Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

DƯƠNG ĐỨC GIANG

Tên đề tài:

“ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN XÃ HÓA THƯỢNG – HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Thái Nguyên, năm 2017

ii

LỜI CẢM ƠN

Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, thầy cô giáo khoa Quản lý Tài Nguyên, trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, sau khi hoàn thành khóa học ở trường em đã tiến hành thực tập tốt nghiệp tại UBND xã Hóa Thượng, huyện Đồng

Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”

Khóa luận được hoàn thành nhờ sự quan tâm giúp đỡ của các đơn vị, cơ Quan,

tổ chức và nhà trường Em xin chân thành cảm ơn trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, nơi đã đào tạo, giảng dạy, giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại nhà trường Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Th.S: Nông Thu Huyền người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ em tận tình trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong khoa Quản lý Tài Nguyên, đồng thời em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của UBND xã Hóa Thượng, các ban ngành đoàn thể cùng nhân dân trong xã đã tạo mọi điều kiện giúp

đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài tại địa phương Em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới bạn bè và người thân đã động viên, giúp đỡ em thực hiện đề tài này Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn tư liệu và khả năng nghiên cứu của bản thân cho nên báo cáo này sẽ không tránh khỏi những khiếm khuyết cần được góp ý, sửa chữa.Kính mong được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và bạn đọc để báo cáo này được hoàn chỉnh hơn

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 05 năm 2017

Sinh viên

Dương Đức Giang

iii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Cơ cấu đất đai theo mục đích sử dụng của Việt Nam năm 2014 18

Bảng 2.2: Kết quả thống kê diện tích đất đai huyện Đồng Hỷ năm 2016 19

Bảng 4.1 Năng suất, sản lượng một số cây trồng chính năm 2016 30

Bảng 4.2: Hiện trạng dân số xã Hóa Thượng năm 2016 31

Bảng 4.3: Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất xã Hóa Thượng năm 2016 35

Bảng 4.4: Các loại hình sử dụng đất chính của xã Hóa Thượng năm 2016 37

Bảng 4.5: Hiệu quả kinh tế các loại cây trồng chính 44

Bảng 4.6: Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất 46

Bảng 4.7: Phân cấp hiệu quả kinh tế của các LUT 46

Bảng 4.8: Phân cấp hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất 47

Bảng 4.9: Hiệu quả xã hội của các LUT chính 50

Bảng 4.10 Phân cấp mức độ đánh giá hiệu quả môi trường sử dụng đất 53

Bảng 4.11: Hiệu quả môi trường của các LUT chính 53

iv

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 4.1: Biểu đồ cơ cấu các loại đất xã Hóa Thượng năm 2016 36

Hình 4.2: LUT 2 lúa 38

Hình 4.3: LUT 1 lúa – 1 màu 40

Hình 4.4: LUT chuyên màu 41

Hình 4.5: LUT cây lâu năm (chè) 42

Hình 4.6: LUT cây ăn quả 43

vi

MỤC LỤC

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2

1.2.1 Mục tiêu chung 2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 3

1.4 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài 3

1.4.1 Ý nghĩa thực tiễn 3

1.4.2 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu 3

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Khái niệm, chức năng và vai trò của đất nông nghiệp 4

2.1.2 Sử dụng đất và quan điểm sử dụng đất 7

2.1.2.1 Khái niệm sử dụng đất 7

2.1.2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất 8

2.1.2.3 Quan điểm sử dụng đất 9

2.1.3 Vấn đề hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và định hướng sử dụng đất 13

2.1.3.1 Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 13

2.1.4 Khái quát về hiệu quả và các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng đất 14

2.1.4.1 Hiệu quả kinh tế 14

2.1.4.2 Hiệu quả xã hội 16

2.1.4.3 Hiệu quả môi trường 16

2.2 Cơ sở thực tiễn 16

2.2.1 Sơ lược về tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới 16

2.2.2 Sơ lược về tình hình sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam 17

2.2.3 Tình hình sử dụng đất trên địa bàn huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 18

2.3 Một số nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài 20

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 22

vii

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 22

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 22

3.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 22

3.3 Nội dung nghiên cứu 22

3.4 Phương pháp nghiên cứu 22

3.4.1 Phương pháp điều tra thu thập số liệu 22

3.4.2 Phương pháp kế thừa những tài liệu có liên quan 23

3.4.3 Phương pháp phân tích, xử lý số liệu 23

3.4.4 Phương pháp tổng hợp, so sánh 23

3.4.5 Phương pháp đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất 24

3.4.5.1 Hiệu quả kinh tế 24

3.4.5.2 Hiệu quả xã hội 24

3.4.5.3 Hiệu quả môi trường 24

3.4.6 Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo 25

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 26

4.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 26

4.1.1 Điều kiện tự nhiên 26

4.1.1.1 Vị trí địa lý 26

4.1.1.2 Địa hình, địa mạo 26

4.1.1.3 Khí hậu, thủy văn 27

4.1.1.4 Các nguồn tài nguyên 27

4.1.1.5 Điều kiện cảnh quan môi trường 28

4.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 28

4.1.2.1 Tình hình tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế 28

4.1.2.2 Thực trạng phát triển các ngành kinh tế 29

4.1.2.3 Tình hình dân số, lao động, việc làm, thu nhập 30

4.1.2.4 Điều kiện cơ sở hạ tầng 32

4.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất 33

4.1.3.1 Thuận lợi 33

4.1.3.2 Khó khăn 34

viii

4.2 Hiện trạng sử dụng đất và các loại hình sử dụng đất 35

4.2.1 Hiện trạng sử dụng đất 35

4.2.2 Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp 36

4.2.3 Xác định các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của xã 37

4.2.4 Mô tả các loại hình sử dụng đất 38

4.3 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng 43

4.3.1 Hiệu quả về kinh tế 43

4.3.2 Hiệu quả về xã hội 49

4.3.3 Hiệu quả về môi trường 52

4.4 Lựa chọn và định hướng sử dụng các loại hình sử dụng đất xã Hóa Thượng 56

4.4.1 Nguyên tắc lựa chọn 56

4.4.2 Tiêu chuẩn lựa chọn 56

4.4.3 Lựa chọn và định hướng các loại hình sử dụng đất 57

4.4.3.1 Lựa chọn các loại hình sử dụng đất có triển vọng 57

4.4.3.2 Định hướng sử dụng đất xã Hóa Thượng 58

4.5 Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp 59

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 63

5.1 Kết luận 63

5.2 Kiến nghị 64

TÀI LIỆU THAM KHẢO 65

PHỤ LỤC 01 67

1

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Đất đai được sử dụng ở hầu hết trong tất cả các ngành sản xuất, các lĩnh vực của đời sống Theo từng ngành sản xuất, từng lĩnh vực của đời sống, đất đai được phân thành các loại khác nhau và gọi tên theo ngành và lĩnh vực sử dụng chúng Trong tiến trình của lịch sử xã hội loài người, con người và đất đai ngày càng gắn liền chặt chẽ với nhau Đất đai trở thành của cải vô tận của con người, con người dựa vào đó để tạo ra sản phẩm nuôi sống mình Không có đất đai thì không có bất

kỳ ngành sản xuất nào, không có một quá trình lao động nào diễn ra và cũng không

có sự tồn tại của loài người

Nông nghiệp là hoạt động sản xuất cổ nhất và cơ bản nhất của loài người Hầu hết các nước trên thế giới đều phải xây dựng một nền kinh tế trên cơ sở phát triển nông nghiệp dựa vào khai thác tiềm năng của đất, lấy đất làm bàn đạp cho việc phát triển các ngành khác Vì vậy, tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất hợp lý, có hiệu quả cao theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề toàn cầu Mục đích của việc sử dụng đất là làm thế nào để bắt nguồn tư liệu có hạn này mang lại hiệu quả kinh tế, hiệu quả sinh thái, hiệu quả xã hội cao nhất, đảm bảo lợi ích trước mắt và lâu dài Nói cách khác, mục tiêu của loài người là phấn đấu xây dựng một nền nông nghiệp toàn diện về kinh tế, xã hội, môi trường một cách bền vững Để thực hiện mục tiêu này cần bắt đầu từ nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nông nghiệp một cách toàn diện

Xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực và thực phẩm, chỗ ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thảo mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó Như vậy đất đai, đặc biệt là đất nông nghiệp có hạn về diện tích nhưng lại có nguy cơ bị suy thoái dưới tác động của thiên nhiên và sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất Đó còn chưa kể đến sự suy giảm về diện tích đất nông nghiệp do quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trong khi khả

2

năng khai hoang đất mới lại rất hạn chế Do vậy, việc đánh giá hiệu quả để sử dụng hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm Đối với một nước có nền kinh tế nông nghiệp chủ yếu như ở Việt Nam, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết

Là một xã trung du miền núi của huyện Đồng Hỷ với tổng diện tích 1345,11

ha, mật độ dân số trung bình là 966 người/km2, có địa hình đồi núi Trong những năm gần đây xã Hóa Thượng đã có nhiều chuyển dịch tích cực về mặt kinh tế - xã hội theo hướng sản xuất hàng hóa, phát triển nông nghiệp gắn liền với tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ Tuy nhiên diện tích đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở, đất chuyên dùng khác đã có tác động lớn đến việc sản xuất nông nghiệp Do vậy làm thế nào để sử dụng hợp lý và hiệu quả đất nông nghiệp hiện

có là vấn đề được các cấp chính quyền quan tâm nghiên cứu để đưa ra các giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng một cách hợp lý nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn và nhu cầu sử dụng đất, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên - trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, đồng thời dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo: Th.S Nông Thu Huyền, em tiến

hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

1.2.1 Mục tiêu chung

Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ

Lựa chọn các LUT đạt hiệu quả kinh tế - xã hội – môi trường để nâng cao hiệu quả

sử dụng đất sản xuất nông nghiệp cho xã Hóa Thượng trong thời gian tới

Khóa luận đầy đủ ở file: khóa luận full