Kinh nghiệm trong việc giảng dạy các tiết “Làm bài bập lịch sử” trong chương trình lịch sử lớp 7

Kinh nghiệm trong việc giảng dạy các tiết “Làm bài bập lịch sử” trong chương trình lịch sử lớp 7 Sáng kiến kinh nghiệm lịch sử sáng kiến kinh nghiệm môn lịch sử trải nghiệm sáng tạo lịch sử 7 trải nghiệm sáng tạo lịch sử 6 trải nghiệm sáng tạo lịch sử 8 trải nghiệm sáng tạo lịch sử 9

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Người xưa dã từng dạy: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia” nghĩa là con người lànhân tố quyết định đến sự thành bại của một quốc gia Vì vậy để khẳng định tầm quantrọng của sự nghiệp giáo dục Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII đã nêu rõ: “Cùngvới khoa học và công nghệ; Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng caodân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài”

Cụ thể hóa nghi quyết Trung ương 2 khoá VIII, ngày 4 tháng 11 năm 2013, Banchấp hành Trung ương Đảng đã đề ra Nghị quyết 29 NQ/TW về việc đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ ra thực trạng chung của nền giáo dục Việt Namhiện nay là: “Đã xây dựng được hệ thống giáo dục và đào tạo tương đối hoàn chỉnh từmầm non đến đại học Cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục, đào tạo được cải thiện rõ rệt

và từng bước hiện đại hóa Số lượng học sinh, sinh viên tăng nhanh, nhất là ở giáodục đại học và giáo dục nghề nghiệp Chất lượng giáo dục và đào tạo có tiến bộ Độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục phát triển cả về số lượng và chất lượng, với

cơ cấu ngày càng hợp lý ” bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì còn khá nhiềuđiều bất cập “Chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu, nhất

là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liênthông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lýthuyết, nhẹ thực hành Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinhdoanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dụcđạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra vàđánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiềuyếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng, sốlượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục,thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp Đầu tư cho giáo dục và đàotạo chưa hiệu quả Chính sách, cơ chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp

Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặcbiệt khó khăn.”

Chính vì vậy Nghị quyết đã chỉ rõ, mục tiêu tổng quát của giáo dục nước ta hiệnnay là: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo;đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tậpcủa nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhấttiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồngbào; sống tốt và làm việc hiệu quả Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp,dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xâydựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đạihóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữvững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc Phấn đấu đến năm 2030, nền

giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.” Để đạt được mục tiêu đó thìlịch sử là một môn hết sức quan trọng và không thể thay thế

Mục tiêu giáo dục đòi hỏi hoạt động giáo dục phải thực hiện theo nguyên lí "học

đi đôi với hành", "giáo dục kết hợp với lao động sản xuất", "lí luận gắn liền với thựctiễn", "giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội" và quy địnhphương pháp giáo dục ở nhà trường phổ thông phải "phát huy tính tự giác, tích cực,chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học",

"bồi dưỡng phương pháp tự học, tự rèn luyện kĩ năng ", "tác động đến tình cảm,đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh" Chính vì lẽ đó trong chương trìnhgiáo dục phổ thông mới ở cấp Trung học cơ sở ở môn Lịch sử Bộ Giáo dục và Đàotạo đã đưa vào trong chương trình thêm các tiết “Làm bài tập lịch sử” Tuy nhiên việcgiảng dạy của các tiết “Làm bài tập lịch sử” hiện nay ở các trường chưa thực sự đượcchú trọng, thiếu sự đầu tư của giáo viên dẫn đến việc học sinh nhàm chán xa rời dầnmôn Lịch sử và hiệu quả của các tiết dạy không cao, nhất là ở các vùng miền núi vùngsâu vùng xa

Với những lẽ đó, thực hiện tinh thần chỉ đạo trên của Bộ giáo dục – Đào tạo vàcủa Sở giáo dục - đào tạo Nhệ An, Trường PTDTNT THCS Kỳ Sơn trong thời gianqua bản thân tôi đã nhận thức được rằng, vai trò của việc đổi mới phương pháp dạyhọc của người thầy là hết sức quan trọng nên bản thân tôi đã đầu tư thời gian trí tuệcho các tiết dạy của mình và đã thấy được những thay đổi tích cực trong chất lượnghọc tập của học sinh ở môn Lịch sử của mình nhất là ở các tiết “Làm bài tập lịch sử”

Nhưng làm thế nào để các tiết dạy “Làm bài tập lịch sử” có hiệu quả đó là vấn đề

mà bất cứ một giáo viên nào cũng gặp phải Chính vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra một vàikinh nghiệm của bản thân trong thời gian qua ở trường PTDTNT THCS Kỳ Sơn để

mọi ngươi cùng tham khảo nên tôi đã chọn đề tài: Kinh nghiệm trong việc giảng dạy các tiết “Làm bài bập lịch sử” trong chương trình lịch sử lớp 7, ở trường PTDTNT THCS Kỳ Sơn.

Trong sáng kiến, tôi sẽ đưa ra những ý kiến, kinh nghiệm của cá nhân mình, với cáctiết Làm bài tập lịch sử ở khối 7 để cùng các bạn đồng nghiệp thảo luận tìm ra nhữnggiải pháp tốt nhất cho những tiết dạy của mình với khối lớp này và những khối lớpkhác ở các tiết Làm bài tập lịch sử

Đi đôi với việc cải cách toàn diện về kinh tế, xã hội yêu cầu cải cách giáo dụccũng đã được đặt ra, và đề cập nhiều đến chất lượng giáo dục, đến chương trình sáchgiáo khoa cho các cấp và đổi mới phương pháp dạy học Công cuộc đổi mới mục tiêugiáo dục và nội dung giáo dục đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp dạy học Luật giáo dục sửa đổi đã chỉ rõ: “phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huytính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớphọc, từng môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiếnthức đã học vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tậpcho học sinh”.

Trong hệ thống giáo dục ở trường THCS, môn Lịch sử cũng như các môn họckhác, có vai trò to lớn trong việc tác động đến con người không chỉ về trí tuệ màcòn cả về tư tưởng, tình cảm, giúp các em thấy được quá trình phát triển của mộtđất nước, một dân tộc mà rộng hơn là cả xã hội loài người, góp phần quan trọngvào việc hình thành nhân sinh quan, thế giới quan khoa học Tuy nhiên, hiện naychất lượng giảng dạy và học tập môn Lịch sử chưa thực sự làm cho xã hội an tâm việcgiảng dạy và học tập môn Lịch sử hiện nay là rất đáng báo động Vì thế việc đổi mớimột cách toàn diện về nội dung lẫn phương pháp dạy học Lịch sử là vô cùng cần thiết.Trong những năm gần đây, nhiều quan niệm, phương pháp dạy học mới đã vàđang được nghiên cứu, áp dụng ở trường phổ thông, nhằm mục đích tích cực hoá hoạtđộng của học sinh, phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh được xem là một trongnhững công cụ đem lại hiệu qủa tích cực trong việc đổi mới việc dạy và học

2 Các loại bài trong dạy học lịch sử.

Dựa vào hình thức, đặc điểm của môn lịch sử chúng ta có thể phân ra thành 5loại bài như sau:

2.1 Bài nghiên cứu kiến thức mới (lĩnh hội tri thức mới) là kiểu bài cung cấp

và nghiên cứu kiến thức mới, là những kiến thức cơ bản mà học sinh cần nắm vững đểhiểu rõ sự phát triển của lịch sử dân tộc hay lịch sử thế giới trong một giai đoạn nhất

định, trên các lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế, chính trị, xã hội nhằm làmgiàu thêm cho học sinh kiến thức, cảm xúc, kĩ năng tư duy lịch sử.

2.2 Bài ôn tập, sơ kết, tổng kết (khái quát hóa, hệ thống hóa kiến thức): được

sử dụng khi hoàn thành việc nghiên cứu một giai đoạn, một thời kỳ, một khóa trìnhhay các vấn đề lịch sử của chương trình nhằm củng cố, tổng hợp, khái quát hóa kiếnthức của học sinh rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo

2.3 Bài kiểm tra kiến thức (kiểm tra kiến thức kĩ năng, kĩ xảo)

- Kiểm tra sự lĩnh hội kiến thức, sự hình thành kĩ năng, kĩ xảo của học sinh Khuyếnkhích lao động học tập và các hoạt động thực hành

- Giáo viên tự đánh giá việc giảng dạy của mình

- Giúp cho công tác quản lý thông qua đánh giá chất lượng cuả học sinh

2.4 Bài học hỗn hợp: nhằm đạt được nhiều mục đích khác nhau:

+ Củng cố kiến thức đã học

+ Nghiên cứu kiến thức mới

+ Củng cố, ôn tập

-> Những yếu tố này phối hợp chặt chẽ với nhau

2.5 Bài tập: (Luyện tập, rèn kĩ năng, kĩ xảo)

- Được tiến hành khi hoàn thành việc nghiên cứu một giai đoạn, một thời kỳ hay mộtkhóa trình

- Kiểm tra sự lĩnh hội tri thức của học sinh, qua đó củng cố tổng hợp và khái quát hóakiến thức của học sinh

- Rèn luyện kĩ năng thực hành: làm bài tập trắc nghiệm, vẽ bản đồ, lập niên biểu giảiquyết các câu hỏi tự luận với nhiều mức độ khác nhau

- Rèn luyện kỹ năng nghiên cứu đề, làm bài, phân tích, chứng minh, đánh giá, nhậnđịnh các sự kiện lịch sử

3 Vài nét về bài tập Lịch sử.

3.1 Bài tập lịch sử.

Từ định nghĩa "bài tập" trong dạy học, chúng ta có thể hiểu "bài tập lịch sử" làmột khái niệm dùng để chỉ một hệ thông tin xác định về lịch sử nhằm tổ chức việchình thành, củng cố tri thức lịch sử được lĩnh hội, đồng thời kiểm tra, đánh giá kết quảlĩnh hội tri thức lịch sử của học sinh Để thực hiện điều này, học sinh phải tiếp nhận

và giải quyết toàn bộ hoặc từng phần vấn đề được nêu trong bài tập Nói một cách cụthể, nội hàm của khái niệm "bài tập lịch sử" bao gồm :

− Một hệ thông tin quy định nhiệm vụ mà học sinh phải thực hiện hay là mục đích

mà giáo viên và học sinh cần phải hoàn thành trong dạy học lịch sử

− Những dữ liệu hay điều kiện, những yêu cầu hay câu hỏi

Bài tập lịch sử được tiến hành ở một khâu quan trọng của quá trình dạy học gồmnghiên cứu tài liệu mới, củng cố, khái quát hoá, hệ thống hoá, kiểm tra, đánh giá kiếnthức kĩ năng, kĩ xảo (nói cách khác, nó là công cụ truyền đạt thông tin và liên hệnghịch).

Bài tập lịch sử, đặc biệt là bài tập nhận thức là phương tiện chính yếu, chủ đạo củadạy học nêu vấn đề, một trong những kiểu cơ bản của phương pháp dạy học nhằmphát huy năng lực tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh

Bài tập lịch sử là phương tiện thúc đẩy sự nỗ lực tự học của học sinh, giúp các emtiếp cận dần với các phương pháp tự học, tự nghiên cứu

3.2 Vai trò, ý nghĩa của bài tập trong dạy học lịch sử.

3.2.1 Bài tập góp phần thực hiện mục tiêu dạy học lịch sử ở trường phổ thông

Ở trường phổ thông, việc dạy học lịch sử không chỉ dừng ở chỗ cung cấp một số

sự kiện, một vài mẩu chuyện về quá khứ mà phải trang bị cho học sinh những kiếnthức cơ bản của một khoa học – khoa học Lịch sử Bản thân lịch sử là hiện thực kháchquan đã xảy ra, tồn tại độc lập, không lệ thuộc vào nhận thức của con người Conngười có khả năng nhận thức lịch sử và nhận thức đúng đắn nhất là nhận thức tiếp cậnchân lí, phản ảnh đúng hiện thực lịch sử

Nhận thức là quá trình từ không biết đến biết, từ hiểu sơ lược đến hiểu sâu sắc.Học tập nói chung, học tập lịch sử nói riêng là một quá trình nhận thức Để nhận thứcchính xác, đầy đủ kiến thức cơ sở của khoa học đòi hỏi học sinh không chỉ "nhớ" màcòn phải "hiểu" và biết "vận dụng" kiến thức đã học vào cuộc sống

Cũng như trong học tập những môn học khác ở trường phổ thông, học tập lịch sửcần có trí nhớ, song nhớ không phải là mục đích cuối cùng của học lịch sử mà là cơ sở

để hiểu và vận dụng kiến thức đã học một cách thông minh, sáng tạo Trí nhớ rất cầnthiết trong học tập cũng như trí nhớ, tư duy là điều không thể thiếu được trong học tậpbất cứ môn học nào

Như vậy, trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông phải thực hiện chu trình : Biết– Hiểu − Vận dụng Chu trình này giúp cho việc nắm kiến thức của học sinh thêm sâusắc, tự giác và có hiệu quả ; nắm những nét bản chất, mới của kiến thức, làm nổi bật

mối liên hệ giữa kiến thức lí thuyết và thực tiễn, biết vận dụng kiến thức vào thựctiễn, trau dồi, củng cố những thao tác tư duy và một số kĩ năng, kĩ xảo, nâng cao hứngthú học tập của học sinh

Mục tiêu hiểu – biết – vận dụng kiến thức của học sinh trong học tập lịch sử ởtrường phổ thông chỉ có thể thực hiện và đem lại hiệu quả thiết thực khi giáo viêntăng cường sử dụng bài tập và thực hành Chính vì vậy, cần phải loại bỏ quan niệmkhông đúng đã tồn tại khá lâu trong cán bộ chỉ đạo bộ môn cũng như giáo viên và họcsinh là trong dạy học lịch sử không có và cũng không cần có bài tập thực hành mà chỉcần đưa ra câu hỏi để kiểm tra việc ghi nhớ, học thuộc lòng các sự kiện lịch sử mộtcách máy móc, đơn điệu, tẻ nhạt Quan niệm và hành động sai lầm như vậy, gây tácđộng tiêu cực đến việc nâng cao chất lượng môn học

3.2.2 Bài tập lịch sử góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng

"tích cực hoá hoạt động nhận thức" của học sinh

Quá trình dạy học là quá trình nhận thức ; quá trình này không chỉ có mục đích,nội dung mà còn có phương pháp dạy học và các nhân tố khác nữa Việc đổi mới nộidung phải gắn liền với việc đổi mới về phương pháp Bởi vì, phương pháp dạy họcbao giờ cũng gắn với nội dung dạy học và được chỉ đạo bởi mục tiêu môn học, nhằmgóp phần hình thành nhân cách toàn diện cho học sinh Tuy nhiên, trong thực tế dạyhọc các môn học nói chung, môn học Lịch sử nói riêng, sự đổi mới về phương phápcòn quá chậm so với sự thay đổi hệ thống giáo dục và nội dung khoa học Một trongnhững vấn đề mà chúng ta chưa đạt được nhiều kết quả trong cải cách giáo dục làchưa thực sự đổi mới về phương pháp dạy học, vẫn còn theo "đường mòn lạc hậu" vềnhiều mặt Vì vậy, đổi mới, cải tiến phương pháp dạy học nói chung, dạy học lịch sửnói riêng là yêu cầu cấp thiết hiện nay

Đổi mới, cải tiến phương pháp dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng như thếnào là một vấn đề khoa học có ý nghĩa thực tiễn lớn, chứ không phải là "kinhnghiệm", "thủ thuật", là sự "chắp vá một vài biện pháp, thủ thuật vặt vãnh, hình thức"như nhiều người quan niệm

Về đại thể, từ trước đến nay, phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông đãtrải qua ba giai đoạn phát triển :

Giai đoạn 1 : Thầy đóng vai trò trung tâm, quyết định chất lượng học tập của họcsinh ; học sinh học tập thụ động, không thông minh sáng tạo

Giai đoạn 2 : Thầy và trò đều là chủ thể của quá trình dạy học, đều có vai trò trungtâm, nhưng thầy vẫn giữ vai trò quyết định chất lượng của quá trình dạy học

Giai đoạn 3 : Thầy và trò đều là chủ thể, nhưng trò trở thành trung tâm của quátrình dạy học và thầy giữ vai trò quan trọng không thể thiếu được đối với việc nângcao chất lượng của quá trình dạy học

Ba giai đoạn này không hoàn toàn tách rời nhau Trong giai đoạn một đã nhennhóm các yếu tố mới của giai đoạn sau, ngược lại ở các giai đoạn sau vẫn còn tồn tại

những yếu tố của giai đoạn trước – vừa có yếu tố tích cực cần tiếp thu và phát huy,vừa có những mặt hạn chế cần khắc phục

Việc phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy học nói chung, trong dạy họclịch sử nói riêng đòi hỏi giáo viên không nên dạy học theo kiểu "nhồi nhét" kiến thức,

mà làm cho các em hiểu và biến kiến thức đó thành vốn hiểu biết của mình, sau khi đãđược kiểm tra, đánh giá Tham dự hay quan sát một giờ học Lịch sử chúng ta thấyrằng giáo viên đã thực hiện quy trình biết – hiểu – vận dụng – kiểm tra, đánh giá Kiểu dạy học như vậy làm cho học sinh không thụ động, hạ thấp vị trí, nhiệm vụcủa bộ môn trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo, mà đòi hỏi các em tự kiểm tra kiếnthức đã tiếp nhận và vận dụng những kiến thức ấy để giải quyết các vấn đề được đặt

ra trong các câu hỏi hay bài tập

Trong dạy học "lấy học sinh làm trung tâm", giáo viên coi trọng việc rèn luyện chohọc sinh phương pháp tự học, phát huy tính độc lập tìm tòi, sáng tạo thông qua nghegiảng, trao đổi, thảo luận, thí nghiệm, thực hành, làm bài tập, thâm nhập thực tế Giáo viên quan tâm sử dụng vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng học sinh và của cảlớp để xây dựng bài học

Việc đổi mới, cải tiến phương pháp dạy học theo quan niệm trên xuất hiện nhiều

xu hướng khác nhau, như dạy học giải quyết vấn đề, lí thuyết tình huống, dạy họcphân hoá, lí thuyết kiến tạo Nhưng tất cả đều hội tụ ở điểm chung là "tích cực hoá

và cá nhân hoá quá trình lĩnh hội" của học sinh Do những điều kiện khách quan vàchủ quan trong dạy học ở trường phổ thông nước ta, các nhà nghiên cứu quan tâmnhiều đến xu hướng "tích cực hoá hoạt động nhận thức" của học sinh Vì vậy tronghiện tại và tương lai, việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh vẫn là mộttrong những phương hướng cơ bản của việc cải tiến phương pháp dạy học lịch sử ởtrường phổ thông

Đổi mới việc dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng theo nguyên tắc pháthuy tính tích cực nhận thức của học sinh, phù hợp với mục tiêu đào tạo và yêu cầu đổimới phương pháp giáo dục − đào tạo của Đảng Thực ra, nguyên tắc phát huy tính tíchcực nhận thức của học sinh không phải là điều hoàn toàn mới lạ trong lịch sử dạy học

ở nước ta Những khẩu hiệu : "Biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo", "Tất

cả vì học sinh thân yêu của chúng ta", "Thầy chủ đạo, trò chủ động", "Học sinh là chủthể sáng tạo" đã được đề ra và thực hiện trong ngành Giáo dục từ những năm 60 củathế kỉ XX Ngày nay, nguyên tắc này cần được khẳng định và quán triệt trong mọi yếu

tố của quá trình dạy học (mục tiêu, nội dung, chương trình, sách giáo khoa, phươngpháp, hình thức, kiểm tra, đánh giá ) Trong việc đổi mới phương pháp dạy học lịch

sử theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, việc tiến hành các loại bài tập lịch

sử đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo nói chung, mục tiêumôn học nói riêng Không tiến hành bài tập lịch sử sẽ rơi vào tình trạng thầy giảng,trò ghi rồi nói lại những điều thầy nói, có trong sách giáo khoa như cố Thủ tướngPhạm Văn Đồng đã nhiều lần nhắc nhở

Đó cũng chính là yêu cầu cấp thiết đặt ra trong quá trình đổi mới phương pháp dạyhọc Lịch sử hiện nay theo hướng tăng cường tổ chức hoạt động nhận thức của họcsinh Để đạt được yêu cầu này đòi hỏi trong hiện tại và tương lai, việc đào tạo, bồidưỡng, tự bồi dưỡng, nâng cao tay nghề cho các giáo viên giảng dạy Lịch sử cần chú

ý đến kĩ năng tạo lập, thiết kế, sử dụng những loại bài tập khác nhau, đặc biệt là bàitập nhận thức và kĩ năng tạo lập, thiết kế, sử dụng những loại bài tập khác nhau, đặcbiệt là những bài tập nhận thức và kĩ năng tạo tình huống có vấn đề

3.2.3 Bài tập lịch sử góp phần hoàn thiện việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh

Dạy học là một quá trình tác động qua lại giữa việc giảng dạy của giáo viên và họctập của học sinh Quá trình này diễn ra trong sự thống nhất của hai khâu dạy và học.Hiệu quả của việc giảng dạy chủ yếu được phản ánh ở kết quả học tập của học sinh.Đánh giá việc giảng dạy của giáo viên cũng căn cứ vào kết quả học tập của các em Vìvậy, kiểm tra, đánh giá là biện pháp rất quan trọng để xem xét kết quả học tập của họcsinh, đồng thời cũng là sự phản ánh hiệu quả sư phạm của giáo viên giúp giáo viênđiều chỉnh quá trình dạy học của mình

Kiểm tra, đánh giá là khâu cuối cùng, đồng thời cũng khởi đầu cho một chu trìnhkhép kín tiếp theo với một chất lượng cao hơn của quy trình dạy học Kiểm tra, đánhgiá kết quả học tập của học sinh có quan hệ hữu cơ với các nhân tố (mục tiêu, nộidung, phương pháp ), vừa chịu sự chi phối, vừa đóng vai trò phản hồi, góp phầnhoàn thiện các nhân tố đó

Tuy nhiên, nhà trường phổ thông hiện nay mới chỉ chú trọng việc đổi mới mụctiêu, nội dung, chương trình và phần nào về phương pháp, mà chưa cải tiến nhiềuphương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh Từ đó đã dẫn đến nhữngthiếu sót trong nhận thức và hành động của giáo viên cả về tổ chức, quy trình, phươngpháp, hình thức, lẫn nội dung kiểm tra, đánh giá Như vậy, thay đổi một chương trìnhhoặc những kĩ thuật giảng dạy mà không thay đổi phương pháp kiểm tra đánh giáchắc chắn sẽ không đánh giá đúng kết quả học tập của học sinh Thay đổi phươngpháp kiểm tra, đánh giá mà không thay đổi chương trình giảng dạy có thể có nhữngtác động tích cực đến chất lượng học tập hơn là làm một sự sửa đổi chương trình màkhông quan tâm đến đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, thi cử Việc kiểm tra,đánh giá kết quả học tập của học sinh không thể dừng lại ở việc đề ra "câu hỏi", chỉđòi hỏi học sinh ghi nhớ sự kiện, nhân vật, niên đại, địa danh, số liệu một cách chitiết hoặc chỉ trả lời là "có" hay "không", "đúng" hay "sai", mà phải bao gồm các loạicâu hỏi kiểm tra trí thông minh của các em trong việc "biết" sự kiện diễn ra như thếnào, "hiểu" vì sao lại diễn ra như vậy và "vận dụng" sự kiện đó như thế nào để đạt kếtquả về mặt tư duy và hoạt động thực tiễn Ngoài ra, như đã trình bày, phải sử dụngnhiều loại bài tập khác nhau : bài tập trắc nghiệm, bài tập nhận thức, thực hành ,trong đó đặc biết chú ý đến "bài tập nhận thức" – loại bài tập còn khá mới mẻ đối vớichúng ta hiện nay

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

Qua thực tế giảng dạy Lịch sử nhất là các tiết “Làm bài tập lịch sử” ở trườngPTDTNT THCS Kỳ Sơn bản thân tôi có những thuận lợi và khó khăn như sau:

1 Thuận lợi:

Trong quá trình giảng dạy ở trường PTDTNT THCS Kỳ Sơn thời gian qua tôithấy có những khó khăn như sau:

1.1 Về phía giáo viên:

- Đang từng bước tiếp cận và sử dụng tương đối tốt các kỹ thuật dạy học đặc trưng

bộ môn, phối hợp khá linh hoạt các kỹ thuật, các hình thức tổ chức dạy học hiện hành

- Đã quen và chủ động với cách thức tổ chức các hoạt động dạy học mới theo tinhthần đổi mới hiện nay của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Có nhiều sáng tạo trong việc thiết kế và sử dụng đồ dùng dạy học phù hợp vớinội dung các tiết dạy vì vậy nhiều tiết dạy lịch sử trở nên sinh động , có sức lôi cuốnhọc sinh

- Giáo viên đã thực sự đầu tư, chú trọng vào soạn giảng, đầu tư vào nghiên cứu bàihọc, chăm lo đến chất lượng dạy học của bản thân cũng như của nhà trường

- Dưới sự chỉ đạo của Sở GD-ĐT Nghệ An, sự đốc thúc của Ban giám hiệu nhàtrường và các tổ chuyên môn nên nhiều giáo viên đã mạnh dạn và cố gắng áp dụngnhiều phương pháp mới vào dạy học Do vậy trong thời gian qua, nhà trường đã đạtkết quả rõ rệt

- Học sinh ngày càng năng động hơn trong việc tiếp thu và lĩnh hội kiến thức

- Là trường DTNT nên 100% các em ăn ở tại trường nên rất thuận lợi cho việc tổchức các hoạt động dạy và học cung như các hoạt động sinh hoạt khác của nhàtrường

1.3 Phân phối chương trình.

Trong phân phối chương trình được áp dụng từ năm 2008 đã đưa thêm vào cáctiết Làm bài tập lịch sử, đây chính là điều kiện rất thuận lợi để giáo viên ôn lại kiếnthức cuãng như rèn luyện kỹ năng cho các em đồng thời giáo viên cũng đánh giá đượchọc sinh và nắm được thông tin phản hồi về quá trình giảng dạy của mình từ đó cónhững điều chỉnh phù hợp nhằm mang lại hiệu quả cao nhất

Cụ thể trong chương trình Lịch sử lớp 7 có các tiết làm bài tập lịch sử như sau:

2.1 Đặc trưng của bộ môn

- Như chúng ta đã biết, lịch sử là một môn học đặc thù, kiến thức lịch sử là kiếnthức về quá khứ, chính vì vậy có những sự kiện đã diễn ra cách ngày nay hàng trăm,hàng ngàn năm nên việc học sinh nắm bắt và xây dựng lại nó là rất khó khăn nhất làđối với học sinh các dân tộc thiểu số

- Các tranh ảnh ở sách giáo khoa màu sắc còn đơn điệu và thiếu đồng bộ, chưa kểđến phim tài liệu thì hầu như không có So với yêu cầu đặt ra của bộ môn và địnhhướng đổi mới phương pháp trong giai đoạn hiện nay thì có thể nói rằng: nhữngphương tiện dạy học không đáp ứng được yêu cầu và không thể tạo nên hứng thú họctập cho học sinh

- Trong chương trình Lịch sử 7 có 6 tiết “Làm bài tập lịch sử” tuy nhiên sự phân bốcác tiết này là chưa thực sự hợp lý, phân bố chưa đều ở các chương, các phần dẫn đếnmột số phần, chương trọng tâm giáo viên không thể rèn luyện cho học sinh được vềmặt kiến thức, tư tưởng và kỹ năng như mong muốn

- Không có tài liệu nào của bộ ban hành về việc hướng dẫn thực hiện các tiết Làmbài tập lịch sử nên giáo viên rất khó khăn bỡ ngỡ khi thực hiện nếu không xác địnhđược nội dung, hình thức tổ chức hoạt động, chuẩn bị cũng như khâu tiến hành trênlớp

2.2 Học sinh:

- Yêu cầu bộ môn Lịch sử đòi hỏi, khi nhận thức học sinh phải tái hiện những sựkiện, hiện tượng đó một cách sống động như đang diễn ra trước mắt mình Tuy nhiênkhả năng tư duy của học sinh THCS còn hạn chế nhất là ở trường PTDTNT THCS KỳSơn chúng tôi với 100% là học sinh dân tộc thiểu số thuộc cá hệ dân tộc Thái, Mông,Khơ Mú.thì hạn chế đó càng lớn hơn

- Do tiếng mẹ đẻ là các ngôn ngữ Thái, Mông, Khơ Mú nên việc sử dụng và dao lưutiếng Việt của các em còn hạn chế, đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc truyền thụ kiếnthức cho các em.

- Đa số các em còn nhút nhát, tính tự ty dân tộc rất cao nên hầu hết các em rất ngạidao tiếp nên việc sử dụng các phương pháp dạy học mới là rất khó khăn

2.3 Phụ huynh học sinh:

- Do điều kiện kinh tế nghèo nàn, đời sống của đại bộ phận người dân nơi đây cònphụ thuộc hoàn toàn vào nương rẫy, trình độ nhận thức của người dân chưa cao nênhầu hết các bậc phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học hành của con emmình

- Từ điều kiện khó khăn đó nên các bậc phụ huynh ít có điều kiện để đầu tư mua sắmcác trang thiết bị hiện đại cho học sinh học tập nên các hoạt động của giáo viên cũngkhông thể diễn ra như dự kiến

2.4 Giáo viên:

- Trường PTDTNT THCS Kỳ Sơn mới được thành lập số lượng giáo viên còn thiếunhiều, đặc biệt ở nhiều phân môn chỉ có một giáo viên giảng dạy nên việc học hỏikinh nghiệm lẫn nhau là hết sức khó khăn

- Một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề, lên lớp còn mang tính đối

phó, nặng tính hình thức, ít chăm lo trau dồi học hỏi để nâng cao năng lực chuyên

môn của bản thân

- Đa số giáo viên đến từ các địa phương khác nhau, mang các phương ngữ khácnhau của các vùng miền nên trong quá trình giảng dạy học sinh rất khó khăn trongviệc tiếp thu bài

3 Những hạn chế của việc soạn giảng các tiết “Làm bài tập lịch sử” ở trường phổ thông hiện nay

Qua một số tiết soạn của giáo viên về các tiết “Làm bài tập lịch sử” trong chươngtrình Lịch sử lớp 7 sau đây đã cho chúng ta thấy rõ là các tiết bài tập lịch sử còn khôkhan, nặng về kiến thức, chưa khuyến khích học sinh học tập tích cực và không khílớp học nặng nề và căng thẳng

* Ví dụ 1: TIẾT 10:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

Thông qua việc làm các bài tập giúp học sinh hệ thống hóa, khái quát hóa kiến thứclịch sử đã học thời kỳ PK của Châu Âu và Phương Đông

2 Tư tưởng:

Hs có thái độ tự giác, tích cực tìm hiểu những thành tựu, những sự kiện lịch sử đãdiễn ra …

3 Kĩ năng:

- Bước đầu làm quen với các dạng bài tập

- Rèn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

? Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

? Vì sao nói chế độ PK ở Châu Âu và phương Đông đều là chế độ quân chủ nhưngkhác nhau về mức độ và thời gian?

H:

TL: HS

3 Bài mới: Những tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới Trung đại:

Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở cả phương Đông và Châu âu Đểnắm vững hơn các kiến thức đã học, hôm nay chúng ta làm một số bài tập

Hoạt động của GV- HS Nội dungkiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Bài tập 1:

GV cho HS nhắc lại những nội

dung đã học, ra một ssố câu hỏi

kiến ở Châu âu?

- Nô lệ được giải phóng-nông

dân công xã bị mất đất-> nông

bộ mặt của khu vực này:

A Tiêu diệt các Vương quốc cũ trên đất Rô ma

B Thành lập nhiều vương quốc mới của họ

C Chiếm ruộng đất rồi chia cho các tướng lĩnh ,quý tộc

D Phong tước vị cao thấp cho các tướng lĩnh,quý tộc

- Những giai cấp mới hình thành:

………

………

Hoạt động 2: Bài tập 2

- HS đọc bài tập 2, quan sát

tranh và trình bày

Tranh “ Hội chợ ở Đức” miêu

tả khung cảnh sôi động của việc

buôn bán, chứng tỏ nền kinh tế

hàng hoá ở đây rất phát triển

Bên cạnh hội chợ là hình ảnh

lâu đài, nhà thờ với những kiến

trúc đặc sắc, hiện đại Bức tranh

phản ánh thành thị không chỉ là

trung tâm kinh tế mà còn là

trung tâm văn hoá, không khí

dân chủ cũng được thể hiện qua

việc giao lưu hàng hoá

- GV đánh giá , cho điểm

A Nhìn bức tranh : Hội chợ ở Đức ( Trang 5-SGK), em hãy miêu tả cảnh hội chợ:

………

………

………

………

B Mô tả các hoạt động chủ yếu trong thành thị: ………

………

………

Hoạt động 3: Bài tập 3 ? XHPK ở Trung Quốc hình thành vào thời gian nào? Đạt những thành tựu gì ? GV: Kể về tư tưởng nho giáo của Khổng Tử, Mạnh Tử… - Một số tác phẩm văn học lớn: Tây du kí, Tam quốc diễn nghĩa,

- Tác phẩm sử học nổi tiếng của Tư Mã Thiên… - Khoa học có : Tứ đại phát minh GV chuẩn bị ở bảng phụ, HS làm bài Nêu những thành tựu văn hóa của TQ thời PK: Tư tưởng:………

………

- Văn học:………

………

- Sử học:………

………

- KHKT:………

………

Hoạt động 4: Bài tập 4 - Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu - Phương Đông: Vua có nhiều quyền lực- Hoàng đế - Phương Tây: lúc đầu hạn chế A Trong XH PK, giai cấp nào là giai cấp thống trị, giai cấp nào là giai cấp bị trị: ………

………

trong lãnh địa Đến thế kỉ XV ,

quyền lực tập trung vào tay

vua

? Phân biệt sự khác nhau giữa

xã hội cổ đại và xã hội phong

kiến.

B Thế nào là chế độ quân chủ? Chế độ quân chủ

ở Phương Đông và châu Âu khác nhau như thế nào?

- Phương Đông:………

………

- Châu Âu:………

………

Bài tập 5:

- Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ ( chỉ là công cụ biết nói)

- Xã hội phong kiến : + Phương Đông: Địa chủ – nông dân

+ Phương Tây: Lãnh chúa- Nông nô

4 Củng cố:

- Xã hội PK ở Phương Đông và Châu Âu hình thành từ thời gian nào?

- Xã hội PK gồm mấy giai cấp? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ?

5 Dặn dò: Dặn HS về nhà học bài , đọc và tìm hiểu bài 8

6 Rút kinh nghiệm:

* Ví dụ 2: TIẾT 45:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Nhằm khắc sâu kiến thức cơ bản của chương IV về phong trào đấu tranh của nhân dân ta chống giặc Minh mà đỉnh cao là khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi

- Khắc sâu những thành tựu đạt được về KT-CT , VH-GD; KH-NT

2 Tư tưởng: Giáo dục HS lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức độc lập tự

cường

3 Kĩ năng: Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá, so sánh thời Lê Sơ với thời Lý

-Trần

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Giáo viên: Bảng phụ.

2 Học sinh: Học bài cũ, xem các câu hỏi khó

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: Kiểm tra 15phút

Đề ra: ( Gv pho to đề ktra- Hs làm bài)

3 Bài mới:

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: 1.Bài tập 1:

Lập bảng tóm tắt khởi nghĩa Lam Sơn

-Bị quân Minh bao vây ráo riết  Rútlui 3 lần lên núi Chi Linh  Hòa hoãn

(1423)

Nghĩa quân không mởrộng địa bàn hoạt động, bịđịch tấn công  đàn áp lên núi Chi Linh

-T8/1425 từ NA tiến vào giải phóng Tân

Bầnh, Thuận Hóa

T9/1426 chia thành 3 đạo tiến ra Bắc

Giải phóng từ Thanh Hóavào đến đèo Hải Vân

Cuối

1426-1427

-T11/1426 chiến thắng Tốt Động – Chúc

Động-T10/1427 chiến thắng Chi Lăng-Xương

Giang

-T12/1427 mở hội thề Đông Quân

Thắng lợi hoàn toàn

Hoạt động 2: 2 Bài tập 2.

Lập bảng thống kê những thành tựu giáo dục,

văn học, KH, nghệ thuật thời Lê Sơ

Giáo dục

-Khôi phục Quốc Tử Giám, mở rộngnhiều trường học, khuyến kích học tậpthi cử

-Đề cao nho giáo  ND chính của họctập thi cử

-Mở rộng nhiều khoa thi, đào tạo nhiềunhân tài đất nước

Nhà nước quan tâm giáodục, tôn trọng người đỗ

Nghệ thuật phong phú đadạng mang phong cách

cung đình

4 Củng cố: GV hệ thống lại nội dung chương IV.

5 Dặn dò: Hướng dẫn về nhà làm bài tập.

6 Rút kinh nghiệm:

* Ví dụ 3: TIẾT 51:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Qua tiết làm BT GV giúp HS ôn lại tất cả những kiến thức đã học trong chương V đồng thời qua tiết học GV cũng có thể biết được khả năng tiếp thu kiến thức của HS

2 Tư tưởng: Giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân

tộc

3 Kĩ năng: - Rèn luyện cho HS làm quen với các dạng bài tập

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Giáo viên: SGK, hệ thống bài tập

B ND cực khổ nổi dậy khắp nơi

C TRiều đình tranh giành quyền lựcđánh giết lẫn nhau

Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử từ bài 22-24 theo mẫu sau

III QUY TRÌNH XÂY DỰNG MỘT TIẾT “LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ”

1 Chuẩn bị - soạn bài:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

Giúp học sinh hệ thống hóa, khái quát hóa kiến thức lịch sử đã học thời kỳ PKcủa Châu Âu và Phương Đông từ đó rút ra được đặc điểm chung của xã hội phungkiến cũng như sự khác nhau giữa xã hội phong kiến Châu Âu và Phương Đông

- Bước đầu làm quen với các dạng bài tập

- Rèn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa

- Rèn luyện cho học sinh các hình thức ổ chức trò chơi, ttaoj điều kiện để xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Giáo viên: Hệ thống bài tập, câu hỏi; soạn bài; các đồ dùng cần thiết

2 Học sinh: Ôn tập lại kiến thức về xã hội Phong kiến

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: Kết hợp trong nội dung bài

3 Bài mới:

Hoạt động của GV- HS Nội dungkiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Phần thi “ Rung chuông vàng”:

+ Cho học sinh nhớ (nhận biết)

những nội dung cơ bản của

phần, của chương

+ Tạo không khí sôi nổi cho tiết

học, kích thích học sinh hứng

thú học tập

- Nội dung: Giáo viên chuẩn bị

từ 10 – 20 câu hỏi liên quan

đến nội dung của bài theo hình

thức trắc nghiệm

- Hình thức tổ chức:

+ Giáo viên đọc câu hỏi, sau 10

giây suy nghĩ học sinh ghi đáp

án, giáo viên công bố đáp án,

xác định những học sinh trả lời

đúng

+ Kết thúc trò chơi giáo viên

tổng kết, lấy điểm theo tỷ lệ số

câu trả lời tương ứng

- Câu 2:

- Câu 3:

- Câu 4:

- Câu 5:

- Câu 6:

- Câu 7:

- Câu 8:

- Câu 9:

- Câu 10:

Hoạt động 2: Bài tập 2

- HS đọc bài tập 2, quan sát

tranh và trình bày

Tranh “ Hội chợ ở Đức” miêu

tả khung cảnh sôi động của việc

buôn bán, chứng tỏ nền kinh tế

hàng hoá ở đây rất phát triển

Bên cạnh hội chợ là hình ảnh

lâu đài, nhà thờ với những kiến

trúc đặc sắc, hiện đại Bức tranh

phản ánh thành thị không chỉ là

trung tâm kinh tế mà còn là

trung tâm văn hoá, không khí

dân chủ cũng được thể hiện qua

việc giao lưu hàng hoá

- GV đánh giá , cho điểm

A Nhìn bức tranh : Hội chợ ở Đức ( Trang 5-SGK), em hãy miêu tả cảnh hội chợ:

………

………

………

………

B Mô tả các hoạt động chủ yếu trong thành thị: ………

………

………

Hoạt động 3: Bài tập 3

? XHPK ở Trung Quốc hình

thành vào thời gian nào? Đạt

những thành tựu gì ?

GV: Kể về tư tưởng nho giáo

của Khổng Tử, Mạnh Tử…

- Một số tác phẩm văn học lớn:

Tây du kí, Tam quốc diễn

nghĩa,

- Tác phẩm sử học nổi tiếng của Tư Mã Thiên… - Khoa học có : Tứ đại phát minh GV chuẩn bị ở bảng phụ, HS làm bài Nêu những thành tựu văn hóa của TQ thời PK: Tư tưởng:………

………

- Văn học:………

………

- Sử học:………

………

- KHKT:………

………

Hoạt động 4: Bài tập 4 - Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu - Phương Đông: Vua có nhiều quyền lực- Hoàng đế - Phương Tây: lúc đầu hạn chế trong lãnh địa Đến thế kỉ XV , quyền lực tập trung vào tay vua ? Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội phong kiến. A Trong XH PK, giai cấp nào là giai cấp thống trị, giai cấp nào là giai cấp bị trị: ………

………

B Thế nào là chế độ quân chủ? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và châu Âu khác nhau như thế nào? - Phương Đông:………

………

- Châu Âu:………

………

Bài tập 5:

- Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ ( chỉ là công cụ biết nói)

- Xã hội phong kiến :+ Phương Đông: Địa chủ – nông dân.

+ Phương Tây: Lãnh chúa- Nông nô

4 Củng cố:

- Xã hội PK ở Phương Đông và Châu Âu hình thành từ thời gian nào?

- Xã hội PK gồm mấy giai cấp? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ?

5 Dặn dò: Dặn HS về nhà học bài , đọc và tìm hiểu bài 8

6 Rút kinh nghiệm:

2.2 Ví dụ 2: TIẾT 20:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

Củng cố các tiết đã học qua tiết làm bài tập

2 Tư tưởng: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.

3 Kĩ năng: Ghi nhớ các sự kiện , lập bảng biểu Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ

để trình bày diễn biến

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê, 2.

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan đến tiết làm bài tập.

Bài tập 1: Em hãy nêu các giai cấp cơ bản của xã hội phong kiến ở phương Đông

Hoạt động của GV- HS Nội dungkiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Phần thi “ Rung chuông vàng”:

- Mục đích:

+ Cho học sinh nhớ (nhận biết) những

nội dung cơ bản của phần, của chương

+ Tạo không khí sôi nổi cho tiết học, kích

thích học sinh hứng thú học tập

- Nội dung: Giáo viên chuẩn bị từ 10 –

20 câu hỏi liên quan đến nội dung của bài

theo hình thức trắc nghiệm

- Hình thức tổ chức:

+ Giáo viên đọc câu hỏi, sau 10 giây suy

nghĩ học sinh ghi đáp án, giáo viên công

bố đáp án, xác định những học sinh trả

lời đúng

+ Kết thúc trò chơi giáo viên tổng kết, lấy

điểm theo tỷ lệ số câu trả lời tương ứng

A Quân chủ B Quân chủ phân quyền C Quân chủ lập hiến D.Tất cả các ý trên

A Đánh giá công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ lĩnh:

- Công lao của Ngô Quyền:

- Công lao của Đinh Bộ Lĩnh:

Bài tập 3: GV chuẩn bị khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh- Tiền Lê ở bảng phụ,

gọi HS lên thực hiện Cả lớp hoàn thiện ở vở

Bài tập 4: Điền thời gian ( ) vào các sự kiện sau sao cho đúng :

- Năm Lý Công Uốn dời đô về Đại La ( Thăng Long)

- Năm Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt

- Năm Lý Thường Kiệt đem quân tấn công sang đất Tống để tự vệ

- Năm Quân Tống bị thất bại hoàn toàn

Bài tập 5:Em hãy nêu nhận xét về cách đánh độc đáo này của lý Thường Kiệt.

A Phương pháp kết thúc chiến tranh như vừa nêu ở trên là biểu hiện của một trongnhững truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Đó là truyền thống gì?

Bài tập 6: Nêu các công trình kiến trúc tiêu biểu của các nước ĐNA

Bài tập 7: Nêu nguyên nhân, ý nghĩa chiến thắng chống giặc Tống lần II của nhà Lí Bài tập 8: Lập bảng thống kê theo mẫu

4 Củng cố: Gv củng cố bài bằng hệ thống câu hỏi:

5 Dặn dò: - ChuẨN bị kiểm tra 1 tiết

6 Rút kinh nghiệm:

2.3 Ví dụ 3: TIẾT 45:

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Nhằm khắc sâu kiến thức cơ bản của chương IV về phong trào đấu tranh của nhândân ta chống giặc Minh mà đỉnh cao là khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi

- Khắc sâu những thành tựu đạt được về KT-CT , VH-GD; KH-NT

2 Tư tưởng: Giáo dục HS lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức độc lập tự

2 Học sinh: Học bài cũ, xem các câu hỏi khó

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: Kiểm tra 15phút

Đề ra: ( Gv pho to đề ktra- Hs làm bài)

3 Bài mới:

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Phần thi “ Rung chuông vàng”:

- Mục đích:

+ Cho học sinh nhớ (nhận biết)

những nội dung cơ bản của

phần, của chương

+ Tạo không khí sôi nổi cho tiết

học, kích thích học sinh hứng

thú học tập

- Nội dung: Giáo viên chuẩn bị

từ 10 – 20 câu hỏi liên quan

đến nội dung của bài theo hình

+ Giáo viên đọc câu hỏi, sau 10

giây suy nghĩ học sinh ghi đáp

án, giáo viên công bố đáp án,

xác định những học sinh trả lời

đúng

+ Kết thúc trò chơi giáo viên

tổng kết, lấy điểm theo tỷ lệ số

câu trả lời tương ứng

- Câu 8:

- Câu 9:

- Câu 10:

Hoạt động 1: 1.Bài tập 1:

Lập bảng tóm tắt khởi nghĩa Lam Sơn

-Bị quân Minh bao vây ráo riết  Rútlui 3 lần lên núi Chi Linh  Hòa hoãn

(1423)

Nghĩa quân không mởrộng địa bàn hoạt động, bịđịch tấn công  đàn áp lên núi Chi Linh

-T8/1425 từ NA tiến vào giải phóng Tân

Bầnh, Thuận Hóa

T9/1426 chia thành 3 đạo tiến ra Bắc

Giải phóng từ Thanh Hóavào đến đèo Hải Vân

Cuối

1426-1427

-T11/1426 chiến thắng Tốt Động – Chúc

Động-T10/1427 chiến thắng Chi Lăng-Xương

Giang

-T12/1427 mở hội thề Đông Quân

Thắng lợi hoàn toàn

Hoạt động 2: 2 Bài tập 2.

Lập bảng thống kê những thành tựu giáo dục,

văn học, KH, nghệ thuật thời Lê Sơ

Giáo dục

-Khôi phục Quốc Tử Giám, mở rộngnhiều trường học, khuyến kích học tậpthi cử

-Đề cao nho giáo  ND chính của họctập thi cử

-Mở rộng nhiều khoa thi, đào tạo nhiềunhân tài đất nước

Nhà nước quan tâm giáodục, tôn trọng người đỗ

Nghệ thuật phong phú đadạng mang phong cách

cung đình

4 Củng cố: GV hệ thống lại nội dung chương IV.

5 Dặn dò: Hướng dẫn về nhà làm bài tập.

6 Rút kinh nghiệm: