Mục tiêu dạy học: - Kiến thức: + Nắm được tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi + Biết cách xác định vùng nhìn thấy của gương cầu lồi.. + Hiểu và giải thích được các ứng dụn
Trang 1Dạy học theo chủ đề tích hợp, liên môn trong giảng dạy môn vật lí 7
Bài Dạy : Gương Cầu Lồi
2 Mục tiêu dạy học:
- Kiến thức:
+ Nắm được tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi + Biết cách xác định vùng nhìn thấy của gương cầu lồi
+ Hiểu và giải thích được các ứng dụng thực tế của gương cầu lồi
- Kỹ năng:
+ Rèn kỹ năng quan sát, so sánh, tổng hợp
+ Kĩ năng vận dụng những kiến thức liên môn của môn học khác như
môn địa, môn toán, để giải quyết các vấn đề của tiết học
- Thái độ:
+ Giáo dục các em sự yêu thích bộ môn, thái độ học tập nghiệm túc + Giáo dục ý thức thực hiện tốt an toàn giao thông trong cộng đồng
3 Đối tượng dạy học của bài học: Học sinh
- Số lượng học sinh: 67 em
- Số lớp thực hiện: 2 lớp
- Khối lớp: 7B4, 7B6
- Những đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học: có thể dạy học cho cả học sinh khối 7
4 Ý nghĩa của bài học:
- Dạy học liên môn giúp học sinh biết khai thác, vận dụng được kiến thức của nhiều môn học khác dể giải quyết các vấn đề đang học của bộ môn vật lí một cách hoàn thiện và sâu sắc hơn.Như:
Trang 2với kết quả thứ ba.(Minh họa qua selide 10)
+ Dùng kiến thức môn địa lí để tìm hiểu địa hình đường đi Từ đó giải quyết được vấn đề vì sao phải đặt gương cầu lồi ở những đoạn đường này? (Minh họa qua selide 22)
- Dạy học liên môn giúp cho học sinh biết khai thác được kiến thức
có liên quan với những môn học khác hỗ trợ giải thích kiến thức bộ môn
- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh nhận thức được các kiến thức trong bài học một cách hiệu quả hơn, và giải thích được những ứng dụng thực tế, biết liên hệ được ý thức chấp hành tốt an toàn giao thông trong nhà trường.(Minh họa qua selide 30)
-Trong quá trình giảng dạy giáo viên biết tích hợp một cách có hiệu quả sẽ giúp học sinh giải quyết được các vấn đề dễ dàng hơn, từ đó học sinh mạnh dạn đưa ra các ứng dụng trong cuộc sống
5 Thiết bị dạy học, học liệu:
5.1 Giáo viên:
5.1.a) Những kiến thức liên môn
- Vận dụng kiến thức môn Toán:
+ So sánh , suy luận từ mệnh đề toán học
- Vận dụng kiến thức môn địa:
+ Phân tích địa hình đồi núi
- Vận dụng kiến thức thực tiễn góp phần trong việc thực hiện tốt an toàn giao thông
5.1.b) Giáo án điện tử: Giáo án giảng dạy và trình chiếu các vấn đề liên quan đến thí nghiệm và ứng dụng của gương cầu lồi
Trang 35.1.c) Đồ dùng thí nghiệm cho học sinh, phiếu học tập.
5.2 Học sinh:
+ Nghiên cứu bài học ở nhà
+ Kiến thức các môn học liên quan đến nội dung bài học (như môn
Địa lí, Toán…)
+ Giấy Rôki, bút dạ (dùng hoạt động nhóm)
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
6 1 Ổn định - Kiểm tra sĩ số.
6 2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu tính chất ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng?
Câu 2: Trong các cách vẽ ảnh sau, cách vẽ nào đúng?
6 3 Bài mới:
Đặt vấn đề: Cho HS quan sát gương phẳng và gương cầu lồi Trên cơ
sở đó yêu cầu học sinh nhận xét sự khác nhau về đặc điểm của hai gương, từ
đó giáo viên giới thiệu gương cầu lồi dẫn dắt học sinh đi vào bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu về gương
cầu lồi.
HS: Quan sát gương cầu lồi, nêu đặc
I Gương cầu lồi:
- Gương có mặt phản xạ là một phần mặt ngoài của mặt cầu
B’ A’
Trang 4điểm của gương cầu lồi.
GV: Chốt lại kiến thức của học sinh,
đưa ra đặc điểm của gương cầu lồi
Hoạt động 2: Tìm hiểu tính chất
của ảnh tạo bởi gương cầu lồi
GV: Yêu cầu hs làm TN theo các
bước, và hoàn thành phiếu học tập
- Bước 1: Đặt gương cầu lồi giữa mặt
bàn
- Bước 2: Đặt quả pin trước mặt phản
xạ, cách gương 10cm -> Quan sát,
điền vào dấu … : kích thước của ảnh
………… kích thước của vật
- Bước 3: Dịch chuyển màn chắn sau
gương 1cm – 20cm -> Quan sát, điền
vào dấu … : ảnh của vật
……… trên màn chắn
-> ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi
là ………
HS: làm thí nghiệm và thảo luận
hoàn thành vào phiếu học tập
Đại diện nhóm trình bày, bổ sung,
nhận xét trao đổi kết quả với nhau
qua phiếu học tập
Câu hỏi gợi
ý : + Quan sát ảnh ,nêu nhận xét
II Ảnh của một vật tạo bởi guơng cầu lồi
1 Thí nghiệm 1:
Quan sát:
C1:
- Là ảnh ảo, không hứng được trên màm chắn
- Ảnh nhỏ hơn vật
Trang 5Hoạt động của thầy và trò Nội dung
GV: Tổng hợp ý kiến và đưa ra kết
luận chung cho lệnh C1
GV: Hướng dẫn học sinh làm thí
nghiệm theo các bước
-Bước 1 Gương phẳng và gương cầu
lồi đặt sát nhau giữa mặt bàn,
cùng hướng mặt phản xạ về phía
mình
- Bước 2 Đặt 2 quả pin (có kích
thước bằng nhau), trước hai mặt
gương, cách gương 10cm ->
Quan sát, điền vào dấu…: ảnh của
quả pin tạo bởi gương cầu lồi
………… ảnh của quả pin tạo
bởi gương phẳng
HS: Hoạt động nhóm làm thí nghiệm
theo hương dẫn, trả lời các câu
hỏi, nhận xét bổ sung cho nhau
qua phiếu học tập
GV: Chốt lại các câu trả lời và nhận
xét chung hoạt động của các
nhóm
+So sánh ảnh của 2 gương
* Để kiểm chứng ảnh nhỏ hơn vật
ta làm cách nào?Vì sao?
*Liên môn
cho hs sử
dụng tính chất bắt cầu của toán học so sánh ảnh trong hai trường hợp.
Vật AB
qua gương
2 Thí nghiệm 2:
Thí nghiệm kiểm tra:
Trang 6GV: Yêu cầu học sinh rút ra kết luận
HS: Hoàn thiện kết luận trong SGK
GV: Tổng hợp ý kiến và đưa ra kết
luận chung
phẳng cho ảnh A1B1
Vật AB qua gương cầu lồi cho ảnh A2B2
Qua thí nghiệm ta
có A1B1 =
AB
A1B1 >
A2B2
Em rút ra được kết luận gì về ảnh A2B2 với vật AB
3 Kết luận: Ảnh của một vật
tạo bởi gương cầu lồi có những tính chất sau:
- Là ảnh ảo không hứng được trên màn chắn
- Ảnh nhỏ hơn vật
Hoat động 3: Tìm hiểu vùng nhìn
thấy của gương cầu lồi.
GV: Hướng dẫn học sinh làm thí
nghiệm như sau.Đặt một gương
phẳng thẳng đứng trước mặt
* Nêu và giải thích cách làm thí nghiệm
III Vùng nhìn thấy của gương Cầu lồi:
1 Thí nghiệm 3:
2 Kết luận:
Trang 7Hoạt động của thầy và trò Nội dung
(H.6.2) Hãy xác định bề rộng
vùng nhìn thấy của gương phẳng
HS: Hoạt động nhóm làm thí nghiệm,
thảo luận lệnh C2
Đại diện nhóm trình bày, các
nhóm khác nhận xét, bổ sung kết
quả với nhau
GV: Tổng hợp các ý kiến và đưa ra
câu trả lời đúng cho lệnh C2
C2: Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước
Hoat động 4: Tìm hiểu ứng dụng
thực tế của gương cầu lồi.
GV: Cho hs quan sát các hình ảnh
thực tế
GV:- Dùng kiến thức môn Địa lí ,
em hãy cho biết đoạn đường này
có địa hình như thế nào?
* Liên môn
- Cho hs vận dụng kiến thức môn
địa lí phân tích địa hình trên các đoạn đường để rút ra ứng dụng chung.
IV Ứng dụng thực tế:
Trang 8HS: - Đoạn đường này có địa hình
đồi núi, dốc, cong, khó quan sát.
GV:Vậy trong trường hợp này ứng
dụng của gương cầu lồi dùng để
làm gì ?
GV: yêu cầu học sinh cho biết ứng
dụng trong các trường hợp ở trên
HS: Quan sát, thảo luận tìm câu trả
lời đúng
GV: Tổng hợp ý kiến và chốt lại các
ứng dụng về gương cầu lồi
Hoat động 5: Vận dụng
HS: Hoạt động cá nhân trả lời lệnh
C3
Tự nhận xét,bổ sung kết quả cho
nhau
GV: Tổng hợp ý kiến và đưa ra câu
trả lời đúng,khuyến khích các HS
có câu trả lời đúng
* Tích hợp
- Lồng ghép giáo dục an tòan giao thông cho học sinh.
Qua ứng dụng thực
tế, ta thấy gương cầu lồi được sử
- Dùng quan sát ở các đoạn đường gấp khúc
- Dùng làm gương chiếu hậu trên xe ô tô, xe máy
- Dùng quan sát trong các siêu thị…
V Vận dụng:
C3: Vì vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng nên giúp cho người lái xe quan sát được vùng phía sau rộng hơn
Trang 9Hoạt động của thầy và trò Nội dung
HS: suy nghĩ và trả lời câu C4
GV: Tổng hợp ý kiến và đưa ra câu
trả lời đúng
dụng nhiều trong lĩnh vực giao thông nhằm hạn chế tai nạn khi tham gia giao thông
Là học sinh , em cần phải làm gì để
góp phần thực hiện tốt
an toàn giao thông?
C4: Vì vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng giúp cho người lái xe quan sát được các vật cản, người và xe cộ
bị che khuất ở phía trước, giảm bớt tốc độ để tránh gây
ra tai nạn
6 4 Củng cố, kiểm tra, đánh giá
Chọn vào đáp án trả lời đúng:
Câu 1: Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi là:
A Ảnh ảo, lớn hơn vật B Ảnh ảo, nhỏ hơn vật
C Ảnh ảo, lớn bằng vật D Ảnh thật, lớn bằng vật
Câu 2: Mặt phản xạ của gương cầu lồi là:
A Mặt lồi của một phần mặt cầu B Mặt phẳng của gương phẳng
C Mặt lõm của một phần mặt cầu D Cả A, B, C đều đúng
Trang 10nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước?
A Hẹp hơn C Bằng nhau
B Rộng hơn D Có thể lớn hơn hoặc bằng
- Giáo viên hệ thống hóa các kiến thức trọng tâm của bài
- Cho HS đọc phần ghi nhớ, có thể em chư biết
- Hướng dẫn hs trả lời vấn đề đặt ra ở đầu bài: So sánh sự giống và khác
nhau của gương phẳng và gương cầu lồi
6 5 Hướng dẫn tự học:
Bài vừa học:
- Học thuộc ghi nhớ và làm các bài tập 7.1 và 7.3 trong SBT
Bài sắp học:
- Xem trước bài: Gương cầu lõm Tìm hiểu các thí nghiệm và tìm hiểu về
ảnh của vật qua gương
6 6.Bổ sung:
………
………
………
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập: (Bài kiểm tra 15 phút)
Câu 1: So sánh ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi và ảnh của vật tạo bởi
gương phẳng?
Câu 2: Ứng dụng thực tế của gương cầu lồi được sử dụng nhiều trong
lĩnh vực nào ? Vì sao ? Qua ứng dụng thực tế đó em thấy mình cần phải làm
gì để góp phần trong việc thực hiện tốt an toàn giao thông ?
7200 ml
2700 ml
4500 ml
7200 ml
1800 ml
5400 ml
Trang 118 Kết quả kiểm tra của học sinh:
8.1: Kiểm tra kiến thức trong hoạt động ở lớp:
- 100% học sinh tham gia, và hoàn thành đúng kết quả hoạt động hiểu bài tại lớp
8.2: Bài kiểm tra 15 phút:
- Tổng số học sinh kiểm tra: 67
- Kết quả sau khi kiểm tra:
- Số học sinh biết liên hệ thực tế: 42 Tỷ lệ: 62,7 %
Nhận xét: Qua tiết dạy này kết quả nhận được:
- Học sinh rất hứng thú và hoạt động tích cực khi lựa chọn các kiến liên môn trong bài học
- Học sinh biết cách liên hệ tốt với kiến thức của các môn học có liên quan
- Mỗi học sinh tự phát huy được tính tích cực sáng tạo
- Sản phẩm trình bày qua bài làm của HS đa dạng, phong phú, biết vận dụng và giải thích các ứng dụng thực tiễn
8.3: Các sản phẩm của học sinh:
Sản phẩm (có đính kèm ) bao gồm: Đoạn Video minh chứng hoạt động chính trong quá trình học của học sinh, một số bài kiểm tra của các học sinh
Trang 12Giáo viên thực hiện dự án
Nguyễn Thị Thu Hạnh
SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH