Thực hành: DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN VÀ CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN TỔNG SỐ TIẾT: 02 Tiết: 31;32 theo PPCT 1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành 1.. - Sử dụng đ
Trang 1Trường THCS Trương Văn Trì.
Tổ: Lý- TD- MT- ÂN.
MÔN CÔNG NGHỆ LỚP 8.
Tên chủ đề.
Thực hành:
DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN VÀ CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN
TỔNG SỐ TIẾT: 02 (Tiết: 31;32 theo PPCT)
1) Chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành
1 Kiến thức:
- Hiểu được công dụng, cấu tạo, nguyên lí làm việc và cách sử dụng bút thử điện khi kiểm tra, sửa chữa điện
- Sử dụng được một số dụng cụ an toàn điện như: ủng cách điện, găng tay
cao su, thảm cách điện, gậy cao su, kìm điện…
- Biết cách tách nạn nhân ra khỏi vật mang điện khi bị điện giật và sơ cứu
nạn nhân
2 Kỹ năng:
- Sử dụng bút thử điện kiểm tra được an toàn điện đối với một số thiết bị và
đồ dùng điện
- Biết sơ cứu nạn nhân bị điện giật khi đã tách ra khỏi vật mang điện
3 Thái độ:
- Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa điện
- Nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện
2) Lập bảng mô tả các mức yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi/ bài tập trong chủ đề
Nội
dung
Loại câu
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
1.Tìm
hiểu các
dụng cụ
bảo vệ
an toàn
điện
Câu
hỏi/bài tập
định
tính/thực
hành
Nhận biết được đặc điểm, công dụng của các dụng cụ bảo
vệ an toàn điện
(1.1)
Hiểu và giải thích được đặc điểm, công dụng của các dụng cụ bảo vệ an toàn điện: giày cách điện, găng tay
Sử dụng được một số dụng cụ bảo
vệ an toàn
điện (3.1)
Sử dụng được dụng
cụ an toàn điện trong điều kiện thực tế
Trang 22.Tìm
hiểu bút
thử điện
Mô tả được cấu tạo bút thử điện
(1.2)
cao su, thảm cách điện, gậy cao su,
kìm điện… (2.1)
Giải thích được nguyên lí làm việc
và cách sử dụng bút thử điện khi kiểm tra, sửa chữa điện
(2.2) (2.3)
Sử dụng bút thử điện
để kiểm tra được an toàn điện
(3.2)
(4.1)
Biết xử
lý một số tình huống khi sử dụng bút thử
điện (4.2)
3 Tách
nạn nhân
ra khỏi
nguồn
điện
4 Sơ
cứu nạn
nhân
Câu
hỏi/bài tập
định
tính/thực
hành
Biết được các bước cứu người
bị tai nạn điện
(1.3)
Giải thích được
vì sao phải nhanh chóng tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện khi bị điện
giật (2.4)
Thực hiện được các thao tác cứu người
bị tai nạn điện an
toàn (3.3)
Xử lý được tình huống tai nạn về điện
(4.3)
3) Hệ thống câu hỏi theo bảng mô tả.
Mức 1 Nhận biết
Câu 1.1: Trong các dụng cụ bảo vệ an toàn điện sau đây dụng cụ nào dùng để kiểm tra an toàn điện ?
A Thảm cách điện B Găng tay cao su
C Kìm điện D Bút thử điện
Câu 1.2: Em hãy cho biết trong bút thử điện bộ phận nào dùng để giảm dòng điện qua người để không gây nguy hiểm
A Lò xo B Kẹp kim loại và nắp bút
C Điện trở D Đèn led
Câu 1.3: Hãy nêu các bước cứu người bị tay nạn điện?
Đáp án:
- Nhanh chóng tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện
- Sơ cứu nạn nhân
- Đưa nạn nhân đến chạm y tế gần nhất hoặc gọi nhân viên y tế
Mức 2: Thông hiểu
Câu 2.1: Trong gia đình bạn An phát hiện 2 dây điện chập mạch và cháy nổ Nếu là em sử dụng phương án nào sau đây để tách 2 dây điện đó ra an toàn nhất
A Đi chân đất dùng gậy cao su để tách ra
B Đi trên thảm cách điện dùng tay để tách ra
Trang 3C Mang giày cao su dùng gậy cao su để tách ra.
D Dùng tay nắm trực tiếp kéo dây điện ra
Câu 2.2: Tại sao khi sử dụng bút thử điện tay phải chạm vào kẹp kim loại và chân phải chạm đất?
Đáp án:
Khi thử điện tay chạm vào kẹp kim loại để tạo thành một mạch kín đèn phát sáng, khi tay không chạm vào mạch hở đèn không sáng
Câu 2.3: Trong các dụng cụ điện sử dụng ở gia đình Sau một thời gian
thường có hiện tượng bị rò điện, em dùng dụng cụ gì để kiểm tra các dụng cụ trên Nêu cách thực hiện
Đáp án:
Dùng bút thử điện Ta cắm đầu bút thử điện vào lớp vỏ kim loại bên ngoài vật cần kiểm tra và tay phải chạm vào kẹp kim loại Nếu thấy đèn của bút thử điện sáng thì chứng tỏ dụng cụ điện đó bị rò điện
Mức 3 Vận dụng thấp
Câu 3.1: Cha bạn Hồng là thợ sửa chửa điện, có lần bạn thấy cha chỉ dùng kìm cắt dây điện để nối dây mà không ngắt điện nhưng vẫn không bị điện giật Em hãy giải thích vì sao?
Đáp án:
Vì cha bạn Hồng dùng kìm cắt điện có vỏ bọc cách điện và trong quá trình thực hiện tay không chạm vào phần lõi của dây dẫn điện
Câu 3.2: Tại sao khi thử điện bằng bút thử điện ở ổ cắm điện có một bên lỗ ổ cắm đèn bút thử điện không sáng còn một bên đèn sáng?
Đáp án:
Nguyên tắc thử điện phải cho dòng điện chạy qua người Một bên ổ cắm điện nối dây trung tính có cùng điện thế với người đèn không sáng, một bên có điện thế cao hơn người nên có dòng điện chạy qua người mạch kín đèn sáng
Câu 3.3: Trên đường đi học về em gặp Bác hàng xóm đang cầm phích cắm ghim vào ổ điện, bất ngờ do tay ướt Bác hàng xóm bị điện giật văng ra bất tỉnh Em phải nhanh chóng cứu Bác ấy, em sẽ làm gì và thực hiện sơ cứu như thế nào?
Đáp án:
- Hô lên cho mọi người cùng biết
- Tiến hành sơ cứu:
+ Trường hợp Bác hàng xóm còn tỉnh: Để bác ấy nằm nghỉ, gọi người lớn đến đưa Bác ấy đi cấp cứu (không cho Bác ấy ăn uống gì)
+ Trường hợp Bác hàng xóm bị ngất, không thở đều, co giật và run: Tiến hành hô hấp nhân tạo hoặc ép lồng ngực cho đến khi thở được và tỉnh lại Đưa bác ấy đến trạm y tế gần nhất (không cho ăn uống bất cứ thứ gì)
Mức 4 Vận dụng cao
Câu 4.1: Tại sao dòng điện qua bút thử điện lại không gây nguy hiểm cho người sử dụng?
Trang 4Đáp án:
Trong bút thử điện, bóng đèn mắc nối tiếp với điện trở có trị số lớn khoảng 1 triệu ôm, nên khi dùng bút thử điện để kiểm tra HĐT dưới 220V, dòng điện qua người nhỏ, không gây nguy hiểm cho người sử dụng
Câu 4.2: Em dùng bút thử điện để kiểm tra sự rò điện của bàn là điện nhưng chân lại mang dép cao su Vậy kết quả kiểm tra có chính xác không? Giải thích
Đáp án:
Vì chân mang dép cao su nên chân có thể cách điện với đất làm đèn không sáng Do đó không xác định được vật có mang điện hay không
Câu 4.3: Khi gặp một người dùng thang leo lên tường nhà để sửa chữa điện,
bị điện giật dính lên tường Em sẽ thực hiện phương án nào để cứu người bị tai nạn điện trên, lập quy trình?
Đáp án:
Tùy theo trường hợp học sinh giải thích hợp lý, an toàn
4) Năng lực có thể hình thành thông qua chủ đề
(Thu nhận và sử dụng thông tin/sử dụng ngôn ngữ môn học/phát hiện và giải quyết vấn đề)
- Năng lực nhận biết và sử dụng các dụng cụ bảo vệ an toàn điện
- Năng lực lựa chọn, đánh giá các giải pháp về an toàn điện trong cuộc sống
- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề cụ thể trong thực tiễn
5) Đề xuất phương pháp dạy học
Để hình thành và phát triển cho học sinh những năng lực như trên trong dạy học chủ đề dụng cụ bảo vệ an toàn điện và cứu người bị tai nạn điện có thể sử dụng một số hình thức và phương pháp như sau:
- Dạy học thực hành
- Dạy học theo trải nghiệm
Giáo án dạy học theo chủ đề:
Trang 5Thực hành:
DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN VÀ CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN
1 Kiến thức:
- Hiểu được công dụng, cấu tạo, nguyên lí làm việc và cách sử dụng bút thử điện khi kiểm tra, sửa chữa điện
- Sử dụng được một số dụng cụ an toàn điện như: ủng cách điện, găng tay cao su, thảm cách điện, gậy cao su, kìm điện…
- Biết cách tách nạn nhân ra khỏi vật mang điện khi bị điện giật và sơ cứu nạn nhân
2 Kỹ năng:
- Sử dụng bút thử điện kiểm tra được an toàn điện đối với một số thiết bị và
đồ dùng điện
- Biết sơ cứu nạn nhân bị điện giật khi đã tách ra khỏi vật mang điện
3 Thái độ:
- Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa điện
- Nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện
Bài 1 ( tiết 31): Thực hành:
DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN ĐIỆN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức :
- Hiểu được công dụng, cấu tạo, nguyên lí làm việc và cách sử dụng bút thử điện khi kiểm tra, sửa chữa điện
- Sử dụng được một số dụng cụ bảo vệ an toàn điện như: ủng cách điện, găng tay cao su, thảm cách điện, gậy cao su, kìm điện…
2 Kỹ năng :
- Sử dụng bút thử điện kiểm tra được an toàn điện đối với một số thiết bị và
đồ dùng điện
3 Thái độ :
- Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa điện
- Nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện
Trang 6II CHUẨN BỊ.
GV: - Dụng cụ: Bút thử điện, kìm điện, tua vít
- Đồ dùng: ấm điện bị rò điện
HS: - Xem trước bài 34 SGK.
- Mẫu báo cáo thực hành
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP.
1.Ổn định lớp : ( 1 phút)
2.Kiểm tra bài cũ (4 phút)
- Tai nạn điện thường xảy ra do những nguyên nhân nào?
- Để phòng ngừa tai nạn điện, chúng ta phải tuân thủ những nguyên tắc an toàn điện gì?
3 Tiến hành bài học: (35 phút)
* Hoạt động 1 Giới thiệu bài thực hành (5 phút)
a) Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động:
- Các nhóm trưởng kiểm tra dụng cụ thực hành của từng thành viên, mẫu báo cáo thực hành
- HS: Thảo luận nhóm về mục tiêu cần đạt được của bài thực hành
- GV: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm khoảng 4-5 học sinh
- GV: Chỉ định vài nhóm phát biểu và bổ xung
* Hoạt động 2: Tìm hiểu các dụng cụ bảo vệ an toàn điện (10 phút)
a) Phương pháp giảng dạy: trực quan, vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động:
1 Tìm hiểu các dụng
cụ bảo vệ an toàn
điện.
Thảm cách điện, găng
tay cao su, ủng cao su,
kìm điện, tua vít,…
-HS (thảo luận nhóm) trả lời
-HS (thảo luận nhóm) trả lời
-HS ghi vào mục 1 báo cáo thực hành
-Em hãy nêu đặc điểm cấu tạo của dụng cụ đó
? Phần cách điện được chế tạo bằng vật liệu gì? cách sử dụng
- GV chốt lại
-Yêu cầu HS ghi kết quả vào mục 1 báo cáo thực hành
Câu 3.1( trong XDCĐDH) Câu 1.1( trong XDCĐDH)
Thảm cách điện, găng tay cao
su, ủng cao su là vật lót cách điện Kìm điện, tua vít là dụng
Trang 7- HS quan sát thí nghiệm của GV và nhận xét
cụ sửa chữa điện
- GV dùng một ấm điện bị rò điện và một ấm điện không bị
rò điện Tiến hành làm thí nghiệm dùng bút thử điện kiểm tra sự rò điện cho HS quan sát
và nêu nhận xét
- GV: Tại sao mỗi gia đình cần
có một bút thửi điện?
*Hoạt động 3: Tìm hiểu và sử dụng bút thử điện ( 20 phút )
a) Phương pháp giảng dạy: trực quan, vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động
2 Tìm hiểu bút thử
điện.
a Cấu tạo bút thử
điện
Đầu bút thử điện,
điện trở, đèn báo, thân
bút, lò xo, nắp bút,
kẹp kim loại
b Nguyên lý làm việc
-Khi để tay vào kẹp
kim loại và chạm đầu
bút thử điện vào vật
mang điện, dòng điện
đi từ vật mang điện
qua đèn báo và cơ thể
người rồi xuống đất
tạo mạch điện kín, đèn
báo sáng
c Sử dụng bút thử
-HS quan sát bút thử điện
-HS thực hành cẩn thận, đúng quy trình
- HS thảo luận nhóm
Vì dòng điện đi từ vật bị rò điện qua đèn báo và cơ thể người rồi xuống đất
Trong bút thử điện, bóng đèn mắc nối tiếp với điện trở có trị số khoảng 1 triệu
ôm, nên khi dùng bút thử điện để kiểm tra HĐT dưới 220V, dòng điện qua người nhỏ, không gây nguy hiểm cho người sử dụng
- HS trả lời
- GV: Cho học sinh quan sát bút thửi điện khi chưa tháo dời từng bộ phận
- GV: Hướng dẫn học sinh quy trình tháo bút thử điện, cách để thứ tự từng bộ phận để khi lắp vào khỏi thiếu và nhanh chóng + Quy trình lắp ngược với quy trình tháo
Câu 1.2( trong XDCĐDH)
-GV quan sát HS tháo, lắp và kiểm tra lại bút thử điện
? Tại sao khi sử dụng bút thử điện, bắt buộc phải để tay vào kẹp kim loại ở nắp bút?
? Vì sao đèn bút thử điện sáng khi chạm đầu bút vào vật bị rò điện?
? Tại sao dòng điện qua bút thử điện lại không gây nguy hiểm cho người sử dụng?
Câu 2.2( trong XDCĐDH) Câu 3.2( trong XDCĐDH) Câu 4.1( trong XDCĐDH) Câu 4.2( trong XDCĐDH)
- GV: Sử dụng bút thử điện
Trang 8-Khi thử, tay cầm bút
chạm vào kẹp kim loại
ở nắp bút Chạm đầu
bút vào chỗ cần thử
điện, nếu bóng đèn
báo sáng là điểm đó có
điện
3 Báo cáo thực hành
-HS trả lời
-HS tiến hành thực hành (hoạt động nhóm)
-Ghi vào báo cáo thực hành
người ta thường sử dụng như thế nào?
Câu 2.3( trong XDCĐDH)
-GV giới thiệu thêm:
+Điện áp dưới 40V, thì đèn không sáng( đây là điện áp an toàn).
+Điện áp 220V, trị số dòng điện qua người là:
6
220 10
I R
=>Trị số dòng điện này đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
?Để đảm bảo an toàn về điện thì trong quá trình thực hành các em cần phải làm gì?
-GV cho HS thực hành
-GV để lẫn lộn đồ dùng điện bị
rò điện và không bị rò điện, yêu cầu HS dùng bút thử điện tìm ra đồ dùng điện bị rò điện -GV lưu ý HS thực hành phải đảm bảo an toàn điện
-Yêu cầu HS ghi các nội dung vào báo cáo thực hành
*Hoạt động 4: Tổng kết và đánh giá bài thực hành (5 phút)
a) Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động
1 Tổng kết và đánh giá
- GV: Yêu cầu học sinh dừng thực hành, thu dọn dụng cụ- thiết bị thực hành, làm vệ sinh nơi thực hành
- GV: Nhận xét tiết thực hành: về sự chuẩn bị dụng cụ vật liệu, vệ sinh an toàn lao động, tinh thần, thái độ làm việc của từng cá nhân (nhóm)…
2 Hướng dẫn học tập
- Về xem lại bài thực hành
- Xem trước bài 35 SGK « thực hành : cứu người bị tai nạn điện »
- Chuẩn bị vật liệu và dụng cụ tiết sau thực hành
Bài 2 ( tiết 2): Thực hành:
CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN
Trang 9I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức :
- Biết cách tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện
- Sơ cứu được nạn nhân
2 Kỹ năng :
Tách được nạn nhân ra khỏi nguồn điện an toàn và sơ cứu nạn nhân đúng phương pháp
3 Thái độ :
- Có ý thức thực hiện các nguyên tắc an toàn điện trong khi sử dụng và sửa chữa điện
- Nghiêm chỉnh thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn điện trong sử dụng và sửa chữa điện
II CHUẨN BỊ.
GV: - Vật liệu: gậy gỗ khô, vải khô, tấm nilon, dây điện, bàn GV (thay tủ lạnh)
- Tranh về người bị điện giật ( hình 35.1; 35.2 SGK)
HS: - Mẫu báo cáo thực hành.
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP.
1 Ổn định lớp : ( 1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (4 phút)
Nhận xét bài thực hành của HS ( bài 34 SGK )
3 Tiến hành bài học: (35 phút)
* Hoạt động 1 Giới thiệu bài thực hành (5 phút)
a) Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động:
- Các nhóm trưởng kiểm tra dụng cụ thực hành của từng thành viên, mẫu báo cáo thực hành
- HS: Thảo luận nhóm về mục tiêu cần đạt được của bài thực hành
- GV: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm khoảng 4-5 học sinh
- GV: Chỉ định vài nhóm phát biểu và bổ xung
* Hoạt động 2: Thực hành tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện ( 10 phút)
a) Phương pháp giảng dạy: trực quan, vấn đáp, hoạt động nhóm
b) Các bước của hoạt động:
* Cứu người bị điện giật
thực hiện theo 3 bước
sau:
-Nhanh chóng tách nạn
nhân ra khỏi dòng điện
-HS trả lời cá nhân -Cứu người bị điện giật cần
theo những bước nào?
Câu 1.3( trong XDCĐDH)
Trang 10-Sơ cứu nạn nhân
-Đưa nạn nhân đến trạm
y tế gần nhất hoặc gọi
nhân viên y tế đến
1 Tách nạn nhân ra
khỏi nguồn điện.
TH1 :
Cắt cầu dao, rút phích
cắm điện, tắt công tác
hay gở cầu chì nơi gần
nhất
TH2:
Đứng trên ván gỗ khô,
dùng sào tre khô, gậy gỗ
khô gạt dây điện ra khỏi
người nạn nhân
-HS quan sát tình huống 1 hình 35.1 SGK
-HS trả lời cá nhân
-HS quan sát tình huống 2 hình 35.2 SGK
- GV: Cho học sinh quan sát tình huống 1 hình 35.1 SGK
TH1 : Một người đang
đứng dưới đất, tay chạm vào tủ lạnh bị rỏ điện Em phải làm gì để tách nạn nhân ra khỏi nguồn điệ
Em hãy chọn một trong những cách sử lý hay nhất
- GV: Cho học sinh quan sát tình huống 2 hình 35.2 SGK
TH2: Trên đường đi học
về, em và các bạn bất chợt gặp một người bị dây điện trần của lưới điện hạ áp 220V đè lên người Em làm
gì để tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện