Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí Minh

Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí MinhPhòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Thành phố Hồ Chí Minh

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌzC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN HUỲNH BẢO KHUYÊN

PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU

TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2017

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN HUỲNH BẢO KHUYÊN

PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU

TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

Mã số: 60 38 01 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS VÕ KHÁNH VINH

HÀ NỘI - 2017

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU 8

1.1 Khái niệm, ý nghĩa của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sỡ hữu 8

1.2 Mục đích, các nguyên tắc của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu.13 1.3 Các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu 18

1.4 Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu 22

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 28

2.1 Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 28

2.2 Thực trạng hoạt động của các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 31

2.3 Thực trạng thực hiện nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 36

Chương 3: TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 56

3.1 Tăng cường nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh 56

3.2 Hoàn thiện tổ chức, lực lượng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu 59

3.3 Tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm 62

KẾT LUẬN 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỀU Bảng 2.1: Số vụ phạm tội, số bị cáo phạm các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn

Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 49

Bảng 2.2: Thống kê và thụ lý giải quyết 5 năm của các vụ án xâm phạm sở hữu cấp

tỉnh (TAND TP.HCM) 49

Bảng 2.3: Thống kê số vụ phạm tội một số tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận

Tân Bình giai đoạn 2012-2016 51

Biểu đồ 2.1: Tình trạng nghề nghiệp của người phạm các tội xâm phạm sở hữu trên

địa bàn Quận Tân Bình giai đoạn 2012- 2016 39

Biểu đồ 2.2: Trình độ học vấn của người phạm các tội xâm phạm sở hữu trên địa

bàn Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 41

Biểu đồ 2.3: Tỉ lệ người chưa thành niên phạm các tội xâm phạm sở hữu trên địa

bàn Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 42

Biểu đồ 2.4: Tỉ lệ người phạm tội là học sinh cấp 2, cấp 3 trong tổng số người phạm

tội là người chưa thành niên 43

Biểu đồ 2.5: Tỉ lệ người nghiện ma túy trong tổng số người phạm các tội xâm phạm

sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 44

Biểu đồ 2.6 : Tỉ lệ bị cáo phạm tội tái phạm, tái phạm nguy hiểm do TAND Quận

Tân Bình thụ lý, xét xử giai đoạn 2012-2016 47

Biểu đồ 2.7: Tỉ lệ bị cáo phạm tội cướp giật tài sản trong trường hợp tái phạm, tái

phạm nguy hiểm 47

Biểu đồ 2.8: Cơ cấu các tội cụ thể trong nhóm tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn

Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 51

Biểu đồ 2.9: Diễn biến một số tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình

giai đoạn 2012- 2016 52

Biểu đồ 2.10 : Tỉ lệ bị cáo là phụ nữ bị xét xử các tội xâm phạm sở hữu tại TAND

Quận Tân Bình giai đoạn 2012-2016 54

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm về sở hữu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đang có xu hướng tăng về số vụ phạm tội, số người phạm tội cũng như về tính chất nguy hiểm Thực tế này xảy ra phổ biến tại 24 quận, huyện, trong đó có Quận Tân Bình Là một quận có nền kinh tế phát triển mạnh với những ưu thế về địa lý (có hai cửa ngõ giao thông quan trọng của cả nước là cụm cảng hàng không sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và quốc lộ 22 hướng về Củ Chi, Campuchia), khu vực này đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung Tuy nhiên, với những nguyên nhân khách quan và chủ quan, tình hình tội phạm trên địa bàn, nhất là các tội phạm về sở hữu, đang gây ra nhiều thiệt hại về vật chất, tinh thần cho người dân, ảnh hưởng đến tình hình trật tự an toàn xã hội Theo số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, trong những năm gần đây, trung bình mỗi năm Tòa án nhân dân Quận Tân Bình xét xử hơn

300 vụ phạm tội về sở hữu xảy ra trên địa bàn quận Không những gia tăng về số

vụ, số người phạm tội, tính chất nguy hiểm của nhóm tội phạm này trên địa bàn cũng đáng báo động, thể hiện trong thủ đoạn phạm tội ngày càng liều lĩnh, tinh

vi, tính có tổ chức trong việc thực hiện hành vi phạm tội, tính chống đối nguy hiểm khi bị phát hiện và truy đuổi Đứng trước tình hình này, các chủ thể phòng ngừa tội phạm đã tiến hành nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm nhưng nhìn chung hoạt động này vẫn chưa đạt hiệu quả và sự gia tăng của tội phạm là một minh chứng cụ thể Chính vì lý do trên, việc nghiên cứu thực trạng phòng ngừa, đánh giá những kết quả đã đât được, những hạn chế của hoạt động phòng ngừa và tìm ra những nguyên nhân của những hạn chế để từ đó đưa ra các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh là yêu cầu mang tính cấp thiết và học viên chọn

đề tài “Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh” cũng nhằm đáp ứng yêu cầu cấp thiết đó

2 Tình hình nghiên cứu

Liên quan đến đề tài “Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh”, tác giả có tham khảo một số công trình nghiên cứu sau:

- Giáo trình Tội phạm học của các trường đại học như Giáo trình Tội

phạm học của GS.TS Võ Khánh Vinh, Giáo trình Tội phạm học, Trường đại học

Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Hồng Đức, 2013 Các giáo trình này sẽ cung cấp cho học viên những kiến thức cơ sở, nền tảng nhất về tình hình tội phạm, phòng ngừa tội phạm

- Các sách chuyên khảo, bao gồm: Nguyễn Xuân Yêm (2001), Tội phạm

học hiện đại và phòng ngừa tội phạm, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; - Nguyễn

Ngọc Điệp (2000), Tìm hiểu và bình luận các tội xâm phạm sở hữu, Nxb Mũi Cà Mau; Nguyễn Mai Bộ (2010), Các tội xâm phạm sở hữu trong Bộ luật hình sự năm 1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Các tội xâm phạm sở hữu có tính chiếm đoạt tài sản, Trần Văn Độ, Cao Thị Oanh, Nxb Tư pháp, 2015 Từ các công trình này, học viên sẽ kế thừa những nội dung liên quan đến dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm sở hữu, các quan điểm tiến bộ về phòng ngừa tình hình tội phạm, tình hình tội xâm phạm sở hữu tại Việt Nam hiện nay, từ đó tham khảo cho việc nghiên cứu các tội xâm phạm

sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

- Các bài tạp chí khoa học như : Nguyễn Ngọc Chí (1997), Một số vấn đề đồng phạm trong các tội phạm sở hữu, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (số 110);

Võ Khánh Vinh (2004), Về những xu hướng và nội dung cơ bản của chiến lược

đấu tranh với tình hình tội phạm, tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (số 10)

- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ: “Tội phạm trộm cắp xe gắn máy có

tổ chức tại các tỉnh, thành phố phía Nam - Thực trạng và giải pháp phòng ngừa, đấu tranh”, Vũ Anh Sơn

- Phạm Hồng Cử (2004), Tội phạm trộm cắp tài sản và công tác phòng

ngừa, đấu tranh tại Thành phố Hồ Chí Minh – Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp, Trường đại học Cảnh sát nhân dân, Thành phố Hồ Chí Minh

- Luận án tiến sĩ: Nguyễn Ngọc Chí (2000), Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm sở hữu, Viện nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội; Nguyễn Văn Thanh (2016), Các tội xâm phạm sở hữu theo pháp luật Hình sự

Việt Nam từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh, luận án tiến sĩ luật học, Học viện Khoa học xã hội

- Luận văn thạc sĩ: Sy La Vông In Tha Pa Sít (2013), Phòng ngừa các tội phạm sở hữu của công dân trên địa bàn tỉnh Chăm Pa Sắc, luận văn thạc sĩ luật học, Trường đại học luật Thành phố Hồ Chí Minh

- Trần Thị Phượng, Các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt tài sản theo luật hình sự Việt Nam, luận văn thạc sĩ luật học, Đại học quốc gia Hà Nội 2015 (Các tội xâm phạm sở hữu được quy định tại Chương XXIV Bộ luật Hình sự năm 1999 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009, gồm 13 tội được quy định từ điều 133 đến điều 145 Căn cứ vào tính chất của mục đích phạm tội, khoa học luật hình sự chia các tội xâm phạm sở hữu thành nhóm các tội có mục đích tư lợi bao gồm 10 tội từ điều 133 đến điều 142 BLHS 1999 và nhóm các tội không có mục đích tư lợi từ điều 143 đến điều 145 Đối với nhóm các tội có mục đích tư lợi, dựa vào dấu hiệu chiếm đoạt, chúng lại được chia nhỏ ra thành nhóm

có tính chiếm đoạt bao gồm 8 tội từ điều 133 đến điều 140 và nhóm không có tính chiếm đoạt gồm các điều 141, 142 BLHS 1999)

- Tô Lan Phương (2016), Phòng ngừa tội phạm trộm cắp trên địa bàn quận Tân Bình, luận văn thạc sĩ luật học, Học viện Khoa học xã hội

Với các công trình nêu trên, tác giả luận văn sẽ kế thừa những vấn đề lý luận chung về phòng ngừa tội phạm, những đặc thù trong hoạt động phòng ngừa các tội phạm về sở hữu trên một địa bàn cụ thể Do phạm vi nghiên cứu và mục đích nghiên cứu khác nhau, các công trình trên chưa nghiên cứu sâu về thực trạng phòng ngừa các tội phạm về sở hữu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chưa đánh giá hiệu quả của hoạt động này trong thời gian qua trên địa bàn Những vấn đề này học viên sẽ tập trung giải quyết trong luận văn và sẽ kiến nghị một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa nhóm tội phạm này trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian sắp tới

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận văn là xây dựng các biện pháp nhằm tăng cường phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình,

Thành phố Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có một số nhiệm vụ

cụ thể:

- Tổng hợp những vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung và những vấn đề lý luận về phòng ngừa nhóm tội phạm, cụ thể là nhóm các tội phạm về sở hữu như khái niệm, cơ sở của phòng ngừa, các nguyên tắc phòng ngừa, các biện pháp phòng ngừa và chủ thể phòng ngừa các tội phạm về

sở hữu

- Đánh giá thực trạng phòng ngừa tình hình các tội về sở hữu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể là thực trạng tổ chức lực lượng phòng ngừa và thực trạng áp dụng các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu Xác định những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế của hoạt động phòng ngừa tình hình tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình

- Dự báo hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Xét về nội dung, luận văn nghiên cứu hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trong phạm vi khoa học Tội phạm học thuộc chuyên

ngành Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

- Về thời gian: luận văn sử dụng chất liệu nghiên cứu trong phạm vi 5

năm, từ năm 2012 đến năm 2016

- Về không gian: luận văn nghiên cứu hoạt động phòng ngừa tình hình

các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận văn sử dụng phương pháp luận là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của triết học Mác-

Lênin; các quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước, các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động phòng ngừa tội phạm, trong đó có các tội xâm phạm sở hữu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, đặc biệt là

các phương pháp sau:

Phương pháp hệ thống: Phương pháp hệ thống được sử dụng khi tác giả trình bày những vấn đề lý luận tại chương 1

Phương pháp tổng hợp, phân tích: Phương pháp tổng hợp, phân tích được

sử dụng trong việc tổng hợp, phân tích kết quả từ các hoạt động phòng ngừa tội phạm, các số liệu thống kê về tình hình tội phạm, các bản án có hiệu lực của Tòa

án phân tích thực trạng hoạt động phòng ngừa tội phạm của các chủ thể phòng ngừa tại chương 2

Phương pháp nghiên cứu lịch sử: Phương pháp nghiên cứu lịch sử được

sử dụng khi đánh giá thực trạng phòng ngừa tại chương 2, đề xuất các biện pháp tăng cường phòng ngừa tội phạm tại chương 3

Phương pháp thống kê: Phương pháp này được sử dụng trong việc thống

kê số vụ phạm tội, số người phạm tội, thống kê một số đặc điểm về nhân thân người phạm tội, thống kê các loại hình phạt được Tòa án áp dụng, thống kê thiệt hại do các tội phạm này gây ra tại chương 2 của luận văn

Phương pháp nghiên cứu điển hình: Phương pháp nghiên cứu điển hình được sử dụng khi nghiên cứu điển hình một số địa bàn tập trung nhiều các tội phạm xâm phạm sở hữu, nghiên cứu điển hình các đặc điểm nhân thân một số người phạm tội tại chương 2

Phương pháp nghiên cứu so sánh: Phương pháp nghiên cứu so sánh được

sử dụng khi tác giả sso sánh mức độ, cơ cấu của tình hình tội phạm trong những giai đoạn khác nhau tại chương 2

Phương pháp điều tra xã hội học: Phương pháp điều tra xã hội học được

sử dụng khi đánh giá cấp độ, tỉ lệ ẩn của tội phạm, dự báo một số vấn đề của tình hình tội phạm tại chương 2

Phương pháp chuyên gia: Phương pháp chuyên gia được sử dụng khi đánh giá tội phạm ẩn, nguyên nhân và điều kiện của tội phạm, dự báo tình hình tội phạm trong thời gian tới, các biện pháp phòng ngừa tội phạm tại chương 2

Bên cạnh đó luận văn còn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khác của Tội phạm học như phương pháp quy nạp và diễn dịch, phương pháp mô tả, phương pháp nghiên cứu hồ sơ vụ án trong nội dung chương những vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu; trong việc mô tả bức tranh về tình hình tội phạm, mô tả các đặc điểm nhân thân người phạm tội tại chương 2 cũng như nghiên cứu hồ sơ khi nghiên cứu nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội phạm này tại Quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo, học tập và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực khoa học pháp lý hình sự Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng để xây dựng các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình Bên cạnh đó, luận văn còn góp phần làm rõ hơn lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm trên một địa bàn cụ thể

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Dựa trên kết qủa nghiên cứu về thực trạng phòng ngừa các tội xâm phạm

sở hữu trên địa bàn quận Tân Bình- Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là những hạn chế còn tồn tại đã ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động này trong thời gian qua, luận văn có thể là tài liệu tham khảo để các chủ thể phòng ngừa tội phạm tham khảo, rút kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới

7 Cơ cấu

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục, Luận văn được cấu trúc thành 03 chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình các tội xâm

phạm sở hữu

Chương 2: Thực trạng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

trên địa bàn quận Tân Bình - Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Tăng cường phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH

CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU

1.1 Khái niệm, ý nghĩa của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm

sỡ hữu

1.1.1 Khái niệm các tội xâm phạm sở hữu

Các tội xâm phạm sở hữu quy định trong chương XIV Bộ luật hình sự năm 1999 là các tội được sát nhập từ các tội xâm phạm sở hữu xã hội chủ nghĩa quy định tại chương IV và các tội xâm phạm sở hữu của công dân quy định tại chương VI Bộ luật hình sự năm 1985

Về tội phạm, chương XIV quy định 13 tội danh phản ảnh đúng bản chất của tên chương là các tội xâm phạm sở hữu, một số tội tuy có xâm phạm sở hữu nhưng xuất phát từ bản chất của hành vi nên được nhà làm luật quy định ở các chương khác như: Tội tham ô; tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản được quy định tại Mục A Chương XXI các tội phạm về tham nhũng

Với cách hiểu tội phạm được quy định trong điều 8 BLHS 1999, có thể

hiểu các tội xâm phạm sở hữu được hiểu là những hành vi nguy hiểm cho xã hội

được quy định trong BLHS, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm đến quan hệ sở hữu của cơ quan, tổ chức và của cá nhân Các tội phạm này được quy đinh tại Chương XIV, từ Điều 133 đến Điều 145, cụ thể: Tội cướp tài sản (Điều 133), Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 134), Tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 135), Tội cướp giật tài sản (Điều 136), Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản (Điều 137), Tội trộm cắp tài sản (Điều 138), Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 139), Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 140), Tội chiếm giữ trái phép tài sản (Điều 141), Tội sử dụng trái phép tài sản (Điều 142), Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (Điều 143), Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hai nghiêm trọng đến tài sản (Điều 145)

Đặc điểm nổi bật của các tội xâm phạm sở hữu là có tính chất chiếm đoạt, nhưng không phải tội phạm nào có tính chất chiếm đoạt đều là tội xâm phạm sở

hữu Ngược lại tội xâm phạm sở hữu không nhất thiết có tính chất chiếm đoạt như các tội: chiếm giữ trái phép tài sản; sử dụng trái phép tài sản; huỷ hoại hoặc

cố ý làm hư hỏng tài sản; thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản và vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản không phải là các tội có tính chất chiếm đoạt

Đặc điểm pháp lý của các tội xâm phạm sở hữu:

- Khách thể của tội phạm: các tội này xâm phạm quyền chiếm hữu tài

sản, quyền sử dụng hoặc quyền định đoạt tài sản Những tài sản thuộc quyền sở hữu bao gồm: tài sản thuộc sở hữu nhà nước, tài sản thuộc sở hữu tập thể, tài sản đang tạm thời thuộc quyền quản lý của nhà nước, xí nghiệp quốc doanh, các hợp tác xã, tài sản công dân thuộc thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, vốn và tài sản khác trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế khác Mọi tài sản đều thể hiện dưới dạng vật, tiền, giấy tờ có giá trị tài sản

Mặt khách quan của các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu thể hiện bằng các hành vi sau đây:

+ Hành vi chiếm đoạt tài sản: là hành vi chuyển dịch vị trí pháp lý của tài sản trái pháp luật, chuyển dịch quyền sở hữu hợp pháp của chủ thể sang chủ thể khác không đúng pháp luật Hành vi chiếm đoạt được thực hiện bằng nhiều phương pháp, thủ đoạn khác nhau nhưng tất cả mọi hành vi chiếm đoạt đều thực hiện bằng phương pháp chủ động tích cực (phương pháp hành động), biến tài sản của người khác thành tài sản của mình

+ Hành vi chiếm giữ trái phép tài sản: là hành vi chiếm tài sản của chủ thể đã mất khả năng thực tế quản lý tài sản

+ Hành vi sử dụng trái phép tài sản: là trường hợp xâm phạm quyền sử dụng tài sản một cách trái phép, khai thác giá trị sử dụng của tài sản mà không được phép của chủ tài sản

+ Hành vi hủy hoại, làm hư hỏng tài sản, làm mất một phần hoặc toàn bộ giá trị tài sản

Dấu hiệu hậu quả tác hại trong yếu tố khách quan của các tội phạm xâm phạm tài sản là mức độ thiệt hại nguy hại quy ra tiền Để định tội cần chú ý coi trọng những quy định về giá trị tài sản bị gây thiệt hại, bị chiếm đoạt

- Mặt chủ quan các tội phạm xâm phạm quyền sở hữu: phần lớn các tội

phạm xâm phạm quyền sở hữu tài sản được thực hiện do hình thức lỗi cố ý, có một số tội được thực hiện do vô ý, như: tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản và tội cố ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản

- Chủ thể của các tội xâm phạm quyền sở hữu tài sản là bất kỳ người nào

có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định chung

Đa số các tội xâm phạm sở hữu là các tội được thực hiện do cố ý Trong

số 13 tội quy định trong chương XIV Bộ luật hình sự năm 1999, thì có tới 11 tội được thực hiện do cố ý, đó là các tội: Cướp tài sản; bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; cưỡng đoạt tài sản; cướp giật tài sản; công nhiên chiếm đoạt tài sản; trộm cắp tài sản; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản; chiếm giữ trái phép tài sản; sử dụng trái phép tài sản và huỷ hoại hoặc cố ý làm

hư hỏng tài sản Chỉ có hai tội được thực hiện do vô ý, đó là các tội: thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản và vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản

Về hình phạt: các tội này có hình phạt cải tạo không giam giữ, phạt tù từ sáu tháng đến tù chung thân, riêng tội Cướp tài sản có hình phạt cao nhất là tử hình (Điều 133 BLHS 1999)

1.1.2 Định nghĩa và ý nghĩa của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Liên quan đến định nghĩa phòng ngừa tội phạm, các nhà khoa học hiện nay tại Việt Nam nhìn chung đều thống nhất về định nghĩa phòng ngừa tình hình tội phạm, đó là việc sử dụng những biện pháp nhà nước và xã hội tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm nhằm hạn chế tiến tới loại trừ tình hình tội phạm ra khỏi xã hội [21,tr 276]

Trong các công trình này, lý luận về phòng ngừa tội phạm đã được đề cập khá rõ và nhìn chung không có sự khác biệt đáng kể giữa các nhà nghiên cứu Liên quan đến định nghĩa phòng ngừa tội phạm, đa số các tác giả khác thừa nhận phòng ngừa tội phạm là hoạt động nhằm ngăn ngừa trước và hoạt động chống sau khi tội phạm xảy ra

Qua việc tham khảo các quan điểm này kết hợp với định nghĩa các tội

xâm phạm sở hữu được trình bày tại phần 1.1, chúng tôi cho rằng: Phòng ngừa

tình hình các tội xâm phạm sở hữu là hoạt động sử dụng các biện pháp xã hội và nhà nước tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không để cho tình hình các tội xâm phạm sở hữu xảy ra và tiến hành những biện pháp kịp thời phát hiện, xử lý nhằm tiếp tục phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Với định nghĩa phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu này,

chúng tôi có thể xác định bản chất của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm

sở hữu có thể thể hiện ở hai nội dung:

Thứ nhất, phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu là việc áp dụng

các biện pháp mang tính xã hội tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không cho tội phạm xảy ra Các biện pháp mang tính xã hội này là những biện pháp nhằm bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho con người để con người không thực hiện hành vi phạm tội do thiếu thốn vật chất hay do hạn chế trong nhận thức; đó là các biện pháp về kinh tế xã hội, văn hóa xã hội, tâm lý xã hội, giáo dục…Về bản chất, các biện pháp này không mang tính cưỡng chế bắt buộc nên có thể được xây dựng và triển khai bởi nhiều chủ thể khác nhau, tuy nhiên phải tuân thủ theo các nguyên tắc của phòng ngừa tội phạm

Thứ hai, phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu còn là việc áp

dụng các biện pháp mang tính nhà nước (còn được gọi là biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước, các biện pháp mang tính bắt buộc) nhằm kịp thời phát hiện,

xử lý sau khi tội phạm xảy ra nhằm tiếp tục phòng ngừa tội phạm Các biện pháp này thực chất là các biện pháp được thực hiện trong quá trình phát hiện, khởi tố, truy tố, xét xử tội phạm từ các chủ thể là các cơ quan tiến hành tố tụng

Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu mang ý nghĩa quan trọng: Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ con người và mang tính nhân đạo sâu sắc Con người được bảo

vệ ở đây bao gồm người có nguy cơ phạm tội, người là nạn nhân của tội phạm

và cả cộng đồng xã hội Phòng ngừa tội phạm tốt, có hiệu quả tức là ngăn ngừa trước không cho một người thực hiện hành vi phạm tội, không để họ phải bị những hạn chế về quyền con người khi chấp hành hình phạt (thậm chí bị mất quyền sống khi bị áp dụng hình phạt tử hình) Nói cách khác, khi phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu đạt hiệu quả thì mọi người trong xã hội có điều kiện được hưởng các quyền tự do, có điều kiện hưởng thụ các giá trị vật chất và tinh thần vì những thiệt hại do các tội phạm này gây ra cho xã hội đã bị hạn chế tối

đa

+ Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu có ý nghĩa quan trọng

về mặt kinh tế Phòng ngừa tội phạm không để cho tội phạm xảy ra sẽ hạn chế thấp nhất những thiệt hại do tội phạm gây ra cho nạn nhân trực tiếp của tội phạm

và những thiệt hại khác về kinh tế Điều này thể hiện ở những chi phí mà Nhà nước phải bỏ ra cho hoạt động phát hiện, xử lý tội phạm, những chi phí trong quá trình thi hành án Số tiền dùng phục vụ cho công tác tố tụng sẽ có ý nghĩa tích cực nếu được đầu tư vào các hoạt động an sinh xã hội, giải quyết các vấn đề

về cơ sở vật chất hạ tầng, tình trạng thất nghiệp, nâng cao đời sống vật chất tinh thần của người dân

+ Phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu có ý nghĩa trong việc đảm bảo trật tự an toàn xã hội Phòng ngừa tốt không để cho tội phạm xảy ra hoặc hạn chế thấp nhất tình trạng phạm tội sẽ khiến cho hoạt động tổ chức quản lý xã hội được dễ dàng hơn, các chủ thể quản lý xã hội sẽ không bị rơi vào tình trạng căng thẳng đối phó với tội phạm và nhất là người dân sẽ được sống trong môi trường trong lành, an toàn hơn

+ Phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu có ý nghĩa trong việc bảo đảm uy tín của Đảng, Nhà nước ta trong quan hệ đối nội và đối ngoại Phòng ngừa tội phạm là nghĩa vụ của tất cả mọi người trong xã hội nhưng các cơ quan nhà nước

là chủ thể giữ vai trò chuyên trách và thường xuyên nên hiệu quả của phòng ngừa sẽ phản ánh năng lực của các cơ quan nhà nước và ảnh hưởng đến và uy tín của Đảng và nhà nước trong việc lãnh đạo, quản lý đất nước

1.2 Mục đích, các nguyên tắc của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.2.1 Mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu xuất phát từ mục đích của phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung, đó là:

- Hạn chế, xóa bỏ nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm,

ngăn ngừa không cho tình hình các tội xâm phạm sở hữu xảy ra

Định nghĩa phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu đã nêu rõ, phòng ngừa tình hình tội phạm là việc tác động vào nguyên nhân và điều kiện nhằm giảm bớt và tiến tới loại trừ tội phạm, do đó, mục đích được xem là quan trọng nhất của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu Mụch đích này của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu phù hợp với Chỉ thị số 48/CT/TW “về tăng cường sự lạnh đạo của Đảng đối với công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới” trong đó đã chỉ rõ: “trong thời gian tới công tác phòng chống tội phạm phải kiềm chế, làm giảm các loại tội phạm, nhất là các loại tội phạm nghiêm trọng, tội phạm mới, tạo môi trường lành mạnh phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ cuộc sống hạnh phúc và bình yên của nhân dân” Để tác động, xóa bỏ nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu, vấn đề quan trọng là xác định nguyên nhân và điều kiện của tình hình các tội xâm phạm sở hữu và sử dụng các biện pháp tác động triệt tiêu các nguyên nhân và điều kiện đó Về mặt lý luận, nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm là sự tương tác giữa các hiện tượng và quá trình xã hội, trong đó tình hình tội phạm được xem là kết quả của sự tương tác của những hiện tượng và quá trình xã hội, cụ thể như các quan hệ kinh tế xã hội, văn hóa xã hội, tâm lý xã hội, quản lý xã hội, giáo dục, pháp luật… Để tác động, triệt tiêu các mâu thuẫn về xã hội này cần sự phát hiện, thừa nhận những mặt trái, những mâu thuẫn của các hiện tượng xã hội nói trên, đồng thời xây dựng các chiến lược, phương án đấu tranh ngắn hạn và dài hạn nhằm xóa bỏ các nguyên nhân và điều kiện này nhằm hướng tới mục tiêu ngăn ngừa tội phạm

Các biện pháp tác động vào các mâu thuẫn xã hội này chủ yếu là những biện pháp cũng mang tính xã hội, tức là những biện pháp nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của con người, để họ không đi vào con đường phạm tội do các nhu cầu cần thiết không được bảo đảm

Tuy nhiên, mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

là triệt tiêu nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội xâm phạm sở hữu, do đó ngoài việc xóa bỏ nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm, mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu còn là hạn chế, xóa bỏ nguyên nhân và điều kiện đặc trưng của nhóm tội phạm sở hữu.Vấn đề đặt ra là nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội phạm sở hữu là gì? Trên tinh thần kế thừa các vấn đề lý luận về nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội phạm, chúng tôi cho rằng tác động vào nguyên nhân và điều kiện của nhóm tội xâm phạm sở hữu ngoài việc tác động vào các hiện tượng và quá trình xã hội thì còn phải tác động vào các nguyên nhân và điều kiện của các tội phạm cụ thể trong nhóm tội phạm về sở hữu, đó là các xóa bỏ các đặc điểm tiêu cực của cá nhân người phạm tội và xóa bỏ, loại trừ các tình huống hỗ trợ cho tội phạm cụ thể đó xảy ra Có như vậy thì mục đích phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu mới đạt được như mong muốn

- Ngăn chặn kịp thời, không để xảy ra các hành vi phạm tội mới Xuất

phát từ định nghĩa phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu đã trình bày, phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu không chỉ là tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm mà mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu còn nhằm kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội mới Kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội mới có thể hiểu theo các nghĩa sau:

Thứ nhất, ngăn chặn hành vi phạm tội mới là ngăn chặn hành vi của

người có nguy cơ phạm tội khi người này đã hình thành động cơ phạm tội, lên

kế hoạch chuẩn bị phạm tội Để ngăn chặn hành vi phạm tội này, vấn đề quan trọng là chủ thể phòng ngừa phải kịp thời phát hiện những biểu hiện tâm lý tiêu cực của người phạm tội, kịp thời áp dụng những biện pháp nhằm triệt tiêu những

tâm lý tiêu cực đó; hoặc chủ thể phòng ngừa tội phạm kịp thời phát hiện sự chuẩn bị thực hiện hành vi phạm tội của cá nhân thông qua các biểu hiện như sửa soạn công cụ, phương tiện, tập họp đồng phạm… Mục đích của phòng ngừa tội phạm trong trường hợp này là ngăn ngừa không để cho hành vi phạm tội xảy

ra – không thể hiện thực hóa hành vi phạm tội dù đã tồn tại ý định, động cơ phạm tội, mặc dù cá nhân đã có kế hoạch để thực hiện hành vi phạm tội, do đó

để đạt được mục đích này, đòi hỏi các chủ thể phải có mối quan hệ gần gũi với người phạm tội (như mối quan hệ gia đình, huyết thống, bạn bè, công việc…) hoặc các cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát, quản lý các đối tượng có nguy cơ phạm tội cao

Thứ hai, ngăn chặn hành vi phạm tội mới là việc kịp thời phát hiện, xử lý

người đã thực hiện hành vi phạm tội để họ tiếp tục không phạm tội mới và răn

đe những người khác trong xã hội không thực hiện hành vi phạm tội về sở hữu Các biện pháp được áp dụng nhằm đạt được mục đích này là các biện pháp mang tính cưỡng chế bắt buộc được áp dụng bởi các chủ thể là các cơ quan tiến hành tố tụng hoặc một số chủ thể khác (trong trường hợp bắt tội phạm quả tang)

1.2.2 Các nguyên tắc của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu là hoạt động khó khăn và phức tạp và có khả năng ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của nhiều người nên cần tuân thủ những nguyên tắc nhất định nhằm bảo đảm cho hoạt động phòng ngừa nhóm tội này không vi phạm quyền con người và đạt hiệu quả cao Theo chúng tôi, phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu cần tuân thủ các nguyên tắc: nguyên

tắc pháp chế, nguyên tắc nhân đạo, nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc cụ thể hóa

- Nguyên tắc pháp chế trong hoạt động phòng ngừa tình hình các tội

xâm phạm sở hữu được hiểu là hoạt động phòng ngừa các tội phạm này phải tuân thủ các quy định của pháp luật Các quy định của pháp luật ở đây được hiểu

là các quy định của Hiến pháp, các văn bản luật và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đến hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu Xuất

phát từ tính nguy hiểm của tình hình các tội xâm phạm sở hữu, có thể thấy là hiện đang có tâm lý từ phía các chủ thể là muốn nhanh chóng hạn chế, loại trừ các tội xâm phạm sở hữu ra khỏi xã hội Tâm lý này của các chủ thể phòng ngừa tội phạm sẽ có thể dẫn đến những nguy cơ vi phạm pháp luật trong việc triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa; do đó, tuân thủ nguyên tắc pháp chế là yêu cầu đầu tiên và quan trọng nhất khi phòng ngừa tội phạm nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của những người có liên quan Để nguyên tắc pháp chế được tuân thủ trong hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu thì yêu cầu các quy định của pháp luật về phòng ngừa tội phạm được hoàn thiện; bên cạnh đó, ý thức tuân thủ các quy định pháp luật từ các chủ thể phòng ngừa tội phạm cũng giữ vai trò rất quan trọng Các biện pháp phòng ngừa cũng như các chủ thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm phải tuân thủ các quy định của pháp luật nhằm mục đích bảo vệ pháp chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người chịu sự tác động của các biện pháp phòng ngừa, đảm bảo cho họat động phòng ngừa tội phạm đạt hiệu quả

- Nguyên tắc nhân đạo trong hoạt động phòng ngừa tình hình các tội

xâm phạm sở hữu được hiểu là các biện pháp phòng ngừa các tội phạm này không nhằm làm tổn thương con người mà phải hướng con người tới cuộc sống tốt đẹp hơn Con người được đề cập ở đây có thể là bị can, bị cáo, người phạm tội, những người khác chịu sự tác động từ các biện pháp phòng ngừa tội phạm Xét cho cùng, mục đích của phòng ngừa tội phạm là nhằm bảo vệ con người, chính vì vậy khi phòng ngừa tội phạm, các chủ thể phòng ngừa không được sử dụng các biện pháp nhằm gây tổn thương đến con người Khi triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu, chủ thể phòng ngừa tội phạm vì mục đích phòng ngừa tội phạm có thể sẽ áp dụng các biện pháp vô tình gây tổn thương đến bị can, bị cáo, người phạm tội, nạn nhân trực tiếp và những người là nạn nhân gián tiếp của tội phạm Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc nhân đạo trong hoạt động phòng ngừa tội phạm có ý nghĩa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của những người có liên quan, bảo đảm tính nhân đạo xã hội chủ

nghĩa của nhà nước ta trong hoạt động phòng ngừa tội phạm và nhằm hướng đến mục đích chung nhất là nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa tội phạm, bảo

vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của con người

- Nguyên tắc dân chủ trong hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở

hữu được hiểu là hoạt động phòng ngừa phải có sự tham gia của toàn thể các tầng lớp, lực lượng trong xã hội, đặc biệt là quần chúng nhân dân Phòng ngừa tội phạm thực chất là hoạt động quản lý xã hội, mà hoạt động này muốn đạt hiệu quả cần phải có sự tham gia của toàn xã hội Các tội xâm phạm sở hữu có liên quan mật thiết đến vấn đề về đặc điểm dân cư, văn hóa của từng khu vực dân cư, chính vì vậy phòng ngừa các tội phạm này phải được sự hưởng ứng, tham gia rộng rãi từ phía người dân thì mới có thể đạt hiệu quả như mong muốn Do đó,

để nguyên tắc này được áp dụng trong thực tế thì cần thiết phải có sự ghi nhận nội dung này trong các quy định của pháp luật về phòng ngừa các tội xâm phạm

sở hữu, bên cạnh đó, cần phải nhận thức rằng các chủ thể phòng ngừa tội phạm

là quần chúng nhân dân là lực lượng đông đảo nhất nhưng không có công cụ, phương tiện nhằm đấu tranh trực tiếp với tội phạm cho nên quần chúng nhân dân cần được sự hướng dẫn, tạo điều kiện từ các chủ thể chuyên trách là cơ quan nhà nước trực tiếp áp dụng các biện pháp phòng ngừa hay phát hiện, xử lý tội phạm Việc thực hiện, tuân thủ nguyên tắc dân chủ trong hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu nhằm phát huy được hết sức mạnh của các tầng lớp nhân dân trong xã hội trong hoạt động phòng ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra và kịp thời phát hiện tội phạm, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa tội phạm

- Nguyên tắc cụ thể hóa trong hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở

hữu được hiểu là phòng ngừa các tội phạm này phải được tiến hành cụ thể phù hợp với những đặc điểm nhân thân của người chịu sự tác động bởi các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt là phải tùy thuộc vào khu vực địa lý, đặc điểm lịch sử, tự nhiên, xã hội, dân cư người đó đang sinh sống Nói cách khác, nguyên tắc này

thể hiện ở hai khía cạnh: Thứ nhất, phòng ngừa các tội phạm này phải được tiến

hành cụ thể đối với các đối tượng có nhân thân khác nhau Tùy thuộc vào độ tuổi, trình độ học vấn, nghề nghiệp, đặc biệt là đối với các đối tượng có nguy cơ

phạm tội cao như người chưa thành niên, người không có nghề nghiệp, người có nhân thân xấu, người có tiền án, tiền sự, người nghiện ma túy… thì cần được áp dụng những biện pháp phòng ngừa riêng biệt, khác với những người bình

thường trong xã hội Thứ hai, ở mỗi địa phương sẽ có thể tồn tại những đặc điểm

đặc trưng về tự nhiên, xã hội có ảnh hưởng đến tình hình các tội xâm phạm sở hữu, các nguyên nhân và điều kiện của tội phạm Chính vì vậy, tương ứng với những đặc điểm về tự nhiên và xã hội này mà chủ thể phòng ngừa cần thiết kế,

áp dụng các biện pháp phòng ngừa tội phạm cho phù hợp với hoàn cảnh của mỗi địa phương, nói cách khác, phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu phải căn cứ vào thực tiễn tình hình tội phạm (trong đó có thực tiễn nhân thân người phạm tội), thực tiễn tự nhiên, xã hội (lịch sử, dân cư, kinh tế, văn hóa, giáo dục) và thực tiễn khả năng của chủ thể phòng ngừa tội phạm Để áp dụng được nguyên tắc này khi thiết kế các biện pháp phòng ngừa, các chủ thể phòng ngừa sẽ nghiên cứu kỹ đối tượng chịu sự tác động cũng như những điều kiện xã hội như kinh tế, văn hóa, phong tục vùng miền mà đối tượng đó đang sống để có các biện pháp tác động phù hợp Ý nghĩa quan trọng nhất của nguyên tắc này là nhằm bảo đảm hiệu quả cho hoạt động phòng ngừa tội phạm

1.3 Các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Chủ thể phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu là những người và tổ chức tham gia phòng ngừa các tội phạm này một cách thường xuyên và có hệ thống Chủ thể phòng ngừa các tội phạm này bao gồm chủ thể lãnh đạo quá trình phòng ngừa mà còn chủ thể thực hiện quá trình phòng ngừa tội phạm Với cách hiểu này, chủ thể phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu bao gồm:

- Chủ thể lãnh đạo hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu:

Chủ thể lãnh đạo hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu hiện nay tại Việt Nam là Đảng Cộng sản Việt Nam Với vai trò là tổ chức chính trị duy nhất lãnh đạo xã hội (Điều 4 Hiến pháp 2013), Đảng Cộng sản Việt Nam phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu thông qua việc định hướng phòng chống tội phạm nói chung, trong đó có các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu trong từng giai đoạn, định hướng hoàn thiện cơ cấu tổ chức các cơ quan đấu tranh

phòng chống tội phạm, thông qua các Nghị quyết của Đảng Bên cạnh đó, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong hoạt động phòng ngừa nhóm tội phạm này còn thể hiện ở sự tiên phong, giữ vai trò nòng cốt trong hoạt động phòng ngừa tội phạm của các Đảng viên

- Chủ thể thực hiện hoạt động phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu:

Quá trình phòng ngừa tội phạm bao gồm khâu ban hành các quy định của pháp luật đến khâu triển khai thực hiện các quy định của pháp luật, do đó chủ thể phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu bao gồm các chủ thể ban hành pháp luật phòng ngừa tội phạm và chủ thể triển khai thi hành các quy định pháp luật phòng ngừa tội phạm

 Chủ thể ban hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu: Chủ thể ban hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu bao gồm Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp

(1) Quốc hội:

Là cơ quan quyền lực nhà nước duy nhất có quyền lập Hiến và lập pháp, Quốc hội là chủ thể phòng ngừa tội phạm có vai trò trong việc ban hành các luật điều chỉnh hoạt động phòng ngừa các tội phạm như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự… Ngoài ra, Quốc hội còn có vai trò trong việc kiểm tra giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, của cán bộ nhằm phòng ngừa các hành vi phạm tội, tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật nói chung, trong đó có pháp luật về phòng chống các tội xâm phạm sở hữu (Điều 1 Luật Tổ chức Quốc hội 2014)

(2) Hội đồng nhân dân các cấp:

Là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, Hội đồng nhân dân các cấp

có vai trò phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu thể hiện trong việc quyết định những chủ trương, biện pháp kinh tế xã hội quan trọng để cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân nhằm phòng ngừa tội phạm (Điều 1 Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003) Bên cạnh đó, thông qua Nghị quyết trong các kỳ họp, Hội đồng nhân dân quyết định ban hành các văn

bản pháp luật về phòng ngừa tội phạm ở địa phương, đồng thời kiểm tra giám sát các cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương để phòng ngừa các hành vi phạm tội

 Chủ thể triển khai, thi hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm

sở hữu:

Chủ thể triển khai thi hành pháp luật phòng ngừa tội phạm bao gồm Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan hành chính nhà nước, các cơ quan tiến hành tố tụng, các tổ chức và các cá nhân, công dân

(3) Chính phủ:

Chính phủ có vai trò phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu thông qua triển khai thi hành các quy định của pháp luật thông qua việc ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện pháp luật phòng ngừa tội phạm do Quốc hội ban hành; triển khai các biện pháp mang tính xã hội như xây dựng và thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục , trong toàn quốc gia nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân nhằm phòng ngừa tội phạm Bên cạnh đó, Chính phủ còn có vai trò lãnh đạo hoạt động phòng chống tội phạm các tội xâm phạm sở hữu thông qua Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống tội phạm, xây dựng chương trình quốc gia phòng chống các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu (Điều 14 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2001)

(4) Uỷ ban nhân dân các cấp:

Ủy ban nhân dân các cấp là cơ quan hành chính nhà nước có nhiệm vụ triển khai các chương trình phòng ngừa các tội phạm các tội xâm phạm sở hữu của Chính phủ, triển khai thực hiện các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân các cấp về các chương trình phòng ngừa tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu tại địa phương Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân các cấp còn xây dựng và triển khai

kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục ở địa phương nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân có tác dụng phòng ngừa tội phạm; xây dựng các chương trình kế hoạch, lãnh đạo hoạt động phòng ngừa các tội phạm

về các tội xâm phạm sở hữu ở địa phương Các cơ quan hành chính nhà nước chuyên môn:

Các cơ quan hành chính nhà nước bao gồm các Bộ, Sở, Phòng…từ trung ương đến địa phương Tùy vào chức năng, nhiệm vụ của mình, các chủ thể này tiến hành hoạt động triển khai, thi hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm

sở hữu trong phạm vi toàn quốc hay trong từng địa phương nhất định Hình thức của hoạt động triển khai, thi hành pháp luật phòng ngừa các tội được quy định tại Điều 194 BLHS thể hiện thông qua việc hướng dẫn thi hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu hoặc thông qua việc xây dựng, triển khai các biện pháp phát triển kinh tế, văn hóa cho người dân nhằm tạo cơ sở cho phòng ngừa tội phạm trên thực tế

(6) Các cơ quan tiến hành tố tụng:

Các cơ quan tiến hành tố tụng bao gồm cơ quan công an, Viện kiểm sát, Tòa án

Cơ quan công an là lực lượng nòng cốt trong việc bảo vệ an ninh quốc gia

và trật tự xã hội (Điều 4 Luật CAND 2005) cho nên cơ quan công an có vai trò tham mưu cho Đảng, Nhà nước trong việc hoạch định các chương trình phòng chống tội phạm, trong đó có các tội phạm về sở hữu; trực tiếp tham gia hoạt động phòng chống các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu thông qua chức năng nhiệm vụ của mình như kịp thời phát hiện, điều tra, khởi tố vụ án, khởi tố

bị can; là chủ thể giữ vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, tạo điều kiện cho các chủ thể khác, nhất là quần chúng nhân dân tham gia vào hoạt động phòng chống các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu

Viện kiểm sát là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp (Điều 1 Luật Tổ chức VKSND 2002) có vai trò trong việc phối hợp với các chủ thể khác xây dựng, triển khai các chương trình phòng chống các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu, thực hiện việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật phòng chống các tội xâm phạm sở hữu, thống kê các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu và đưa ra những kiến nghị về các biện pháp phòng ngừa tội phạm Bên cạnh đó, Viện kiểm sát có vai trò trực tiếp trong việc kiểm sát hoạt động điều tra các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu, thực hiện chức

năng truy tố và buộc tội trong hoạt động xét xử các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu

Với chức năng là xét xử (Điều 1 Luật Tổ chức TAND 2002) TAND các cấp có vai trò phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu thông qua hoạt động xét xử các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu để phòng ngừa riêng

và phòng ngừa chung cho toàn xã hội, giám sát hoạt động thi hành án đối với người phạm tội Ngoài ra, TAND các cấp còn có vai trò trong việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phối hợp với các chủ thể khác xây dựng và triển khai các kế hoạch phòng chống tội phạm, trong đó có các tội xâm phạm sở hữu

(7) Các tổ chức và các cá nhân, công dân:

Các tổ chức có vai trò phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu bao gồm các tổ chức chính trị, tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức kinh tế… Các tổ chức này tham gia phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu thông qua việc giáo dục, kiểm tra, giám sát cán bộ, nhân viên thuộc tổ chức

đó thực hiện các biện pháp phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu, cung cấp thông tin, tài liệu có ý nghĩa phòng ngừa tội phạm nói chung, trong đó có các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu cho các cơ quan chức năng, phối hợp với các chủ thể khác thực hiện các chương trình phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu

Các cá nhân công dân tham gia vào hoạt động phòng ngừa các tội phạm

về các tội xâm phạm sở hữu thông qua việc phát hiện và tố giác tội phạm, giúp

đỡ những người có tiền án tiền sự tại địa phương cải tạo hòa nhập cộng đồng, tích cực hưởng ứng các chương trình kế hoạch phòng ngừa các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu từ các cơ quan chức năng, đặc biệt là có vai trò quan trọng trong việc quản lý các thành viên trong gia đình không thực hiện các hành vi phạm tội nói chung, trong đó có các tội phạm về các tội xâm phạm sở hữu

1.4 Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.4.1 Nội dung phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Nội dung phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu là tất cả các vấn

đề, các khía cạnh cần tiến hành các hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu Nội dung phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu thể hiện:

Nội dung thứ nhất: Phòng ngừa tìnhh hình các tội xâm phạm sở hữu là

việc áp dụng các biện pháp mang tính xã hội tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không cho tội phạm xảy ra Các biện pháp mang tính xã hội này là những biện pháp nhằm bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần cho con người để con người không thực hiện hành vi phạm tội do thiếu thốn vật chất hay do hạn chế trong nhận thức, đó là các biện pháp về kinh tế xã hội, văn hóa xã hội, tâm lý xã hội, giáo dục…Về bản chất, các biện pháp này không mang tính cưỡng chế bắt buộc nên có thể được xây dựng và triển khai bởi nhiều chủ thể khác nhau, tuy nhiên phải tuân thủ theo các nguyên tắc của phòng ngừa tội phạm Như vậy, các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm

sở hữu chủ yếu tác động đến các quan hệ xã hội như quan hệ về kinh tế, quản lý, giáo dục, lập pháp , làm vô hiệu hóa khả năng làm phát sinh các tội phạm về sở hữu Mặt khác, phòng ngừa tình hình nhóm tội này cũng cần kết hợp giáo dục, giúp đỡ các thành viên trong cộng đồng, hướng họ đến một cuộc sống đầy đủ về vật chất và lành mạnh về tinh thần nhằm ngăn ngừa hành vi phạm tội

Nội dung thứ hai: Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu còn là

việc áp dụng các biện pháp mang tính nhà nước (còn được gọi là biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước, các biện pháp mang tính bắt buộc) nhằm kịp thời phát hiện, xử lý sau khi tội phạm xảy ra nhằm tiếp tục phòng ngừa tội phạm Các biện pháp này thực chất là các biện pháp được thực hiện trong quá trình phát hiện, khởi tố, truy tố, xét xử tội phạm từ các chủ thể là các cơ quan tiến hành tố tụng Xuất phát từ tình hình thực tế là không phải lúc nào việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa xã hội cũng mang lại hiệu quả như mong muốn và biểu hiện cụ thể là vẫn có tội phạm xảy ra Do vậy, trong trường hợp có loại tội phạm xảy ra thì việc truy cứu trách nhiệm hình sự là rất cần thiết Phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu bằng việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn,

tiến hành đúng các thủ tục tố tụng và việc áp dụng các biện pháp trách nhiệm hình sự sẽ ngăn ngừa chính người đó không tiếp tục phạm tội và ngăn ngừa những người khác trong xã hội không phạm tội Khi áp dụng trách nhiệm hình

sự mà cụ thể là hình phạt thì sự tổn thất mà người phạm tội phải gánh chịu sẽ lớn hơn so với những gì có được từ việc phạm tội và đây là một cách thức nhằm kiểm soát tội phạm Như vậy, mặc dù hình phạt không phải là biện pháp xử lý duy nhất đối với các tội phạm về sở hữu, tuy nhiên hình phạt là biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm cho hiệu quả phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

1.4.2 Các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu

Phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu là tổng hợp các biện pháp khác nhau tùy thuộc vào các tiêu chí phân loại Nếu như căn cứ vào bản chất phòng

ngừa, các biện pháp phòng ngừa nhóm tội phạm này bao gồm các biện pháp

mang tính xã hội nhằm ngăn ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra và các biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước nhằm phát hiện, xử lý sau khi tội phạm

xảy ra; tuy nhiên nếu căn cứ vào tính chất của các biện pháp tác động thì các

biện pháp này có thể được phân loại thành các biện pháp về kinh tế - xã hội, các biện pháp về văn hóa, giáo dục, tâm lý xã hội, các biện pháp về tổ chức - quản lý

xã hội, các biện pháp về pháp luật… Biện pháp kinh tế xã hội được hiểu là những biện pháp tác động vào các chính sách phát triển kinh tế xã hội của nhà nước, địa phương nhằm phát triển nền kinh tế, giải quyết việc làm, nâng cao đời sống vật chất của người dân, phòng ngừa tình trạng con người phạm tội vì không được đáp ứng nhu cầu vật chất tối thiểu Biện pháp tâm lý - văn hóa xã hội là những biện pháp tác động vào thế giới tinh thần của con người, giúp con người nhận thức được tính nguy hiểm của hành vi phạm tội về các tội xâm phạm sở hữu, định hướng cho con người những định hướng giá trị, những nhu cầu tinh thần lành mạnh làm nền tảng cho quá trình hình thành ý thức pháp luật đúng đắn, đặc biệt là làm thay đổi nhận thức đề cao lối sống hưởng thụ, lối sống đề cao nhu cầu vật chất của bộ phận người trong xã hội Biện pháp tổ chức - quản

lý xã hội là biện pháp tăng cường tổ chức quản lý khu vực dân cư, nhất là khu vực tập trung nhiều tệ nạn xã hội, những khu vực có nhiều người có tiền án, tiền

sự Biện pháp pháp luật là biện pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan đến phòng chống các tội xâm phạm sở hữu, đặc biệt là là các quy định của pháp luật hình sự, tố tụng hình sự, thi hành án đối với các tội xâm phạm sở hữu

Ngoài ra, căn cứ vào chủ thể chịu sự tác động của các biện pháp: các biện

pháp phòng ngừa nhóm tội phạm này bao gồm những biện pháp áp dụng cho tất

cả mọi người trong xã hội, biện pháp áp dụng cho những người có nhân thân đặc biệt, biện pháp phòng ngừa đối với người đã phạm tội, biện pháp phòng ngừa đối với những người có nhân thân khác nhau như người chưa thành niên, người thất nghiệp Biện pháp áp dụng cho tất cả mọi người trong xã hội chủ yếu là những biện pháp mang tính xã hội như phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất tinh thần, tăng cường tuyên truyền, giáo dục, hoàn thiện hệ thống pháp luật , nhằm ngăn ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra Biện pháp phòng ngừa áp dụng cho những đối tượng có nhân thân đặc biệt như người nghiện ma túy, người có biểu hiện vi phạm đạo đức, người có tiền án , là những biện pháp vừa mang tính xã hội nhưng cũng vừa mang tính răn đe, cưỡng chế nhằm ngăn ngừa các đối tượng này thực hiện những hành vi phạm tội nói chung

và các tội phạm về sở hữu nói riêng Biện pháp áp dụng cho người đã phạm tội

là những biện pháp mang tính nghiệp vụ do các chủ thể là cơ quan nhà nước áp dụng trên cơ sở các quy định của pháp luật liên quan đến việc áp dụng trách nhiệm hình sự, thi hành án… Các biện pháp này ngoài mục đích trừng trị người phạm tội còn mục đích phòng ngừa người đó không tái phạm và phòng ngừa những người khác trong xã hội không phạm tội Như vậy ở cách phân chia này thì các biện pháp phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu bao gồm cả những biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước lẫn những biện pháp mang tính xã hội

Bên cạnh đó, nếu căn cứ vào địa bàn, lĩnh vực cần phòng ngừa, các biện

pháp phòng ngừa có thể bao gồm những biện pháp áp dụng trong cả nước hoặc tại một khu vực, địa phương nhất định hay trong những ngành nghề khác nhau

Những biện pháp áp dụng trong cả nước, toàn lãnh thổ là những biện pháp tác động đến tất cả mọi người đang sinh sống trong toàn lãnh thổ, quốc gia Biện pháp phòng ngừa áp dụng trong từng địa phương là những biện pháp phòng ngừa phù hợp với những đặc điểm địa lý, dân cư của từng vùng có liên quan đến các tội xâm phạm sở hữu như vùng đô thị đông dân, khu vực giáp ranh có địa hình phức tạp Các biện pháp phòng ngừa ở những khu vực dân cư này có thể là những biện pháp phòng ngừa chung cho toàn quốc gia kết hợp với những biện pháp đặc thù cho khu vực đó, tuy nhiên các biện pháp đặc thù này phải thống nhất với các biện pháp phòng ngừa trong toàn lãnh thổ và đặc biệt phải tuân thủ

nghiêm túc các nguyên tắc của hoạt động phòng ngừa tội phạm

Tóm lại, phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu được tiến hành trên cơ sở

áp dụng gồm nhiều loại biện pháp khác nhau, được tiến hành bởi những chủ thể khác nhau dựa trên những nguyên tắc nhất định; là một chỉnh thể bao gồm nhiều

bộ phận hợp thành cho nên hoạt động này không là nhiệm vụ của riêng biệt của một chủ thể, một địa bàn hay một quốc gia mà cần có sự phối hợp, thống nhất và đặc biệt phải gắn liền với hoạt động hợp tác quốc tế trong phòng ngừa tội phạm

Kết luận Chương 1

Trong phạm vi các vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu, chúng tôi đã tập trung vào giải quyết một số nội dung chính trên

cơ sở định nghĩa “phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu”, đó là “hoạt

động sử dụng các biện pháp xã hội và nhà nước tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không để cho tình hình các tội xâm phạm sở hữu xảy ra và tiến hành những biện pháp kịp thời phát hiện, xử lý nhằm tiếp tục phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu” Với

định nghĩa này chúng tôi xác định bản chất của hoạt động phòng ngừa tội phạm

là việc áp dụng các biện pháp xã hội tác động vào nguyên nhân và điều kiện của tội phạm nhằm ngăn ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra đồng thời áp dụng các biện pháp nhà nước (mang tính cưỡng chế) kịp thời phát hiện, phát hiện tội phạm nhằm tiếp tục phòng ngừa tội phạm Xuất phát từ bản chất của hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm, hoạt động phòng ngừa tình hình các

tội xâm phạm sở hữu có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo vệ con người (tính nhân đạo), trong việc phát triển kinh tế và trong việc đảm bảo trật tự xã hội, nâng cao uy tín của nhà nước ta trong quan hệ đối nôi và đối ngoại Tuy hoạt động phòng ngừa tội phạm có ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống nhưng không vì thế mà hoạt động này được tiến hành tùy tiện mà phải tuân thủ theo những nguyên tắc nhất định, đặc biệt là các nguyên tắc pháp chế, nguyên tắc dân chủ, nguyên tắc nhân đạo, nguyên tắc cụ thể hóa Để tiến hành hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu, các chủ thể phòng ngừa phải tiến hành các biện pháp phòng ngừa tội phạm cụ thể Trên thực tế, các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu bao gồm các chủ thể là chủ thể ban hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu, chủ thể triển khai, thi hành pháp luật phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu Các chủ thể này có thể áp dụng nhiều biện pháp phòng ngừa khác nhau, tùy theo các tiêu chí khác nhau, ví dụ nếu như căn cứ vào bản chất phòng ngừa, các biện pháp phòng ngừa nhóm tội phạm này bao gồm các biện pháp mang tính xã hội nhằm ngăn ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra và các biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước nhằm phát hiện, xử lý sau khi tội phạm xảy ra; tuy nhiên nếu căn cứ vào tính chất của các biện pháp tác động thì các biện pháp này có thể được phân loại thành các biện pháp về kinh tế - xã hội, các biện pháp về văn hóa, giáo dục, tâm lý xã hội, các biện pháp về tổ chức - quản lý xã hội, các biện pháp về pháp luật… Các vấn đề

lý luận về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu này là cơ sở để chúng tôi đánh giá thực trạng phòng ngừa tình hình các tội phạm này trên thực tế, từ đó

để kiến nghị các biện pháp tăng cường hoạt động này trên thực tế, nâng cao hiệu quả phòng ngừa nhóm tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂN BÌNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu được hiểu là thực trạng hiểu biết của các chủ thể về phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung, trong đó có phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu, sự hiểu biết, đánh giá tầm quan trọng của hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu, sự đánh giá của các chủ thể về các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình thể hiện:

- Các chủ thể đã nhận thức được tầm quan trọng của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu và đã thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa tội phạm trên thực tế Nhận thức này trước hết thể hiện ở việc Quận ủy, UBND Quận Tân Bình đã đề ra những kế hoạch, chủ trương, phong trào để triển khai thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết, Quyết định của Đảng vàNhà nước như: Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ chính trị về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới”; Chỉ thị

số 09-CT/TW ngày 01/12/2011 của Ban Bí thư Trung ương về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trong tình hình mới”; Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về “Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020"; Nghị quyết số 09/1998/NQ-CP ngày 31/7/1998 của Chính phủ về “Tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới”; Quyết định số 138/1998/QĐ-TTg ngày 31/7/1998 của Thủ tướng Chính phủ về “Phê duyệt Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm và thành lập Ban chỉ đạo chương trình quốc gia phòng chống tội phạm”; Chỉ thị số 37/2004/CT-TTg ngày 08/11/2004 của Thủ tướng Chính phủvề “Công tác phòng, chống tội phạm” Trên tinh thần chỉ đạo đó, để thực hiện tốt những

công tác được đề ra, Quận ủy, UBND quận Tân Bình cũng như các ban ngành khác cũng đã ban hành các văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện Chương trình hành động số 04-CTr/TU ngày 31/12/2010 của Ban Thường vụ Thành ủy về thực hiện Chỉ thị 48-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, qua đó chỉ đạo, phối hợp với các ngành, các cấp chuẩn bị nội dung, chương trình, kế hoạch, biện pháp triển khai và tổ chức thực hiện

- Mặc dù đã có nhiều tiến bộ về nhận thức, tuy nhiên ý thức phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình còn chưa cao, thể hiện ở thực tế là tình hình tội phạm về sở hữu còn nguy hiểm, gây thiệt hại nhiều về tinh thần, vật chất của nạn nhân và xã hội Nhiều vụ phạm tội về sở hữu xảy ra công khai giữa chốn đông người nhưng chưa bị bắt giữ và xử lý dẫn đến tâm lý hoang mang, lo sợ cho người dân Theo số liệu thống kê từ Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Tân Bình là một trong những địa bàn có số vụ phạm tội về sở hữu bị đưa ra xét xử nhiều nhất Ở một khía cạnh nào đó, tỉ lệ này có thể cho thấy sự nỗ lực của các chủ thể trong việc phát hiện, xử lý các tội phạm về sở hữu, giảm tỉ lệ ẩn của tội phạm; tuy nhiên thực tế này cũng cho thấy tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình rất phức tạp và công tác phòng ngừa không để cho tội phạm xảy ra vẫn chưa đạt hiệu quả Nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình còn hạn chế xuất phát từ một số nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, trình độ chuyên môn về phòng ngừa tội phạm nói chung và

phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu nói riêng trên địa bàn còn hạn chế, các chủ thể vẫn còn tập trung nhiều ở hoạt động phát hiện, xử lý tội phạm

mà chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của phòng ngừa trước không để cho tội phạm xảy ra Hạn chế này có nguyên nhân từ việc chủ thể phòng ngừa chuyên trách hiện nay ở Việt Nam chủ yếu là các cơ quan tiến hành tố tụng và tập trung vào hoạt động phát hiện, xử lý tội phạm; chủ thể làm công tác tuyên truyền là Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật không phải là cơ quan chuyên trách, là hoạt động chung của nhiều cơ quan, trong đó cơ quan tư pháp giữ vai

trò chủ đạo nhưng Hội đồng này hoạt động còn mang tính hình thức do các cơ quan còn phải tập trung cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan đó, chưa có thời gian toàn tâm toàn ý cho hoạt động của Hội đồng

Thứ hai, các chủ thể phòng ngừa, đặc biệt là quần chúng nhân dân chưa

cảm thấy an toàn, chưa được bảo vệ, bảo đảm các quyền và lợi ích khi tham gia hoạt động phòng ngừa tội phạm Thực tế này cho thấy cơ quan chức năng chưa triển khai các biện pháp hỗ trợ, giúp đỡ người dân trong hoạt động phòng ngừa tội phạm, các thiết chế bảo vệ nhân chứng chưa phù hợp và chưa đủ sức thuyết phục người dân

Thứ ba, các cơ sở vật chất đảm bảo cho việc nâng cao nhận thức phòng

ngừa tội phạm còn hạn chế Phải thừa nhận rằng để nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu được hình thành và nâng cao thì thực tế phải

có cơ chế hình thành nhận thức đó Điều này thể hiện ở sự đầu tư của nhà nước cũng như chính quyền địa phương trong việc đào tạo những chủ thể phòng ngừa tội phạm có trình độ chuyên môn cao và có chế độ đãi ngộ tương xứng Hiện tại Việt Nam chưa có cơ quan chuyên trách về Tội phạm học, chưa có đầu mối chuyên nghiên cứu và triển khai các biện pháp phòng ngừa tội phạm, hoạt động phòng ngừa tội phạm chủ yếu thể hiện qua chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức nên thiếu một “đầu tàu” chủ trì hoạt động này theo hướng chuyên nghiệp hóa Thực tế này cũng diễn ra tại Quận Tân Bình và có ảnh hưởng rất lớn trong việc nâng cao nhận thức về phòng ngừa tội phạm cho các chủ thể phòng ngừa tội phạm

Thứ tư, nâng cao nhận thức về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở

hữu chủ yếu được thực hiện qua các chương trình tuyên truyền nhưng các họat động này chưa được tiến hành thường xuyên, chưa chủ động xây dựng chương trình từ cấp quận mà còn phụ thuộc vào chỉ đạo của các cơ quan cấp thành phố hoặc trung ương

Thứ năm, đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn, phải tập

trung cho công việc mưu sinh nên chưa có thời gian quan tâm đến hoạt động

phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu dẫn đến việc “đèn nhà ai nấy sáng” hoặc chưa nâng cao tinh thần bảo vệ tài sản của bản thân, gia đình dẫn tới

sự hạn chế trong nhận thức về phòng ngừa tội phạm

2.2 Thực trạng hoạt động của các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Thực trạng hoạt động của chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm

sở hữu thể hiện ở đội ngũ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa tội phạm và

sự phối hợp hoạt động giữa các chủ thể phòng ngừa tội phạm

2.2.1 Về đội ngũ trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng ngừa tình hình tội phạm

Trong công tác tổ chức lực lượng tuyên truyền pháp luật: Theo thống kê của Phòng Tư pháp Quận Tân Bình, hiện nay trên địa bàn có 15 báo cáo viên pháp luật, 18 công chức thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật Có thể xem đây là lực lượng quan trọng trong hoạt động tuyên truyền pháp luật phòng ngừa tình hình tội phạm nói chung và phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu nói riêng

Trong lực lượng trực tiếp phát hiện, xử lý tội phạm: Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội của Công an Quận Tân Bình hiện có 50 người trong đó 4% cán bộ có trình độ sau đại học, 66% trình độ đại học, số còn lại có trình độ cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp Ngoài ra, VKSND Quận Tân Bình có 14 Kiểm sát viên sơ cấp, 02 Kiểm sát viên trung cấp; đội ngũ Kiểm sát viên chuyên phụ trách các vụ án hình sự, trong đó 09 người thực hiện quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm án hình sự; 07 Chuyên viên; 03 Kiểm tra viên Trong đó, trình độ thạc sĩ là 02, đại học là 25 Trong cơ quan xét xử, hiện theo thống kê từ Phòng Tổ chức TAND TPHCM, hiện nay TAND Quận Tân Bình có 16 Thẩm phán sơ cấp, 01 Thẩm phán trung cấp, trong đó trình độ thạc sĩ

là 03 Ngoài ra số lượng Thư ký Tòa án hiện nay là 25 người có trình độ cử nhân.Tham gia công tác xét xử còn có 40 Hội thẩm có trình độ cử nhân luật chiếm khoảng 99% và 02 Hội thẩm tốt nghiệp đại học chuyên ngành khác, 01

Hội thẩm có trình độ tiến sĩ luật, 02 Hội thẩm có trình độ thạc sĩ luật Hiện tại, TAND quận Tân Bình không có lực lượng Thẩm phán chuyên trách xét xử tội phạm về sở hữu Thẩm phán phụ trách án hình sự hiện có10 người thực hiện nhiệm vụ xét xử tất cả các vụ phạm tội hình sự Trong công tác nâng cao trình

độ xét xử một năm hai lần theo định kỳ, TAND TPHCM tổ chức tập huấn cho đội ngũ Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân quận về những thay đổi, quy định mới của các văn bản luật hoặc các hướng dẫn của TAND tối cao về đường lối xét xử các vụ án trong đó có xét xử tội phạm về trộm cắp

Trong lực lượng chủ thể là các tổ chức chính trị-xã hội: trên địa bàn Quận Tân Bình hiện có hơn 17 ngàn Đoàn viên Thanh niên, 15 mô hình nhân dân tự quản và đây cũng là những lực lượng quan trọng trong hoạt động tuyên truyền, triển khai các kế hoạch phòng ngừa tình hình các tội phạm sở hữu trên địa bàn Mặt khác, các mô hình tự quản như: như nhà cho thuê không tội phạm tại Khu phố 6, Phường 13 và Khu phố 3, Phường 15; Tổ xe ôm tự quản Phường 2, 9, 10,

11, 12, 13…

- Những hạn chế trong đội ngũ phòng ngừa tình hình tội phạm:

Mặc dù có nhiều nỗ lực nhưng đội ngũ phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình còn có những hạn chế như:

 Trình độ chuyên môn của đội ngũ báo cáo viên pháp luật không đồng

đều, các cán bộ có trình độ đại học chủ yếu tâp trung ở nhóm báo cáo viên pháp luật thành phố Bên cạnh đó, lực lượng tuyên truyền viên pháp luật có vai trò rất quan trọng trong hoạt động tuyên truyền ở cơ sở, người có trình độ đại học chiếm tỷ lệ khá cao nhưng chỉ có 50% được đào tạo chuyên ngành luật

 Có sự “quá tải” trong công việc của chủ thể phát hiện và xử lý tội

phạm và sẽ có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm của các chủ thể trên địa bàn thể hiện: Với diện tích của Quận Tân Bình là 22,38 km2 và số dân khoảng 455.276 người như hiện nay thì mỗi cán bộ chiến sĩ phải quản lý diện tích gần 0,5 km2 và quản lý khoảng 9.105 người dân

để phát hiện tội phạm về sở hữu, chưa kể các chiến sĩ này phải túc trực tại các khu vực giáp ranh với các quận, huyện khác Sự quá tải này cũng thể hiện trong công việc của lực lượng Kiểm sát viên: trong toàn quận chỉ có 09 Kiểm sát viên

chuyên phụ trách kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án hình sự nói chung Với lượng án trung bình khoảng hơn 300 vụ phạm tội/năm được VKSND Quận Tân Bình kiểm sát như hiện nay thì trung bình một Kiểm sát viên phải thực hiện nhiệm vụ kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử khoảng 35 vụ/năm Đây thật sự là vấn đề cần được xem xét và giải quyết nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác kiểm sát các vụ án sở hữu hiện nay tại Quận Tân Bình nhất là các vụ án lớn với nhiều bị can, nhiều tình tiết phức tạp Ngoài ra, trong lĩnh vục xét xử có thể nhận thấy trung bình một Thẩm phán xét xử hơn 10

vụ liên quan đến tội phạm sở hữu, chưa kể các tội phạm khác Chúng tôi cho rằng cường độ làm việc của Thẩm phán như vậy là cao và điều này cần được nghiên cứu, xem xét nhằm nâng cao chất lượng xét xử các vụ án nói chung, trong đó có các vụ án về sở hữu nói riêng

2.2.2 Trong công tác tổ chức, phối hợp các chủ thể phòng ngừa tội phạm

Ngoài sự chuẩn bị về đội ngũ, hoạt động của các chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình trong thời gian qua còn thể hiện ở công tác tổ chức, phối hợp hoạt động của các chủ thể phòng ngừa

- Những kết quả đã đạt được:

Trong hoạt động tuyên truyền phòng ngừa tội phạm, với vai trò là cơ quan thường trực của Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn quận, hàng năm Phòng Tư pháp Quận Tân Bình đã tổ chức, phối hợp tổ chức cùng với các chủ thể phòng ngừa khác trong quận nhiều đợt tuyên truyền phổ biến các nội dung pháp luật và bồi dưỡng kiến thức quốc phòng an ninh; biên soạn hơn 1.300.000 bản tin phát hành đến các hộ dân trong quận từ năm 2011 đến năm

2016, tăng khoảng 25 đầu sách pháp luật mỗi năm phục vụ 1.200 lượt người đọc [23] Hoạt động này của Phòng Tư pháp kết nối các chủ thể phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn bằng hoạt động tổ chức, tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhân thức pháp luật cho mọi người Ngoài ra, tuy chức năng tập trung vào công tác phát hiện, điều tra tội phạm nhưng Công an quận cũng thực hiện khá tốt việc phối hợp với các ban ngành đoàn thể trong quận đẩy mạnh công tác chuyển

hóa tuyến, địa bàn phức tạp liên quan đến các tội xâm phạm sở hữu; mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; phối hợp với VKSND quận và TAND quận đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án xâm phạm sở hữu trên địa bàn Quận Tân Bình

Bên cạnh đó, lực lượng Công an còn tăng cường công tác phối hợp; tăng cường trách nhiệm của lực lượng ảnh sát khu vực trong công tác quản lý địa bàn, thực hiện báo cáo, cung cấp tình hình tội phạm và các biện pháp phòng ngừa tình hình tội sở hữu cho cấp ủy, các ban ngành, đoàn thể quận, Ban chỉ đạo các phường (15 phường) để tổ chức phổ biến tới từng cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm tạo sự đồng thuận và tích cực tham gia của nhân dân trong công tác đấu tranh phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu Ngoài ra, Công an quận chủ động phối hợp với các ban ngành, đoàn thể, Ban chỉ huy Quân sự quận, các đơn vị quận đội đóng trên địa bàn thực hiện công tác chuyển hóa địa bàn phức tạp về trật tự xã hội

Bên cạnh đó, Công an quận phối hợp với Phòng Tư pháp quận tổ chức hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ cho cơ quan, doanh nghiệp mỗi năm cho khoảng 255 người đại diện các cơ quan, doanh nghiệp, trường học trên địa bàn quận; duy trỳ hoạt động của hộ, nhóm hộ, tổ dân phố tự quản về an ninh trật tự 15 phường với tổng số 5.479 nhóm có 81.721 hộ tại 1.507 tổ dân phố nhắc nhở nhau phòng chống tội phạm và đã cung cấp nhiều nguồn tin về an ninh trật tự; duy trì các mô hình tự quản như: như nhà cho thuê không tội phạm tại Khu phố 6, Phường 13 và Khu phố 3, Phường 15; Tổ xe ôm tự quản Phường 2,

9, 10, 11, 12, 13 [23]

Từ phía cơ quan tiến hành tố tụng, qua công tác thực tiễn chúng tôi thấy rằng giữa cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên phối hợp công tác bằng những kỳ họp định kỳ Nội dung chính của những cuộc họp là tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình tố tụng liên quan đến các vụ án Bên cạnh đó, nội dung thường xuyên được trao đổi giữa

ba cơ quan chính là việc đánh giá tình hình tội phạm bị phát hiện, xét xử, tìm ra

nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tội phạm, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong việc phòng ngừa tội phạm theo từng chức năng hoạt động của từng chủ thể

Bên cạnh đó, nhận thấy tầm quan trọng về vai trò của người dân trong hoạt động phòng ngừa tội phạm, trong thời gian qua, các chủ thể phòng ngừa tội phạm là các cơ quan nhà nước đã có nhiều cách thức vận động nhân dân thực hiện các chương trình phòng ngừa tội phạm; chủ động nắm và phản ánh tình hình, huy động lực lượng chính trị nòng cốt trực và ứng trực vào các ngày cuối tuần sẵn sàng tham gia xử lý các tình huống xảy ra trên địa bàn quận Trong hoạt

động phối hợp giữa các chủ thể tuyên truyền phòng ngừa tình hình các tội xâm

phạm sở hữu Thời gian qua, Quận ủy, UBND quận đã thường xuyên chỉ đạo cho các cơ quan chuyên trách như Phòng Tư pháp, Phòng Y tế, Phòng Giáo dục

và Đào tạo, Hội Liên hiệp phụ nữ, Đoàn Thanh niên , xây dựng các chương trình giáo dục, tuyên truyền phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn quận, về tác hại của tội phạm này đối với từng cá nhân, gia đình và toàn xã hội Bên cạnh

đó, Phòng Tư pháp Quận Tân Bình đã thực hiện chương trình giáo dục và phổ biến pháp luật với mục tiêu phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm sở hữu trên địa bàn quận; Phối hợp tuyên truyền, phổ biến sâu rộng trong nhân dân các nội dung cơ bản, chủ yếu của Bộ luật Hình sự và các văn bản luật có liên quan về phòng ngừa các tội xâm phạm sở hữu

- Những hạn chế:

Thứ nhất, trong cơ chế phối hợp tuyên truyền phòng ngừa tình hình các

tội xâm phạm sở hữu, hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật còn mang tính hình thức trong chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện Các chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng chưa có sự tách bạch trong chức năng, nhiệm

vụ của Hội đồng với cơ quan thường trực của Hội đồng Hoạt động của Hội đồng chủ yếu dựa vào hoạt động của cơ quan thường trực là Phòng tư pháp quận

và chưa thể hiện được ý chí tập thể của tất cả các thành viên của Hội đồng Do các thành viên của Hội đồng là hoạt động kiêm nhiệm nên không có thời gian triển khai nhiệm vụ của các thành viên, tạo nên sự không thống nhất khi triển khai thực hiện các nhiệm vụ chung của Hội đồng