Trong thực tiễn, hoạt ñộng NSNN là hoạt ñộng tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của Nhà nước.Theo Luật NSNN Việt Nam 2015: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước ñược
Trang 1đẠI HỌC đÀ NẴNG
TRƯỜNG đẠI HỌC KINH TẾ
LÊ THỊ NGỌC QUỲNH
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC đẮK RỖLẤP,
TỈNH đẮK NÔNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
đà Nẵng Ờ 2017
Trang 2ðẠI HỌC ðÀ NẴNG
TRƯỜNG ðẠI HỌC KINH TẾ
LÊ THỊ NGỌC QUỲNH
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT
CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC ðẮK R’LẤP,
Trang 3LỜI CAM ðOAN
Tôi cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng ñược công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tác giả luận văn
Lê Thị Ngọc Quỳnh
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ðẦU 1
1 Tính cấp thiết của ñề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Bố cục ñề tài 3
6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 7
1.1 CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN 7
1.1.1 Tổng quan về chi NSNN 7
1.1.2 Chi thường xuyên NSNN 12
1.2 CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN 18
1.2.1 Khái niệm về KBNN 18
1.2.2 Kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN 18
1.2.3 Nội dung công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN 22
1.2.4 Các phương pháp KSC thường xuyên NSNN qua KBNN 24
1.2.5 Tiêu chí ñánh giá kết quả công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN 26
1.2.6 Những nhân tố ảnh hưởng ñến công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN 29
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 33
Trang 5CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ðĂK R’LẤP – TỈNH ðĂK NÔNG 34
2.1 KHÁI QUÁT VỀ KBNN HUYỆN ðĂK R’LẤP – TỈNH ðĂK NÔNG 34
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của KBNN huyện ðắk R’lấp34 2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của KBNN ðăk R’lấp 34 2.1.3 Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của các bộ phận trong KBNN ðăk R’lấp 37 2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KSC THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN ðĂK R’LẤP 39
2.2.1 Cơ sở pháp lý thực hiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðăk R’lấp 39
2.2.2 ðối tượng KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp 402.2.3 Thực trạng KSC thường xuyên NSNN tại KBNN ðăk R’lấp 41 2.2.4 Kết quả thực hiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp 60 2.3 ðÁNH GIÁ CHUNG KẾT QUẢ CÔNG TÁC KSC THƯỜNG XUYÊN NSNN TẠI KBNN ðĂK R’LẤP 66
2.3.1 Kết quả ñạt ñược 66 2.3.2 Hạn chế trong công tác KSC thường xuyên NSNN tại KBNN ðắk R’lấp 67
2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác KSC thường xuyên NSNN tại KBNN ðắk R’lấp 69 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 71
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC ðĂK R’LẤP 73
Trang 63.1 CĂN CỨ ðỀ XUẤT GIẢI PHÁP 73
3.1.1 Chiến lược phát triển KBNN ñến năm 2020 73
3.1.2 ðịnh hướng hoàn thiện hoạt ñộng kiểm soát chi thường xuyên NSNN của KBNN 75
3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN ðẮK R’LẤP 78
3.2.1 Thực hiện chặt chẽ một số nội dung trong quy trình kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN 78
3.2.2 Chú trọng nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ của KBNN 79
3.2.3 Hạn chế sử dụng tiền mặt trong thanh toán 79
3.2.4 Ngăn ngừa hiện tượng chia nhỏ gói thầu 80
3.2.5 Chủ ñộng, tăng cường phối hợp với các cơ quan, ban, ngành trong thực hiện công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN 80
3.2.6 Nâng cao trình ñộ chuyên môn, phẩm chất cán bộ KBNN ðắk R’lấp 82
3.2.7 ðẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong KSC thường xuyên NSNN 83
3.3 KIẾN NGHỊ 84
3.3.1 Kiến nghị với Chính phủ và Bộ Tài chính 84
3.3.2 Kiến nghị với KBNN Việt Nam 86
3.3.3 Kiến nghị với các Bộ, ngành, ñịa phương 88
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 90
KẾT LUẬN 91 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ðỊNH GIAO ðỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)
Trang 860
2.2 Tiến ñộ giải quyết hồ sơ kiểm soát chi thường xuyên
2.3 Doanh số chi thường xuyên NSNN theo nhóm mục
chi của KBNN ðắk R’lấp giai ñoạn 2013 – 2015 62
2.4 Cơ cấu chi thường xuyên NSNN theo nhóm mục chi
của KBNN ðắk R’lấp giai ñoạn 2013 – 2015 62
2.5 Số liệu từ chối thanh toán chi thường xuyên NSNN
của KBNN ðắk R’lấp giai ñoạn 2013 – 2015 63 2.6 Số dư tạm ứng các cấp ngân sách của KBNN ðắk
Trang 10MỞ ðẦU
1 Tính cấp thiết của ñề tài
Chi thường xuyên NSNN là một lĩnh vực hết sức quan trọng trong hoạt ñộng tài chính công, có tác ñộng lớn ñến tình hình kinh tế xã hội nói chung cũng như nền tài chính nói riêng Chi ngân sách ñúng ñắn sẽ tạo nên sức mạnh nguồn lực tài chính Nhà nước phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế -
xã hội, ngoài ra nó còn là công cụ hữu hiệu ñể thực hiện chính sách tài khoá phù hợp trong từng thời kỳ, từ ñó tạo sự ổn ñịnh và phát triển vững chắc của nền kinh tế Ngược lại, việc hoạch ñịnh chính sách cũng như việc thực hiện chi NSNN không hiệu quả sẽ gây tác ñộng xấu như bất ổn về Tài chính - Tiền
tệ dẫn ñến khủng hoảng và kìm hãm kinh tế phát triển
Kiểm soát thường xuyên Ngân sách Nhà nước là một quá trình phức tạp phải thực hiện kiểm soát từ khâu lập dự toán, phân bổ dự toán, cấp phát, thanh toán, sử dụng và thanh quyết toán Nó liên quan ñến tất cả các bộ, các ngành, các lĩnh vực và các ñịa phương Trong ñó, KBNN giữ vai trò quan trọng trong việc kiểm tra, kiểm soát trong quá trình thực hiện cấp phát các khoản chi thường xuyên NSNN
Thực tế những năm gần ñây cho thấy, trong khi nguồn thu ngân sách trong nước không có bước ñột phá thì tình tình hình bội chi lại liên tục tăng cao, ñồng thời tốc ñộ tăng chi thường xuyên cao hơn so với tăng chi cho ñầu
tư phát triển Vì vậy, việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm ñảm bảo các khoản chi NSNN ñược sử dụng ñúng mục ñích, ñúng chế ñộ, tiết kiệm và hiệu quả có ý nghĩa rất quan trọng Thực hiện KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ñể thực thi pháp luật ñồng thời làm thay ñổi thói quen sử dụng vốn NSNN tuỳ tiện không ñúng mục ñích, sai chế ñộ, không hiệu quả, giảm bớt sự khác biệt giữa dự toán chi NSNN với thực tế của các ñối tượng sử dụng NSNN Thông qua việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, KBNN ñã
Trang 11cung cấp các thông tin tin cậy phục vụ cho công tác quản lý, ñiều hành NSNN Bên cạnh ñó, KBNN cần phải thực sự trở thành một trong những công
cụ quan trọng của Nhà nước trong việc thực hiện công cuộc cải cách hành chính mà ñặc biệt là cải cách tài chính công theo hướng công khai, minh bạch, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nhằm nâng cao hiệu quả quản
lý, sử dụng các nguồn tài chính của Nhà nước, giữ vững ổn ñịnh và phát triển nền tài chính quốc gia
Trong bối cảnh ñó, KBNN ðăk R’lấp cũng không phải ngoại lệ Trong những năm gần ñây, công tác KSC thường xuyên NSNN tại KBNN ðắk R’lấp ñã ñạt ñược những chuyển biến tích cực, ngày một chặt chẽ, ñồng thời nâng cao quy mô và chất lượng Tuy nhiên, công tác này vẫn còn tồn tại những hạn chế, bất cập nhất ñịnh cần ñược khắc phục, hoàn thiện Xuất phát
từ những vấn ñề trên, học viên ñã lựa chọn ñề tài nghiên cứu: “Hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp – tỉnh ðắk Nông” làm ñề tài tốt nghiệp nhằm tổng hợp cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và kiến nghị một số giải pháp nhằm giải quyết những hạn chế còn tồn tại, góp phần ñạt ñược các mục tiêu trong công tác KSC thường xuyên NSNN mà KBNN ñã ñề ra
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu của luận văn là nghiên cứu các cơ sở lý luận về vấn ñề KSC thường xuyên NSNN qua hệ thống KBNN bao gồm nguyên tắc kiểm soát, nội dung kiểm soát và quy trình kiểm soát cũng như công cụ KSC thường xuyên NSNN; ñồng thời tìm hiểu thực trạng công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp – tỉnh ðắk Nông Qua ñó, nghiên cứu và ñề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp
Trang 123 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 ðối tượng nghiên cứu
ðối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn ñề lý luận về KSC thường xuyên NSNN qua KBNN và thực tiễn KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp
Phạm vi nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu về các khoản mục chi, cơ chế, quy trình KSC thường xuyên NSNN cho các cơ quan hành chính nhà nước và ñơn vị sự nghiệp công lập
4 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn dựa trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lê Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp, phân tích, so sánh, phân tích tỷ lệ
Trang 136 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Trong thời gian qua, kiểm soát chi NSNN nói chung và KSC thường xuyên NSNN nói riêng liên tục ựược ựổi mới và tăng cường theo hướng ựơn giản hóa quy trình, tăng hiệu quả và tắnh chặt chẽ, tiết kiệm, chống lãng phắ Công tác quản lý và phân cấp ngân sách ựã có những ựổi mới căn bản, nâng cao quyền chủ ựộng và trách nhiệm cho các ựơn vị sử dụng ngân sách, thủ tục hành chắnh trong lĩnh vực quản lý, KSC thường xuyên NSNN ựã ựược sửa ựổi, bổ sung theo hướng ựơn giản, thuận tiện Tuy nhiên, tình trạng dàn trải trong quản lý chi NSNN chưa ựược khắc phục, bao cấp chưa ựược xóa bỏ triệt
ựể, hiệu quả chi ựầu tư còn thấp, tình trạng thất thoát, lãng phắ trong quản lý
và sử dụng vốn còn xảy ra phổ biến Do ựó, việc hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN luôn ựược quan tâm nghiên cứu, có thể kể ựến một số ựề tài nghiên cứu sau:
Luận văn cao học ỘHoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước qua KBNN Cẩm LệỢ của học viên Huỳnh Vũ, năm 2014 bảo vệ tại đại học đà Nẵng đề tài nghiên cứu công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ở cấp quận, huyện Trong ựề tài nghiên cứu này, tác giả phân tắch, ựánh giá khá chi tiết thực trạng công tác KSC thường xuyên NSNN, qua ựó ựề xuất những giải pháp phù hợp ựể hoàn thiện công này tại KBNN Cẩm Lệ Tuy nhiên, việc phân tắch thực trạng công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Cẩm Lệ của luận văn chưa thực sự gắn với lý luận
về nội dung công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ựã ựược tác giả trình bày trong phần cơ sở lý luận
Luận văn cao học ỘHoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước huyện Thạch Thất, thành phố Hà NộiỢ của tác giả Nguyễn Thị Hồng Thúy, năm 2015 bảo vệ tại Trường đại học Kinh tế, đại học Quốc gia Hà Nội Trên cơ sở tổng hợp lý luận về KSC
Trang 14thường xuyên NSNN qua KBNN và phân tắch, tác giả ựã phân tắch chi tiết thực tiễn hoạt ựộng này tại KBNN huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội Tuy nhiên, các giải pháp mà tác giả ựưa ra chưa có tắnh ứng dụng cao, vượt quá thẩm quyền của một KBNN cấp huyện như KBNN Thạch Thất
Luận văn cao học ỘKiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước huyện Ba Vì, thành phố Hà NộiỢ, năm 2015, tác giả Phan Thị Tuyết, bảo vệ tại trường đại học Kinh tế - đại học Quốc gia Hà Nội Qua tổng hợp lý luận
và thực trạng KSC thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Ba Vì, tác giả ựánh giá những kết quả ựạt ựược, những hạn chế còn tồn tại trong công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Ba Vì Tuy nhiên, các giải pháp mà tác giả ựưa ra còn mang tắnh vĩ mô, vượt quá thẩm quyền của một KBNN cấp huyện
Luận văn cao học ỘHoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước ựối với ựơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ tài chắnh thuộc tỉnh Khánh HòaỢ năm 2015 của tác giả Phạm Thị Hồ Lan, bảo vệ tại trường đại học Nha Trang đề tài ựã hệ thống hóa cơ sở lý luận về KSC thường xuyên NSNN ựối với ựơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế
tự chủ tài chắnh, phân tắch thực trạng và ựưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ựối với ựơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ tài chắnh thuộc tỉnh Khánh Hòa
Luận văn cao học ỘKiểm soát chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước trên ựịa bàn tỉnh đắk NôngỢ năm 2015 của tác giả Lê Xuân Tuấn, bảo vệ tại trường đại học kinh tế - đại học đà Nẵng Qua tổng hợp lý luận và thực trạng KSC thường xuyên NSNN qua KBNN đắk Nông, tác giả làm rõ vai trò, vị thế và trách nhiệm của KBNN đắk Nông trong việc quản lý và KSC thường xuyên NSNN cũng như trách nhiệm của ựơn vị sử dụng ngân sách; ựồng thời ựánh giá những kết quả ựạt ựược, những hạn chế
Trang 15còn tồn tại trong công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk Nông; qua ñó ñưa ra các kiến nghị, giải pháp ñể hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk Nông Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu của luận văn là KBNN cấp tỉnh nên có một số vấn ñề không phù hợp với nghiên cứu này
Những ñề tài nói trên là cơ sở ñể tác giả luận văn kế thừa và tham khảo Tuy nhiên, qua thời gian, chức năng, nhiệm vụ của ngành Kho bạc nói chung
và công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN nói riêng ñã từng bước thay ñổi Nhiều văn bản, chế ñộ mới ñược ban hành Do vậy, cần tiếp cận vấn
ñề ña dạng và nghiên cứu vấn ñề phù hợp trong giai ñoạn mới Bên cạnh ñó, trong những năm qua, tại KBNN ðắk R’lấp chưa có luận văn nào nghiên cứu việc hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN cấp huyện trong thời gian tới Trên cơ sở ñó, tác giả thực hiện nghiên cứu theo hướng phân tích thực trạng KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ðắk R’lấp gắn với lý luận về KSC thường xuyên NSNN qua KBNN, qua ñó ñưa ra những giải pháp hoàn thiện công tác KSC thường xuyên NSNN phù hợp với thẩm quyền của KBNN cấp huyện như KBNN ðắk R’lấp, ñồng thời ñề xuất những kiến nghị ñối với các cơ quan có thẩm quyền,
Trang 16a Khái niệm Ngân sách Nhà nước
Trong tiến trình lịch sử, sự hình thành và phát triển của NSNN gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế hàng hóa – tiền tệ trong các phương thức sản xuất của cộng ñồng và Nhà nước của từng cộng ñồng Nói cách khác, sự ra ñời của Nhà nước, sự tồn tại của kinh tế hàng hóa – tiền tệ là những tiền ñề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của NSNN
Trong thực tiễn, hoạt ñộng NSNN là hoạt ñộng tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ của Nhà nước.Theo Luật NSNN Việt Nam 2015: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước ñược dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất ñịnh do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết ñịnh ñể bảo ñảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.”
Thu NSNN bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí; các khoản thu
từ hoạt ñộng kinh tế của Nhà nước; các khoản ñóng góp của các tổ chức và cá nhân; các khoản viện trợ; các khoản thu khác theo quy ñịnh của pháp luật
Chi NSNN bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã hội, bảo ñảm quốc phòng an ninh, bảo ñảm hoạt ñộng của bộ máy nhà nước, chi trả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy ñịnh của pháp luật
b Phân loại chi NSNN
- Có nhiều cách ñể phân loại chi NSNN Nếu phân loại theo tính chất phát sinh, có thể chia chi NSNN thành hai loại:
+ Chi thường xuyên NSNN: là quá trình phân phối sử dụng từ quỹ
Trang 17NSNN để đáp ứng các nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội
+ Chi đầu tư phát triển NSNN: là quá trình Nhà nước sử dụng một phần vốn tiền tệ đã được tạo lập thơng qua hoạt động thu của NSNN để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, phát triển sản xuất và để dự trữ vật tư hàng hĩa nhằm đảo bảo các mục tiêu ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế
- Phân loại chi NSNN theo cấp ngân sách bao gồm:
+ Chi Ngân sách Trung ương
+ Chi Ngân sách tỉnh, thành phố
+ Chi Ngân sách quận – huyện, thị xã
+ Chi Ngân sách xã – phường, thị trấn
- Chi NSNN cũng cĩ thể được phân loại theo việc thực hiện các chức năng của Nhà nước, gồm:
+ Chi phát triển kinh tế: Chi phát triển kinh tế là nội dung chi cơ bản, chiếm tỷ trọng lớn trong chi NSNN, thực hiện chức năng nhà nước trong việc giải quyết những vấn đề vĩ mơ, đứng trên giác độ tồn bộ nền kinh tế quốc gia nhằm thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hay duy trì sự phát triển ở mức cần thiết Khoản chi này bao gồm: chi về xây dựng cơ bản, chi dự trữ, chi cho vốn lưu động, chi tạo lập các quỹ cho vay hỗ trợ với mức lãi suất ưu đãi
+ Chi quản lý hành chính: Chi quản lý hành chính cĩ chức năng duy trì hoạt động của bộ máy Nhà nước, dành cho quản lý hành chính Nhà nước đối với các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp và hỗ trợ đối với các tổ chức ðảng, tổ chức đồn thể
+ Chi sự nghiệp văn hĩa – xã hội: Chi sự nghiệp văn hĩa – xã hội được
sử dụng để hỗ trợ từ nguồn vốn NSNN cho các hoạt động cần thiết của xã hội đáp ứng nhu cầu tinh thần của nhân dân, nâng cao trình độ dân trí và cải thiện đời sống nhân dân, đồng thời duy trì, xây dựng và phát triển các tổ chức và
Trang 18hoạt ñộng thuộc ngành văn hóa xã hội Chi thuộc loại này bao gồm chi cho giáo dục ñào tạo, y tế, thể dục thể thao, văn hóa nghệ thuật, thông tấn báo chí, phát thanh truyền hình
+ Chi an ninh – quốc phòng: Chi an ninh – quốc phòng là khoản chi nhằm duy trì và tăng cường lực lượng an ninh quốc phòng ñể phòng thủ và bảo vệ ñất nước, bảo vệ trật tự an ninh, xã hội, bao gồm các khoản chi như: chi cho xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, chi mua sắm trang thiết bị, vũ khí, ñạn dược, chi lương, phụ cấp, sinh hoạt phí, chi cho hoạt ñộng huấn luyện, dân quân du kích
+ Chi khác của NSNN như chi trả nợ vay, viện trợ, phúc lợi xã hội Ngoài ra, có thể phân loại chi NSNN theo phương thức chi qua KBNN, gồm:
+ Chi trên cơ sở dự toán ngân sách: Hằng năm, dự toán NSNN ñược lập nhằm duy trì và tăng cường lực lượng quốc phòng an ninh Do vậy, các khoản chi trong dự toán phải ñược xác ñịnh dựa trên cơ sở mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và ñảm bảo quốc phòng an ninh ðối với chi ñầu tư phát triển, việc lập dự toán phải căn cứ vào quy hoạch, chương trình, dự án ñầu tư ñã có quyết ñịnh của cấp có thẩm quyền, ưu tiên bố trí ñủ vốn phù hợp với tiến ñộ triển khai thực hiện các chương trình, dự án ðối với chi thường xuyên, việc lập dự toán phải căn cứ vào nguồn thu từ thuế, phí, lệ phí và tuân thủ chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức ñược cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy ñịnh ðối với chi trả nợ phải có căn cứ vào nghĩa vụ trả nợ của năm lập dự toán
+ Chi bằng lệnh chi tiền: Chi bằng lệnh chi tiền là việc chi NSNN theo hình thức cấp phát trực tiếp cho ñối tượng ñược hưởng Hình thức này thường ñược sử dụng cấp phát các tài khoản chi ñột xuất của Nhà nước hoặc các ñơn
vị không có quan hệ thường xuyên với NSNN
Trang 19c Chu trình quản lý chi NSNN
Chu trình quản lý chi NSNN là quá trình ñược tiến hành xuyên suốt từ khâu lập dự toán, chấp hành chi cho ñến khi quyết toán chi NSNN
Lập dự toán chi NSNN là quá trình bao gồm các công việc lập dự toán chi, phân bổ dự toán chi và giao dự toán chi NSNN Trong ñó, lập dự toán chi NSNN là công việc khởi ñầu, có ý nghĩa quyết ñịnh ñến chất lượng và hiệu quả toàn bộ các khâu của quá trình quản lý chi NSNN Một dự toán chi NSNN ñúng ñắn, có cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn ñóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội, ñồng thời tạo tiền ñề cho việc quản lý chặt chẽ, có hiệu quả các khoản chi NSNN trong tương lai
Sau khi dự toán chi NSNN ñược Quốc hội và Hội ñồng Nhân dân các cấp phê chuẩn và năm ngân sách bắt ñầu thì việc thực hiện chi NSNN ñược triển khai Nội dung của việc chấp hành dự toán là bố trí cấp kinh phí của NSNN cho các nhu cầu ñược phê chuẩn ðồng thời, những cơ quan quản lý nhà nước ñược pháp luật quy ñịnh có trách nhiệm kiểm soát mọi khoản chi NSNN ñảm bảo ñúng dự toán, ñúng chế ñộ hiện hành của nhà nước Bản chất của chấp hành chi NSNN là tổ chức cấp phát kinh phí sao cho có hiệu quả Việc chấp hành chi NSNN thuộc về tất cả các pháp nhân và thể nhân dưới sự ñiều hành của Chính phủ, trong ñó Bộ Tài chính có vị trí quan trọng
Quyết toán chi NSNN là khâu cuối cùng trong chu trình quản lý chi NSNN, bao gồm các công việc tổng hợp, phân tích, ñánh giá các khoản chi NSNN ñã thực hiện trong năm ngân sách và phải ñược Quốc hội phê chuẩn Thông qua quyết toán chi NSNN, toàn cảnh về hoạt ñộng kinh tế - xã hội của nhà nước trong năm ngân sách có thể ñược thể hiện rõ ràng, làm cơ sở ñể ñiều hành chi NSNN trong những năm sau
d Công tác kiểm tra, kiểm soát chi NSNN
Công tác kiểm tra, KSC ngân sách nhà nước là một chức năng của quản
Trang 20lý NSNN, gắn liền với quản lý NSNN, ñồng thời gắn liền với mọi hoạt ñộng của NSNN Việc kiểm tra, KSC ñược thực hiện ở tất cả các giai ñoạn của chu trình quản lý chi NSNN
Công tác kiểm soát chi ngân sách là tổng thể các hoạt ñộng của cá nhân
và tổ chức có trách nhiệm nhằm bảo ñảm cho các khoản chi ngân sách thực hiện ñúng quy ñịnh, ñúng mục ñích, ñúng ñối tượng và tiết kiệm Trong khi
ñó, công tác kiểm tra chi ngân sách là việc trực tiếp xem xét, ñánh giá thực tế việc thực hiện các quy ñịnh trong quá trình chi NSNN Công tác kiểm tra chi ngân sách ñược thực hiện tốt sẽ giúp cho việc thực hiện công tác kiểm soát có hiệu quả
Trong giai ñoạn lập dự toán, công tác kiểm tra NSNN ñược thực hiện nhằm xem xét lại các dự báo, ñánh giá số liệu dự toán của các ñơn vị ñảm bảo phù hợp với thực tế phát sinh, chức năng, nhiệm vụ của ñơn vị hoặc của từng cấp, từng ngành, qua ñó thực hiện công tác kiểm soát việc giao dự toán, tránh tình trạng giao dự toán quá thấp không ñủ kinh phí hoạt ñộng cho ñơn vị hoặc giao dự toán quá cao dẫn ñến lãng phí trong việc sử dụng NSNN, giúp nâng cao chất lượng dự toán,
Trong giai ñoạn chấp hành NSNN, việc kiểm tra ñược thực hiện nhằm xem xét, ñánh giá các ñiều kiện theo quy ñịnh ñối với các khoản chi, cùng với
ñó, công tác kiểm soát NSNN ñược thực hiện nhằm ñảm bảo các khoản chi phải ñủ ñiều kiện theo quy ñịnh trước khi xuất quỹ NSNN chi trả cho ñối tượng thụ hưởng NSNN, giúp phát hiện, ngăn chặn kịp thời những khoản chi không ñúng chế ñộ quy ñịnh, tránh lãng phí và thất thoát NSNN
Trong giai ñoạn quyết toán chi NSNN, kiểm tra tình hình sử dụng kinh phí của ñơn vị sử dụng ngân sách nhằm ñảm bảo sự ñúng ñắn, chính xác của các khoản chi NSNN trước khi NSNN ñược quyết toán.Việc kiểm soát sau khi chi ñược thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền quyết ñịnh dự toán, cơ
Trang 21quan kiểm toán và cơ quan tài chính
1.1.2 Chi thường xuyên NSNN
a Khái niệm chi thường xuyên NSNN
Chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm trang trải nhu cầu của các cơ quan Nhà nước, các
tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công, qua ñó thực hiện nhiệm vụ quản
lý nhà nước ở các hoạt ñộng sự nghiệp kinh tế, giáo dục và ñào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường
và các hoạt ñộng sự nghiệp khác
b Phân loại chi thường xuyên NSNN
Phân loại các khoản chi NSNN là việc sắp xếp các khoản chi NSNN theo những tiêu thức, tiêu chí nhất ñịnh vào các nhóm, các loại chi Do nội dung của chi thường xuyên rất ña dạng và phức tạp nên cũng có nhiều cách ñể phân loại Tùy thuộc vào các mục tiêu khác nhau mà có các cách phân loại khác nhau, cụ thể:
- Căn cứ vào tính chất kinh tế, chi thường xuyên NSNN ñược phân thành 4 nhóm mục chi
+ Nhóm các khoản chi thanh toán cho cá nhân gồm tiền lương, tiền công trả cho lao ñộng thường xuyên theo hợp ñồng, phụ cấp lương, học bổng học sinh, sinh viên, tiền thưởng, phúc lợi tập thể, các khoản ñóng góp, chi về công tác người có công với cách mạng và xã hội, chi lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội, các khoản thanh toán khác cho cá nhân
+ Nhóm các khoản chi nghiệp vụ chuyên môn gồm thanh toán dịch vụ công cộng, vật tư văn phòng, thông tin tuyên truyền liên lạc, hội nghị, công tác phí, chi phí thuê mướn, chi sửa chữa thường xuyên, chi phí nghiệp vụ chuyên môn của từng ngành
+ Nhóm các khoản chi mua sắm tài sản thường xuyên gồm chi mua ñầu
Trang 22tư tài sản vô hình, mua sắm tài sản dùng cho công tác chuyên môn
+ Nhóm các khoản chi khác gồm các khoản chi thường xuyên khác không nằm trong ba nhóm chi trên như trợ giá theo chính sách của nhà nước,
hỗ trợ Quỹ Bảo hiểm xã hội, hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; các khoản chi thường xuyên khác theo quy ñịnh của pháp luật
- Căn cứ vào mục ñích sử dụng các khoản chi, chi thường xuyên NSNN ñược phân thành các khoản chi cụ thể sau:
+ Chi cho sự nghiệp kinh tế: Hoạt ñộng của các ñơn vị sự nghiệp kinh
tế phục vụ cho yêu cầu phát triển sản xuất kinh doanh, quản lý kinh tế - xã hội, tạo ñiều kiện cho các ngành kinh tế hoạt ñộng và phát triển một cách thuận lợi Mục ñích hoạt ñộng của ñơn vị sự nghiệp kinh tế không phải là kinh doanh lấy lãi, do vậy NSNN cần dành một khoản chi ñáp ứng hoạt ñộng của các ñơn vị này Chi cho sự nghiệp kinh tế bao gồm các khoản chi sự nghiệp nông nghiệp, sự nghiệp thủy lợi, sự nghiệp ngư nghiệp, sự nghiệp lâm nghiệp, sự nghiệp giao thông, sự nghiệp kiến thiết thị chính và sự nghiệp kinh
tế công cộng khác; chi ñiều tra cơ bản, ño ñạc ñịa giới hành chính các cấp; chi
ño vẽ bản ñồ, ño ñạc cắm mốc biên giới, ño ñạc lập bản ñồ và lưu trữ hồ sơ ñịa chính; chi ñịnh canh, ñịnh cư và kinh tế mới
+ Chi sự nghiệp văn hóa – xã hội gồm chi sự nghiệp giáo dục, ñào tạo; chi sự nghiệp y tế; sự nghiệp văn hóa thông tin; sự nghiệp thể dục, thể thao;
sự nghiệp phát thanh, truyền hình; sự nghiệp khoa học, công nghệ và môi trường; sự nghiệp xã hội; sự nghiệp văn xã khác
+ Chi quản lý hành chính là các khoản chi cho hoạt ñộng của các cơ quan hành chính nhà nước thuộc bộ máy chính quyền các cấp từ trung ương ñến ñịa phương
+ Chi về hoạt ñộng của ðảng Cộng sản Việt Nam
Trang 23+ Chi về hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội gồm Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên đồn Lao động Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nơng dân Việt Nam, ðồn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
+ Chi trợ giá theo chính sách của Nhà nước
+ Chi các chương trình mục tiêu quốc gia
+ Chi trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội
+ Chi hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp theo quy định của pháp luật
+ Chi trả lãi tiền vay do Nhà nước vay
+ Chi viện trợ cho các Chính phủ và các tổ chức nước ngồi
+ Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật
c ðặc điểm của chi thường xuyên NSNN
Các khoản chi thường xuyên NSNN luơn gắn với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị mà nhà nước thực hiện trong từng thời kỳ Các khoản chi thường xuyên cĩ tính ổn định và cĩ tính chu kỳ trong một khoản thời gian hàng tháng, hàng quý, hàng năm Tính ổn định của các khoản chi thường xuyên NSNN cĩ được là do tính ổn định trong các hoạt động thường xuyên thuộc chức năng nhiệm vụ của Nhà nước và mối quan hệ giữa Nhà nước và NSNN ðặc điểm này được thể hiện ở tổng mức chi và tỷ trọng chi thường xuyên trong tổng chi NSNN, nội dung và cơ cấu chi thường xuyên
ít cĩ sự biến động lớn qua các năm
Các khoản chi thường xuyên của NSNN cĩ hiệu lực tác động trong khoảng thời gian ngắn và mang tính chất tiêu dùng xã hội Nếu như chi đầu tư phát triển của NSNN nhằm tạo ra cơ sở vật chất – kỹ thuật cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế trong tương lai thì chi thường xuyên chủ yếu đáp ứng cho nhu cầu chi để thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên hàng năm
Trang 24thuộc chức năng của Nhà nước, duy trì sự tồn tại, hoạt ñộng của các cơ quan Nhà nước, qua ñó ñáp ứng các nhu cầu công cộng
Phạm vi, mức ñộ của chi thường xuyên NSNN gắn chặt với cơ cấu của
tổ chức bộ máy nhà nước, việc thực hiện các chính sách kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ và sự lựa chọn của Nhà nước trong việc cung ứng các hàng hóa công cộng
- ðược phân bổ nguồn lực tài chính từ ñầu năm và ñược sử dụng nguồn lực này trong một năm
- Hiệu quả của chi thường xuyên không thể ñánh giá, xác ñịnh cụ thể như ñối với chi ñầu tư phát triển; không chỉ thể hiện về mặt kinh tế mà còn ñược thể hiện qua sự ổn ñịnh chính trị - xã hội, từ ñó thúc ñẩy sự phát triển bền vững của ñất nước
d Vai trò của chi thường xuyên NSNN
Chi thường xuyên NSNN có vai trò rất quan trọng, thể hiện trên các mặt cụ thể như sau:
Thứ nhất, chi thường xuyên có tác ñộng trực tiếp ñến việc thực hiện các chức năng của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội, là một trong những nhân
tố có ý nghĩa quyết ñịnh ñến chất lượng, hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước
Thứ hai, chi thường xuyên là công cụ ñể Nhà nước thực hiện mục tiêu
ổn ñịnh và ñiều chỉnh thu nhập, hỗ trợ người nghèo, gia ñình chính sách, thực hiện các chính sách xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu công bằng xã hội
Thứ ba, thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện ñiều chỉnh thị trường ñể thực hiện các mục tiêu của mình, phân phối và sử dụng có hiệu quả nguồn lực tài chính của ñất nước, tạo ñiều kiện giải quyết tốt mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng
Thứ tư, chi thường xuyên NSNN giúp bộ máy nhà nước duy trì hoạt
Trang 25ñộng ổn ñịnh, bình thường ñể thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước; ñảm bảo an ninh, an toàn xã hội, ñảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia
e Hình thức chi trả các khoản chi thường xuyên từ NSNN qua KBNN
- Chi trả theo hình thức rút dự toán từ Kho bạc Nhà nước, ñược áp dụng cho các ñối tượng sau:
+ Cơ quan hành chính nhà nước
+ ðơn vị sự nghiệp công lập
+ Tổ chức chính trị xã hội, chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp ñược ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí thường xuyên
+ ðối tượng khác theo hướng dẫn riêng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Chi trả theo hình thức lệnh chi tiền, ñược áp dụng cho các ñối tượng sau:
+ Chi cho các ñơn vị, các tổ chức kinh tế, xã hội không có quan hệ thường xuyên với ngân sách nhà nước;
+ Chi trả nợ nước ngoài;
+ Chi cho vay của ngân sách nhà nước;
+ Chi kinh phí ủy quyền (ñối với các khoản ủy quyền có lượng vốn nhỏ, nội dung chỉ rõ) theo quyết ñịnh của Thủ trưởng cơ quan tài chính
+ Một số khoản chi khác theo quyết ñịnh của Thủ trưởng cơ quan tài chính
f Phương thức chi trả các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN
Việc chi trả các khoản chi thường xuyên NSNN cho ñơn vị sử dụng ngân sách nhà nước ñược thực hiện theo nguyên tắc thanh toán trực tiếp từ
Trang 26Kho bạc Nhà nước cho người hưởng lương và người cung cấp hàng hóa, dịch
vụ ðối với các khoản chi chưa có ñiều kiện thực hiện việc chi trả trực tiếp, Kho bạc Nhà nước tạm ứng hoặc thanh toán cho ñối tượng thụ hưởng qua ñơn
vị sử dụng ngân sách Các phương thức chi trả cụ thể như sau:
- Tạm ứng: tạm ứng là việc chi trả các khoản chi ngân sách nhà nước cho ñơn vị sử dụng ngân sách nhà nước trong trường hợp khoản chi ngân sách nhà nước của ñơn vị sử dụng ngân sách nhà nước chưa có ñủ hóa ñơn, chứng
từ theo quy ñịnh do công việc chưa hoàn thành
- Thanh toán trực tiếp: Thanh toán trực tiếp là phương thức chi trả ngân sách trực tiếp cho ñơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hoặc cho người cung cấp hàng hóa dịch vụ khi công việc ñã hoàn thành, có ñủ các hồ sơ chứng từ thanh toán trực tiếp theo quy ñịnh
- Tạm cấp kinh phí ngân sách: Tạm cấp kinh phí thực hiện trong trường hợp vào ñầu năm ngân sách, dự toán ngân sách nhà nước chưa ñược cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết ñịnh, Cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước thực hiện tạm cấp kinh phí ngân sách nhà nước cho các nhiệm vụ chi theo quy ñịnh
- Chi ứng trước dự toán cho năm sau: Căn cứ vào quyết ñịnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, Kho bạc Nhà nước thực hiện chi ứng trước cho ñơn vị sử dụng ngân sách theo quy ñịnh và thực hiện việc thu hồi vốn ứng trước theo dự toán thu hồi của cơ quan phân bổ dự toán ngân sách nhà nước
g Những nguyên tắc cơ bản trong cấp phát, thanh toán chi thường xuyên NSNN
Việc thực hiện nhiệm vụ cấp phát, thanh toán chi thường xuyên NSNN phải tuân thủ các nguyên tắc sau ñây:
- Tất cả các khoản chi NSNN phải ñược kiểm tra, kiểm soát trong quá trình chi trả, thanh toán, phải có trong dự toán NSNN ñược giao, ñúng chế ñộ,
Trang 27tiêu chuẩn, ñịnh mức do cấp có thẩm quyền quy ñịnh và ñã ñược thủ trưởng ñơn vị SDNS hoặc người ñược ủy quyền quyết ñịnh chi
- Mọi khoản chi NSNN ñược hạch toán bằng ñồng Việt Nam theo niên
ñộ ngân sách, cấp ngân sách và mục lục NSNN Các khoản chi NSNN bằng ngoại tệ, hiện vật, ngày công lao ñộng ñược quy ñổi và hạch toán bằng ñồng Việt Nam theo tỷ giá ngoại tệ, giá hiện vật, ngày công lao ñộng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy ñịnh
- Việc thanh toán các khoản chi NSNN qua KBNN thực hiện theo nguyên tắc trực tiếp từ KBNN cho người hưởng lương, trợ cấp xã hội và người cung cấp hàng hóa dịch vụ; trường hợp chưa thực hiện ñược việc thanh toán trực tiếp, KBNN thực hiện thanh toán qua ñơn vị sử dụng NSNN
- Trong quá trình kiểm soát, thanh toán, quyết toán chi NSNN, các khoản chi sai phải thu hồi giảm chi hoặc nộp ngân sách Căn cứ vào quyết ñịnh của cơ quan tài chính hoặc quyết ñịnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, KBNN thực hiện việc thu hồi cho NSNN theo ñúng trình tự quy ñịnh
1.2 CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN QUA KBNN
1.2.1 Khái niệm về KBNN
KBNN Việt Nam là một tổ chức nằm trong hệ thống tài chính Nhà nước, trực thuộc Bộ Tài chính thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quỹ NSNN, các quỹ tài chính Nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước ñược giao quản lý ngân quỹ; tổng kế toán nhà nước; thực hiện việc huy ñộng vốn cho NSNN và cho ñầu tư phát triển thông qua hình thức phát hành trái phiếu Chính phủ theo quy ñịnh của pháp luật
1.2.2 Kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN
a Khái niệm công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
Công tác kiểm soát chi NSNN là quá trình các cơ quan có thẩm quyền
Trang 28thực hiện thẩm ñịnh, kiểm tra, kiểm soát các khoản chi NSNN theo các chính sách, chế ñộ, ñịnh mức chi tiêu do Nhà nước quy ñịnh và trên cơ sở những nguyên tắc, hình thức, phương pháp quản lý tài chính trong từng giai ñoạn Công tác kiểm soát chi NSNN bao gồm kiểm soát trước khi chi, kiểm soát trong khi chi và kiểm soát sau khi chi
Kiểm soát trước khi chi NSNN là kiểm soát việc lập, quyết ñịnh và phân bổ dự toán chi NSNN, là khâu ñầu tiên của chu trình quản lý ngân sách nhằm ñảm bảo cho việc bố trí ngân sách tiết kiệm ngay từ ñầu và ñảm bảo ñược việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trước khi bước vào thực chi
Kiểm soát trong khi chi hay còn gọi là kiểm soát quá trình cấp phát, thanh toán các khoản chi của NSNN ðây là giai ñoạn có tính chất quyết ñịnh ñến tính hiệu quả và tiết kiệm của chi ngân sách và kiểm soát chi, giúp ngăn ngừa, loại bỏ các khoản chi không ñúng chế ñộ, ñịnh mức, tiêu chuẩn, ñơn giá, ñối tượng, mục ñích ñảm bảo vốn NSNN sử dụng có hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí
Kiểm soát sau khi chi là kiểm soát tình hình sử dụng NSNN sau khi xuất quỹ NSNN, ñược tiến hành thông qua các báo cáo kế toán và do các cơ quan chức năng và cơ quan có thẩm quyền quyết ñịnh quyết toán như Quốc hội, Hội ñồng nhân dân các cấp, cơ quan tài chính, thanh tra, kiểm toán nhà nước thực hiện
Công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là việc KBNN sử dụng các công cụ của mình thực hiện việc thẩm ñịnh, kiểm tra, kiểm soát các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN trên cơ sở hồ sơ, chứng từ do ñơn vị SDNS và các ñơn vị có quan hệ với ngân sách gửi ñến ñể ñảm bảo các khoản chi ñúng nguyên tắc, ñúng chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức do Nhà nước quy ñịnh và theo những nguyên tắc, hình thức phương pháp quản lý tài chính của
Trang 29Nhà nước
b ðặc ñiểm của công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
KSC thường xuyên gắn liền với những khoản chi thường xuyên nên phần lớn công tác kiểm soát chi diễn ra ñều ñặn trong năm, ít có tính thời vụ, ngoại trừ những khoản chi mua sắm tài sản, sửa chữa lớn tài sản cố ñịnh
KSC thường xuyên diễn ra trên nhiều lĩnh vực và rất nhiều nội dung nên rất ña dạng và phức tạp Do vậy, những quy ñịnh trong công tác kiểm soát chi thường xuyên cũng rất phong phú, với từng lĩnh vực chi có những quy ñịnh riêng, từng nội dung, tính chất nguồn kinh phí cũng có những tiêu chuẩn, ñịnh mức riêng
KSC thường xuyên chịu áp lực lớn về mặt thời gian vì phần lớn những khoản chi thường xuyên ñều mang tính cấp thiết, ñòi hỏi phải ñược giải quyết nhanh chóng
KSC thường xuyên phải kiểm soát những khoản chi nhỏ, vì vậy cơ sở
ñể kiểm soát chi như hóa ñơn, chứng từ ñể chứng minh cho nghiệp vụ kinh
tế ñã phát sinh thường không ñầy ñủ, không rõ ràng, thiếu tính pháp lý gây rất nhiều khó khăn cho cán bộ kiểm soát chi, ñồng thời cũng rất khó ñể ñưa ra những quy ñịnh bao quát hết những khoản chi này trong công tác kiểm soát chi
c Mục tiêu của công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
Mục tiêu cụ thể của công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là:
- Nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn vốn, chống thất thoát, lãng phí hoặc sử dụng sai mục ñích, giải quyết hài hòa mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa một bên là Nhà nước và một bên là các chủ thể sử dụng vốn NSNN
- Nâng cao trách nhiệm và phát huy vai trò của các ngành, các cấp, các
cơ quan, ñơn vị có liên quan ñến công tác quản lý và sử dụng NSNN ðặc biệt, theo Luật NSNN quy ñịnh, hệ thống KBNN chịu trách nhiệm kiểm soát
Trang 30thanh toán, chi trả trực tiếp từng khoản chi NSNN cho các ựối tượng sử dụng ựúng với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn ựã ựược Nhà nước giao, góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật tài chắnh
- Khắc phục những hạn chế còn tồn tại của cơ chế quản lý chi thường xuyên NSNN, phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hiện tượng tiêu cực, ựồng thời phát hiện những kẽ hở trong cơ chế quản lý ựể từ ựó có kiến nghị chỉnh sửa, bổ sung kịp thời
- đáp ứng yêu cầu của quá trình ựổi mới cơ chế quản lý tài chắnh và quản lý NSNN ựòi hỏi mọi khoản chi thường xuyên NSNN phải ựảm bảo tiết kiệm, hiệu quả, ựáp ứng yêu cầu hội nhập với nền tài chắnh trong khu vực và thế giới
d Nguyên tắc của công tác KSC thường xuyên NSNN
Thứ nhất, tất cả các khoản chi thường xuyên NSNN phải ựược kiểm tra, kiểm soát trong quá trình chi trả, thanh toán Các khoản chi phải có trong
dự toán NSNN ựược giao, ựúng chế ựộ, tiêu chuẩn, ựịnh mức do cấp có thẩm quyền quy ựịnh và ựược thủ trưởng ựơn vị SDNS hoặc người ựược ủy quyền quyết ựịnh chi
Thứ hai, mọi khoản chi thường xuyên NSNN ựược hạch toán bằng ựồng Việt Nam theo niên ựộ ngân sách, cấp ngân sách và mục lục ngân sách Nhà nước Các khoản chi NSNN bằng ngoại tệ, hiện vật, ngày công lao ựộng
do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy ựịnh
Thứ ba, việc thanh toán các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN thực hiện theo nguyên tắc trực tiếp từ KBNN cho người hưởng lương, trợ cấp
xã hội và người cung cấp hàng hóa, dịch vụ; trường hợp chưa thực hiện ựược việc thanh toán trực tiếp, KBNN thực hiện thanh toán qua ựơn vị sử dụng NSNN
- Thứ tư, trong quá trình kiểm soát, thanh toán, quyết toán chi thường
Trang 31xuyên NSNN, các khoản chi sai phải thu hồi giảm chi hoặc nộp ngân sách Căn cứ vào quyết ñịnh của cơ quan Tài chính hoặc quyết ñịnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, KBNN thực hiện việc thu hồi cho NSNN theo ñúng trình tự quy ñịnh
1.2.3 Nội dung công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
Công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN bao gồm các nội dung sau:
a Tiếp nhận hồ sơ, chứng từ:
Khi có nhu cầu chi tiêu, ñơn vị sử dụng kinh phí NSNN nộp các hồ sơ cần thiết cho KBNN, bao gồm các hồ sơ gửi KBNN một lần và các hồ sơ liên quan ñến từng khoản chi thường xuyên Hồ sơ gửi KBNN một lần bao gồm:
Dự toán chi NSNN năm ñược cấp có thẩm quyền giao, bảng ñăng ký hoặc thông báo biên chế, quỹ tiền lương, học bổng, sinh hoạt phí; Quy chế chi tiêu nội bộ của ñơn vị; Quyết ñịnh giao quyền tự chủ của cấp có thẩm quyền ðối với các hồ sơ liên quan ñến từng khoản chi thường xuyên: ðơn vị sử dụng NSNN lập và gửi KBNN các hồ sơ, tài liệu, chứng từ thanh toán có liên quan theo quy ñịnh: Giấy rút dự toán NSNN, UBND, giấy rút tiền mặt, các hồ sơ khác tùy theo tính chất của từng khoản chi
b Tiến hành kiểm soát chi
- Kiểm tra sự ñầy ñủ, tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ, chứng từ có liên quan
Căn cứ vào nhu cầu chi và theo yêu cầu nhiệm vụ chi, thủ trưởng ñơn
vị sử dụng ngân sách lập và gửi hồ sơ thanh toán theo quy ñịnh KBNN có trách nhiệm kiểm tra sự ñầy ñủ, tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ, chứng từ
ñó trước khi thanh toán, chi trả kinh phí NSNN cho ñơn vị SDNS Các hồ sơ, chứng từ ñơn vị gửi ñến KBNN là căn cứ pháp lý ñể KBNN kiểm tra, kiểm soát các khoản chi NSNN Vì vậy, tất cả các chứng từ của ñơn vị giao dịch
Trang 32lập và gửi ñến KBNN ñều phải ñúng mẫu quy ñịnh, có chữ ký của Kế toán trưởng/Phụ trách kế toán hoặc người ñược ủy quyền, thủ trưởng ñơn vị (hoặc người ñược ủy quyền) và người có liên quan quy ñịnh trên chứng từ và dấu của ñơn vị ñó Dấu, chữ ký của ñơn vị trên chứng từ phải ñúng với mẫu dấu, chữ ký còn giá trị ñã ñăng ký tại KBNN Trường hợp ñặc biệt ñối với các ñơn
vị chưa có chức danh Kế toán trưởng thì phải cử người Phụ trách kế toán của ñơn vị ñó Người phụ trách kế toán phải thực hiện ñúng nhiệm vụ và quyền hạn, trách nhiệm quy ñịnh ñối với Kế toán trưởng
- Kiểm tra các yếu tố hạch toán, tùy theo từng nội dung chi thì ñơn vị phải hạch toán ñúng mã chương, mã ngành kinh tế, mã nội dung kinh tế
- Kiểm tra, ñối chiếu khoản chi với dự toán ngân sách nhà nước, bảo ñảm các khoản chi phải có trong dự toán ngân sách ñược cấp có thẩm quyền giao, số dư tài khoản dự toán của ñơn vị còn ñủ ñể chi KBNN chỉ thực hiện thanh toán các khoản chi NSNN khi khoản chi ñó ñã có trong dự toán chi NSNN ñược giao, trừ các trường hợp khác theo quy ñịnh
- Kiểm tra, kiểm soát các khoản chi, bảo ñảm chấp hành ñúng chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi NSNN do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy ñịnh ðối với những khoản chi chưa có chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi NSNN thì KBNN căn cứ vào dự toán chi của ñơn vị ñược duyệt ñể kiểm tra, kiểm soát
- Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của lệnh chuẩn chi ñã ñược thủ trưởng ñơn vị sử dụng ngân sách hoặc người ñược ủy quyền quyết ñịnh chi
c Quyết ñịnh sau kiểm soát chi
Sau khi kiểm tra, kiểm soát các hồ sơ của ñơn vị sử dụng ngân sách, nếu ñủ ñiều kiện thì KBNN thực hiện chi cho ñơn vị (thanh toán hoặc tạm ứng) theo quy ñịnh Trường hợp không ñủ ñiều kiện chi, KBNN tạm ñình chỉ,
từ chối thanh toán và thông báo bằng văn bản cho ñơn vị sử dụng ngân sách
Trang 33ñược biết, ñồng thời chịu trách nhiệm về quyết ñịnh của mình
1.2.4 Các phương pháp KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
Phương pháp KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là hệ thống các cách thức ñược KBNN sử dụng ñể thực hiện các nội dung KSC thường xuyên NSNN Các phương pháp thường ñược sử dụng là: phương pháp ñối chiếu, phương pháp phỏng vấn, phương pháp chọn mẫu, phương pháp phân tích Tùy vào nội dung cần KSC mà có thể sử dụng một hay ñồng thời nhiều phương pháp KSC nhằm mục ñích kiểm soát chặt chẽ các khoản chi NSNN
a Phương pháp ñối chiếu
Phương pháp ñối chiếu là phương pháp kiểm soát mà cán bộ KSC tiến hành so sánh, ñối chiếu về mặt lượng của một chỉ tiêu giữa các hồ sơ, chứng
từ với nhau; giữa các hồ sơ, chứng từ với các ñịnh mức chi tiêu của nhà nước
ñể tìm ra các sai sót về chỉ tiêu ñó Phương pháp ñối chiếu ñược tiến hành qua các bước gồm:
- Chuẩn bị cho ñối chiếu: Xác ñịnh các chỉ tiêu cần ñối chiếu, xác ñịnh các hồ sơ, chứng từ, các văn bản quy ñịnh ñịnh mức chi tiêu liên quan với các chỉ tiêu ñã xác ñịnh cần phải ñối chiếu
- Thực hiện ñối chiếu:
+ Soát xét các hồ sơ, chứng từ, tính toán và tiến hành so sánh ñối chiếu giữa các hồ sơ, chứng từ với nhau, giữa các hồ sơ, chứng từ với các ñịnh mức chi tiêu theo quy ñịnh của nhà nước
+ Tổng hợp các chỉ tiêu ñã ñối chiếu, chỉ ra các sai lệch của các chỉ tiêu
- Các công việc thực hiện sau ñối chiếu:
+ Phân tích, tìm nguyên nhân sai lệch của các chỉ tiêu
+ Kết luận về những chỉ tiêu ñảm bảo ñược tính chính xác hoặc ñiều chỉnh phương pháp ñể tìm nguyên nhân hoặc kết luận về những sai sót của
Trang 34các chỉ tiêu cĩ sai lệch
b Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp phỏng vấn là phương pháp kiểm sốt mà theo đĩ cán bộ KSC thơng qua việc phỏng vấn trực tiếp người phụ trách giao dịch chứng từ của đơn vị SDNS với cơ quan KSC tìm hiểu, thu nhận những thơng tin cần thiết về tình huống, thực chất, thực trạng của các nội dung KSC, bổ sung căn
cứ cho việc đưa ra những đánh giá, nhận xét hay kết luận về nội dung được KSC
Các bước tiến hành phương pháp phỏng vấn:
- Chuẩn bị phỏng vấn: Xác định nội dung và phạm vi cần phỏng vấn; chuẩn bị câu hỏi, thơng tin cần phỏng vấn
- Thực hiện phỏng vấn: Tiếp cận đối tượng phỏng vấn, thu thập thơng tin
- Cơng việc sau phỏng vấn: Tổng hợp, phản ánh, loại trừ, chọn lọc các thơng tin, từ đĩ đưa ra những nhận xét, kết luận hoặc điều chỉnh phương pháp kiểm sốt
c Phương pháp chọn mẫu
Chọn mẫu kiểm sốt là việc cán bộ KSC chọn các phần tử đại diện, cĩ đặc điểm như tổng thể, tiêu biểu cho tổng thể làm cơ sở cho kiểm tra, đánh giá, rút ra kết luận chung cho tổng thể
Các phương pháp chọn mẫu cụ thể thường áp dụng trong KSC gồm: Chọn mẫu ngẫu nhiên, chọn mẫu theo xét đốn Khi thực hiện phương pháp chọn mẫu cần tiến hành các bước sau:
- Chuẩn bị cho chọn mẫu: Xác định mục tiêu cụ thể nội dung cần kiểm sốt; xác định tổng thể và đơn vị chọn mẫu
- Chọn mẫu: Xác định quy mơ mẫu và chọn mẫu ngẫu nhiên hoặc chọn mẫu theo xét đốn
Trang 35- Công việc sau chọn mẫu: Khái quát tổng thể từ mẫu; soát xét các hồ
sơ, chứng từ liên quan ñến mẫu; kết luận chấp nhận tổng thể nếu các mẫu ñảm bảo ñược tính chính xác, hoặc từ chối tổng thể nếu phát hiện mất cứ mẫu nào không chính xác
d Phương pháp phân tích
Phương pháp phân tích là cách thức sử dụng quá trình tư duy logic ñể nghiên cứu, ñánh giá và so sánh các thông tin, số liệu nhằm ñánh giá tính hợp
lý, phù hợp của các nội dung ñược KSC với các ñiều kiện chi NSNN
Phương pháp phân tích gồm các bước tiến hành sau:
- Chuẩn bị cho việc phân tích: Xác ñịnh mục tiêu cụ thể áp dụng phương pháp phân tích; lựa chọn các tài liêu, thông tin, các văn bản chế ñộ liên quan ñến mục tiêu ñã xác ñịnh
- Tiến hành phân tích: Tiến hành các quá trình xem xét, so sánh, ñánh giá các nội dung chi, số liệu chi ñể phát hiện những bất hợp lý về mặt nội dung, số liệu của các khoản chi hoặc những ñiểm chưa phù hợp với các chế
ñộ chi tiêu của nhà nước quy ñịnh
- Công việc sau phân tích: Tổng hợp các ñiểm bất hợp lý, chưa phù hợp, từ ñó ñưa ra nhận xét, kết luận hoặc ñiều chỉnh phương pháp kiểm soát
1.2.5 Tiêu chí ñánh giá kết quả công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
Công tác KSC thường xuyên NSNN là hoạt ñộng thuộc về lĩnh vực quản lý nhà nước với kết quả ñầu ra là giải ngân ñược một khoản chi NSNN Kết quả này phần nhiều mang tính chất ñịnh tính Do ñó cần lựa chọn các tiêu chí có thể xác ñịnh ñược, từ ñó kết hợp các tiêu chí ñể phân tích, tổng hợp nhằm ñánh giá ñầy ñủ hơn công tác KSC Những tiêu chí thường ñược sử dụng ñể ñánh giá kết quả công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN gồm các tiêu chí sau:
Trang 36a Doanh số chi thường xuyên NSNN qua KBNN
Doanh số chi thường xuyên NSNN qua KBNN thể hiện quy mô hoạt ñộng của công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN, là tổng số giá trị xuất quỹ NSNN cho các khoản chi thường xuyên ñược thực hiện qua KBNN
Cơ cấu của doanh số chi thường xuyên NSNN thường ñược phân chia theo cấp ngân sách hoặc theo nhóm mục chi, từ ñó ñánh giá ñược mức ñộ bố trí phù hợp các nguồn lực cho công tác KSC thường xuyên theo từng cấp ngân sách, xác ñịnh nhóm mục chi cần ñược chú trọng ñể nâng cao chất lượng công tác KSC
b Số lượng hồ sơ KBNN giải quyết trước hạn, ñúng hạn, quá hạn
Tiêu chí này thể hiện khả năng của KBNN trong việc bố trí, sắp xếp giải quyết thanh toán cho ñơn vị sử dụng kịp thời, theo ñúng thời gian quy ñịnh Công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN ñòi hỏi sự chính xác về mặt số liệu, chứng từ, an toàn trong chi trả, thanh toán, hạn chế tình trạng lợi dung, chiếm ñoạt tiền, tài sản của Nhà nước ðồng thời KBNN cũng phải có biện pháp bố trí, sắp xếp giải quyết thanh toán cho ñơn vị SDNS kịp thời, ñảm bảo thời gian theo quy ñịnh
c Số món và số tiền KBNN từ chối cấp phát, thanh toán qua KSC
Tiêu chí này thể hiện mức ñóng góp của KBNN trong việc phát hiện và ngăn chặn kịp thời các khoản chi vi phạm chế ñộ quản lý tài chính NSNN trước khi xuất quỹ ngân sách ñể thanh toán, chi trả, ñồng thời phản ánh ñược
ý thức tuân thủ, chấp hành luật pháp của ñơn vị sử dụng ngân sách trong việc
sử dụng kinh phí NSNN Chỉ tiêu này phụ thuộc vào các yếu tố như: sự ñầy
ñủ, rõ ràng, dễ hiểu, nhất quán của các văn bản quy ñịnh về chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi của Nhà nước, chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực chi NSNN Số ñơn vị và số món bị KBNN từ chối cấp phát, thanh toán ñược thống kê theo các nội dung KSC cụ thể, bao gồm: chưa ñầy ñủ hồ sơ, thủ tục;
Trang 37vi phạm về chế ñộ chứng từ; sai chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức
Bên cạnh ñó, một ñiểm cần lưu ý khi sử dụng tiêu chí này ñể ñánh giá công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN là kết quả của nó vừa thể hiện
nỗ lực phát hiện và ngăn chặn các vi phạm của KBNN vừa thể hiện ý thức tuân thủ của các ñơn vị SDNS
d Số dư tạm ứng chi thường xuyên so với tổng chi thường xuyên trong năm
Tiêu chí này góp phần ñánh giá ñầy ñủ hơn chất lượng công tác KSC thường xuyên NSNN Trên thực tế, trong số các khoản chi thường xuyên NSNN ñược KBNN giải ngân, có những khoản chi chưa có ñủ hồ sơ chứng từ nhưng KBNN vẫn ñược phép giải ngân cho ñơn vị bằng hình thức tạm ứng Ngoài ra, ñơn vị ñược phép tạm ứng tiền mặt về ñể thanh toán cho các khoản chi nhỏ, lẻ tại ñơn vị
e Kết quả kiểm toán chi thường xuyên NSNN của Kiểm toán Nhà nước khi thực hiện kiểm toán tại ñơn vị sử dụng ngân sách
Trên thực tế, Kiểm toán Nhà nước chỉ kiểm toán các ñơn vị SDNS theo
kế hoạch hằng năm ñược duyệt hoặc thực hiện kiểm toán theo yêu cầu của Nhà nước nên không phải tất cả các ñơn vị sử dụng ngân sách ñều ñược kiểm toán thường xuyên hằng năm Tuy nhiên, kết quả kiểm toán tại một số ñơn vị
sử dụng ngân sách ñược kiểm toán cũng phản ánh một cách khách quan hơn chất lượng công tác KSC của KBNN Một khoản chi NSNN của ñơn vị SDNS trước khi ñược thanh toán ñến nhà cung cấp ñã ñược kiểm soát chi qua hai cửa, gồm: kiểm soát của chủ tài khoản ñơn vị SDNS trước khi quyết ñịnh chuẩn chi và kiểm soát của KBNN trước khi thanh toán cho nhà cung cấp Nếu ñơn vị SDNS ñó ñược kiểm toán bởi Kiểm toán Nhà nước thì khoản chi
ñó ñược kiểm soát một lần nữa sau khi ñã thanh toán Việc Kiểm toán Nhà nước phát hiện khoản chi NSNN ñó vi phạm chế ñộ quản lý tài chính thể hiện
Trang 38sự sơ hở trong khâu kiểm soát của chủ tài khoản ựơn vị SDNS và của KBNN
Từ ựó phân tắch, ựánh giá ựược chất lượng KSC thường xuyên NSNN của KBNN qua nội dung, mức ựộ vi phạm của các khoản chi
f Chất lượng phục vụ của KBNN ựối với ựơn vị sử dụng ngân sách trong quá trình KSC
Cùng với công cuộc cải cách hành chắnh ựang ựược thực hiện trong bộ máy nhà nước, KBNN cũng thực hiện những cải tiến nhằm hoàn thiện hơn chất lượng phục vụ, trong ựó có công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN Kết quả công tác KSC qua KBNN không chỉ ựược thể hiện trên góc
ựộ quản lý mà còn ựược ựánh giá qua chất lượng phục vụ của KBNN ựối với các ựơn vị SDNS Việc khảo sát mức ựộ hài lòng của các ựơn vị SDNS giao dịch tại KBNN nhằm giúp KBNN có ựược những ý kiến khách quan từ phắa ựơn vị SDNS trong ựánh giá công tác KSC thường xuyên
Việc ựánh giá chất lượng phục vụ của KBNN ựối với các ựơn vị sử dụng ngân sách có thể thực hiện qua hai hình thức: đánh giá nội bộ do chắnh KBNN thực hiện và ựánh giá bên ngoài ựược thực hiện bằng cách khảo sát ý kiến ựơn vị sử dụng ngân sách thông qua các hình thức như phiếu khảo sát trực tiếp, phỏng vấn có kết hợp quan sát thực tế; phỏng vấn qua ựiện thoại, hộp thư ựiện tử
1.2.6 Những nhân tố ảnh hưởng ựến công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN
a Nhóm nhân tố bên trong
- Năng lực lãnh ựạo, quản lý: Năng lực quản lý của người lãnh ựạo có tầm quan trọng ựặc biệt ựối với hoạt ựộng của KBNN nói chung và công tác KSC thường xuyên qua KBNN nói riêng, thể hiện qua năng lực ựề ra có chiến lược trong hoạt ựộng, ựưa ra các kế hoạch triển khai công việc một cách hợp
lý, rõ ràng, tạo nên một cơ cấu tổ chức hợp lý, có sự phân ựịnh rõ ràng trách
Trang 39nhiệm, quyền hạn giữa các thành viên cũng như giữa các khâu, các bộ phận của tổ chức hoạt ñộng
- Năng lực chuyên môn của ñội ngũ cán bộ: Năng lực, trình ñộ ñội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ KSC là nhân tố quyết ñịnh ñến hiệu quả công tác KSC thường xuyên NSNN Chất lượng công tác KSC thường xuyên NSNN qua KBNN phụ thuộc rất lớn vào trình ñộ cán bộ làm công tác quản lý tài chính nói chung và KSC thường xuyên NSNN qua KBNN nói riêng, ñòi hỏi ñội ngũ cán bộ cần có trình ñộ chuyên sâu về quản lý tài chính, am hiểu về các lĩnh vực chuyên ngành mình quản lý, khả năng phân tích, tổng hợp tốt, cập nhật kịp thời và áp dụng chính xác các chế ñộ chính sách, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi, có phẩm chất ñạo ñức tốt
- Tổ chức bộ máy hoạt ñộng: Bộ máy KSC thường xuyên NSNN của KBNN phải ñược tổ chức khoa học, ñồng bộ Nếu việc tổ chức bộ máy KSC không thống nhất, chồng chéo hoặc phân tán sẽ dẫn ñến tình trạng quản lý không chặt chẽ và làm hạn chế hiệu quả công tác KSC Việc quy ñịnh chức năng, nhiệm vụ của KBNN một cách rõ ràng, cụ thể sẽ tăng cường vị trí, vai trò của KBNN trong công tác KSC thường xuyên NSNN, ñồng thời nâng cao hiệu quả của công tác này
- Quy trình nghiệp vụ: Quy trình nghiệp vụ là cơ sở pháp lý ñể KBNN
tổ chức thực hiện các khâu trong quá trình KSC thường xuyên NSNN, do ñó quy trình cần phải phù hợp với pháp luật, chế ñộ hiện hành của nhà nước, ñảm bảo tính chặt chẽ, hiệu quả, mang tính ổn ñịnh, ñược xây dựng rõ ràng,
dễ hiểu, ñồng bộ theo hướng cải cách thủ tục hành chính, quy ñịnh rõ trách nhiệm, mối quan hệ giữa các cá nhân, các bộ phận và thời gian xử lý, ñảm bảo vừa kiểm soát chặt chẽ, vừa thuận lợi cho ñơn vị SDNS
- Công nghệ quản lý: Hiện ñại hóa công nghệ KBNN là một trong những ñiều kiện quan trọng góp phần nâng cao chất lượng công tác KSC
Trang 40thường xuyên NSNN qua KBNN Trang bị cơ sở vật chật, kỹ thuật và ứng dụng công nghệ hiện ñại trong công tác KSC thường xuyên NSNN giúp tiết kiệm thời gian xử lý công việc, thời gian thanh toán, tăng cường tính chính xác và tiết kiệm thời gian trong cập nhật, tổng hợp số liệu, tạo tiền ñề ñể những cải tiến quy trình nghiệp vụ ñược thực hiện một cách hiệu quả hơn, ñáp ứng công tác chỉ ñạo ñiều hành Bên cạnh ñó, hạ tầng công nghệ lớn mạnh, hiện ñại và an toàn là cơ sở cho việc kết nối, trao ñổi thông tin giữa KBNN,
cơ quan tài chính và ñơn vị SDNN, giúp cho việc giao dịch thuận tiện hơn, tăng tính minh bạch ñối với công tác kiểm soát chi, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách
b Nhóm nhân tố bên ngoài
- Cơ chế quản lý NSNN: Chi thường xuyên NSNN ñược thực hiện nhằm ñạt dược những mục tiêu kinh tế xã hội trong từng thời kỳ nhất ñịnh Tùy theo mục tiêu kinh tế xã hội cụ thể ñã ñặt ra mà Nhà nước có những cơ chế phù hợp, do vậy cơ chế KSC thường xuyên NSNN cũng phải thay ñổi theo những mục tiêu này Cơ chế quản lý chi thường xuyên NSNN thể hiện ở
sự phân ñịnh chức năng, nhiệm vụ quản lý chi NSNN của các cấp quản lý, cơ chế về tài chính ñối với ñơn vị SDNS
- Hệ thống pháp luật, chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi tiêu NSNN: Hệ thống pháp luật phải ñầy ñủ, chuẩn tắc và ñồng bộ ñể thể hiện vai trò hướng dẫn, tạo ñiều kiện cho các thành phần kinh tế trong xã hội hoạt ñộng trong trật
tự khuôn khổ pháp luật, ñảm bảo công bằng, an toàn và hiệu quả Hệ thống chế ñộ, tiêu chuẩn, ñịnh mức chi tiêu cần ñảm bảo các tính chất sau: tính ñầy
ñủ, tính chính xác, tính thống nhất
- Phương thức cấp phát kinh phí NSNN: Việc lựa chọn phương thức cấp phát phụ thuộc vào ñiều kiện bên ngoài và bên trong của hệ thống quản lý NSNN trong từng thời kỳ, là cơ sở cho việc xác ñịnh nhiệm vụ kiểm soát các