Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân đã phản ánh triết lý nhân sinh một cách sâu sắc đầy ý nghĩa. Đây là một câu chuyện rất gần gũi với cuộc sống và suy nghĩ của con người. Lồng vào đó, chính tác giả Ngô thừa Ân đưa ra những tư tưởng triết lý chủ đạo của mình; đó là luật nhân quả, tư tưởng phản kháng và tinh thần hướng thiện ... Những tư tưởng triết lý được Ngô Thừa Ân đưa ra cũng chính là những tư tưởng sống phổ biến ở xã hội đương thời, mà giá trị của nó vẫn còn ảnh hưởng đến tận ngày nay. Tôn Ngộ Không, nhân vật luôn có ước muốn vươn lên, không hài lòng với thực tại với hoàn cảnh tù túng tầm thường, muốn vượt lên giới hạn của nhân loại. Tây Du Ký mang tâm hồn của thời đại về một lý tưởng anh hùng, muốn hòa vào cuộc sống với niềm vui và nỗi lo toan của một khát vọng lớn, khát vọng tự do. Tôn Ngộ không với cây gậy Như ý trong tay muốn phá tung những sơị dây trói buộc của thời đại. Muốn tìm đến cuộc sống mới mẻ, khát khao những hiểu biết, khám phá mới, tin tưởng mãnh liệt vào lý trí, trí tuệ con người, biết hòa nhập cùng đoàn thỉnh kinh, tích lũy những kinh nghiệm trong cuộc sống. Mỗi sự kiện, mỗi hành động của từng nhân vật, đều gợi cho người đọc những suy nghĩ, cảm nhận sâu sắc về cuộc đời, về nhân tình thế thái trong xã hội. Đặc biệt tính triết lý của tác phẩm được gắn liền với tính cách của Đường Tăng, Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Sa Tăng. Chính vì vậy, qua việc phân tích triết lý nhân sinh trong tác phẩm Tây Du Ký chúng ta càng thấy rõ sự đóng góp to lớn của tác giả góp phần củng cố và làm sáng rõ những thành công vốn có của tiểu thuyết Tây Du Ký.
Trang 1
MỞ ĐẦU
Tác phẩm ‘’ Tây Du Ký ‘’ từ lâu đã có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống văn hóa các dân tộc Đông Nam Á , là bộ tiểu thuyết thần thoại thành công nhất trong lịch sử cổ đại Trung Quốc. Nhắc đến ‘’ Tây Du Ký ’’ , người ta nghĩ ngay đến Đường Tăng , Tề Thiên Đại Thánh, Trư Bát Giới, Sa Tăng ‘’ Tây Du Ký’’ từ khi ra đời đến nay đã được đông đảo người đọc đồng tình và mến mộ Hình tượng các nhân vật trong tác phẩm với những phép biến hóa màu nhiệm “đi mây về gió, thoắt biến thoắt hiện – rẽ nước xuống Long cung - đại náo thiên cung ” luôn thu hút sự thích thú, gợi cảm giác thư giãn cho mọi tầng lớp, mọi đối tượng độc giả Tác phẩm ảnh hưởng to lớn tới đời sau, hàng trăm năm nay luôn là cội nguồn của tác phẩm văn học nhi đồng, tác phẩm phim ảnh và kịch. Đặc biệt, góp phần tạo nên ý nghĩa và thành công của tác phẩm chính là triết lý nhân sinh được Ngô Thừa
Ân gởi gắm một cách ý nhị, kín đáo và thật sâu lắng trong tác phẩm
I C s lý lu n : ơ sở lý luận : ở lý luận : ận :
1.1.Khái quát chung :
1.1.1.Tri t lý là gì ? ết lý là gì ?
Trang 2Triết lý là những điều được rút ra bởi sự trải nghiệm, như một quan niệm nền tảng, cốt lõi trên cơ sở nhìn nhận ra điều gì đó ( nguồn cội tâm thế / giá trị tinh thần / sức mạnh ứng xử ) được phát biểu ngắn gọn, xúc tích Như một tín điều, làm kim chỉ nam cho cách xử thế, hành động hay lối sống của một Cá nhân hay một Cộng đồng
1.1.2.Tri t lý nhân sinh là gì ? ết lý là gì ?
Triết lý nhân sinh là phần cơ bản trong đạo Phật , chính là những triết lý về sinh mệnh , nhân tính của con người và xã hội Qua đó con người có thể cảm nhận , học tập , rút ra kinh ngiệm sống cho bản thân để vươn tới sự hoàn thiện cho chính mình
Triết lý nhân sinh tự vấn con người sống để làm gì? Đời sống con người có giá trị và có ý nghĩa gì không? Đời sống có đáng sống hay không? Tự giải thoát ra khỏi cuộc đời hay dấn thân vào cuộc đời, đó
là hai thái độ căn bản của con người trước đời sống
Cụ thể ví dụ như có người ví cuộc đời con người giống như một vở kịch, trong vở kịch ấy, chúng ta có thể tự mình lựa chọn vai diễn cho bản thân Có đôi khi, nhìn vào những trí tuệ, ân huệ và cảnh ngộ về cuộc đời của người khác, chúng ta có thể cảm thụ được chúng, ít nhất cũng làm thay đổi quan niệm sống của mình
1.2 Ảnh hưởng của Phật giáo , nho giáo , đạo giáo đến văn hóa Trung Quốc :
- Phật giáo :
Là một tôn giáo phát xuất tại Ấn Ðộ , ngay từ những năm đầu công nguyên, Phật giáo đã bắt đầu truyền vào nội địa Trung Quốc, lưu truyền và phát triển cho đến nay đã được hơn 2000 năm Phật giáo dần dần đã thẩm thấu sâu sắc vào trong văn hóa Trung Quốc Phật giáo du nhập vào Trung Quốc bằng con đường hoà bình tự thân
“hữu xạ tự nhiên hương” với tư tưởng: khổ, không, vô thường, vô ngã, niết bàn, luân hồi, báo ứng chiếm một vị trí trong đời sống văn hoa mang đậm màu sắc nhân sinh
Nhìn từ mặt phát triển của nền văn hóa truyền thống Trung Quốc Phật giáo tại Trung Quốc lưu truyền và thâm nhập phát triển làm giàu nền văn hóa truyền thống Trung Quốc Phật giáo đã trở thành một trong ba bộ phận không thể thiếu được kết hợp nên nền văn hóa Trung Hoa
Trang 3- Nho Giáo :
Trung Quốc là trung tâm văn hoá lớn của nhân loại trong thời
kỳ cổ trung đại trãi qua gần bốn mươi thế kỷ phát triển liên tục Nho giáo là một trong những trường phái triết học chính của Trung Quốc thời cổ đại đó là những tư tưởng triết lý, luân lý đạo đức Do Khổng
Tử có công đầu trong việc phát triển tư tưởng của Chu Công, hệ thống hóa lại và truyền bá nên ông được xem là người sáng lập Nho giáo Nho giáo từ Khổng Tử đến Mạnh Tử được coi là giai đoạn hình thành, giai đoạn này được coi là Nho giáo nguyên thuỷ
Do đó từ đời Hán Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống chi phối văn hoá Trung Quốc và làm nền tảng cho việc xây dựng và bảo vệ chế độ phong kiến Trung Quốc suốt hai ngàn năm lịch sử
Ba cương lĩnh cơ bản của Nho giáo (Tam cương ) là:
- Đạo vua tôi (quân thần)
- Đạo cha con (phụ tử)
- Đạo vợ chồng (phu phụ)
Năm phép ứng xử luân lý và đạo đức (Ngũ thường ) Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín
Hạt nhân tư tưởng của triết học Nho giáo là Nhân và Lễ
Nho giáo coi chữ Nhân là đạo đức hoàn thiện nhất “Nhân dã, Nhân giả” (kẻ có nhân ấy, ấy là con người vậy) “nhân giả ái nhân” (người
có nhân thì yêu con người) Đặc biệt Nho giáo coi thường người phụ
nữ, đã quy định trói buộc người phụ nữ vào người đàn ông (coi trọng nam khinh nữ)
- Đ o Giáo : ạo Giáo :
Từ thời Ngụy Tấn, Nam Bắc triều, Đạo giáo và đạo Phật bắt đầu
có ảnh hưởng rất lớn
Đạo giáo đã nảy sinh ngay trên đất Trung Quốc Nhiều tư tưởng tôn giáo của đạo này, cũng như các vị thần trong đạo được tôn sùng hàng ngàn năm nay, đã thâm nhập vào dân gian và trở thành phong tục tập quán Chẳng hạn như Ngọc Hoàng Thượng Dế, Thần Tài được dân chúng tôn thờ, vốn dĩ đều là những vị thần được những người theo Đạo giáo tôn trọng thờ cúng
Đời Hán chỉ tôn thờ một mình đạo Nho và đã định ra "tam cương ngũ thường", coi đó là hạt nhân của Nho học mới Nhưng cơ sở tư tưởng của "tam cương ngũ thường" lại là khái niệm "đạo" của Đạo giáo Trong lịch sử văn hóa tư tưởng vài ngàn năm sau đó, Đạo giáo vẫn là yếu tố bổ sung cho Nho giáo
Đạo giáo coi trọng tự nhiên, đề cao tư tưởng thanh tịnh vô vi, và bao giờ cũng có địa vị quan trọng trong văn học cổ đại Người sáng
Trang 4lập ra giáo phái Toàn Chân là Vương Trùng Dương và các đệ tử của ông cũng làm những bài thơ và bài từ rất hay Đạo giáo và Phật giáo cũng cảnh hưởng hết sức to lớn đối với văn học và nghệ thuật Cổ đại Trung Quốc
1.3 Tác giả,tác phẩm:
1.3.1.Gi i thi u tác gi : ới thiệu tác giả: ệu tác giả: ả:
Ngô Thừa Ân (1500- 1581) tự là Nhữ Trung, hiệu là Xạ Dương Sơn Nhân, người phủ Hoài An, huyện Sơn Dương, tỉnh Giang Tô Ông sinh tại Hoài An, tỉnh Giang Tô Tương truyền từ nhỏ Ngô Thừa Ân đã say mê những truyện thần tiên yêu quái Khi bị cha cấm ông từng trốn cha mang những cuốn sách thể loại đó ra chợ đọc Lớn lên ông
tỏ ra là người khảng khái, những câu nói lúc bấy giờ của ông thể
hiện tính cách của ông “không để người đời thương hại”, “ trong
lòng mài mãi dao trừ tà, muốn dẹp sạch đi, buồn không đủ sức ”
Ngô Thừa Ân nổi tiếng với văn hay, chữ tốt và rất thích hài kịch Ông từng viết nhiều tập kí lừng danh một thời Tuy là người đa tài nhưng Ngô Thừa Ân lại lận đận trên đường thi cử Ông thi nhiều lần nhưng không đỗ, mãi đến năm 43 tuổi mới đỗ tuế cống sinh Sau đó, ông còn đi thi hai lần nữa nhưng đều hỏng Năm 51 tuổi vì cảnh nhà quẫn bách ông đến Nam Kinh tìm việc nhưng cô thuế không có nơi nương tựa nên không toại nguyện Mãi đến năm 67 tuổi ông đến Bắc Kinh để tuyển dụng làm quan và ông được bổ nhiệm làm một chức quan nhỏ (huyện thừa) ở Trường Hưng Chẳng bao lâu sau, vì không chịu được cảnh luồn cúi, ông từ chức ra về Ngô Thừa Ân còn được cử vào giữ chức kỉ thiện trong Kinh Vương phủ, chuyên coi việc lễ nhạc
và văn thơ, nhưng được ba năm thì từ quan về nhà Lúc đó ông đã 70 tuổi Từ đây, Ngô Thừa Ân sống bằng nghề viết văn, thơ, được hơn mười năm thì mất
Thuở nhỏ Ngô Thừa Ân theo bố đến chùa cổ và rừng cây ở ngoại ô lân cận Hoài An chơi, cứ đến một chỗ bố lại kể chuyện thần thoại của địa phương cho ông nghe Từ nhỏ ông có sở thích nghe những chuyện
lạ lùng, theo tuổi tác lớn lên sở thích này có tăng không giảm Sau 30 tuổi ông thu thập được rất nhiều chuyện lạ lùng và có kế hoạch sáng tác Lúc 50 tuổi ông viết được mười mấy hồi đầu của cuốn “Tây du kí”, sau đó vì một số nguyên nhân sáng tác của ông bị gián đoạn nhiều năm, cho đến khi ông tuổi già từ chức quan và trở về quê hương ông mới hoàn thành tiểu thuyết “Tây du kí”
1.3.2 Tóm t t Tác ph m : ắt Tác phẩm : ẩm :
Trang 5Tây Du Kí ra đời vào khoảng giữa những năm Gia Tĩnh (1522-1567) và Vạn Lịch (1567- 1619) đời Minh
Tác phẩm Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân bao gồm 100 hồi, có thể
chia làm bốn phần chính: Phần 1: Giới thiệu lai lịch Tôn Ngộ Không ;
Phần 2: Giới thiệu lai lịch Huyền Trang cùng các đồ đệ và giải thích nguyên do việc đi thỉnh kinh ; Phần 3: Thuật lại quá trình đi thỉnh kinh ; Phần 4: Thầy trò Đường Tăng thỉnh được chân kinh trở về Trong tiểu thuyết , Đường Tam Tạngđược Quan Âm Bồ Tát bảo đến Tây Trúc (Ấn Độ) thỉnh kinh Phật giáo mang về Trung Quốc Theo ông là ba đệ tử - Tôn Ngộ Không, Trư Ngộ Năng và Sa Ngộ Tĩnh - họ đều đồng ý giúp ông thỉnh kinh để chuộc tội Con ngựa Huyền Trang cưỡi cũng là một hoàng tử của Long Vương (Bạch Long Mã)
Những chương đầu thuật lại những kì công của Tôn Ngộ Không, từ khi ra đời từ một hòn đá ở biển Đông,xưng vương ở Hoa Quả Sơn, tầm sư học đạo, đại náo thiên cung, sau đó bị Phật Tổ Như Lai bắt nhốt trong núi Ngũ Hành 500 năm
Truyện kể lại Huyền Trang trở thành một nhà sư ra sao và được hoàng đế nhà Đường gửi đi thỉnh kinh sau khi hoàng đế thoát chết Phần tiếp của câu chuyện kể về các hiểm nguy mà thầy trò Đường Tam Tạng phải đối đầu, trong đó nhiều yêu quái là đồ đệ của các vị Tiên, Phật Một số yêu tinh muốn ăn thịt Huyền Trang, một số khác muốn cám dỗ họ bằng cách biến thành đàn bà đẹp Họ phải trải qua
81 kiếp nạn Tôn Ngộ Không sử dụng phép thuật và quan hệ của mình với thế giới yêu quái và Tiên, Phật để đánh bại các kẻ thù nhiều mánh khóe, như Ngưu Ma Vương hay Thiết Phiến Công chúa Cuối cùng khi đã đến cửa Phật, thầy trò họ lại phải hối lộ mới nhận được kinh thật
1.3.3 V trí c a Tây du ký trong văn h c Trung Qu c : ị trí của Tây du ký trong văn học Trung Quốc : ủa Tây du ký trong văn học Trung Quốc : ọc Trung Quốc : ốc :
‘’ Tây du kí” tuy được Ngô Thừa Ân viết lúc tuổi già, nhưng ông đã
chuẩn bị cả cuộc đời Đây cũng là một trong ‘’ Tứ đại danh tác ‘’
của nền văn học Trung Quốc ( cùng ‘’ Tam Quốc Diễn Nghĩa ‘’ của La Quán Trung, ‘’ Thủy Hử ‘’ của Thi Nại Am và Hồng Lâu Mộng của Tào Tuyết Cần)
Tác phẩm được ra mắt lần đầu tiên vào khoảng năm 1590 Đến ngày nay, ‘’ Tây du ký ‘’ là tác phẩm dễ hiểu , dễ được lòng người
Trang 6II Biểu hiện tính triết lý nhân sinh trong Tây Du Ký :
2.1 Nh ng t t ững tư tưởng chủ đạo : ư tưởng chủ đạo : ư tưởng chủ đạo :ở lý luận : ng ch đ o : ủ đạo : ạo :
2.1.1 Tinh th n h ần hướng thiện : ưới thiệu tác giả: ng thi n : ệu tác giả:
Trong suốt bộ Tây Du Ký luôn luôn có sự xung đột triền miên giữa thiện và ác Tiên Phật là tiêu biểu cho điều Thiện Yêu quái là “ác” ,
là tà Phái “ Thiện” phải thắng “Ác”, đó là luận điểm của Tây Du Ký Chính vì vậy, dọc đường thỉnh kinh, Thầy trò Tam Tạng sẵn sàng liều thân cứu giúp những kẻ gặp nguy khốn, đánh yêu ma chính là
để binh vực cho điều thiện Hay như Đường Tam Tạng, dù trong hoàn cảnh nào cũng luôn giữ lòng thanh tịnh, vàng bạc không
màng, sắc dục không ham “ Là người xuất gia, ăn hối lộ một sợi tóc
thì muôn kiếp không tu được”
Chuyện Bồ Tát thử lòng thầy trò Tam Tạng là một minh chứng Chuyện kể: “Người đàn bà nói:
‘’ - May có trưởng lão quá bộ giáng lâm, thầy trò bốn vị, nhà tôi mẹ con bốn người, ý muốn cưới chồng, vừa chẵn cả bốn, ý ngài thế nào? ‘’
Tam Tạng nghe nói, vờ câm điếc, nhắm chặt mắt lại, im lặng không đáp
Người đàn bà lại nói : ‘’ -Thầy trò nhà ngài mà biết thay lòng đổi
dạ, sẽ được tự do tự tại, hưởng vinh hoa, còn hơn đi sang Tây Thiên vất vả khổ sở ư ? Nếu các ngài chịu bỏ hoài bão cũ, để tóc dài, sẽ làm gia trưởng nhà này, ăn sung mặc sướng, chẳng hơn bát đàn áo thâm, giầy rơm nón lá ư? ‘’
Tam Tạng đáp :
‘’ - Chúng ta là người xuất gia, há lại để cho mồi phú quý động lòng,
vẻ yêu kiều mê trí, còn làm được gì nữa?”
Xem thế đủ biết, truyện Tây Du luôn coi trọng việc hướng thiện, từ
bỏ nhục dục Hạnh phúc thật sự nằm trong tâm ta, không thể quan niệm bằng tài sản, quyền thế danh vọng hay sự chinh phục, chiếm đoạt bằng bạo lực Dục lạc, luyến ái, mê lầm tất sẽ không tránh khỏi
sa vào sự lôi kéo của nhục dục Diệt dục vọng, vượt lên mọi luyến ái,
ảo vọng với cái tâm thanh tịnh mới là hạnh phúc cao thượng Đó cũng là một triết lý nhân sinh chủ đạo của tác phẩm Tây Du Ký Không những thế, Tây Du còn khuyên chúng sanh nên làm việc
Trang 7thiện, tránh điều ác, một việc thiện nhỏ cũng không từ, một điều ác
ít cũng không làm
2.1.2 Lu t nhân qu : ật nhân quả : ả:
Chuyện nhân quả báo ứng gần như tồn tại trong hầu hết các sự kiện
của tác phẩm Ta thấy các nhân vật trong truyện Tây Du Ký ( trừ Tề Thiên ) đều có một tiền kiếp Kiếp này họ bị đày ải, phải làm yêu quái cũng vì kiếp trước phạm lỗi Từ người phàm tới thần linh, ai cũng có một số mệnh khó vượt qua được
Con tiểu long, vốn là thái tử, con của Long Vương Ngao Nhuận phạm
tôi bị đày, chờ ngày xử trảm Được Quan Âm xin cho rồi hóa phép thành con ngựa đổ gót người đi thỉnh kinh
Bát Giới, nguyên là Thiên Bồng nguyên soái, vì chọc ghẹo nàng Hằng Nga mà bị đày xuống trần gian làm quái đầu lớn, được Quan Âm quy ỵ, và đặt pháp danh là Ngộ Năng.
Tam Tạng thu phục đệ tử thứ ba là Sa Tăng, đặt pháp danh là Ngộ Tĩnh, Ngộ Tĩnh chính là vị đại tướng lo việc cuốn rèm cho Thượng đế,
vì tay làm vỡ đèn lưu li trong hội bàn đào mà bị đày làm quỷ trên sông Lưu Sa.
Tam Tạng vốn là Kim Thuyền Tử đầu thai, là đồ đệ thứ hai của Phật
Tổ, vì phạm lỗi mà phải xuống trần gian tu luyện cho thành chánh quả ( vì Tam Tạng không nghe giảng Pháp, khinh mạn lời giảng Đạo
của Phật Tổ, nên bị đọa chuyển sinh nơi Đông Thổ )
Ngay cả các yêu quái cản đường cũng có nguồn gốc rõ ràng, chúng xuống trần gian quấy rối Đường Tăng chỉ vì đó bắt buộc phải thế, bởi Đường Tăng phải trải qua đúng 81 kiếp nạn
Hay khi Quốc Vương nước Ô Kê bị yêu quái nhốt vào trong giếng sâu ngập nước 3 năm và cướp mất giang sơn, ngai vàng; Sau may mắn được thầy trò Đường Tăng là người tu hành cứu giúp diệt trừ yêu quái và khôi phục lại vinh hoa phú quý Nhưng phàm mọi sự đều có nhân quả ; yêu quái này bản thân không phải là yêu quái, nó chính là con sư tử xanh của bồ tát, nó xuống hạ giới do Phật chỉ của Như Lai
để trừng phạt quốc vương nước Ô Kê vì đã phạm phải một tội lớn
không thu phục nó về?”
Bồ Tát: “ Ngươi không biết, quốc vương Ô Kê vốn là người tốt nên
phật sai ta đến đưa về trời Nhưng vì ta không thể xuất hiện dưới hình thức này nên đã biến thành một nhà sư đến gặp quốc vương Nhưng khi mới nghe mấy lời, quốc vương đã cho ta là người không tốt, đã cho người trói ta lại và dìm xuống sông 3 ngày 3 đêm May có Lục
Trang 8Giáp đích thân đến cứu ta Khi Như Lai biết chuyện đã hạ lệnh cho quốc vương xuống giếng 3 năm, để đền tội việc này” Đây là hình
phạt của thần linh với những người phàm ngu muội
Truyện kể về mười tám tầng địa ngục: “ Ngục Ma Nhai rách da nát
thịt , rạch miệng bẻ răng, đó là vì hay thay lòng đổi dạ, chẳng công bằng, múa lưỡi khua môi ngầm ám hại Ngục Huyết Trì lột da róc xương, bẻ cẳng rút gân cũng vì giết người cướp của, giết hại súc sinh, đày đọa muôn đời không giải thoát, trầm luân trọn kiếp khó quay mình…’’
Còn người tốt thì ‘’ Người nào làm thiện thì được hóa lên đường
tiên, người tận trung siêu sinh vào đường quý, người có hiếu tái sinh vào đường phúc, người công bằng lại sinh vào đường người, người tích đức chuyển sinh vào đường giàu ‘’ Phải nói rằng tác giả kể chuyện nhân quả rất thực và ấn tượng.
2.1.3 T t ư ưởng phản kháng : ng ph n kháng : ả:
Trong Tây Du Ký tuy ít xuất hiện những người nông dân áo vải, nhưng qua việc đại náo thiên cung, đã ẩn hiện rõ nét hình bóng người anh hùng ngày đêm quyết chí ra tay quét sạch mọi thế lực đen tối, phản kháng những đè nén đương thời
Tôn Ngộ Không bằng tài nghệ của mình, náo động long cung, chiếm
lấy cây “gậy như ý bằng vàng”, đánh xuống âm phủ “làm cho quỷ
đầu trâu kia sợ phải trốn đông trốn tây, quỷ mặt ngựa kia sợ phải chạy nam chạy bắc” Ngay cả vua Diêm vương cũng phải sợ hãi lên
tiếng “xin thượng tiên cho biết tên!”, phải đem sổ sinh tử ra để Tôn
xóa tên tuổi loài khỉ trong ấy
Rõ là Tôn Ngộ Không phản kháng bất cứ sự cưỡng bách nào, Tôn khiêu chiến một cách táo bạo với số mệnh Rõ ràng đó chính là ước
mơ lí tưởng của nhân dân, muốn thoát khỏi sự ràng buộc, áp bức của thế lực phong kiến
Trong lời Tề Thiên nói với Như Lai: “Kẻ mạnh là cao quý, phải nhường cho ta: anh hùng chỉ thế đấy ai dám tranh hơn!” rõ ràng đến đây tinh thần phản kháng của Tôn Ngộ Không phát triển lên đến tột cùng, lật đổ uy quyền thống trị của thiên đình, thật sung sướng ngất trời!
Trên đường thỉnh kinh, Ngộ Không cũng không hề quỳ lạy trước một vị vua nào đã phản ánh rõ nét sự khinh miệt của nhân dân lao động đối với người những kẻ quyền quý trong xã hội phong kiến, phản ánh yêu cầu và nguyện vọng bình đẳng của họ
Trang 9Tây Du Ký không chỉ đả phá triều đình phong kiến mà mà còn bài xích, phê phán những quan niệm mê tín, phục tùng số mệnh Ngô Thừa Ân muốn phản kháng lại cái tư tưởng gởi thác số mệnh của mình
ở trời Phật Thật vậy, trên đường sang Tây Thiên, tuy Đường Tăng có Quan Thế âm Bồ Tát giúp sức, nhưng thử hỏi nếu không có Tôn Ngộ Không trổ tài thì liệu Đường Tăng làm được trò trống gì? Chính vì lẽ
đó, ta thấy Ngộ Không luôn luôn tranh đấu cho sự tồn tại của mình, chống lại tất cả các thế lực thần quyền, yêu ma lẫn tự nhiên, Tôn điều khiển cả thiên binh thiên tướng, sơn thần, thổ địa tứ hải long vương công tào trực nhật Thậm trí Ngọc Hoàng, Như Lai cũng thành người
để Ngộ Không sai khiến
Như vậy, bên cạnh những mặt còn hạn chế do ảnh hưởng của thời đại, rõ ràng tác phẩm Tây Du Ký đã có một tinh thần phản kháng cao
độ với ước muốn đạp đổ mọi thế lực đè nén, xem con người là chủ đạo, vươn lên chế ngự cả thiên nhiên, thần thánh Điều này tự bản thân nó đã mang một tính triết lý sâu sắc, rất đáng để chúng ta suy ngẫm
2.2 Th hi n các Nhân v t : ể hiện ở các Nhân vật : ện ở các Nhân vật : ở lý luận : ận :
2.2.1 Tôn Ng Không và s ra đ i: ộ Không và sự ra đời: ự ra đời: ời:
Sự ra đời của Tôn Ngộ Không mang đầy vẻ huyền bí Ngộ Không là một đứa trẻ tự nhiên, do một khối đá sinh ra: Chính nhờ lòng dũng cảm và trí tuệ phi thường mà nó được làm vua bầy khỉ Dưới xã hội phong kiến, đây là một tư tưởng khá tiến bộ Để thành đạt, phải dựa
vào tài năng của chính mình chứ không có chuyện “con vua thì lại
làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa” Trong suốt cuộc hành trình,
mặc dù Ngộ Không nhiều khi cũng phải nhờ cậy các thế lực thần tiên, nhưng trước đó, Hành Giả luôn tự thân vận động để đạt mục đích của mình
Theo thuyết luân hồi quả báo của nhà Phật, vạn vật trên đời đều
có tiền kiếp, số phận cuộc đời trong kiếp này sẽ do nghiệp chướng kiếp trước quyết định Thế nhưng Ngộ Không lại là một con khỉ được sinh ra từ một tiên thai trong đá, vì vậy Ngộ Không không hề có tiền kiếp, cũng không có cha mẹ, vì vậy những hành vi của Ngộ Không sẽ không bị một thế lực nào ràng buộc, do đó vận mệnh của Ngộ Không
sẽ do Ngộ Không nắm lấy
Ngộ Không theo Đường Tăng đi thỉnh kinh Tôn quy y Phật pháp, trở thành người đệ tử đắc lực hết lòng bảo vệ Đường Tăng sang Tây Thiên lấy kinh Ở Tôn luôn là thái độ kiêu hãnh của người anh hùng, không bao giờ cúi đầu xu nịnh Mỗi lần gặp Ngọc Hoàng, Tôn chỉ
chào to: “Chào lão quan, phiền, phiền ngài!” Đối với các vị thánh
thần, Tôn vẫn luôn luôn thẳng thắn , có lần Ngộ Không mắng cả Bồ Tát rất nặng nề: “Cái bà Bồ Tát này thực chẳng ra sao! Khi xưa giải
Trang 10nạn cho Lão Tôn bảo phải đừà Đường Tăng sang Tây Trúc thỉnh kinh,
ta đã nói đường lối gian không có chồng!”
Tác giả đã xây dựng hình tượng Tề Thiên hết sức chói lọi Tôn đã dũng cảm làm theo lý tưởng của mình, đạp đổ mọi sự áp bức thống trị, đặc biệt là rất tự tin vào sức mình Tôn đã dùng sức mạnh thần kỳ của mình làm náo động ba giới trời, bể, đất Thiên đình, cái nơi được coi là thần thánh bất khả xâm phạm, đứng trước sự tấn công dũng mãnh của Tôn Ngộ Không đã hoàn toàn bộc lộ sự mục rã ở bên trong Chính tính cách anh hùng xuất chúng của Tôn đã làm nổi bật giá trị nhân sinh của tác phẩm Từ đầu đến cuối trước sau Tôn vẫn không
sợ trời sợ đất Tôn bền bỉ dẻo dai, lạc quan hăng hái, không nhu nhược như Đường Tăng; không dao động, bi quan như Trư Bát Giới Tác phẩm chứa đựng giá trị triết lý nhân sinh, con người muốn tồn tại phải biết vượt lên tự khẳng định mình, vạch trần rõ bản chất các triều đại phong kiến lúc bấy giờ, chỉ là một con hổ già bằng giấy, ngoài thì ra vẻ oai nghiêm mà trong thì mềm yếu Đó là bóng dáng của các cuộc khởi nghĩa nông dân,những anh hùng vùng vẫy một thời
2.2.2 Tr n Huy n Trang ần hướng thiện : ền Trang
Đường Tăng được xem là một vị tu hành với tấm lòng đầy cao thượng, đầy lòng từ thiện và luôn giữ gìn nghiêm ngặt giới luật Ngay khi còn nhỏ, Đường Tăng đã luôn làm việc thiện và tôn trọng những điều cao thượng Việc giữ gìn giới luật của Đường Tăng đã được thể hiện hầu như trong suốt cuộc thỉnh kinh, nó có một giá trị
nhấn sinh rất lớn Bởi vậy Đường Tăng thường dạy đệ tử: “Người
xuất gia nghĩ điều gì cũng không rời khỏi thiện tâm, quét nhà sợ hại mạng sâu kiến, con thiêu thân sa đèn còn thương tiếc ”.
Điều đáng quý nhất ở Đường Tăng chính là một nghị lực sắt đá
Bác Hồ cũng từng nói “Huyền Trang là một con người có lập trường
vô cùng kiên định” Việc Đường Tăng không quản trăm cay nghi
đắng cùng Ngộ Không vượt bao nhiêu trờ ngại khó khăn, trèo đèo lội suối sang tận Tây Thiên để lấy kinh , Phật trở về Đông Thổ là điều đáng được khẳng định
Tuy nhiên, do hạn chế của tư tưởng phong kiến và đạo Phật, Đường Tăng luôn có quan niệm cao quí, bần tiện, sang hèn, giàu nghèo là những điều đã định trong xã hội, mọi người phải răm rắp phục tùng, không thể vượt khỏi khuôn khổ đó Vì vậy, dù là lãnh đạo đoàn thỉnh kinh, nhưng hình tượng nhân vật Đường Tăng không để