, mạch, cán, bướu, nham cán, vỉa, ổ, sa khoáng…), là một dạng tài nguyên thiên nhiên được tích tụ tự nhiên bao gồm các khoáng vật và các khoáng chất; khi ở trạng thái vật lý thì khoáng sản ở thể rắn, lỏng và khí Khoáng sản thường tập trung trong một khu vực gọi là mỏ khoáng sản Khoáng sản có ý nghĩa rất quan trọng trong sự phát triển của loài người nói chung và sự kinh tế của loài người nói riêng Lịch sử phát triển và tiến hóa của con người đã chứng minh, con người đã biết sử dụng các loại khoáng sản nhằm phục vụ lợi ích cho mình Từ thời cổ đại, con người đã biết sử dụng khoáng sản đá làm công
cụ lao động Sau đó, con người đã phát hiện và sử dụng quặng sắt và nhiều những kim loại khác để sản xuất công cụ lao động, đồ trang sức, các vật dụng khác Ngày nay, khoáng sản được ứng dụng trở thành một nguyên liệu, nhiên liệu không thể thiếu trong ngành công nghiệp cho đến trồng trọt, xây dựng nhằm chế tạo các sản phẩm phục vụ cuộc sống con người
Khoáng sản là tài nguyên hầu hết không tái tạo được, là tài sản quan trọng của quốc gia Việc khai thác sử dụng khoáng sản tiềm ẩn những nguy cơ gây ô nhiễm, suy thoái đến môi trường đồng thời tác động đến sức khỏe con người Do
đó, khoáng sản phải được quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm
và có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển bền vững kinh tế - xã hội trước mắt và lâu dài, bảo đảm quốc phòng,
an ninh
Căn cứ theo trạng thái vật lý có thể phân thành: khoáng sản rắn (quặng kim loại đen, đá…), khoáng sản lỏng (dầu mỏ, nước khoáng…), khoáng sản khí (khí đốt, khí trơ…), trong đó: tài nguyên khoáng sản rắn là những tích tụ tự
Trang 12nhiên của các khoáng chất rắn bên trong hoặc trên bề mặt vỏ trái đất, có hình thái, số lượng và chất lượng đáp ứng những tiêu chuẩn tối thiểu để có thể khai thác, sử dụng một hoặc một số loại khoáng chất từ các tích tụ này đem lại hiệu quả kinh tế tại thời điểm hiện tại hoặc tương lai Tài nguyên khoáng sản rắn được chia thành: tài nguyên khoáng sản rắn xác định và tài nguyên khoáng sản rắn dự báo
Phân loại khoáng sản:
Căn cứ theo chức năng sử dụng, khoáng sản có thể được phân ra làm ba nhóm lớn là khoáng sản kim loại (sắt, thiếc, vàng, kim loại phóng xạ, kim loại đất hiếm ), khoáng sản phi kim loại (muối mỏ, kim cương, đá vôi…), khoáng sản cháy (than đá, dầu khí…)
Căn cứ theo mục đích và công dụng, khoáng sản có thể được phân thành các nhóm sau: khoáng sản nhiên liệu hay nhiên liệu hóa thạch (dầu mở, than…), khoáng sản phi kim, khoáng sản kim loại, nhiên liệu đá màu (đá mã não, đá hổ phách…), thủy khoáng (nước khoáng, nước ngọt ngầm dưới lòng đất), nhiên liệu khoáng- hóa: Apatit và các muối khoáng khác
Hiện nay tại Việt Nam đã phát hiện được hơn 5000 điểm mỏ với khoảng
60 loại khoáng sản khác nhau Nguồn tài nguyên khoáng sản của Việt Nam tương đối phong phú và đa dạng về chủng loại gồm các nhóm khoáng sản nhiên liệu (dầu khí, than); nhóm khoáng sản sắt và hợp kim sắt (sắt, cromít, titan, mangan); nhóm khoáng sản kim loại màu (bôxit, thiếc, đồng, chì-kẽm, antimon, molipden); nhóm khoáng sản quý (vàng, đá quý); nhóm khoáng sản hoá chất công nghiệp (Apatít, cao lanh, cát thuỷ tinh); nhóm khoáng sản vật liệu xây dựng (đá vôi xi măng, đá xây dựng, đá ốp lát) Nhưng trong đó chỉ có một số loại khoáng sản có trữ lượng lớn ngang tầm thế giới bao gồm: bô-xít (chiếm trên 7% trữ lượng thế giới), đất hiếm, Vonfram (Vonfram Núi Pháo chiếm 30% nguồn cung toàn cầu), ti-tan, phốt-phát, than đá, quặng sắt, khoáng sản vật liệu xây dựng … Như vậy, ở Việt Nam có nhiều mỏ khoáng sản song trữ lượng của hầu hết các loại khoáng sản đều không nhiều do đó cần phải biết khai thác, giữ gìn và tích kiệm tài nguyên quốc gia
Trang 131.1.1.2 Khái niệm khai thác khoáng sản
Khoáng sản có sức ảnh hưởng to lớn đến đời sống kinh tế - xã hội - môi trường Một mặt, hoạt động khai thác khoáng sản tận dụng nguồn vật chất của tự nhiên để tạo nên các dạng vật chất có ích và của cải của con người
Khoản 7 Điều 2 Luật khoáng sản năm 2010 định nghĩa: “Khai thác khoáng sản là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản, bao gồm xây dựng cơ bản
mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu và các hoạt động khác có liên quan”
Luật khoáng sản năm 2010, quy định những hoạt động được coi là hoạt động khai thác khoáng sản mà không quy định bắt buộc chủ thể tham gia hoạt động khai thác khoáng sản phải tham gia tất cả các hoạt động xây dựng cơ bản
mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu hay các hoạt động khác có liên quan trên Vì thế, tùy theo chức năng, nhiệm vụ, nhu cầu hay tiềm lực của mình mà các chủ thể có thể tiến hành một hoặc một số hay toàn bộ các hoạt động khai thác khoáng sản Tuy nhiên, trong bất kể hoạt động nào thì khi thực hiện, chủ thể tiến hành hoạt động khai thác khoáng sản cũng phải tuân thủ đầy đủ những quy định của pháp luật, đặt ra cho hoạt động đó và cho hoạt động khai thác khoáng sản nói chung
Khoản 5 Điều 2 có Luật khoáng sản năm 2010, quy định “Hoạt động khoáng sản bao gồm hoạt động thăm dò khoáng sản, hoạt động khai thác khoáng sản” Theo đó, hoạt động khai thác khoáng sản là một trong những hoạt động khoáng sản nên hoạt động khai thác khoáng sản mang những đặc điểm sau:
- Đối tượng của hoạt động khai thác khoáng sản là tài nguyên khoáng
- Phạm vi hoạt động của hoạt động khai thác khoáng sản diễn ra ở hầu hết các địa phương nơi có khoáng sản và không ngừng mở rộng quy mô theo chiến lược khai thác khoáng sản, quy hoạch khai thác khoáng sản của Nhà nước
- Quá trình tiến hành hoạt động khai thác khoáng sản được sự hỗ trợ thúc đẩy mạnh mẽ của các tiến bộ về công nghệ, khoa học và kỹ thuật Với tính chất
là một ngành nghề khai thác có tính chất phức tạp do khoáng sản hầu hết ở trong lòng đất, trong các mỏ khoáng sản, dưới dạng quặng khoáng sản Mặt khác việc
Trang 14khai thác khoáng sản có thể gây ảnh hưởng lớn đến môi trường và cộng đồng xung quanh nơi có khoáng sản khai thác nên đòi hỏi hoạt động khai thác khoáng sản tất yếu phải có những trang thiết bị máy móc, công nghệ hiện đại và yếu tố con người đạt những yêu cầu nhất định về trình độ chuyên môn, kỹ thuật để khai thác hiệu quả, tích kiệm tài nguyên khoáng sản
- Hoạt động khai thác khoáng sản phải đáp ứng những điều kiện và thực hiện các quy định theo pháp luật khoáng sản và các luật khác có liên quan Đó là điều kiện và quy định pháp luật về chủ thể thực hiện quyền khai thác khoáng sản, về Giấy phép khai thác khoáng sản, về đánh giá tác động môi trường, về quản lý và xử lý chất thải, về phục hồi và cải tạo môi trường, về các nghĩa vụ tài chính trong hoạt động khai thác khoáng sản
- Hoạt động khai thác khoáng sản là một hoạt động kinh tế mang lại hiệu quả lớn đối với sự phát triển nền kinh tế quốc dân Do nhu cầu sử dụng khoáng sản ngày càng tăng, các chủ thể hoạt động khai thác khoáng sản càng có cơ hội thu được nhiều lợi nhuận hơn Hoạt động khai thác khoáng sản tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước Nhà nước quy định về nghĩa vụ tài chính của các chủ thể khai thác khoáng sản dưới nhiều hình thức như: thuế tài nguyên, thuế thu nhập doanh nghiệp, phí bảo vệ môi trường, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản với mục đích tạo ra nguồn thu để bồi hoàn cho quốc gia những giá trị bị mất đi vĩnh viễn do quá trình hoạt động khai thác khoáng sản gây ra Hoạt động khai thác khoáng sản tạo cơ hội việc làm cho người lao động, thúc đẩy các ngành sản xuất, kinh doanh, dịch vụ khác cùng phát triển, phát triển cơ sở hạ tầng đồng thời thực hiện trách nhiệm đối với địa phương nơi có hoạt động khai thác khoáng sản như: xây dựng nhà tình nghĩa, trường học, cơ sở y tế,…các chủ thể tiến hành hoạt động khai thác khoáng sản giúp cho các địa phương này có thêm điều kiện để phát triển nhằm bù đắp phần nào những thiệt hại do nó gây ra
1.1.2 Khái niệm quyền khai thác khoáng sản
Dưới góc độ pháp luật dân sự, quyền khai thác khoáng sản là một loại tài sản:
Trang 15Theo quy định tại Điều 163 Bộ luật Dân sự 2005: “Tài sản bao gồm vật,
tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản” Quy định này được nhắc lại tại khoản
1 Điều 105 của 163 Bộ luật Dân sự năm 2015
Quyền tài sản được định nghĩa tại Điều 115 Bộ luật Dân sự 2015: “Quyền
tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, bao gồm quyền tài sản đối với đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, quyền sử dụng đất và các quyền tài sản khác” Theo đó,
quyền tài sản, trước tiên phải được hiểu là sự được phép của chủ thể mang quyền Quyền này phải được trị giá bằng tiền hoặc tương đương với một đại lượng vật chất nhất định
Xét dưới góc độ kinh tế, quyền khai thác khoáng sản như một loại hàng hoá Người muốn khai thác phải bỏ ra một khoản tiền phí cấp quyền khai thác, thuế và phí để nộp vào ngân sách Nhà nước Bên cạnh đó, nhìn nhận từ một khía cạnh quan trọng khác, gắn với đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về chế độ sở hữu đối với tài nguyên, chúng ta sẽ thấy được tính khác biệt của nó:
Tài nguyên khoáng sản là tài sản quốc gia, vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt Khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân nhưng quyền khai thác lại được Nhà nước trao cho tổ chức, đơn vị thông qua các hình thức: Xin cho, đấu thầu, đấu giá Do vậy, khái niệm quyền khai thác khoáng sản cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn Khái niệm “quyền khai thác” tài sản thông thường trong pháp luật dân sự Quá trình khai thác tài nguyên diễn ra phần lớn trong lòng đất nên việc phá huỷ cấu trúc lòng đất, môi trường sống xung quanh bị ô nhiễm là điều không thể tránh khỏi Đó không chỉ đơn giản là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi tài sản, mà còn là sự bảo đảm hoàn thổ, hoàn nguyên lại cho môi trường như môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí tại địa phận sau khi đã diễn ra quá trình khai thác Phải có kế hoạch và biện pháp đầy đủ trong công tác bảo vệ môi trường, bồi thường thiệt hại (nếu có)
Như vậy có thể hiểu quyền khai thác là những quyền năng của người, sử dụng bàn tay và trí óc con người để biến những tiềm năng trở thành tài sản, nguồn năng lượng phục vụ đời sống của chính con người, được pháp luật quy định và đảm bảo thực hiện trong quá trình khai thác và sử dụng tài nguyên
Trang 16Với tư cách là một loại tài sản, một loại hàng hoá đặc biệt, quyền khai thác khoáng sản có thể được đem giao dịch Nhà nước có thể trao quyền khai thác cho tổ chức đơn vị bằng nhiều hình thức, trong đó, hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản được pháp luật quy định trong một số trường hợp nhất định Việc Nhà nước giao hoặc cho tổ chức, cá nhân có chức năng ( có đăng ký kinh doanh ngành nghề thăm dò khoáng sản, khai thác khoáng sản phù hợp với loại khoáng sản đưa ra đấu giá) khai thác theo hình thức đấu giá có nghĩa là, Nhà nước với tư cách đại diện chủ sở hữu toàn dân đối với tài nguyên khoáng sản, trực tiếp đưa quyền khai thác khoáng sản tiến đến một thị trường bình đẳng,
có cạnh tranh Như vậy đã tạo ra một kênh mới cho các tổ chức có nhu cầu đấu giá một cách minh bạch, đúng thủ tục và trình tự theo quy định của pháp luật
1.1.3 Khái niệm đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Đấu giá là một phương thức bán hàng đặc biệt, nó hình thành từ khi xã hội hình thành nền kinh tế hàng hoá, trong đó có người bán, người mua, có hàng hoá
và có sự cạnh tranh về giá cả Như vậy, bán đấu giá là một hoạt động kinh tế, dân sự diễn ra theo quy luật vận hành của nền kinh tế thị trường
Đấu giá là phương pháp xác định giá trị của một hàng hoá có mức giá không thể xác định hoặc rất quý hiếm Thông qua đấu giá, hàng hoá đó sẽ được mua và bán với giá gần đúng với giá trị của nó Theo từ điển kinh tế học đã chỉ
ra rằng: “Đấu giá là một thị trường trong đó người mua tiềm tàng đặt giá cho
hàng hoá chứ không phải đơn thuần trả theo giá người bán; thị trường đấu giá
là thị trường có tổ chức, tại đó giá cả được điều chỉnh liên tục theo biến đổi của cung và cầu”
Có thể hiểu dưới góc độ quan hệ pháp luật dân sự thì bán đấu giá là hình thức bán hàng mà để người mua tự trả giá sao cho không thấp hơn giá mà người bán quy định trước đó và ai trả giá cao nhất sẽ được mua Bán đấu giá có thể được thực hiện dưới hình thức tất cả những người mua được trả giá một lần thông qua
bỏ phiếu kín hoặc những người mua được phép trả giá nhiều lần công khai trong một khoảng thời gian xác định Các luật gia cũng đưa ra khái niệm về đấu giá tài
sản: đấu giá tài sản là một phương thức định đoạt tài sản của chủ sở hữu
Trang 17Theo luật pháp nước ta quy định tại Điều 2 Nghị định số: 86/CP ngày
19/12/1996: “Bán đấu giá là hình thức bán tài sản công khai mà có nhiều người
muốn mua tham gia trả giá theo thủ tục được quy định tại Quy chế này; người trả giá cao nhất và ít nhất bằng giá khởi điểm là người mua được tài sản bán đấu giá đó” và tại Điều 2 Nghị định số: 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005 của
Chính phủ về bán đấu giá tài sản đưa ra khái niệm bán đấu giá tài sản như sau:
“Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản công khai theo phương thức trả giá lên, có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định này”
Đến nay, bán đấu giá tài sản được điều chỉnh theo Điều 2 Nghị định số: 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ (có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2010),
trong đó nêu rõ: “Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản công khai theo
phương thức trả giá lên, có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định này Phương thức trả giá lên là phương thức trả giá từ thấp lên cao cho đến khi có người trả giá cao nhất”
Tuy có nhiều cách định nghĩa bán đấu giá tài sản, song về cơ bản đều dựa trên những đặc điểm chung Vì vậy có thể khái quát về khái niệm đấu giá tài là:
Hình thức mua bán công khai và được tổ chức theo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định nhằm mục đích bán được tài sản ở giá cao nhất; người trả giá cao nhất đối với tài sản sẽ mua được tài sản đó
Dưới góc độ pháp lý, bán đấu giá tài sản là một loại quan hệ mua bán tài sản Trong đó, đối tượng được đem ra mua – bán là quyền khai thác khoáng sản, chủ thể của quan hệ này gồm: Một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền, bằng hình thức bán đấu giá quyền khai thác với tư cách là “người” đại diện thực hiện quyền sở hữu toàn dân về tài nguyên khoáng sản – bên bán, một bên là các
tổ chức có nhu cầu tham gia đấu giá quyền khai thác – bên mua Mỗi bên khi tham gia quan hệ mua - bán nêu trên đều có những quyền, nghĩa vụ nhất định theo quy định của pháp luật
Tương tự như bán đấu giá tài sản thông thường, “bên bán” quyền khai thác khoáng sản thông qua đấu giá đưa ra mức giá khởi điểm để những người mua
Trang 18cùng công khai trả giá, người trả giá cao nhất và ít nhất bằng giá khởi điểm là người mua được quyền khai thác mà Nhà nước đem bán đấu giá
Từ nhận thức chung về bán đấu giá tài sản và thực tiễn tổ chức, thực hiện bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở nước ta trong thời gian qua, có thể
đưa ra khái niệm: “Đấu giá quyền khai thác khoáng sản do Nhà nước giao là
một hình thức mua – bán tài sản đặc biệt, được tổ chức công khai theo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật, do người bán đấu giá điều hành nhằm bán được quyền sử khai thác cho người mua (tổ chức, cá nhân
có nhu cầu khai thác khoáng sản) với giá cao nhất Người trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản là người trả giá cao nhất và ít nhất bằng giá khởi điểm đã đưa ra
1.1.4 Đặc điểm đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Nếu như việc mua bán tài sản thông thường được thực hiện thông qua hình thức mua bán trực tiếp, thoả thuận theo nguyên tắc “thuận mua – vừa bán”: người bán thường đưa ra mức giá cao hơn so với giá trị thực của hàng hoá, người mua thường “mặc cả giá” cho đến khi giá cả được chấp thuận Trái lại, đối với bán đấu giá tài sản là quyền khai thác khoáng sản, trên cơ sở giá bán mà bên bán đưa ra, bên mua sẽ đưa ra các mức giá trả và phải ít nhất bằng giá khởi điểm trở lên để mua được quyền khai thác khoáng sản; ai là người trả giá cao nhất sẽ là người thắng trong cuộc đấu giá
Bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản là một hình thức mua bán tài sản đặc biệt Do tính chất đặc thù của nó là chế độ sở hữu toàn dân về tài sản và tính chất đặc biệt của quyền khai thác khoáng sản mà việc đấu giá quyền khai thác này mang những đặc điểm riêng để phân biệt nó với các hình thức bán đấu giá tài sản thông thường khác
Thứ nhất, trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản, “Bên” có tài sản bán
đấu giá và điều hành việc đấu giá là các cơ quan quản lý nhà nước về khoáng sản có thẩm quyền theo quy định của pháp luật, đại diện cho chủ sở hữu toàn dân về khoáng sản được quyền quy định, xét mức giá khởi điểm, thông báo công khai hồ sơ mời đấu giá, những nội dung có liên quan đến khai thác khoáng sản,
Trang 19hình thức trả giá, kết quả đấu giá, ban hành quy chế đấu giá, xác định tư cách người tham gia đấu giá, giá khởi điểm, bước giá, kết quả đấu giá và hoàn thiện các giấy tờ pháp lý liên quan đến quyền sử khai thác khoáng sản cho các tổ chức, cá nhân trúng đấu giá theo đúng quy định
Đấu giá quyền khai thác khoáng sản khác với đấu giá các tài sản thông thường Trong quan hệ đấu giá thông thường, người có tài sản bán đấu giá là chủ
sở hữu tài sản hoặc người được chủ sở hữu uỷ quyền bán tài sản đó Người điều hành việc đấu giá là tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp mà người bán lựa chọn
để bán đấu giá tài sản Chủ thể của quan hệ đấu giá này nhìn chung được quy định rộng hơn nhiều so với đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Thứ hai, trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản, người tham gia đấu giá
là các tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác khoáng sản, đăng ký tham gia đấu giá theo quy định của pháp luật và được hưởng các quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật và quy chế đấu giá
Do đấu giá quyền khai thác khoáng sản là một phương thức bán tài sản công khai theo phương thức trả giá từ thấp lên cao và người trả giá cao nhất là người trúng đấu giá nên phải có nhiều chủ thể tham gia
Người trúng đấu giá là người trả giá cao nhất trong số những người tham gia đấu giá, được Nhà nước giao địa bàn khai thác Tiền thu được từ đấu giá quyền khai thác khoáng sản được nộp vào một tài khoản riêng tại kho bạc Nhà nước Số tiền này được sử dụng để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng chung phục
vụ yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước
Việc bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản được tiến hành theo những nguyên tắc, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản
1.2 Mục đích, vai trò của đấu giá quyền khai thác khoáng sản
1.2.1 Mục đích của đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Phương thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản là một phương thức mới,
nó được kỳ vọng sẽ siết chặt việc cấp phép khai thác khoáng sản từ đó góp phần tăng thu ngân sách, giảm thiểu cơ chế “xin- cho” trong hoạt động khai thác khoáng sản
Trang 20Từ khi có Luật khoáng sản năm 2010, (sửa đổi) có hiệu lực và sau khi Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26 tháng 3-2012 của Chính phủ quy định về năm đấu giá quyền khai thác khoáng sản được Chính phủ ban hành, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản mới được thực hiện
Theo đại diện Tổng cục Địa chất - Khoáng sản Việt Nam (Bộ TN&MT), mục đích của việc đấu giá cấp quyền khai thác khoáng sản là để chọn ra được tổ chức, cá nhân có năng lực tham gia đầu tư, khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, đồng thời quản lý, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên khoáng sản, đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, tăng hiệu quả kinh tế, giảm thiểu các tác động đến môi trường, phát huy tiềm năng khoáng sản, tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước Điều đó cũng đồng nghĩa với việc tới đây các doanh nghiệp muốn khai thác khoáng sản sẽ được đấu giá một cách bình đẳng về quyền đối với các doanh nghiệp khác, đồng thời sẽ phải bỏ ra một khoản tiền để được cấp quyền khai thác khoáng sản
Theo Liên minh Khoáng sản cho rằng, cấp phép khai thác khoáng sản là công đoạn rất quan trọng trong toàn bộ chuỗi giá trị khai thác khoáng sản và việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng Đấu giá quyền khai thác sẽ tăng cường tính minh bạch nhằm xóa bỏ cơ chế “xin – cho” trong cấp phép khai thác khoáng sản, qua đó tăng tính cạnh tranh, giảm thiếu rủi ro cho doanh nghiệp cũng như Nhà nước
Trước đây hoạt động khai thác khoáng sản ở nước ta có nhiều hạn chế, trong đó việc cấp phép chưa có tiêu chí rõ ràng, dẫn đến cấp phép ồ ạt, hoạt động khai thác sẽ cải thiện được một phần ở giai đoạn đầu khi việc cấp quyền khai thác khoáng sản đã minh bạch hơn, rõ ràng hơn
Tuy công nhận việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản là cơ chế tốt để giảm thiểu cơ chế xin – cho trong cấp phép khai thác khoáng sản, song vẫn còn
đó những vướng mắc liên quan đến chủ trương này
Hiện nay chúng ta đang thực hiện song song hai hình thức cấp phép (cấp phép thông thường và cấp phép qua đấu giá), theo đó Chính phủ sẽ quy định khu vực nào cấp phép thông qua đấu giá, khu vực nào không Hiện nay các khu vực
Trang 21được khoanh định là sẽ không cấp phép thông qua đấu giá khá nhiều, nhưng tiêu chí nào để lựa chọn những mỏ đưa ra đấu giá, mỏ nào không đấu giá hiện nay chưa được đề cập rõ ràng Điều này cần phải minh bạch, cụ thể hơn
Nhìn một cách tổng thể, đấu giá là xu hướng tất yếu, nhưng để đảm bảo hiệu quả, lựa chọn được doanh nghiệp tốt thì phải công khai thông tin hơn nữa với những tiêu chí, những quy định cụ thể trong quy trình đấu giá, tránh trường hợp đấu giá chỉ mang tính chất hình thức
Để chọn được doanh nghiệp tốt, nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động khai thác, nhưng thực tế từ khi có Luật khoáng sản năm 2010 (sửa đổi) cho thấy đây chưa hẳn là cơ chế nhiều ưu điểm Việc tăng thu ngân sách nhà nước là có nhưng là ở nguồn thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản chứ chưa phải là ở tiền thuế thu từ hoạt động khai thác được quản lý hiệu quả
Đối với Nhà nước, thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm hướng đến hai mục tiêu là góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về sử dụng tài nguyên và tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước và hai mục tiêu này liên quan mật thiết với nhau
1.2.2 Vai trò của đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Đấu giá quyền khai thác khoáng sản có những vai trò như sau:
Thứ nhất, đấu giá quyền khai thác khoáng sản là cơ sở giúp Nhà nước định
giá nguồn khoáng sản Tài nguyên khoáng sản là sở hữu thuộc về toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý Từ đó so sánh được giữa giá trị thực và giá trị được xác định qua việc thăm dò, điều tra cơ bản của vùng khai thác Phần lớn khoáng sản là một loại vật chất tiềm ẩn nằm sâu trong lòng đất nên rất khó xác định chính xác giá trị thực sự của nó, thậm chí có những nguồn tin cho rằng khoáng sản là một loại tham nhũng có thể nói là tinh vi, song có thể được xác định tương đối chính xác nguồn tài sản này qua công tác tổng điều tra thăm dò
từ các nguồn khác nhau
Thứ hai, đấu giá quyền khai thác khoáng sản đóng vai trò tạo lập sự ổn
định, minh bạch, đảm bảo hài hoà hơn lợi ích của Nhà nước và lợi ích của người trúng đấu giá Trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản, từ quy hoạch để đấu
Trang 22giá đến trình tự, thủ tục đấu giá quyền khai thác khoáng sản đều phải công khai, minh bạch nên sẽ hạn chế tối đa điều kiện làm phát sinh tiêu cực, tham nhũng Khi tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản, các chủ thể tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản hoàn toàn bình đẳng về quyền và nghĩa vụ, họ được cạnh tranh lành mạnh, công bằng Nói cách khác, họ được tạo điều kiện thuận lợi nhất để không phải thông qua cơ chế xin – cho như trước đây Người trúng đấu giá là người trả giá cao nhất cho quyền khai thác khoáng sản được đấu giá, thực chất là mức giá cao nhất một cách hợp lý vì người tham gia đấu giá đã cân nhắc nhiều yếu tố khi trả giá Giá trúng đấu giá vì thế cũng được xem là căn cứ quan trọng để xác định giá trị của tài nguyên khoáng sản, nhà nước cũng giảm thất thu ngân sách như trước đây khi Bên được cấp quyền khai thác không nộp tiền thuế và các khoản phí đầy đủ Bên cạnh đó, lợi ích mà đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm cho cả Nhà nước và người trúng đấu giá sự tự giác hoàn thiện quyền và nghĩa vụ của mình
Thứ ba, đấu giá quyền khai thác khoáng sản đóng vai trò góp phần nâng
cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên thiên nhiên, tăng thu cho ngân sách Nhà nước
Việc quy định hình thức giao khu vực khai thác qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản đem đến những thay đổi đáng kể và đóng vai trò góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, thông qua những thế mạnh mà hình thức này mang lại
Trong đấu giá quyền khai thác khoáng sản, giá khởi điểm làm căn cứ được xác định thông qua việc trả giá công khai, cạnh tranh công bằng giữa những người tham gia đấu giá Giá trúng đấu giá được xác định là sát với giá trị thực của nguồn tài nguyên Đối với công tác quản lý nhà nước về tài nguyên thiên nhiên, đấu giá quyền khai thác khoáng sản cung cấp một phương pháp xác định giá trị của địa điểm khai thác một cách công khai, minh bạch và khoa học, đặc biệt hạn chế tính chất chủ quan trong việc thu các loại thuế và phí do Nhà nước quy định, góp phần hạn chế tiêu cực trong thu ngân sách nói riêng và quản lý, sử dụng khoáng sản được khai thác nói chung
Trang 23Bên cạnh đó, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản giúp nâng cao hiệu quả sử nguồn tài nguyên và phát huy được nguồn nội lực của tài nguyên Nếu làm tốt công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản thì tài nguyên thiên nhiên
sẽ không còn coi đây là lĩnh vực nhạy cảm và có thể tham nhũng một cách tinh
vi như đã nói ở trên nữa
1.3 Điều chỉnh pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
1.3.1 Sự cần thiết phải điều chỉnh pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Luật Khoáng sản 2010 quy định đấu giá quyền khai thác khoáng sản được ban hành với nhiều kỳ vọng sẽ giảm thiểu cơ chế “xin - cho” Tuy nhiên cho tới nay, số trường hợp thực hiện đấu giá vẫn khá khiêm tốn Có ý kiến cho rằng, cơ chế về đấu giá khoáng sản là một thất bại lớn nhất của Luật [29]
Những phát sinh trên thực tế buộc Nhà nước phải điều chỉnh lại pháp luật nhằm đổi mới cơ chế quản lý hoạt động khoáng sản sao cho phù hợp với cơ chế kinh tế thị trường đúng theo quy định của Luật khoáng sản năm 2010
Nhà nước muốn chọn ra được tổ chức, cá nhân có năng lực tham gia đầu tư, khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, đồng thời quản lý, khai thác và
sử dụng hợp lý, tiết kiệm khoáng sản để có thể đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, tăng hiệu quả kinh tế, giảm thiểu các tác động xấu đến môi trường sống Đồng thời phát huy tiềm năng khoáng sản, thu hút đầu tư khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước thì cần phải
có những cơ chế mới nhằm giảm thiểu những thiệt hại về kinh tế - xã hội
Khu vực khoáng sản được lựa chọn đưa ra đấu giá khi phù hợp với quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản đã được cơ quan chức năng phê duyệt sẽ giảm thất thoát nguồn tài nguyên quốc gia
Do đó việc điều chỉnh pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản luôn là vấn đề cấp bách và quan trọng trong ngành khai khoáng
1.3.2 Nội dung điều chỉnh pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản điều chỉnh các khía cạnh liên quan đến đấu giá quyền khai thác khoáng sản, vấn đề cơ bản đó là:
Trang 24Bộ luật Dân sự đầu tiên của nước ta được Quốc hội khoá IX, kỳ họp thứ 8 thông qua năm 1995 Đây là một văn bản pháp luật điều chỉnh các quan hệ dân
sự trong đó có quan hệ bán đấu giá tài sản, tại đây đề cập đến các nội dung như:
cơ sở pháp lý của việc bán đấu giá tài sản, trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản…
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự, là công cụ điều chỉnh các quan hệ
xã hội do Nhà nước ban hành và thể hiện ý chí của Nhà nước Vì vậy, nếu pháp luật phản ánh đúng đắn, phù hợp các quy luật vận động và phát triển của xã hội, nhất là các quy luật kinh tế thì pháp luật sẽ có tác động tích cực đối với phát triển kinh tế - xã hội Nếu ngược lại thì pháp luật sẽ kìm hãm sự phát triển Pháp luật về bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản do Nhà nước ban hành, điều chỉnh các mối quan hệ trong xã hội nhằm mục đích mang lại lợi ích cho toàn xã hội
Đối tượng điều chỉnh của pháp luật về bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản là những quan hệ phát sinh trong hoạt động khai thác khoáng sản Căn cứ vào địa vị pháp lý của các chủ thể, đối tượng điều chỉnh của pháp luật về bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản có thể chia thành các bên gồm: Một bên tham gia mang quyền lực Nhà nước và bên không có sự tham gia của bên mang quyền lực Nhà nước Khoáng sản là tài nguyên của quốc gia mà Nhà nước là chủ thể thay mặt nhân dân quản lý Do đó, việc khai thác khoáng sản tất yếu
phải có sự có liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý Nhà nước thông qua các
quy định pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Đối tượng được tham gia và không được tham gia phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Điều kiện và lập kế hoạch tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản;Phương thức, hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản;Trình tự, thủ tục thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Niêm yết, thông báo công khai hồ sơ mời đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Căn cứ và thời điểm để xác định giá; Quy chế về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Qua đó, Nhà nước quản lý hiệu quả hoạt động khai thác khoáng sản trên toàn quốc Mặc dù khai thác khoáng sản có sự tham gia điều chỉnh hoạt động rất lớn từ phía các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Tuy nhiên, hoạt động khai
Trang 25thác khoáng sản mang tính chất là một ngành công nghiệp Do đó, đối tượng điều chỉnh của pháp luật đấu giá quyền khai thác khoáng sản cũng bao gồm bên tham gia không mang quyền lực Nhà nước như: các chủ đầu tư, các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, Nhà nước đã tạo điều kiện cho các nhà đầu tư có quyền tự do kinh doanh, kinh doanh bình đẳng nhằm phát huy tối đa hiệu quả khai thác
Nội dung điều chỉnh của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng: Pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản điều chỉnh về các mối quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình khai thác khoáng sản nhằm mục đích khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên Nội dung này bao gồm:
Đối tượng được tham gia và không được tham gia phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Khai thác khoáng sản là một hoạt động mang tính chất phức tạp, đòi hỏi đáp ứng được những yêu cầu như: trang thiết bị hiện đại, người thực hiện khai thác phải có trình độ chuyên môn, trình độ quản lý nhất định, trình độ và cam kết chế biến sâu Bên cạnh đó việc giới hạn người được phép tham gia đấu giá cũng được quy định để đáp ứng điều kiện cần thiết để bảo mật thông tin cho công tác này nhằm mục tiêu cạnh tranh lành mạnh giữa những người tham gia đấu giá
Điều kiện và lập kế hoạch tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Tổ chức cá nhân chỉ được tham gia đấu giá khi đã được xét chọn nhằm đảm bảo năng lực khai thác trong trường hợp trúng đấu giá Bên cạnh đó còn phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính ban đầu theo quy định của Nhà nước Các quy định và mục tiêu đề ra mà tổ chức, cá nhân phải đạt được và phía cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải thực hiện các thủ tục cần thiết, kế hoạch cụ thể để tiến hành áp dụng trong quá trình thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Phương thức, hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Đây là quá các bước diễn biến trong phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản, phổ biến những quy định cần thiết nhằm giúp cuộc đấu giá diễn ra hợp lệ và
Trang 26đảm bảo lợi ích các bên Tại đây các bước tiến hành đều được hướng dẫn cụ thể
và theo đúng các quy định pháp luật về quy chế, cách thức cũng như những thủ tục hoàn thiện về tài chính mà người tham gia đấu giá phải hoàn thành cả trước
và sau khi có kết quả người trúng đấu giá
Trình tự, thủ tục thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Việc thực hiện các trình tự thủ tục của đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải theo cơ chế riêng với loại hàng hóa đặc biệt này Sự khác nhau giữa cấp giấy phép quyền khai thác khoáng sản thông qua đấu giá hay không đấu giá dẫn đến những quy định khác nhau Tuy nhiên, các quy định của Luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản còn chưa cụ thể, chi tiết
Ngoài ra với hình thức đấu giá để cấp quyền khai thác cũng phải theo quy định riêng trong từng trường hợp, Do đó, cần phân biệt thủ tục thực hiện đấu giá khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản và đấu giá ở khu vực chưa có kết quả thăm dò khoáng sản
Niêm yết, thông báo công khai hồ sơ mời đấu giá quyền khai thác khoáng sản Niêm yết công khai hồ sơ mời đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo quy định là một đặc điểm nổi bật của hình thức bán đấu giá tài sản nói chung và bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản nói riêng Công đoạn này được thực hiện công khai, giúp nâng cao tính cạnh tranh lành mạnh cho người tham gia đấu giá
Căn cứ và thời điểm để xác định giá
Đây là một trong những yếu tố quan trọng để Nhà nước định được giá tài sản mang đi bán đấu giá Do đó cần áp dụng những tiêu chí, công thức tính một cách chính xác để Nhà nước không bị thất thoát tài sản Áp dụng theo tiêu chí nào còn phụ thuộc vào tài sản mang đấu giá đã có kết quả thăm dò khoáng sản hay chưa có kết quả thăm dò khoáng sản
Quy chế về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Các thủ tục giấy tờ mà người tham gia đấu giá phải xuất trình trước khi cuộc đấu giá được tiến hành, các quy định phải tuân thủ trong quá trình cuộc đấu
Trang 27diễn ra nhằm đảm bảo tính nghiêm minh trong công tác tiến hành phiên đấu giá
và tính minh bạch của kết quả trúng đấu giá được công bố
Tài nguyên khoáng sản có vai trò rất quan trọng cho sự phát triển nói chung và đặc biệt quan trọng cho các nước đang phát triển Tuy nhiên hiện nay việc khai thác tràn lan, thiếu hiệu quả của hoạt động khai thác khoáng sản gây ra những nguy cơ tiềm ẩn Khoáng sản hầu hết là tài nguyên không tái tạo hoặc thời gian tái tạo lâu dài Do đó, cạn kiệt khoáng sản do sự khai thác bừa bãi gây thiệt hại về kinh tế rất lớn Việc lập thăm dò, điều tra cơ bản ban đầu cần được trú trọng nhằm đưa ra kế hoạch, xây dựng quy trình khai thác, tránh thất thoát nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước
Với vai trò là hệ thống các quan điểm, tư tưởng mang tính chất định hướng cho những nội dung, mặt hoạt động nhất định, gắn liền với quyền lực chính trị, đường lối, chính sách của Đảng có vai trò hết sức quan trọng trong việc xây dựng và thực thi pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản Trong từng giai đoạn cụ thể, Đảng đưa ra đường lối, chính sách định hướng xây dựng pháp luật, định hướng phát triển ngành công nghiệp khai thác khoáng sản nhằm phát triển bền vững, các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa thành
các quy định mang tính chất bắt buộc
Nhu cầu sử dụng khoáng sản để phục vụ sản xuất, cuộc sống hàng ngày của con người thúc đẩy các chủ thể tiến hành hoạt động khoáng sản Trong quá trình hoạt động khoáng sản phát sinh nhiều quan hệ xã hội Để điều chỉnh tốt các quan hệ xã hội này, nhà nước ban hành các quy phạm pháp luật về đấu giá
quyền khai thác khoáng sản
Trong quá trình thực hiện chức năng quản lý Nhà nước, căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội, cũng như các chủ trương, chính sách liên quan, các cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền tiến hành xây dựng, soạn thảo, ban hành, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật đấu giá quyền khai thác khoáng sản cho phù hợp với thực tiễn đặt ra Chất lượng văn bản được ban hành phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng tổ chức và hoạt động của cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền
Trang 28Ý thức pháp luật cũng là tiền đề để xây dựng pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản Ý thức pháp luật của nhà làm luật càng cao thì họ càng nắm bắt nhanh nhạy những biến đổi của tình hình kinh tế - xã hội, từ đó hình thành tư tưởng xây dựng pháp luật và thực hiện tư tưởng đó với kỹ thuật xây dựng pháp luật cao Bên cạnh đó nếu tổ chức, cá nhân có ý thức pháp luật thì các chủ thể này sẽ tuân thủ các quy phạm pháp luật Đặc biệt, việc tuyên truyền, nâng cao ý thức pháp luật của người dân sẽ góp phần tham gia vào hoạt động xây dựng pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản thông qua các hình thức như: tố giác hành vi vi phạm pháp luật, tham gia thảo luận, góp ý khi cơ quan xây dựng pháp luật tổ chức lấy ý kiến trong quá trình soạn thảo văn bản quy
phạm pháp luật
Khoa học công nghệ là một trong những yếu tố chi phối tính hiệu quả của hoạt động khai thác khoáng sản Áp dụng khoa học công nghệ tiến tiến trong hoạt động khai thác khoáng sản giúp tiết kiệm được thời gian, sức lao động, tiền
bạc Chính vì vai trò thiết thực như vậy nên tất yếu việc xây dựng và ban hành
pháp luật phải có những chính sách áp dụng khoa học công nghệ tiến tiến trong hoạt động khai thác khoáng sản
Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế là xu thế tất yếu khách quan xuất phát từ bản thân quá trình phát triển của thế giới với những yếu tố tác động cơ bản là
sự phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học công nghệ và kinh tế thị trường Cùng với đó thì pháp luật cũng có sự giao lưu hợp tác các quốc gia, các khu vực, các hoạt động thương mại quốc tế mở rộng tự do hóa thương mại
Để có hệ thống pháp luật đầy đủ và đồng bộ là vấn đề rất khó khăn trên thực tế, trên cơ sở nền tảng pháp luật hiện hành, qua quá trình thực hiện pháp luật trong thực tiễn cho thấy chúng ta có thể từng bước củng cố và hoàn thiện
hơn các quy định của pháp luật về bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản
1.3.3 Quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Theo lịch sử, quá trình phát triển của Luật khoáng sản có thể được chia ra hai giai đoạn chính sau đây:
Trang 29Giai đoạn trước 1986: luật khoáng sản chưa xuất hiện là một lĩnh vực pháp luật chuyên ngành Các quy định của pháp luật chỉ liên quan đến một số khía cạnh của hoạt động khoáng sản xuất phát từ yêu cầu quản lý của Nhà nước Hình thức chủ yếu của chúng là văn bản dưới luật như các sắc lệnh, nghị định, nghị quyết, thông tư, chỉ thị của Chính phủ
- Sắc lệnh số 09 - SL ngày 22/01/1950 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa về mỏ ra đời nhằm để xác định quyền sở của Nhà nước về khoáng sản và quản lý những hầm mỏ mà Thực dân Pháp để lại Sắc lệnh chỉ có 04 điều; Năm
1995, Bộ luật Dân sự đầu tiên của nước ta được Quốc hội khoá IX, kỳ họp thứ 8 thông qua, là một văn bản pháp luật quan trọng, điều chỉnh các quan hệ dân sự trong đó có quan hệ bán đấu giá tài sản; Pháp lệnh Tài nguyên khoáng sản 1989 gồm 36 điều quy định việc quản lý, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trong các lĩnh vực điều tra địa chất, khai thác mỏ và bảo vệ tài nguyên khoáng sản chưa khai thác, đưa ra những nguyên tắc cơ bản Các quy định của Pháp lệnh chưa chi tiết, có kẽ
hở, việc áp dụng chỉ mang tính đại khái Luật khoáng sản năm1996 ra đời để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, sử dụng có hiệu quả mọi tài nguyên khoáng sản của đất nước, khuyến khích phát triển công nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản, bảo vệ môi trường, môi sinh, an toàn lao động trong hoạt động khoáng sản Luật Khoáng sản 1996 vẫn còn chung chung và nhiều chi tiết bị bỏ ngỏ
Ngày 19/12/1996, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 86/1996/CP về việc ban hành quy chế bán đấu giá tài sản Đây là văn bản pháp lý chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh về lĩnh vực bán đấu giá tài sản với những quy định cụ thể về tài sản bán đấu giá, người bán đấu giá, trình tự, thủ tục bán đấu giá, giải quyết khiếu nại, tranh chấp về bán đấu giá Đây là văn bản pháp luật quan trọng đặt nền móng dịch
vụ đấu giá trong nền kinh tế thị trường Tuy nhiên, nội dung của Nghị định số 86/1996/CP được ban hành trong những năm đầu của nền kinh tế định hướng xã hội chủ nghĩa Việt Nam nên vẫn chứa đựng các điều khoản bất cập, hạn chế nhất định không còn phù hợp cần thay đổi cho phù hợp với tình hình thực tế
Luật khoáng sản 1996; Luật số 46/2005/Q11 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khoáng sản được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2005; Nghị định
Trang 302009/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 160/2005/NĐ-CP ngày
27 tháng 12 năm 2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật khoáng sản và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khoáng sản, hoạt động khoáng sản bao gồm khảo sát, thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản ở thể rắn, thể khí, nước khoáng và nước nóng thiên nhiên, riêng dầu khí và các loại nước thiên nhiên khác được điều chỉnh bằng các văn bản pháp luật khác
Ngày 18 tháng 1 năm 2005 Nghị định 05/2005/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để phát triển Dịch vụ bán đấu giá tài sản trong nền kinh tế thị trường XHCN nói chung, đáp ứng phần lớn nhu cầu của cá nhân, tổ chức trong lĩnh vực này Tuy nhiên, hoạt động bán đấu giá trong thời kỳ này còn được quy định trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau, do sự không đồng bộ, thống nhất trong các quy định của pháp luật, phạm vi điều chỉnh của Nghị định 05/2005/NĐ-CP, chưa xác định rõ phạm vị áp dụng của Nghị định đối với việc bán đấu giá những loại tài sản nào, về trình tự, thủ tục bán đấu giá chưa đầy đủ và chặt chẽ
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản 2005 đã sửa đổi, bổ sung phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, nguyên tắc hoạt động khoáng sản, quy hoạch khoáng sản, trách nhiệm bảo vệ tài nguyên khoáng sản…Đặc biệt, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản 2005 đã đưa ra điểm thay đổi quan trọng nhất là mở rộng thẩm quyền cấp phép khai thác khoáng sản cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh đối với những khu vực không nằm trong quy hoạch Tuy nhiên sau một thời gian dài thực thi, Luật Khoáng sản đã có một số điều bất cập
Luật khoáng sản năm 2010, đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 17/11/2010 gồm 11 chương, 86 điều và có hiệu lực từ ngày 1/7/2011
Luật khoáng sản năm 2010, sửa đổi đã bổ sung thêm 48 điều mới hoàn toàn
về nội dung và sửa đổi Luật Khoáng sản năm 2010 là khung pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh việc quản lý và khai thác khoáng sản Nhìn chung, Luật khoáng sản năm 2010 được đánh giá là khá tiến bộ so với pháp luật trước đó, nhiều vấn đề
đã được quy định đầy đủ hơn Luật này cũng không còn đặt Nhà nước ở vị trí cao
Trang 31hơn hẳn mà chỉ còn là một bên, đại diện cho lợi ích toàn xã hội Các quy định được đưa ra dựa trên động cơ của các chủ thể, dựa trên các nguyên tắc của tự do kinh doanh và thể hiện rõ hơn tính điều chỉnh hành vi của pháp luật
Tuy nhiên, theo Luật khoáng sản năm 2010, quy định về phạm vi điều chỉnh của Luật như sau:"Luật này quy định việc điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, thăm dò, khai thác khoáng sản, quản lý nhà nước về khoáng sản trong phạm vi đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc thù kinh tế và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam"(Điều 1)
Do vậy Luật khoáng sản năm 2010, chỉ điều chỉnh hoạt động khoáng sản bao gồm hoạt động thăm dò khoáng sản và hoạt động khai thác khoáng sản Trong khai thác khoáng sản bao gồm cả phân loại, làm giàu khoáng sản gắn với quá trình khai thác Hoạt động chế biến khoáng sản sau khai thác (thường gọi là chế biến sâu khoáng sản), hoạt động tiêu thụ, tàng trữ, vận chuyển khoáng sản không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật khoáng sản năm 2010 Do đó, chế biến chính là hoạt động phân loại, làm giàu khoáng sản gắn với quá trình khai thác, chứ không phải là hoạt động chế biến khoáng sản sau khai thác Theo quan điểm trong Luật khoáng sản năm 2010 cũng như các văn bản pháp luật về khoáng sản thì hoạt động khoáng sản bao gồm cả thăm dò, khai thác khoáng sản
Nhìn chung, luật khoáng sản trong giai đoạn này đã mang tính toàn diện và
hệ thống hơn Hiệu lực của các quy định này được nâng cao do việc Nhà nước sử dụng nhiều các văn bản luật Chính vì lý do này nên các quy định của luật khoáng sản đã phát huy được tác dụng của chúng Trên thực tế, ta đã thấy rõ sự quản lý nhà nước về khoáng sản Trước đây, trong thời kỳ bao cấp, hoạt động khai thác khoáng sản chủ yếu do các tổng công ty, công ty của Nhà nước thực hiện tại các mỏ đã được tìm tiềm kiếm, thăm dò bằng nguồn vốn của Nhà nước Sau năm 1996, hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản đã phát triển nhanh cả về quy mô và thành phần kinh tế tham gia hoạt động khoáng sản Tuy nhiên mọi hoạt động liên quan đến khoáng sản vẫn do Nhà nước quản lý Nhà nước là người đưa ra các chiến lược, quy hoạch khoáng sản trong từng thời kỳ để phát triển bền vững kinh tế - xã
Trang 32hội, quốc phòng, an ninh Nhà nước đầu tư thăm dò, khai thác một số loại khoáng sản quan trọng
Hoạt động khai thác khoáng sản Việt Nam về cơ bản dựa trên Luật Khoáng sản Giấy phép hoạt động khoáng sản luôn là vấn đề được quan tâm và có nhiều những sửa đổi mang tính thực tiễn nhất, phù hợp nhất với những định hướng phát triển chung của ngành khai thác Với mong muốn giải quyết các bất cập từ cơ chế
“xin - cho” đã rất phổ biến tại các địa phương, điểm mới nhất trong Luật khoáng sản năm 2010, chính là những quy định về giấy phép hoạt động khoáng sản Tổ chức cá nhân muốn khai thác khoáng sản phải tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản Khi tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải chứng minh được năng lực về vốn, kinh nghiệm khai thác và cam kết công nghệ chế biến khoáng sản
Khi Luật Khoáng sản năm 2010 ra đời và có hiệu lực là dấu mốc rất quan trọng trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản Luật Khoáng sản 2010 được xây dựng với chủ trương không khuyến khích khai thác khoáng sản, chỉ khai thác khoáng sản khi đảm bảo hài hòa lợi ích Nhà nước - doanh nghiệp và người dân địa phương, khai thác khoáng sản phải lấy hiệu quả kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường làm tiêu chuẩn cơ bản để quyết định được đầu tư
Ngày 04 tháng 3 năm 2010 Chính phủ ban hành Nghị định 17/2010/NĐ-CP
về bán đấu giá tài sản và Thông tư hướng dẫn thi hành số 23/2010/TT-BTP ngày 06/12/2010 của Bộ Tư pháp Theo Nghị định này, mọi cuộc bán đấu giá đều phải
do đấu giá viên điều hành theo đúng trình tự, thủ tục bán đấu giá tài sản Trước đây đấu giá viên chỉ cần tốt nghiệp đại học, có phẩm chất đạo đức tốt, Nghị định mới quy định rõ đấu giá viên phải là người đã tốt nghiệp đại học ngành luật hoặc ngành kinh tế và phải đã qua khóa đào tạo nghề đấu giá Một số trường hợp được miễn đào tạo nghề đấu giá như: giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ luật, giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ kinh tế, luật sư…
Ngày 09 tháng 3 năm 2012, Chính phủ ban hành Nghị định số
15/2012/NĐ-CP, Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản năm 2010 Nghị định quy định về: Quy hoạch khoáng sản, điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản,
Trang 33khu vực khoáng sản; quy định về hoạt động khoáng sản; thẩm định, phê duyệt trữ lượng khoáng sản; khai thác khoáng sản, đóng cửa mỏ khoáng sản; thủ tục cấp phép hoạt động khoáng sản, phê duyệt trữ lượng khoáng sản và đóng cửa mỏ khoáng sản; tài chính về khoáng sản Nghị định còn nhiều vướng mắc, khó khăn như: Nhiều quy định mang tính chất “khung” của Luật Khoáng sản chưa hướng dẫn việc thực hiện chính sách bảo hộ quyền lợi địa phương, người dân nơi có khoáng sản khai thác cũng như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản; chưa quy định cụ thể trách nhiệm trong bảo vệ khoáng sản…
Ngày 26 tháng 3 năm 2012 Chính phủ ban hành Nghị định 22/2012/NĐ-CP, quy định chi tiết Khoản 2 Điều 79 Luật khoáng sản năm 2010, đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày
17 tháng 11 năm 2010 và các quy định khác có liên quan về đấu giá tài sản
Ngày 28 tháng 11 năm 2013, Chính phủ ban Nghị định số 203/2013/NĐ–CP quy định về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
Ngày 14 tháng 4 năm 2014, Thông tư số 16/2014/TT-BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Ngày 09 tháng 9 năm 2014, Thông tư liên tịch
số 54/2014/TTLT-BTNMT-BTC của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Ngày 18 tháng 11 năm 2016 Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2016/NĐ–CP quy định
về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường khai thác Tại đây đã bổ sung mức phạt tăng thêm nếu vượt quy chuẩn về nước thải, quy định cụ thể trách nhiệm và cơ chế phối hợp kiểm tra, thanh tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thực hiện không đúng nội dung nhưng làm cho môi trường tốt hơn không bị phạt Nghị định này đã quy định nhiều điểm mới nhằm mục đích tránh chồng chéo trong quá trình triển khai thanh tra, kiểm tra đối với các
cơ sở; đồng thời, khung và mức phạt đã được chi tiết hóa, đảm bảo công bằng trong quá trình xử phạt; việc phân định thẩm quyền xử phạt của các lực lượng đảm bảo đúng pháp luật, rõ ràng, cụ thể và theo đúng chức năng nhiệm vụ của các cơ quan
Trang 34Ngày 29 tháng 11 năm 2016, Chính phủ ban hành Nghị định số 158/2016/NĐ–CP quy định chi tiết thi hành một số điều của luật khoáng sản Sửa đổi Nghị định 22/2012/ NĐ-CP ngày 26 tháng 3 năm 2012, cho phép giảm số doanh nghiệp tham gia đấu giá xuống còn 02 (tổ chức, cá nhân) Với quy định này, việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản tại các địa phương sẽ được gỡ khó và có thể tổ chức đấu giá thành công Quy định chặt chẽ để không thất thoát tài sản quốc gia Tăng cường trách nhiệm bảo vệ môi trường; cải tạo, phục hồi môi trường, bảo
vệ quyền lợi người dân, địa phương nơi khoáng sản khai thác Quy định công khai, minh bạch, cải cách thủ tục hành chính để ngăn chặn nguy cơ và chống tham nhũng
Liên Bộ TN&MT và Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, nhằm tạo sự công bằng, công khai, minh bạch trong hoạt động cấp phép khai thác khoáng sản Với quy định mới này, các doanh nghiệp muốn khai thác khoáng sản sẽ phải bỏ ra một khoản tiền lớn Cùng với đó, doanh nghiệp phải có kinh nghiệm khai thác và cam kết công nghệ khai thác chế biến hiện đại, đảm bảo về môi trường
Như vậy, trong giai đoạn này, pháp luật về bán đấu giá tài sản nói chung và đấu giá quyền khai thác khoáng sản nói riêng đã bắt đầu thể hiện tính hệ thống
Kết luận chương 1
Bán đấu giá tài sản là một hình thức mua bán thương mại hình thành từ mối quan hệ dân sự, kinh tế, còn là một dạng quan hệ thị trường nên giảm bớt được chi phối bởi chủ thể quyền lực là Nhà nước Đấu giá quyền khai thác khoáng sản suy cho cùng cũng là một hình thức mua bán quyền khai thác khoáng sản trong bối cảnh Việt Nam không có sở hữu tư nhân về tài nguyên thiên nhiên Như vậy, bán đấu giá quyền khai thác khoáng sản vừa có tính chất công khai minh bạch trong huy động nguồn lực, thể hiện quan hệ thị trường vừa thể hiện tính chất hành chính trong quan hệ giữa Nhà nước với người trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Từ đó thấy được tầm ảnh hưởng quan trọng của việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản và vai trò của nó trong thực tiễn ở nước ta trong thời đại hiện nay
Trang 35Chương 2 THỰC TRẠNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẤU GIÁ QUYỀN KHAI THÁC KHOÁNG SẢN THEO LUẬT KHOÁNG SẢN
NĂM 2010 2.1 Các quy định pháp luật về hoạt động đấu giá quyền khai thác khoáng sản
2.1.1 Đối tượng được tham gia và không được tham gia phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Điều 51 Luật khoáng sản năm 2010, quy định: Tổ chức, cá nhân đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản bao gồm: Doanh nghiệp được thành lập theo Luật doanh nghiệp; Hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã
Đối với hộ kinh doanh khi đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản được khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, khai thác tận thu khoáng sản cần phải đảm bảo đáp ứng đủ các điều kiện được quy định tại Điều 23 Nghị định 15/2012/NĐ-CP
Thứ nhất: Có dự án đầu tư khai thác thác khoáng sản ở khu vực đã thăm
dò và phê duyệt trữ lượng phù hợp với quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng khoáng sản tỉnh, thành phố nơi có khoáng sản Dự án đầu tư khai thác khoáng sản phải có phương án sử dụng nhân lực chuyên ngành, thiết bị, công nghệ, phương pháp khai thác phù hợp
Thứ hai: Có bản cam kết bảo vệ môi trường được xác nhận theo quy định
của pháp luật về bảo vệ môi trường
Thứ ba: Có vốn chủ sở hữu ít nhất bằng 30% tổng số vốn đầu tư của dự
án đầu tư khai thác khoáng sản
Thứ tư: Quy mô công suất khai thác không quá 3.000 m3 sản phẩm là
khoáng sản nguyên khai/năm
Tuy nhiên, theo Quyết định số 1469/QĐ-TTg ngày 22/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tổng thể phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam
Trang 36đến năm 2020 định hướng đến năm 2030 thì chỉ tiêu về quy mô công suất đá xây dựng không nhỏ hơn 100.000m3/năm Như vậy, vấn đề này có sự mâu thuẫn với nhau làm cho khó triển khai áp dụng trong thực tiễn quản lý và sản xuất Vì vậy, pháp luật cần có sự chỉnh sửa cho phù hợp
Trường hợp các tổ chức, cá nhân nước ngoài muốn tham gia hoạt động khai thác khoáng sản tại Việt Nam bằng cách góp vốn tức là trường hợp hoạt động khai thác khoáng sản có vốn đầu tư nước ngoài thì pháp luật về khoáng sản không có quy định cụ thể đối với các nguồn vốn góp Do đó, việc tham gia hoạt động khai thác khoáng sản tại Việt Nam của các tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thực hiện theo quy định tại Điều 51 Luật khoáng sản năm 2010 thì phải thực hiện theo đúng quy định của Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp hiện hành
Các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản trong các mỏ được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép Khai thác khoáng sản là một hoạt động mang tính chất phức tạp, đòi hỏi những yêu cầu về trang thiết bị hiện đại đồng thời người thực hiện khai thác phải có trình độ chuyên môn, trình độ quản lý nhất định, đặc biệt là những người đứng đầu tổ chức khai thác, những yêu cầu này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết Tại Điều 62 Luật khoáng sản năm
2010 quy định tiêu chuẩn của Giám đốc điều hành mỏ khoáng sản Bao gồm các tiêu chuẩn sau đây:
Nắm vững quy định của pháp luật về khoáng sản và các quy định khác của pháp luật có liên quan; Nắm vững quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành, các quy định an toàn lao động, vệ sinh lao động, bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản; Có trình độ tổ chức, quản lý, kinh nghiệm thực tế, kỹ thuật khai thác, kỹ thuật an toàn lao động, bảo vệ môi trường; Giám đốc điều hành khai thác hầm lò phải là kỹ sư khai thác mỏ hoặc kỹ sư xây dựng mỏ có thời gian trực tiếp khai thác tại mỏ hầm lò ít nhất là 05 năm; Giám đốc điều hành khai thác lộ thiên phải là kỹ sư khai thác mỏ có thời gian trực tiếp khai thác tại mỏ lộ thiên ít nhất là 03 năm; trường hợp là kỹ sư địa chất thăm dò thì phải được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ thuật khai thác mỏ và có thời gian trực tiếp khai thác khoáng sản tại
mỏ lộ thiên ít nhất là 05 năm; Giám đốc điều hành khai thác lộ thiên mỏ không
Trang 37kim loại không sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, khai thác bằng phương pháp thủ công khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường thì phải có trình độ trung cấp khai thác mỏ và có thời gian trực tiếp khai thác khoáng sản tại mỏ lộ thiên ít nhất là 02 năm; trường hợp có trình độ trung cấp địa chất thăm dò thì phải được tập huấn về kỹ thuật khai thác mỏ và có thời gian trực tiếp khai thác khoáng sản tại mỏ lộ thiên ít nhất là 03 năm
Khoản 1, Điều 62 của Luật khoáng sản năm 2010 quy định, Giám đốc điều hành mỏ chỉ điều hành hoạt động khai thác theo một Giấy phép khai thác khoáng sản Như vậy, một giám đốc điều hành mỏ chỉ điều hành hoạt động khai thác cho
01 mỏ theo 01 Giấy phép khai thác khoáng sản, không thể tham gia điều hành 02
mỏ của hai doanh nghiệp khác nhau Hạn chế này của Giám đốc mỏ làm tăng thêm hiệu quả quản lý, tránh thất thoát tài nguyên
Để đảm bảo sự công bằng và tránh tiết lộ thông tin bảo mật, những người này không phải Chủ tịch, thành viên Hội đồng đấu giá, cán bộ công chức được giao tiếp nhận, chuẩn bị hồ sơ mời đấu giá quyền khai thác khoáng sản và cha,
mẹ, vợ, chồng, con của những người nêu trên và các đối tượng bị cấm khác theo quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản
Trường hợp đối tượng tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản để thực hiện dự án đầu tư còn phải đảm bảo điều kiện:
Có văn bản, tài liệu trong hồ sơ đề nghị tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản được lập theo quy định, đáp ứng các quy định của tổ chức, cá nhân thăm dò khoáng sản hoặc khai thác khoáng sản, có cam kết về thiết bị, công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản và phương án tiêu thụ sản phẩm phù hợp với quy định trong hồ sơ mời đấu giá Thực hiện tốt các quy định trên giúp Nhà nước tận thu, tránh lãng phí khoáng sản nhằm thực hiện mục tiêu phát triển bền vững
2.1.2 Điều kiện và lập kế hoạch tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Điều kiện tổ chức đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Các tổ chức, cá
nhân này phải là tổ chức, cá nhân có hồ sơ đề nghị tham gia phiên đấu giá được xét chọn, đã nộp phí tham gia đấu giá, nộp tiền đặt trước theo quy định Trong
Trang 38trường hợp khi có sự thay đổi về tư cách pháp nhân, tổ chức cá nhân được tham gia phiên đấu giá phải nộp bổ sung văn bản liên quan cho Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam trước khi tiến hành phiên đấu giá
Tổ chức, cá nhân tham gia phiên đấu giá và trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhưng từ chối không nhận kết quả trúng đấu giá mà chưa được Hội đồng đấu giá chấp thuận thì không được tham gia bất kỳ phiên đấu giá nào trong thời hạn 01 (năm), kể từ ngày kết thúc phiên đấu giá đó
Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản: Hiến pháp 2013 nêu rõ: tài
nguyên khoáng sản là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện
chủ sở hữu và thống nhất quản lý Nhà nước có chính sách bảo vệ môi trường;
quản lý, sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên
Việc triển khai kế hoạch này là nhằm từng bước đổi mới cơ chế quản lý hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản phù hợp với cơ chế thị trường, đồng thời thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo quy định của Luật khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17 tháng 11 năm 2010; Quản lý, khai thác và
sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên khoáng sản, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, tăng hiệu quả kinh tế và nguồn thu cho ngân sách Nhà nước
Các nội dung chủ yếu của kế hoạch đấu giá bao gồm: Rà soát, điều chỉnh
bổ sung và ban hành quy hoạch khoáng sản; Lập, phê duyệt và thông báo kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản; Thành lập Hội đồng đấu giá (trong trường hợp mỏ có cấu trúc địa chất phức tạp hoặc trong trường hợp không thuê được tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp); Tổ chức đấu giá
Sở Tài nguyên và Môi trường là cơ quan được giao chủ trì, phối hợp các
cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện việc rà soát, thống kê các khu vực tại các địa phương có khoáng sản trên địa bàn các tỉnh; trên cơ sở đó, lựa chọn khu vực để lập Kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo đúng trình tự, thủ tục quy định (trong đó, cần lưu ý về sự đồng thuận của người dân, ảnh hưởng của việc khai thác đến sự an toàn của các công trình, hạ tầng liên quan trong khu vực khai thác, dự kiến các giải pháp cần thực hiện trong quá trình khai thác khoáng sản…)
Trang 39Bên cạnh đó đơn vị tổ chức việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản lập phương án đấu giá quyền khai thác khoáng sản gửi đến cơ quan tài nguyên và môi trường thẩm định, nội dung cụ thể:
Ngoài ra còn cần có phương án đấu giá quyền khai thác khoáng sản (trong
đó có Quy chế đấu giá quyền khai thác khoáng sản) thể hiện đầy đủ nội dung quy định tại Điều 13 Thông tư số 23/2010/TT-BTP ngày 06/12/2010 của Bộ Tư pháp về quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện Nghị định số 17/2010/NĐ-
CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản và những quy định tại Điều 20 bản Quy định này
Sau cùng, để cơ quan tài nguyên và môi trường thẩm định phương án đấu giá quyền khai thác khoáng sản sau khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền Quyết định giao địa bàn khai thác cần có căn cứ pháp lý để ban hành quyết định; Danh mục, vị trí, diện tích địa bàn; Hình thức khai thác sau khi đấu giá; Quy định về mức thu tham dự đấu giá, số tiền đặt trước; Chế tài xử lý vi phạm; Kinh phí, nguồn chi phí thực hiện việc đấu giá; Thành lập Hội đồng đấu giá quyền khai thác khoáng sản Thực hiện được những điều kiện đặt ra có ý nghĩa rất quan trọng trong việc định hướng về thời gian cũng như xây dựng quy mô khai thác, giảm thiểu những hệ lụy trong và sau quá trình khai thác
2.1.3 Phương thức, hình thức đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Mở đầu, thư ký Hội đồng đấu giá giới thiệu các thành viên Hội đồng đấu giá và đại diện cơ quan, tổ chức có liên quan; phổ biến nội quy phiên đấu giá; công bố danh sách tổ chức, cá nhân được tham gia phiên đấu giá; điểm danh người tham gia đấu giá và người phát giá; giải đáp các câu hỏi (nếu có)
Trong vòng đấu giá đầu, tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải trả giá thấp nhất bằng giá khởi điểm phiên đấu giá cộng với số nguyên lần bước giá (1, 2, , n lần) Trường hợp phải tổ chức vòng đấu giá tiếp theo, giá khởi điểm là giá trả cao nhất của vòng đấu trước liền kề Tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá trả thấp nhất phải bằng giá khởi điểm vòng đấu cộng số nguyên lần bước giá Phiếu trả giá có giá trị không đúng quy định được coi là không hợp lệ
Trang 40Mọi diễn biến trong phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải lập thành biên bản Kết thúc phiên đấu giá quyền khai thác khoáng sản, Chủ tịch Hội đồng đấu giá hoặc người điều hành phiên đấu giá công bố công khai kết luận của Hội đồng và người trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản Tổ chức,
cá nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải ký vào biên bản đấu giá ngay tại phiên đấu giá
2.1.3.1 Bước giá và giá trả hợp lệ
- Bước giá là mức chênh lệch của lần trả giá sau so với lần trả giá trước liền kề
- Bước giá ở khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản được xác định bằng tiền đồng Việt Nam
- Bước giá ở khu vực chưa có kết quả thăm dò khoáng sản được xác định theo mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
2.1.3.2 Khoản tiền đặt trước
Tiền đặt trước là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải nộp trước khi tham gia phiên đấu giá được tính bằng đồng Việt Nam Tiền đặt trước do Hội đồng đấu giá quyền khai thác khoáng sản (dưới đây gọi chung là Hội đồng đấu giá) quyết định theo quy định như sau: Đối với trường hợp đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản, tiền đặt trước bằng 1% đến 15% giá khởi điểm; Đối với trường hợp đấu giá quyền khai thác khoáng sản ở khu vực chưa thăm dò khoáng sản, tiền đặt trước được xác định trên cơ sở kết quả điều tra, đánh giá khoáng sản và được tính như Điểm a Khoản này
- Tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá có thể nộp tiền đặt trước bằng tiền mặt hoặc bằng bảo lãnh dự đấu giá theo phương thức như sau:
Trường hợp nộp bằng tiền mặt, tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá phải nộp vào tài khoản tạm giữ của cơ quan tiếp nhận hồ sơ đấu giá quyền khai thác khoáng sản quy định tại Điều 17 Nghị định này; Trường hợp nộp bằng bảo lãnh dự đấu giá, tổ chức, cá nhân đề nghị tham gia đấu giá phải nộp bảo lãnh dự đấu giá cho
cơ quan tiếp nhận hồ sơ đấu giá