Bài giảng 15 & 16. Phân tích thị trường cạnh tranh

 Tác động của thuế và trợ cấp hàng phi ngoại thương  Thuế và hạn ngạch nhập khẩu  Thuế và hạn ngạch xuất khẩu  Trợ cấp xuất khẩu  Trợ cấp sản xuất và có xuất khẩu Đặng Văn Than

Đặng Văn Thanh 1

Phân tích thị trường

cạnh tranh

 Hiệu quả của thị trường cạnh tranh

 Chính sách kiểm soát giá: giá tối đa, giá tối thiểu

 Tác động của thuế và trợ cấp hàng phi ngoại thương

 Thuế và hạn ngạch nhập khẩu

 Thuế và hạn ngạch xuất khẩu

 Trợ cấp xuất khẩu

 Trợ cấp sản xuất và có xuất khẩu Đặng Văn Thanh 2

Các nội dung chính

Đặng Văn Thanh 3

Thặng dư nhà sản xuất

Thặng dư người tiêu dùng

Hiệu quả của thị trường cạnh tranh

Lượng

0

Giá

S

D

P

Q

A

B

CS = A

PS = B

NW = A + B

B

A

C

Tổn thất vô ích

Chính sách kiểm soát giá của chính phủ:

Giá tối đa (giá trần)

Q

P

S

D

P 0

Q 0

P max

Q 1 Q 2

D

* Mục đích : Bảo vệ lợi ích người

tiêu dùng

* Tạo nên sự thiếu hụt

* Cần một chế phân phối phi giá

cả

* Cơ sở tồn tại các tiêu cực

* Tổng phúc lợi xã hội giảm

D CS = C-B

D PS = -C-D

D NW (DWL) = -B-D

Thiếu hụt

E

Đặng Văn Thanh 5

B

C

Q 1

Nếu đường cầu là rất ít

co giãn, tam giác B có

thể lớn hơn hình chữ

nhật C và người tiêu

dùng sẽ bị thiệt do chính sách kiểm soát giá tối đa

S

D

Tác động của việc kiểm soát giá khi đường cầu co giãn ít

Q

P

P 0

Q 0

A

DCS = C - B

Chính sách kiểm soát giá của chính phủ:

Giá tối thiểu (Giá sàn)

• Mục đích : Bảo vệ lợi ích nhà sản xuất, người lao động

• Giá sàn chỉ có nghĩa khi cao hơn giá thị trường

• Ví dụ: giá bảo hộ nông sản, lương tối thiểu…

• Gây ra sự dư thừa nông sản và chính phủ thường phải tổ

chức thu mua sản lượng thừa

• Đối với thị trường lao động, sẽ làm tăng tỷ lệ thất nghiệp

và chính phủ phải trợ cấp thất nghiệp

Đặng Văn Thanh 7

Pmin

Q D Q S

Chính sách kiểm soát giá của chính phủ:

Giá tối thiểu (giá sàn)

Q

P

S

D

P0

Q 0

Dư thừa

B

D PS =A+B+G

D G = -B-D-G-I-E-H

D NW =-B-D-I-E-H

D

E

Chính sách Giá tối thiểu (tt)

Q

D

P 0

Q 0

P min

Q 2 Q 3

C

G

H

I

Đặng Văn Thanh 9

wmin

L D L S

Thất nghiệp

Các doanh nghiệp không được trả lương thấp hơn

w min Điều này sẽ làm tăng nạn thất nghiệp.

S

D

w0

L 0

Mức lương tối thiểu

L

w

D

S

B

C

A

D

Tác động của thuế gián thu, hàng phi ngoại thương

Q

P

P 0

Q 0

Q 1

P D

1

t

* Sản lượng giảm

* Giá cầu tăng

* Giá cung giảm

D CS = - A – B

D PS = -C – D

D G = A + C DWL = -B -D

P S

1

Đặng Văn Thanh 11

Ai chịu thuế nhiều hơn tuỳ thuộc vào độ co giãn của cung và cầu

S

D

Q 0

0

Q 0

Q 1

P D

P S

1

t

Q 1

t

Cầu co giãn ít

hơn cung, người

tiêu dùng chịu

thuế nhiều hơn

P D

P S

1

Cung co giãn ít

hơn cầu, nhà sản xuất chịu thuế nhiều hơn

D

S

Trợ cấp đối với hàng phi ngoại thương

Q

P

P 0

Q 0 Q 1

s

Giống như thuế, lợi ích của trợ cấp được phân chia cho cả người mua và người bán, tùy thuộc vào độ co giãn của cung và cầu

P S

1

P D

* Sản lượng tăng

* Giá cầu giảm

* Giá cung tăng

D CS = C + D

D PS = A + B

D G = -A -B - C -D -E

DWL = -E

D

Đặng Văn Thanh 13

P W

QIM

A B C

Lợi ích của chính sách tự do nhập khẩu

Q

P

D

P 0

Q 0

S

* Giá trong nước giảm

* Lượng cầu tăng

* Lượng cung giảm

D CS = A + B + C

D PS = - A

D NW = B + C

S T

Hạn ngạch và thuế nhập khẩu

 Bảo hộ các ngành sản xuất non trẻ trong nước

 Là chính sách kinh tế nhằm khuyến khích hay hạn chế đối với sản xuất và tiêu dùng

 Tạo nguồn thu ngân sách

Đặng Văn Thanh 15

C

D

B

Q S Q S Q D Q D

1

A

P W (1+ t)

P W

Thuế nhập khẩu

Q

P

D

S IM

 Giá trong nước tăng lên một

khỏan đúng bằng tiền thuế

 Lượng cầu giảm

 Lượng cung trong nước tăng

 Lượng nhập khẩu giảm

 DCS = -A-B-C-D

 DPS = A

 DG = C

 DNW (DWL) = -B-D

S

S IM1

S T

S T1

Hạn ngạch nhập khẩu

 Nếu áp dụng biện pháp đánh

thuế nhập khẩu, chính phủ sẽ

thu được C, mất mát ròng trong nước là B + D

 Nếu áp dụng biện pháp hạn

ngạch nhập khẩu, hình chữ

nhật C sẽ trở thành lợi nhuận

của nhà nhập khẩu sản phẩm (người xin được quota) và mất mát ròng trong nước

cũng là B + D

C

D

B

Q S Q S Q D Q D

1

A

P q

P W

Q

D

S

Đặng Văn Thanh 17

So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu

 Cùng mục đích chính là bảo vệ các nhà sản xuất non trẻ trong nước

 Cùng tác động làm:

 giá trong nước tăng

 lượng cung trong nước tăng

 lượng cầu trong nước giảm

 lượng nhập khẩu giảm

So sánh hạn ngạch và thuế nhập khẩu (tt)

 Khác nhau:

Lượng hàng và ngoại

tệ để nhập khẩu Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng lợi

ngoài nhà sản xuất Người có quota Ngân sách chính phủ

Khi cầu trong nước

tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất trong nước được lợi tăng, nhà sản xuất trong Giá trong nước không

nước không được lợi Khi giá thế giới thay

đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi Nếu có độc quyền

bán trong nước Còn sức mạnh độc quyền Hết sức mạnh độc quyền

Đặng Văn Thanh 19

Q S

Q D

P W

QEX

A B C

Lợi ích của chính sách tự do xuất khẩu

Q

P

D

P 0

Q 0

S

* Giá trong nước tăng

* Lượng cầu giảm

* Lượng cung tăng

D CS = -A - B

D PS = + A+B + C

D NW = + C

Thuế xuất khẩu

 Giá trong nước giảm một

khỏan đúng bằng tiền thuế

 Lượng cung giảm

 Lượng cầu trong nước tăng

 Lượng xuất khẩu giảm

 D CS = + a + b

 D PS = - a - b - c - d - e

 D G = d

 DWL = - c - e

D

D EX

Q

P

P W (1 -t)

P W

S

QD 0

QS 0

a b

QD

1

QS 1

c d e

D EX1

D T

D T1

Đặng Văn Thanh 21

Hạn ngạch xuất khẩu

 D CS = + a + b

 D PS = -a - b - c - d - e

 Người có quota = d

 DWL = - c - e

D

Q

P

P q

P W

S

QD

0

a b

QD

1 QS 1

c d e

D +quota

So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu

Cùng tác động làm:

 giá trong nước giảm

 lượng cung trong nước giảm

 lượng cầu trong nước tăng

 lượng xuất khẩu giảm

Đặng Văn Thanh 23

So sánh hạn ngạch và thuế xuất khẩu (tt)

 Khác nhau:

Lượng hàng và ngoại

tệ thu từ xuất khẩu Biết chính xác Khó biết chính xác

Đối tượng hưởng lợi

ngoài người tiêu dùng Người có quota Ngân sách chính phủ

Khi cầu trong nước

tăng Giá trong nước tăng, nhà sản xuất trong nước được lợi tăng, nhà sản xuất trong Giá trong nước không

nước không được lợi Khi giá thế giới thay

đổi Giá trong nước không thay đổi Giá trong nước thay đổi

Tóm tắt

thể được sử dụng để phân tích các chính sách khác nhau của chính phủ

dùng và nhà sản xuất được sử dụng để xác định được và mất của người tiêu dùng và nhà sản xuất

 Khi chính phủ thực hiện việc đánh thuế hay trợ cấp đối với mặt hàng phi ngọai thương, giá cả sẽ không tăng lên hay giảm xuống bằng với lượng thuế hay trợ cấp

 Các chính sách can thiệp của chính phủ thường dẫn đến mất mát xã hội (DWL)

 Can thiệp của chính phủ vào thị trường cạnh tranh không phải lúc nào cũng là điều xấu

Tóm tắt