Hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/ chị về tầm quantrọng của "nơi dựa" trong cuộc sống của mỗi người?. Câu 2: Nghị luận văn học 5.0 điểm Những cảm nhận và th
Trang 1SỞ GD&ĐT BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT NGÔ SĨ LIÊN
(Đề thi gồm có 02 trang)
ĐỀ THI THỬ KỲ THI THPT QUỐC GIA LẦN 2
NĂM HỌC 2016 - 2017 Bài thi: NGỮ VĂN 12
Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)
Phần 1 - ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc bài thơ sau đây và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:
NƠI DỰA
Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?
Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào
Đứa bé đang lẫm chẫm muốn chạy lên, hai chân nó cứi ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ
Và cái miệng nhỏ líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có
Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống Người chiến sĩ nào đã đỡ bà cụ trên đường kia?
Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết
Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh, bước từng bước run rẩy
Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời
Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách
(Trích Nguyễn Đình Thi, Tia nắng - NXBVH, Hà nội, 1983)
Câu 1 Xác định phương pháp biểu đạt chính? (0.5 điểm)
Câu 2 Giải thích nhan đề "Nơi dựa" của bài thơ? (0.5 điểm)
Câu 3 Hai phần của bài thơ có gì giống nhau? (1.0 điểm)
Câu 4: Các hình ảnh "em bé" và "bà cụ" gợi cho anh/ chị suy nghĩ gì về "nơi dựa" của
con người trong cuộc sống? (1,0 điểm)
Phần 2 - LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1: Nghị luận xã hội (2.0 điểm)
Trang 2Hãy viết một đoạn văn khoảng (200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về tầm quan
trọng của "nơi dựa" trong cuộc sống của mỗi người?
Câu 2: Nghị luận văn học (5.0 điểm)
Những cảm nhận và thể hiện mới mẻ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về Đất Nước trong đoạn thơ sau:
“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong cái ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể.
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó…”
(Trích bài thơ Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm – SGK Ngữ Văn 12)
- Hết
-Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ, tên thí sinh……… ….Số báo danh………
Trang 3Đáp án đề thi thử THPT Quốc gia năm 2017 môn Ngữ văn
Phần
I
Câu 2 Nhan đề “Nơi dựa”: chỗ (nơi, vị trí, người, vật) để ta tựa vào
nhằm có thêm sức mạnh (cả vật chất và tinh thần) Nơi dựa trong bài
thơ là nơi dựa về mặt tinh thần, tình cảm của mỗi con người.
0.5
Câu 3 Hai phần của bài thơ có cách cấu trúc và hình tượng tương tự
nhau
Cụ thể là: số lượng câu thơ mỗi phần như nhau và mỗi phần đều có hai
hình tượng nghệ thuật cùng làm nổi bật chủ đề bài thơ
1.0
Câu 4.
- Học sinh trả lời theo cách riêng của mình, lập luận càn chặt chẽ, có
sức thuyết phục
- Hs có thể trả lời theo hướng sau: Hình ảnh em bé và bà cụ cho thấy
trong cuộc sống, nhiều khi “nơi dựa” vững chắc cho mỗi người không
phải là những người trẻ, khoẻ về sức lực, đầy đủ về vật chất…mà lại
chính là những người có vẻ yếu đuối, bé nhỏ, mong manh (như em
nhỏ, người già…) “Nơi dựa” thực sự của mỗi người chính là nơi
chúng ta tìm thấy sự bình tâm, niềm tin tưởng, sự bình yên…để vượt
qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống
1.0
Phần
II
Câu 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI.
Hãy viết một đoạn văn khoảng (200 chữ) trình bày suy nghĩ của
anh/ chị về tầm quan trọng của "Nơi dựa" trong cuộc sống của mỗi
người?
2.0
* Yêu cầu:
1- Hình thức: Đảm bảo cấu trúc của đoạn văn dài khoảng 200 chữ, theo
một trong các cách: diễn dịch, quy nạp, hoặc tổng phân hợp…Sử dụng
một số thao tác giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ có
Trang 4lí lẽ và và dẫn chứng hợp lí, thuyết phục; đảm bảo quy tắc chính tả,
dùng từ,đặt câu để trình bày được suy nghĩ riêng của mình về tầm quan
trọng của “Nơi dựa” trong cuộc sống hàng ngày.
2- Nội dung: Hs được tự do bày tỏ ý kiến, quan điểm, nhưng phải có
thái độ chân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã
hội
* Viết đoạn văn có nội dung triển khai theo các hướng sau:
- Nếu lập luận theo hướng khẳng định tầm quan trọng (mặt phải, mặt
tiêu cực) của nơi dựa cần nhấn mạnh và làm rõ:
+ Giải thích Nơi dựa là gì?
+ Tại sao trong cuộc sống, mỗi người đều cần đến nơi dựa, nhất là chỗ
dựa về tinh thần? (Vai trò, tầm quan trọng của nơi dựa trong cuộc sống
mỗi con người, để khỏi chơi vơi, chông chênh, mất thăng bằng khi gặp
những khó khăn, thử thách, thất bại trong cuộc sống
- Nếu lập luận theo hướng phủ định (chỉ ra mặt trái, mặt tiêu cực), cần
nhấn mạnh và làm rõ ý:
+ Mỗi người phải biết tự lực, tự đứng vững trên đôi chân của mình
không nên dưạ dẫm, ỷ lại vào người khác
+ Nếu quá nương tựa, dựa dẫm vào ai đó thì sẽ bị phụ thuộc, bị mất đi
tính chủ động, ý chí vươn lên và sẽ sinh ra lười biếng, thụ động, sẽ khó
đạt được thành công…
- Nếu lập luận theo hướng vừa khẳng định vừa phủ định tầm quan
trọng của Nơi dựa thì cần kết hợp cả hai nội dung trên.
* Yêu cầu về kĩ năng:
- Nắm vững phương pháp làm bài văn nghị luận văn học
- Bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn
đạt, dùng từ, ngữ pháp
Trang 5* Yêu cầu về kiến thức:
- Trên cơ sở nắm vững kiến thức về Nguyễn Khoa Điềm và bài thơ Đất
Nước cần: Xác định đúng luận đề, xác lập luận điểm, luận cứ
- Bài viết có thể sáng tạo trong cách diễn đạt, trình bày ý, mỗi ý đưa ra
cần có trích dẫn cụ thể bằng những câu thơ trong văn bản
Mở bài:
- Giới thiệu những nét chính về tác giả Nguyễn Khoa Điềm, chủ đề tác
phẩm
- Dẫn dắt vấn đề nghị luận
0.5
Thân bài:
- So sánh một cách khái quát cảm nhận của Nguyễn Khoa Điềm và
các nhà thơ khác khi miêu tả hình ảnh Đất Nước:
+ Các nhà thơ khác thường tạo ra khoảng cách sử thi thiêng liêng, tôn
kính để cảm nhận và miêu tả Đất Nước qua những hình ảnh lớn lao, kì
vĩ, tráng lệ: (dẫn chứng)
+ Trong đoạn đầu, Nguyễn Khoa Điềm đã đưa đến một cách cảm nhận
vừa mới mẻ, vừa thấm thía, xúc động về đất nước trong mối quan hệ
với cuộc sống nhân dân Đất Nước hiện lên qua những ảnh cụ thể, bình
dị, thân thương trong cuộc sống hàng ngày
- Những cảm nhận mới mẻ của nhà thơ trong đoạn thơ: Đất Nước
được cảm nhận từ chiều sâu lịch sử, gắn liền với phong tục tập quán,
văn hóa lâu đời của dân tộc
+Câu thơ mở đầu nhà thơ đã đưa đến một cảm nhận ấm áp về sự hiện
hữu lâu bền, vĩnh hằng của đất nước Đất nước được tạo dựng, bồi đắp
qua nhiều thế hệ, được truyền nối từ đời này sang đời khác Câu thơ thể
hiện niềm tự hào mãnh liệt về sự trường tồn của đất nước qua mấy
ngàn năm lịch sử
+ Hai câu thơ tiếp nhà thơ diễn tả vẻ đẹp của Đất Nước trong chiều
0.25
3.0
Trang 6sâu văn hóa dân tộc Đất Nước có từ lâu đời, có trong những câu
chuyện cổ xa xưa của bà, của mẹ Đất Nước còn gắn liền với phong tục
ăn trầu – một nét sống giản dị nhưng đậm đà văn hóa của Người dân
Việt Nam
+ Câu thơ tiếp theo, hình ảnh đất Nước hiện lên gắn liền với truyền
thống quí báu đánh giặc giữ nước của dân ta Truyền thống vẻ vang ấy
đã theo suốt chặng đường dài lịch sử dân tộc, để đến hôm nay trong
thời đại chống Mỹ bao tấm gương tuổi trẻ đã anh dũng hy sinh bảo vệ
quê hương, đất nước
+ Bốn câu thơ tiếp theo, hình ảnh đất Nước hiện lên gắn liền với
phong tục tập quán con người Việt Nam Đó là vẻ đẹp giản dị của
những người phụ nữ Việt Nam với phong tục búi tóc sau đầu gợi vẻ
đẹp nữ tính thuần hậu Đất Nước còn gắn liền với đạo lý ân nghĩa thủy
chung đã trở thành truyền thống ngàn đời của dân tộc Đất Nước còn
hiện lên từ lịch sử xa xưa với phong tục làm nhà cổ của người Việt Để
từ đó tục đặt tên con cái kèo, cái cột cũng ra đời Đất Nước còn hiện
lên với truyền thống lao động cần cù chịu thương, chịu khó của cha
ông ta trong những ngày long đong, lận đận của đời sống nông nghiệp
+ Câu thơ cuối cùng khép lại một câu khẳng định với niềm tự hào về
đất Nước Đất nước có từ ngày nào ta không rõ, nhưng chắc chắn đó là
ngày ta có truyền thống, có phong tục tập quán, có văn hóa là có đất
Nước
- Đánh giá: Qua những cảm nhận có vẻ như tản mạn, tùy hứng của
cuộc trò chuyện tâm tình, qua những hình ảnh gợi nhắc tới ca dao, thần
thoại, cổ tích…nhà thơ đã đưa người đọc đến một nhận thức giản dị mà
sâu sắc thấm thía: Đất Nước có một lịch sử lâu đời, Đất Nước là những
gì gần gũi, thân yêu luôn hiện hữu trong cuộc sống hàng ngày của nhân
dân Đất Nước làm nên cuộc sống Nhân dân
0.25
0.25
Trang 7- Nghệ thuật: Đoạn thơ đã vận dụng khéo léo chất liệu văn hóa dân
gian Tất cả làm lên một đoạn thơ đậm đà không gian văn hóa người
Việt Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhàng, thủ thì, tâm tình
nhưng vẫn mang đậm hồn thơ triết lý
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề đã được phân tích Đánh giá vị trí của
tác phẩm trong văn học nước nhà Liên hệ bản thân
0.5
Lưu ý
chung
- Đây là đáp án mở, thang điểm không quy định điểm chi tiết đối với
từng ý nhỏ, chỉ nêu mức điểm của các phần hình thức, nội dung lớn
nhất thiết cần phải có.
- Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy
đủ yêu cầu về hình thức và nội dung,, đồng thời phải triển khai chặt
chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.
- Khuyến khích những bài viết có sáng tạo Chấp nhận bài viết không
giống đáp án, có những ý ngoài đáp án, nhưng phải có căn cứ xác
đáng và lí lẽ thuyết phục.
- Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo
rỗng Cần trừ điểm đối với những lỗi về hành văn, ngữ pháp và chính
tả.