Nghiên cứu vai trò kinh tế của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện na

Lịch sử phát triển kinh tế của loài người từ trước đến nay đã trải qua rất nhiều hình thái kinh tế xã hội. Nổi bật và rõ nét nhất đó là các hình thái kinh tế công xã nguyên thuỷ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên trong tất cả các hình thái kinh tế đó chưa có một hình thái kinh tế nào có cơ chế quản lý, điều hành kinh tế một cách hợp lý và phù hợp nhất từ việc phát triển kinh tế chỉ dựa vào cơ chế thị trường để giải quyết vấn đề cơ bản của nền kinh tế cho đến việc chỉ dựa vào tổ chức quản lý và điều hành nền kinh tế của nhà nước. Do đó tìm ra một cơ chế quản lý phù hợp nhất đối với mỗi quốc gia đang là vấn đề cấp thiết cần được nghiên cứu và tìm tòi. Ở Việt Nam từ sau Đại hội VI của Đảng cơ chế kinh tế được chuyển sang nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa xoá bỏ cơ chế kinh tế cũ - cơ chế kế hoạch hoá - tập trung quan liêu bao cấp - là một vấn đề hoàn toàn mới mẻ và khá phức tạp chưa từng xảy ra trong lịch sử phát triển kinh tế của bất cứ một quốc gia nào. Chính vì lẽ đó đòi hỏi chúng ta cần phải tỉnh táo nhìn nhận đối với mỗi quyết định của mình. Trước kia trong nền kinh tế hiện vật vai trò kinh tế của nhà nước được cường điệu quá mức, đã trở thành nhân tố kìm hãm sự phát triển kinh tế. Vậy khi chuyển sang kinh tế thị trường vai trò kinh tế của nhà nước đã thay đổi như thế nào. Đó chính là nội dung sẽ được làm rõ trong đề tài: “Nghiên cứu vai trò kinh tế của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay”. Với năng lực và trình độ có hạn tác giả rất mong nhận được sự góp ý chân thành của thầy cô và các bạn sinh viên để đề án được hoàn thành một cách tốt đẹp, góp phần nhỏ bé của mình vào công cuộc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam.

LỜI NÓI ĐẦU

Lịch sử phát triển kinh tế của loài người từ trước đến nay đã trải qua rất nhiều hình thái kinh tế xã hội Nổi bật và rõ nét nhất đó

là các hình thái kinh tế công xã nguyên thuỷ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên trong tất cả các hình thái kinh tế đó chưa có một hình thái kinh tế nào có

cơ chế quản lý, điều hành kinh tế một cách hợp lý và phù hợp nhất

từ việc phát triển kinh tế chỉ dựa vào cơ chế thị trường để giải quyết vấn đề cơ bản của nền kinh tế cho đến việc chỉ dựa vào tổ chức quản lý và điều hành nền kinh tế của nhà nước Do đó tìm ra một cơ chế quản lý phù hợp nhất đối với mỗi quốc gia đang là vấn

đề cấp thiết cần được nghiên cứu và tìm tòi

Ở Việt Nam từ sau Đại hội VI của Đảng cơ chế kinh tế được chuyển sang nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trường

có sự điều tiết của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa xoá

bỏ cơ chế kinh tế cũ - cơ chế kế hoạch hoá - tập trung quan liêu bao cấp - là một vấn đề hoàn toàn mới mẻ và khá phức tạp chưa từng xảy ra trong lịch sử phát triển kinh tế của bất cứ một quốc gia nào Chính vì lẽ đó đòi hỏi chúng ta cần phải tỉnh táo nhìn nhận đối với mỗi quyết định của mình Trước kia trong nền kinh tế hiện vật vai trò kinh tế của nhà nước được cường điệu quá mức, đã trở thành nhân tố kìm hãm sự phát triển kinh tế Vậy khi chuyển sang kinh tế thị trường vai trò kinh tế của nhà nước đã thay đổi như thế nào Đó

chính là nội dung sẽ được làm rõ trong đề tài: “Nghiên cứu vai trò

kinh tế của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay”.

Với năng lực và trình độ có hạn tác giả rất mong nhận được sự góp ý chân thành của thầy cô và các bạn sinh viên để đề án được hoàn thành một cách tốt đẹp, góp phần nhỏ bé của mình vào công cuộc đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam.

Tác giả xin chân thành cảm ơn !

A - ĐẶT VẤN ĐỀ

“ Vai trò kinh tế của nhà nước trong nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay” là đề tài nghiên cứu sự kết

hợp hài hoà tương hỗ lẫn nhau giữa “bàn tay vô hình” và “bàn tay hữu hình”.Hay nói một cách khác là nghiên cứu sự kết hợp giữa sự quản lý của nhànước và cơ chế thị trường để thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng và phát triển ởmức cao nhất đồng thời hạn chế và khắc phục được những khuyết tật của thịtrường một cách có hiệu quả nhất

Kinh nghiệm thế giới cho thấy, trong kinh tế thị trường, sự can thiệpcủa nhà nước vào kinh tế đã hạn chế được những khuyết tật của thị trường,tạo lập các cân đối vĩ mô, ngăn ngừa những đột biến xấu Nhà nước tạo điềukiện và môi trường cho hoạt động sản xuất kinh doanh Điều tiết các quan hệkinh tế thông qua chính sách kinh tế vĩ mô, phân bổ các nguồn lực, quản lýtài sản quốc gia nhằm bảo đảm phát triển các tài sản đó, giải quyết mối quan

hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội, hạn chế bất công, bất bìnhđẳng trong phân phối thu nhập, tham gia sản xuất kinh doanh với tư cách làchủ sở hữu của các cơ sở kinh tế nhà nước để tác động vào thị trường bảođảm định hướng chính trị phù hợp với mục tiêu phát triển của mỗi đất nước

Vì vậy tìm ra nghệ thuật quản lý kinh tế của nhà nước đối với nước tahiện nay xuyên suốt từ định hướng chiến lược hệ thống luật pháp đến cáccông đoạn trong kế hoạch hành động từ vĩ mô đến vi mô là nội dung xinđược nghiên cứu xem xét trong đề án kinh tế chính trị này Với các mụcchính như sau:

I - Lý luận về vai trò kinh tế của nhà nước

II - Tính tất yếu khách quan về vai trò quản lý vĩ mô của nhà nước đối với nền kinh tế.

III - Mục tiêu và chức năng quản lý vĩ mô của nhà nước

IV - Các giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý vĩ mô nền kinh

tế của nhà nước.

B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I - LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC.

1 - Các lý luận về vai trò kinh tế của Nhà nước

a - Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin:

Chủ nghĩa Mác - Lê nin với quan điểm duy vật biện chứng và duy vậtlịch sử đã chứng minh một cách khoa học rằng nhà nước chỉ xuất hiện khi xãhội loài người đã phát triển đến một giai đoạn nhất định Nhà nước luôn luônvận động phát triển tồn tại và cũng sẽ tiêu vong khi những tiêu vong khinhững điều kiện khách quan cho sự tồn tại và phát triển của nó không cònnữa Quan điểm duy vật lịch sử chứng tỏ rằng chế độ cộng sản nguyên thuỷ

là hình thái kinh tế xã hội đầu tiên trong lịch sử nhân loại Đó là một xã hộikhông có giai cấp, chưa có nhà nước Xã hội tổ chức thành các thị tộc, nhiềuthị tộc hợp lại thành bào tộc nhiều bào tộc hợp lại thành bộ lạc Quyền lực làquyền lực xã hội, không có quyền lực đặc biệt không mang tính cưỡng chế tổchức xã hội rất đơn giản trong thị tộc có hội đồng thị tộc trong bào tộc có hộiđồng bào tộc, trong bộ lạc có hội đồng bộ lạc Dần dần năng suất lao độngtăng lên, lực lượng sản xuất phát triển cộng với ba lần phân công lao động:chăn nuôi tách khỏi trồng trọt, thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp, làmxuất hiện ngành thương nghiệp chế độ tư hữu về tài sản dẫn đến có sự phânchia giai cấp là chủ nô và nô lệ Lúc này chế độ thị tộc không còn phù hợpnữa xã hội đòi hỏi có một tổ chức khác có khả năng giải quyết các xung đột

và mâu thuẫn đó chính là nhà nước Vậy nhà nước theo Mác - Lênin “ là một

tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị có một bộ máy chuyên làm nhiệm vụcưỡng chế và thực hiện chức năng quản lý nhằm duy trì trật tự chung bảo vệđịa vị thống trị và lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội có giai cấp”

b - Lý luận của trường phái cổ điển và tân cổ điển.

Bằng phương pháp trừu tượng hoá kinh tế chính trị học trường phái cổđiển đã xâm nhập vào sâu bên trong các hiện tượng và quá trình kinh tế.Trường phái kinh tế chính trị học cổ điển thừa nhận sự tồn tại của các qui luậtkinh tế khách quan không phụ thuộc vào ý chí con người Những qui luật đó cókhả năng đảm bảo sự cân bằng tự nhiên trong hệ thống kinh tế.Vì vậy trườngphái cổ điển tán thành hạn chế bằng mọi cách sự can thiệp của nhà nước vào kinh

tế Và tiếp theo đó vào những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX cũng giốngnhư trường phái cổ điển các nhà kinh tế học trường phái tân cổ điển ủng hộ tự do

cạnh tranh, chống lại sự can thiệp của nhà nước vào kinh tế Họ tin tưởng chắcchắn vào cơ chế thị trường tự phát sẽ đảm bảo thăng bằng cung cầu, đảm bảocho nền kinh tế phát triển.

Như vậy có thể nói rằng trong lý luận của trường phái cổ điển và tân

cổ điển họ phủ nhận sự can thiệp của nhà nước vào kinh tế Họ cho rằng nhà nước không đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế mà bản thân các qui luật kinh tế có thể tự điều tiết và đưa đến sự cân bằng.

c - Lý luận của Keynes về vai trò kinh tế của nhà nước:

Theo Keynes để đảm bảo cho sự cân bằng kinh tế, khắc phục thấtnghiệp và khủng hoảng thì không thể dựa vào cơ chế thị trường tự điều tiết

mà cần phải có sự can thiệp của nhà nước vào kinh tế để tăng “cầu có hiệuquả” kích thích tiêu dùng sản xuất, kích thích đầu tư cơ bản đảm bảo việclàm và tăng thu nhập Vì vậy ông đề nghị nhà nước phải duy trì cầu đầu tư.Muốn vậy phải sử dụng nguồn ngân sách của nhà nước để kích cầu đầu tưcủa tư nhân và nhà nước Ông chủ trương thông qua các đơn đặt hàng củanhà nước, hệ thống mua của nhà nước, trợ cấp về tài chính, tín dụng do ngânsách Nhà nước, đảm bảo để tạo sự ổn định về lợi nhuận và đầu tư cho tư bảnđộc quyền

Để kích thích đầu tư cần phải xây dựng lòng tin và lạc quan của doanhnhân, phải có các biện pháp tăng cường lợi nhuận và giảm lãi suất Muốnvậy phải tăng cường đưa tiền vào lưu thông, thực hiện “lạm phát có mứcđộ” Ông cho rằng “lạm phát có mức độ” sẽ kích thích tính tích cực hoạtđộng của tư bản độc quyền, tăng hiệu quả giới hạn của tư bản Đó là biệnpháp có hiệu quả để kích thích tình hình thị trường và không có gì nguyhiểm Từ đó ông đề nghị thực hiện “lạm phát có điều tiết”

Để bù đắp cho sự thâm hụt ngân sách nhà nước, Keynes đề nghị phải inthêm tiền giấy Ông cho rằng làm như vậy sẽ duy trì được tình hình thịtrường trong thời kỳ sản xuất và việc làm giảm sút

Ông đánh giá cao vai trò của hệ thống thuế khoá, công trái nhà nước.Nhờ đó mà bổ sung ngân sách, tác động tích cực đến cục diện thị trường điềutiết việc làm

Có thể nói rằng Keynes đánh giá cao vai trò điều tiết kinh tế của nhà nước và xem nhẹ cơ chế tự điều tiết của thị trường Theo ông khủng hoảng

và thất nghiệp là do chính sách lỗi thời không can thiệp của nhà nước do tự

do kinh tế gây ra, muốn có cân bằng kinh tế nhà nước phải can thiệp kinh tế thực hiện điều chỉnh kinh tế

2 - Vai trò kinh tế của nhà nước nói chung trong lịch sử.

Lịch sử đã chứng minh vai trò kinh tế nhà nước được phôi thai ngay từbuổi ban đầu, khi nhà nước mới chỉ vừa xuất hiện

Trong thời kỳ chiếm hữu nô lệ, Nhà nước chủ nô là kiểu nhà nước đầutiên trong lịch sử đã dùng quyền lực của mình can thiệp vào việc phân phốicủa cải sản xuất ra Nhà nước chủ nô trong thời kỳ này là nhà nước của giaicấp chủ nô do đó vai trò chính của nó là quản lý xã hội phục vụ lợi ích củagiai cấp chủ nô bằng các thủ đoạn bạo lực chiếm đoạt và cưỡng bức kinh tếđối với giai cấp nô lệ Chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên và sự xâmlăng của các bộ lạc khác Trong xã hội phong kiến, nhà nước phong kiến lànhà nước của giai cấp phong kiến bảo vệ quyền lợi của giai cấp phong kiến.Trong xã hội phong kiến nhà nước phong kiến can thiệp vào tất cả các quátrình kinh tế từ việc phân phối của cải vật chất cho đến việc phát triển kinh

tế Nền kinh tế phong kiến là nền kinh tế nông nhghiệp thô sơ và lạc hậu hoạtđộng dưới sự điều khiển của nhà nước phong kiến thông qua các chính sáchruộng đất

Trong thời kỳ tư bản chủ nghĩa nhà nước tư sản ra đời can thiệp vào nềnkinh tế với vai trò như “bà đẻ” của nền kinh tế thông qua các chính sách tiền

tệ ngoại thương làm cho nền kinh tế thị trường phát triển mạnh nâng cao tíchluỹ và tiền của cho giai cấp tư sản

Trong thời kỳ XHCN nhà nước xã hội chủ nghĩa ra đời trực tiếp quản lýmọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thông qua các kếhoạch, chỉ tiêu pháp lệnh Phát triển nền kinh tế theo xu hướng kế hoạch hoátập trung Quan tâm đến lợi ích xã hội và đời sống đại đa số nhân dân

II - TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN VỀ VAI TRÒ QUẢN LÝ VĨ MÔ

CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ Ở VIỆT NAM.

1 - Sự cần thiết phải đổi mới cơ chế quản lý kinh tế ở nước ta :

Sau kháng chiến thắng lợi, dựa vào kinh nghiệm của các nước xã hộichủ nghĩa đất nước ta bắt đầu xây dựng mô hình kế hoạch hoá tập trung dựatrên hình thức sở hữu công cộng về TLSX Với sự nỗ lực của nhân dân ta và

sự giúp đỡ tận tình của các nước xã hội chủ nghĩa khác, mô hình kế hoạchhoá đã phát huy được những tính ưu việt của nó Từ một nền kinh tế lạc hậu

và phân tán bằng công cụ kế hoạch hoá nhà nước đã tập trung vào tay mình

một lực lượng vật chất quan trọng về đất đai tài sản và tiền bạc để ổn định vàphát triển kinh tế.

Nền kinh tế kế hoạch hoá trong thời kỳ đầu thực hiện ở nước ta đã tỏ raphù hợp Nó đã tạo ra những bước chuyển biến quan trọng về mặt kinh tế xãhội Đồng thời nó cũng thích hợp với nền kinh tế thời chiến và đóng vai tròquan trọng trong việc tạo ra chiến thắng vĩ đại của dân tộc Nó đã cho phép Đảng

và nhà nước huy động ở mức cao nhất sức người và sức của cho tiền tuyến.Nhưng sau ngày giải phóng Miền Nam bức tranh mới về hiện trạngkinh tế xã hội đã thay đổi Các quan hệ kinh tế đã thay đổi rất nhiều, vì vậyviệc áp dụng cơ chế quản lý kinh tế cũ vào điều kiện kinh tế đã thay đổi làmxuất hiện nhiều hiện tượng tiêu cực Đến cuối những năm 80 giá cả leothang khủng hoảng kinh tế đi liền với lạm phát cao làm cho đời sống nhândân bị giảm sút, thậm chí một số địa phương nạn đói đang rình rập

Trước sự suy thoái kinh tế nghiêm trọng như vậy đổi mới cơ chế quản lýkinh tế ở nước ta là một tất yếu khách quan phù hợp cả về mặt lý luận và thực tiễn

a - Về mặt lý luận

Chúng ta thấy rằng đổi mới cơ chế quản lý là phù hợp với các qui luậtkinh tế và các quan hệ kinh tế mới nảy sinh Một khi mà các quan hệ kinh tếmới xuất hiện các nhu cầu tự do lựa chọn của người sản xuất và người tiêudùng nâng cao, các nhân tố của thị trường đã hình thành và phát triển thôngsuốt và vươn tới các thị trường quốc tế thì việc không thay đổi cơ chế kinh

tế, vẫn giữ cơ chế cũ kế hoạch hoá tập trung - là một điều phi khoa học mặtkhác xem xét về mối quan hệ kinh tế đối ngoại ta thấy nền kinh tế nước tađang hoà nhập với nền kinh tế thị trường thế giới, sự giao lưu về hàng hoádịch vụ và đầu tư trực tiếp của nước ngoài làm cho sự vận động của nền kinh

tế nước ta gần gũi hơn với nền kinh tế thị trường thế giới Xem xét về xuhướng chung phát triển kinh tế htế giới Ta thấy sự phát triển kinh tế của mỗi

nước không thể tách rời sự phát triển và hoà nhập quốc tế Vậy đổi mới cơ

chế kinh tế là điều đúng đắn về mặt lý luận.

cho tiêu dùng, tích luỹ hàng năm hầu như không có Mà nguyên nhân sâu xacủa sự suy thoái kinh tế đó là do ta rập khuôn mô hình kinh tế kế hoạch hoátập trung không còn thích hợp nữa vả lại còn chứa đựng nhiều nhược điểmkìm hãm sự phát triển kinh tế đó là:

Nhà nước quản lý kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính là chủ yếu với hệthống chỉ tiêu kế hoạch pháp lệnh chi tiết từ trên giao xuống không phù hợpvới nguyên tắc tập trung dân chủ

Các cơ quan hành chính - kinh tế can thiệp quá sâu vào hoạt động sảnxuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế cơ sở nhưng lại không chịu tráchnhiệm gì về mặt vật chất đối với quyết định của mình Các đơn vị cơ sở vừakhông có quyền tự chủ vừa không bị ràng buộc trách nhiệm với kết quả sảnxuất kinh doanh Chưa chú ý đầy đủ đến quan hệ hàng hoá - tiền tệ và hiệuquả kinh tế dẫn tới cách quản lý kinh tế và kế hoạch hàng hoá bằng chế độcấp phát và giao nộp sản phẩm, quan hệ hiện vật là chủ yếu, do đó hạch toánkinh tế chỉ là hình thức, không ràng buộc trách nhiệm và lợi ích vật chất đốivới hiệu quả sử dụng tiền vốn tài sản vật tư lao động tách rời việc trả cônglao động với số lượng và chất lượng lao động

Cơ chế đó đẻ ra bộ máy quản lý rất công kềnh, có nhiều cấp trung gian

và kém năng động, từ đó sinh ra một đội ngũ cán bộ kém năng lực quản lýkhông theo nghiệp vụ kinh doanh, nhưng phong cách thì quan liêu cửa quyền

2 - Quá trình chuyển từ cơ chế cũ sang cơ chế mới

Trước sự cần thiết phải đổi mới như trên tại Đại hội VI với tinh thần

“nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật nói rõ sự thật” Đảng và nhànước Việt Nam đã chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vàthực hiện chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế từ cơ chế kế hoạch hoá sang cơchế hạch toán kinh doanh XHCN Sử dụng đúng đắn quan hệ hàng hoá - tiền

tệ trong kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân đòi hỏi sản xuất phải gắn với thịtrường, mọi hoạt động kinh tế phải so sánh chi phí và có lãi để tái sản xuất

mở rộng Phải vận dụng tổng hợp các quy luật kinh tế cơ chế cơ bản cùngvới các qui luật đặc thù khác của chủ nghĩa xã hội Nền kinh tế phải đượcquản lý bằng các phương pháp kinh tế là chủ yếu Và kết quả từ khi đổi mớitình hình kinh tế và đời sống nhân dân dần dần được cải thiện sinh hoạt dânchủ trong xã hội ngày càng được phát huy lòng tin của nhân dân vào côngcuộc đổi mới tăng lên Tình hình lương thực thực phẩm có chuyển biến tốt từchỗ thiéu ăn triền miên, năm 1988 còn phải nhập hơn 45 vạn tấn gạo thì nay

đã vươn lên đáp ứng được nhu cầu trong nước có dự trữ và xuất khẩu Hàng

hoá trên thị trường nhất là hàng tiêu dùng dồi dào, đa dạng và lưu thông tườnđối thuận lợi Kinh tế đối ngoại phát triển nhanh, mở rộng hơn trước về qui

mô, hình thức và góp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu kinh

tế - xã hội Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 493 triệu rúp và 384 triệu đô la năm

1986 lên 1019 triệu rúp và 1170 triệu đo la năm 1990 Đã giảm được khá lớnmức độ nhập siêu so với trước đây Phát huy những thành tựu đó đến ĐạiHội VII Đảng ta khẳng định: “Tiếp tục xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu baocấp, hình thành đồng bộ và vận hành có hiệu quả cơ chế thị trường có sựquản lý của nhà nước” mọi người được tự do kinh doanh theo pháp luật,được bảo hộ quyền sở hữu và thu nhập hợp pháp Các doanh nghiệp khôngphân biệt quan hệ sở hứu đều tự chủ kinh doanh hợp tác và cạnh tranh vớinhau, bình đẳng trước pháp luật

Kết quả qua 10 năm đổi mới (1986 -1996) nước ta đã ra khỏi khủnghoảng kinh tế xã hội Cơ chế thị trường đã phát huy tác dụng tích cực Nóchẳng những không đối lập mà còn là nhân tố khách quan cần thiết cho xâydựng và phát triển đất nước theo con đường XHCN Do đó trong phươnghướng nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế tại Đại hội VIII tiếp tục khẳngđịnh “Từ nay đến năm 2000 tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý kinh tế với mụctiêu xoá bỏ cơ chế tập trung, quan liêu bao cấp hình thành tương đối đồng bộ

cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN”

3 - Cơ chế thị trường và những ưu khuyết của nó:

a - Cơ chế thị trường:

- Khái niệm: Cơ chế thị trường là cơ chế tự điều tiết nền kinh tế hànghoá do sự tác động của các qui luật kinh tế vốn có của nó Cơ chế đó giảiquyết 3 vấn đề cơ bản của tổ chức kinh tế là cái gì như thế nào và cho ai

b - Ưu khuyết của cơ chế thị trường:

- Ưu điểm:

Cơ chế thị trường kích thích hoạt động của các chủ thể kinh tế và tạođiều kiện thuận lợi cho sự hoạt động tự do của họ, Do đó làm cho nền kinh tếphát triển năng động huy động các nguồn lực xã hội vào phát triển kinh tế

Cơ chế thị trường với cạnh tranh tự do buộc những người sản xuất phảigiảm hao phí lao động cá biệt đến mức thấp nhất có thể được bằng cách ápdụng kỹ thuật và công nghệ mới vào sản xuất, nhờ đó thúc đẩy lực lượng sảnxuất phát triển, nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lượng và sốlượng hàng hoá

Cơ chế thị trường đưa đến sự thích ứng tự phát giữa khối lượng và cơcấu của sản xuất với khối lượng và cơ cấu nhu cầu của xã hội, nhờ đó có thểthoả mãn nhu cầu tiêu dùng cá nhân và sản xuất về hàng ngàn hàng vạn loạisản phẩm khác nhau Những nhiệm vụ này nếu nhà nước làm sẽ phải thựchiện một khối lượng công việc khổng lồ, có khi không thực hiện được và đòihỏi chi phí cao trong việc ra các quyết định.

Cơ chế thị trường mềm dẻo hơn nhà nước và có khả năng thích nghi caohơn khi những điều kiện kinh tế thay đổi làm thích ứng kịp thời giữa sảnxuất với nhu cầu xã hội

Như vậy cơ chế thị trường giải quyết được những vấn đề cơ bản của tổchức kinh tế Cần sản xuất loại hàng hoà gì với khối lượng bao nhiêu dongười tiêu dùng quyết định khi họ quyết định mua hàng hoá này mà khôngcần mua hàng hoá kia Lợi nhuận lôi cuốn các doanh nghiệp vào sản xuấtmặt hàng có mức lợi nhuận cao do đó mà đáp ứng được nhu cầu của xã hội.Sản xuất bằng phương thức nào, bằng công nghệ nào được quyết định bởicạnh tranh giữa những người sản xuất hàng hoá Cách dùng duy nhất để cácdoanh nghiệp có thể cạnh tranh được về giá cả và đạt được lợi nhuận tối đacho mình là giảm chi phí đến mức tối thiểu bằng cách áp dụng kỹ thuật vàcông nghệ vào sản xuất Hệ thống giá cả là tín hiệu cho một phương phápcông nghệ thích hợp Sản xuất hàng hoá cho ai hay là sản phẩm sản xuất rađược phân phối như thế nào, một phần được quyết định bởi quan hệ cungcầu trên thị trường các nhân tố sản xuất

- Khuyết tật:

Sự phát triển của sản xuất xã hội chứng minh rằng cơ chế thị trường là

cơ chế điều tiết nền kinh tế hàng hoá đạt hiệu quả kinh tế cao Song cơ chếthị trường không phải là hiện thân của sự hoàn hảo mà nó vốn có nhữngkhuyết tật đặc biệt về mặt xã hội Cụ thể đó là:

Do mục đích hoạt động của các doanh nghiệp là lợi nhuận tối đa vì vậy

họ có thể lạm dụng tài nguyên của xã hội, gây ô nhiễm môi trường sống củacon người mà xã hội phải gánh chịu, do đó hiệu quả kinh tế xã hội khôngđược bảo đảm

Có những mục tiêu xã hội mà dù cơ chế thị trường có hoạt động tốtcũng không thể đạt được

Cơ chế thị trường đưa đến sự phân hoá giàu nghèo, tác động xấu đếnđạo đức tình người vì cơ chế thị trường hoạt động phi nhân tính không xétđến các khía cạnh đạo đức tình người:

Cơ chế thị trường điều tiết khó tránh khỏi những thăng trầm khủnghoảng kinh tế có tính chu kỳ Người ta nhận thấy rằng nền kinh tế hiện đạiđứng trước một vấn đề nan giải của kinh tế vĩ mô không một nước nào trongthời gian dài lại có lạm phát thất nghiệp thấp và công ăn việc làm đầy đủ

4 - Vai trò quản lý vĩ mô của nhà nước đối với nền kinh tế

Qua phân tích trên ta thấy nền kinh tế thị trường có khả năng tập hợp tựđộng được hành động, trí tuệ và tiềm lực của hàng triệu con người và hướngđến lợi ích chung của cả xã hội đó là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Tăngnăng suất lao động và tăng hiệu quả tăng sản xuất Nhưng nền kinh tế thịtrường không phải là một hệ thống được tổ chức hài hoà mà trong hệ thống

đó cũng chứa đựng rất nhiều các yếu tố phức tạp và nan giải Vì vậy để khắcphục hạn chế những tác động tiêu cực của cơ chế thị trường cần thiết phải có

sự can thiệp của Chính phủ vào nền kinh tế tạo ra cơ chế thị trường có sựquản lý của nhà nước Trong cơ chế thị trường đó nhà nước đóng vai trò làngười định hướng thị trường, tạo điều kiện và môi trường cho hoạt động sảnxuất kinh doanh Điều tiết các quan hệ kinh tế thông qua các chính sách kinh

tế vĩ mô, phân bổ các nguồn lực, quản lý tài sản quốc gia nhằm đảm bảo pháttriển các tài sản đó Giải quyết mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và côngbằng xã hội, hạn chế bất công bất bình đẳng trong phân phối và thu nhập.Tham gia sản xuất kinh doanh với tư cách là chủ sở hữu của các cơ sở kinh

tế nhà nước để tác động vào thị trường bảo đảm định hướng chính trị phùhợp với mục tiêu phát triển của mỗi nước Đặc biệt là đối với nước ta thịtrường đang được hình thành thì cùng một lúc nhà nước phải đảm nhận haivai trò lớn đó là vừa tạo lập thị trường vừa phải điều tiết sự vận động của cơchế thị trường Vậy vai tròquản lý vĩ mô nền kinh tế của nước ta trong nềnkinh tế thị trường được thể hiện ở những điểm sau:

Một là: Nhà nước phải xây dựng các chương trình kế haọch phát triển

phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội nước ta theo các mục tiêu mong muốn.Trong nền kinh tế của chúng ta hiện nay các doanh nghiệp được quyền

tự do lựa chọn phương án sản xuất kinh doanh, nhà nước không can thiệpvào quyết định của họ về sản xuất cái gì ? bằng cách nào ? Tiêu thụ ở đâu ?Trong việc lựa chọn các phương án sản xuất kinh doanh doanh nghiệp lấy lợi

nhuận của mình làm thước đo hiệu quả, đồng thời làm mục tiêu định hướngcho hành vi của họ Chính vì vậy đã dẫn đến sự triệt tiêu các nguồn lực kinh

tế làm cho môi trường kinh doanh bị phá huỷ và nền kinh tế không thể nàophát triển Để khắc phục tình trạng này nhà nước cần phải định hướng cho sựphát triển kinh tế hay thực chất là nhà nước thống nhất các lợi ích để sao chotrong khi mỗi người theo đuổi lợi ích cá nhân của mình cũng đồng thời gópphần của mình vào việc theo đuổi lợi ích dân tộc Để làm được điều này nhànước phải là người hoạch định các chương trình phát triển kinh tế xã hội màmỗi chương trình là mỗi cơ hội mở rộng đầu tư phát triển sản xuất cho cácdoanh nghiệp Chỉ có con đường hoạch định chiến lược phát triển kinh tếnước ngoài mới có thể dẫn dắt các doanh nghiệp, chỉ cho họ thấy chỗ nào là

có thể và cần phải đầu tư vào nơi nào là lợi cho mình đồng thời cho dân tộc.Bằng việc hoạch định các chiến lược phát triển kinh tế xã hội nhà nước cóthể thực hiện được ý đồ chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành, theo vùnglãnh thổ khai thác sử dụng có hiệu quả tài nguyên, đưa thị trường trong nướchoà nhập vào thị trường thế giới làm cho nền kinh tế phát triển tăng trưởng

ổn định vững chắc công bằng và có hiệu quả

Hai là: Tạo môi trường thuận lợi cho nền sản xuất hàng hoá nhiều

thành phần phát triển

Mỗi cơ chế kinh tế chỉ có thể hoạt động khi có môi trường với nhữngđiều kiện kinh tế - xã hội cần và đủ Thực tiễn cho thấy rằng - Con đườnglịch sử tự nhiên của các nước có nền kinh tế thị trường phát triển rất lâu dài.Ngày nay khi kinh nghiệm lịch sử của các nước đã trở thành lý luận cácnước đi sau có thể rút ngắn chặng đường phát triển của mình chỉ bằng cách:nhà nước chủ động sử dụng kiến trúc thượng tầng Quyền lực nhà nước đểtạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp yên tâm đầu tư

mở rộng phát triển sản xuất Để hoàn thành vai trò đó nhà nước cần phải:Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tự do hoá giá cả, thương mại hoánền kinh tế

 Qui định và bảo đảm các quyền của người chủ sở hữu về tư liệu sảnxuất

 Đa dạng hoá chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất

 Xây dựng hệ thống pháp luật của nền kinh tế thị trường

 Ổn định về chính trị và xã hội

Ba là: Phân phối thu nhập quốc dân một cách công bằng hiệu quả tạo ra

động lực của sản xuất

Trong nền kinh tế thị trường, thị trường càng mở rộng sự hoạt động củacác qui luật càng dẫn đến sự phân hoá thu nhập giữa các tầng lớp dân cư,chia lẻ dân cư thành các tầng lớp khác nhau trong quan hệ của họ dưới quyềnlực kinh tế và quyền lực chính trị Tình trạng bất bình đẳng khi vượt quákhuôn khổ cho phép sẽ dẫn đến sự phản ứng của dân cư trong lĩnh vực chínhtrị xã hội, mâu thuẫn gay gắt về lợi ích giữa các giai cấp có thể dẫn tới sự đedoạ ổn định về mặt chính trị, tạo môi trường xã hội lành mạnh cho các doanhnghiệp hoạt động Nhà nước phải hoàn thành chức năng phân phối và phânphối lại thu nhập của các tầng lớp dân cư sao cho thoả mãn yêu cầu côngbằng và hiệu quả

Trong nền kinh tế thị trường sự khác nhau về sở hữu của cài về nănglực sở trường trình độ tay nghề và may mắn dẫn đến sự khác nhau trong thunhập Nhà nước cần phải biết lựa chọn phương án phân phối lại như thế nào

đó cho các hoạt động kinh tế có hiệu quả trong sự bất bình đẳng cho phép

Để giải quyết tình trạng bất bình đẳng trong thu nhập cần thiết phải xâydựng lại hệ thống thuế để điều tiết một phần thu nhập của lớp người giàu có.Đồng thời cần giúp đỡ những người nghèo có cơ hội trở thành giầu có Nhànước cần phải giúp đỡ tạo công ăn việc làm, bồi dưỡng nâng cao trình độ họcvấn, trình độ nghiệp vụ, cho vay vốn ban đầu với cế độ ưu đãi thích đáng.Đồng thời cần phải hình thành các quĩ trợ cấp bảo hiểm từ nguòn vốn ngânsách và tư nguồn vốn huy động của dân để giúp cho những người tạm thờithất nghiệp những người già yếu

Phân phối lại thu nhập, hình thành các quĩ trợ cấp là một trong nhữngcông cụ có hiệu lực nhất để định hướng xã hội chủ nghiã của một nền kinh

tế Thể hiện tính cộng đồng dân tộc trong các chương trình phát triển kinh tế

xã hội

Bốn là: Can thiệp vào quá trình kinh tế khi cần thiết Định hướng tạo

môi trường, phân phối thu nhập là những công việc cần thiết thể hiện vai tròcủa nhà nước trong mọt chiến lược dài hạn Trong quá trình thực hiện cácchiến lược đó dưới ảnh hưởng cả cơ chế cung cầu giá cả trong thị trường nôịđịa đống thời dưới ảnh hưởng của quan hệ kinh tế quốc tế tạo ra các “cú sốc”làm chệch mục tiêu là điều không tránh khỏi Trong trường hợp đó nhà nướccần phải sử dụng những công cụ như lãi suất, thuế khối lượng tiền tệ và chi

tiêu ngân sách để làm giảm những chấn động do cú sôcs gây ra đưa nền kinh

tế đi theo định hướng

Năm là: Quản lý tài sản quốc gia, phân bổ các nguồn lực một cách hợp lý.

Nhà nước phải là người thay mặt nhân dân quản lý các đặc quyền đặclợi về kinh tế trong cương vị quốc gia Về mặt đối ngoại nhà nước có tráchnhiệm bảo vệ các nguồn lực ngăn chặn mọi âm mưu từ bên ngoài đến cácvùng trời và vùng biển Về mặt đối nội nhà nước là chủ sở hữu các nguồnlực này phân bố sử dụng giữa các thành phần kinh tế sao cho hợp lý

Đồng thời nhà nước còn là chủ sở hữu của khu vực doanh nghiệp nhànước Với tư cách là chủ sở hữu của doanh nghiệp Nhà nước, nhà nước quản

lý trực tiếp và đóng vai trò độc quyền ở các thị trường quan trọng, quyết định

sự tồn tại của thể chế Với tư cách là người chủ quản lý đất nước Nhà nước

là người trọng tài, là chủ thể của quá trình phân công lại vai trò giữa cácthành phần kinh tế không làm triệt tiêu lợi ích chung của toàn xã hội

Tóm lại có thể nói rằng mọi quốc gia dù kinh tế có phát triển thành công hay suy thoái đình trệ, giàu hay nghèo, ổn định hay rối loạn đều tìm thấy nguyên nhân chủ yếu ở vai trò quản lý của nhà nước Vì thế chuyển sang cơ chế thị trường chỉ là điều kiện cần còn điều kiện đủ phải là vai trò quản lý của nhà nước Đó là nhân tố vô cùng quan trọng và cần thiết mà không quốc gia nào có thể bỏ qua.

5 - Đặc trưng kinh tế thị trường theo định hướng XHCN:

Nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xãhội chủ nghĩa là nền kinh tế vận động theo cơ chế hỗn hợp và được địnhhướng bởi lý tưởng của chủ nghĩa xã hội Vì vậy nền kinh tế đó mang cácđặc trưng của chủ nghĩa xã hội Cụ thể là:

- Sự phát triển kinh tế phải gắn liền với việc giải quyết những vấn đề xã hội

Để phát triển kinh tế chúng ta không chỉ quan tâm đến vấn đề sản xuất

mà vấn đề xã hội là một trong những vấn đề day dứt hàng ngày của toàn xãhội Vì vậy phải kết hợp chặt chẽ kinh tế với xã hội , xã hội với kinh tế Mụctiêu của Đảng và nhà nước không chỉ là ổn định chính trị, xây dựng cơ sở vậtchất cơ sở kỹ thuật, phát triển sản xuất mà còn giải quyết các vấn đề xã hội

từ công ăn việc làm đến đời sống văn hoá, xây dựng các quan hệ xã hội tốtđẹp, lối sống lành mạnh, công bằng xã hội

Chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản đều sử dụng cỗ xe kinh tế hànghoá, nhưng chỗ khác nhau là sự cân bằng giữa kinh tế xã hội, con người và

quan hệ con người với con người, quan hệ phân phối, thiết chế chính trị cảhai đều sử dụng cạnh tranh làm động lực phát triển nhưng dưới chủ nghĩa tưbản không thể tránh khỏi qui luật cá lớn nuốt cá bé, bất bình đẳng bất công.Chúng ta chấp nhận thị trường là chấp nhận cạnh tranh đua tranh nhưng sẽkhông dã man, tăng trưởng kinh tế đi đối với xoá đói giảm nghèo, sự gia tăng

về mức sống những giữ gìn đạo đức bản sắc văn hoá dân tộc

- Phát triển kinh tế Việt Nam phải là phát triển bền vững:

Kinh tế thị trường có thể nhanh chónh tăng trưởng và đạt đến đỉnh caonhững cũng rất dễ dẫn đến suy thoái và khủng hoảng do đó mục tiêu pháttriển kinh tế của chúng ta phải là phát triển bền vững

- Tốc độ phát triển kinh tế phải cao:

Phải ổn định và phát triển sản xuất, nâng dần nhịp độ tăng trưởng vàhiệu quả kinh tế xã hội Ưu tiên phát triển những ngành trọng điểm nhữngđịa bàn và những cơ sở sớm đưa lại hiệu quả cao Đẩy mạnh xuất khẩu, hợptác nước ngoài

- Kinh tế nước ta là kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nướcgiữ vai trò chủ đạo

Do đặc điểm lịch sử và sự phát triển kinh tế ở nước ta cả chủ quan lẫnkhách quan đều có sự phát triển không đều về lực lượng sản xuất, có sự tưhữu khác nhau trong nền kinh tế Vì vậy dẫn đến quan hệ sản xuất để phùhợp với nó phải là những quan hệ sản xuất không giống nhau Điều nàychính là cơ sở để hình thành nên các thành phần kinh tế khác nhau Do đóđặc trưng của kinh tế nước ta là kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tếnhà nước giữ vai trò chủ đạo

Kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ đạo để có thể tác động được đếnhoạt động của toàn nền kinh tế và các lĩnh vực cần thiết mà các thành phầnkinh tế khác không có điều kiện hoặc không muốn đầu tư vì không sinh lãihoạc lãi ít Muốn vậy kinh tế quốc doanh phải mạnh phải nắm giữ một sốngành và lĩnh vực then chốt của nền kinh tế

- Phát triển kinh tế cần phải có vai trò quản lý của nhà nước Nền kinh

tế thị trường không làm giảm nhẹ vai trò của nhà nước mà vấn đề đặt ralàphương thức quản lý của nhà nước như thế nào để vận dụng đầy đủ các quiluật và yêu cầu khách quan của bản thân nền kinh tế thị trường nhưng lạiphải đảm bảo hướng XHCN không để cho nền kinh tế thị trường vận động tựphát đi theo con đường tư bản chủ nghĩa

Kinh tế thị trường là tự do làm giàu trong khuôn khổ luật pháp, bìnhđẳng trong cạnh tranh (không độc quyền, không đẳng cấp, không ngăn cách)năng động trên thị trường để tiêu thụ nhanh (số lượng, mặt hàng, chất lượnggiá cả ) để tìm lợi thế tối đa và thị trường tự nó cũng đẻ ta nhiều bệnh tật(đầu cơ buôn lậu, tham nhũng, trốn thuế) Nhưng không có nền kinh tế thịtrường và không có chế độ kinh tế nào tự do tuyệt đối mà đều có sự quản lýcuả nhà nước.

- Kinh tế nước ta phải hoà nhập với kinh tế thể giới:

Mở cửa nền kinh tế là một trong những thành tựu quan trọng trong đỏimới cơ chế quản lý kinh tế Thời gian qua chúng ta đã có những thay đổi có

ý nghĩa trong xuất nhập khẩu và hợp tác đầu tư nước ngoài

Đối với xuất nhập khẩu chúng ta đã tự do hoá thương mại giảm bớt một

số thủ tục nhập khẩu không cần thiết

Mở rộng thị trường xuất khẩu ra nhiều nước trên thế giới Áp dụng việc

tự do trao đổi ngoại tệ tại các thị trường ngoại hối cũng góp phần đẩy mạnhxuất nhập khẩu

Đối với đầu tư hợp tác nước ngoài: Việc công bố luật đầu tư nước ngoài

và thành lập một số khu chế xuất với nhiều điều khoản ưu đãi thể hiện tư duyphát huy lợi thế so sánh của nước ta với các nước trong khu vực và trên thếgiới với nhiều công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản lý quí báu của nướcngoài góp phần giảm bớt sự căng thẳng về vốn trong nước

III - MỤC TIÊU VÀ CHỨC NĂNG QUẢN LÝ VĨ MÔ CỦA NHÀ NƯỚC:

1 - Mục tiêu:

Xuất phát từ khả năng thực tế và yêu cầu bức bách của cuộc sống, củathời đại nhằm nâng cao mọi mặt đời ssống các tầng lớp dân cư, thay đổi bộmặt đất nước tạo thế vững vàng cho nước ta tham gia cạnh tranh và hợp táctrong tiến trình hội nhập cộng đồng quốc tế Đại hội VIII của Đảng ta đề racác mục tiêu kinh tế xã hội trong giai đoạn tới như sau:

Một là: Thực hiện đồng thời 3 mục tiêu về kinh tế, đẩy mạnh công

nghiệp hoá với nhịp độ tăng trưởng cao bền vững và có hiệu quả, ổn địnhvững chắc kinh tế vĩ mô, chuẩn bị các tiền đề cho bước phát triển cao hơnsau năm 2000 Chủ yếu là phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ,kết cấu hạ tầng, hoàn thiện thể chế

Hai là: Tiếp tục thực hiện nhất quán lâu dài, chính sách kinh tế nhiều

thành phần, phát huy mọi nguồn lực để phát triển lực lượng sản xuất, đồng

thời hoàn thiện cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa.

Ba là: Kết hợp hài hoà tăng trưởng kinh tế với phát triển xã hội, tập

trung giải quyết những vấn đề bức xúc với phát triển xã hội, tập trung giảiquyết những vấn đề bức xúc nhằm tạo được chuyển biến rõ về thực hiện tiến

bộ và công bằng xã hội

Bốn là: Kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng an ninh nâng cao hiệu

quả sử dụng các nguồn lực vừa phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế vừaphục vụ quốc phòng an ninh

Năm là: Kết hợp phát triển các vùng kinh tế trọng điểm với các vùng

khác tạo điều kiện cho các vùng đều phát triển phát huy lợi thế của mỗi vùngtránh chênh lệch quá xa về nhịp độ tăng trưởng giữa các vùng

Tóm lại, có thể nói rằng mục tiêu lớn của chúng ta là: Tăng trưởng kinh tế nhanh hiệu quả cao và bền vững đi đối với giải quyết những vấn đề bức xúc về xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng, cải thiện đời sống của nhân dân, nâng cao tích luỹ từ nội bộ nền kinh tế tạo tiền đề vững chắc cho bước phát triển cao hơn vào đầu thế kỷ sau.

2 - Chức năng quản lý vĩ mô của nhà nước:

Trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơchế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN nhà nước

ở nước ta có các chức năng quản lý vĩ mô sau đây:

Một là: Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh tế.

Bằng cách đảm bảo sự ổn định chính trị, xã hội thiét quán để tạo môi trường

ổn định và thuận lợi cho giới kinh doanh làm ăn và có hiệu quả Cụ thể:Đối với việc bảo đảm sự ổn định chính trị xã hội:

Nhà nước cần phải duy trì thể chế chính trị ổn định sẽ thu hút đượcnhiều sự đầu tư của các nhà đầu tư trên thế giới bởi vì chính tị xã hội ổn địnhgiúp các nhà đầu tư yên tâm, sản xuất kinh doanh và họ cảm thấy nguồn đemđầu tư của mình được bảo đảm an toàn và chắc chắn hơn

Để làm được điều đó, nhà nước cần phải tuân theo thể chế chính trị phùhợp với đại đa số quần chúng nhân dân bảo vệ lợi ích của nhân dân Đó làthế chế chính trị xã hội chủ nghĩa Nhà nước phải có nền an ninh quốc phòng

có lực lượng quân đội vững mạnh

Giữ vững ổn định chính trị là điều kiện rất cần thiết để phát triển kinh tếđặc biệt là trong giai đoạn chúng ta chuyển sang cơ chế thị trường Khi các