Phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn Tỉnh Quảng Ngãi

Như vậy phải làm thế nào để hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi phát triển cả về quy mô và chất lượng, mang lại hiệu quả kinh doanh thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của người dân, v

NGUYỄN THỊ HÀ MI

PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Đà Nẵng - Năm 2014

NGUYỄN THỊ HÀ MI

PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI

Chuyên ngành: Kinh tế phát triển

Mã số : 60.31.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS NINH THỊ THU THỦY

Đà Nẵng - Năm 2014

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hà Mi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Bố cục đề tài 2

6 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 6

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ SIÊU THỊ VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 6

1.1.1 Khái niệm và phân loại siêu thị 6

1.1.2 Cấu trúc cơ bản về tổ chức và hoạt động của siêu thị 8

1.1.3 Vị trí, vai trò của siêu thị trong hệ thống phân phối hiện đại và ngành dịch vụ 13

1.1.4 Quan niệm về phát triển hệ thống siêu thị 15

1.2 NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 16

1.2.1 Phát triển về số lượng, quy mô siêu thị 16

1.2.2 Phát triển các nguồn lực của hệ thống siêu thị 18

1.2.3 Phát triển các loại hình kinh doanh siêu thị 20

1.2.4 Phân bổ mạng lưới siêu thị phù hợp 21

1.2.5 Gia tăng kết quả kinh doanh và đóng góp của siêu thị vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương 22

1.3.1 Điều kiện tự nhiên và xã hội 23

1.3.2 Điều kiện kinh tế của địa phương 25

1.3.3 Các chính sách của nhà nước 25

1.4 KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 26

1.4.1 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng 26

1.4.2 Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí Minh 28

1.4.3 Một số bài học rút ra 29

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 32

2.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH QUẢNG NGÃI ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 32

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 32

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 33

2.2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 39

2.2.1 Sự phát triển về số lượng, quy mô siêu thị 39

2.2.2 Sự phát triển các nguồn lực của hệ thống siêu thị 49

2.2.3 Sự phát triển của các loại hình kinh doanh siêu thị 55

2.2.4 Sự phân bổ mạng lưới siêu thị 56

2.2.5 Kết quả kinh doanh và đóng góp của siêu thị vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương 58

2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG SIÊU THỊ TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI 65

2.3.1 Những kết quả đạt đươc 65

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 68

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 69

3.1 CÁC CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 69

3.1.1 Quan điểm phát triển hệ thống siêu thị của tỉnh Quảng Ngãi 69

3.1.2 Mục tiêu phát triển hệ thống siêu thị ở tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020 70

3.1.3 Định hướng phát triển siêu thị tại tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2020 71

3.2 CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI 72

3.2.1 Hoàn thiện quy hoạch phát triển hệ thống siêu thị 72

3.2.2 Giải pháp phát triển về số lượng, qui mô siêu thị 75

3.2.3 Giải pháp phát triển các nguồn lực của siêu thị 80

3.2.4 Hoàn thiện các loại hình kinh doanh siêu thị 85

3.2.5 Hoàn thiện các chính sách phát triển hoạt động kinh doanh siêu thị 87

3.2.6 Tăng cường QLNN đối với hoạt động của hệ thống siêu thị 88

3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 92

3.3.1 Kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước 92

3.3.2 Kiến nghị đối với các doanh nghiệp kinh doanh siêu thị 94

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 95

KẾT LUẬN 97 TÀI LIỆU THAM KHẢO

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)

NSNN : Ngân sách nhà nước

QLNN : Quản lý nhà nước

TTTM : Trung tâm thương mại

SXKD : Sản xuất kinh doanh

UBND : Ủy ban nhân dân

bảng Tên bảng Trang 1.1 Tiêu thức phân hạng siêu thị 9

2.1 Tổng giá trị và tốc độ tăng trưởng kinh tế Tỉnh Quảng

2.10 Cơ cấu lao động theo trình độ học vấn tại các siêu thị

2.11 Phân bố các siêu thị trên địa bàn tỉnh tính đến 12/2013 57 2.12 Số lượng khách đến siêu thị mỗi ngày 58

2.13 Thị phần các loại hình bán lẻ hiện đại trong hệ thống

phân phối hàng hóa ở Quảng Ngãi 60 2.14 Tỷ trọng doanh thu siêu thị trong tổng mức bán lẻ 60

2.15 Lợi nhuận và nộp vào ngân sách của các siêu thị tỉnh

hình Tên hình Trang 2.1 Cơ cấu hàng hóa trong các siêu thị trên địa bàn tỉnh

2.2 Lý do khách hàng đến với siêu thị để mua sắm 47

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam hiện nay đang trên đà phát triển và hội nhập với các nền kinh

tế trên thế giới với mục tiêu đặt ra là trở thành nước công nghiệp vào năm

2020 Thu nhập không ngừng nâng cao, đời sống người dân ngày càng phát triển, nhu cầu cũng thay đổi khác đi, sức tiêu dùng hàng hoá ngày càng tăng

Do đó các hoạt động, các hình thức tổ chức thương mại diễn ra sôi động hơn

và ngày càng mở rộng

Loại hình kinh doanh siêu thị ra đời đã làm thay đổi diện mạo ngành bán lẻ Việt Nam, mang lại cho người tiêu dùng thói quen mua sắm hiện đại góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Quảng Ngãi là một trong những tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, kinh tế có tiềm năng phát triển, dân cư ngày càng đông đúc,

du khách đến tham quan ngày càng nhiều Các siêu thị lần lượt hình thành nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thiết yếu hàng ngày của người dân địa phương và du khách từ mọi miền đất nước, bước đầu đã tạo nền móng cho sự phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Tuy nhiên, siêu thị vẫn còn là một loại hình kinh doanh mới mẻ đối với người dân Việt Nam nói chung và người dân Quảng Ngãi nói riêng Thêm vào đó, sự hình thành và phát triển hệ thống siêu thị còn mang tính tự phát, thiếu sự thống nhất quản lý từ phía Nhà nước nên hoạt động kinh doanh siêu thị chưa đạt được hiệu quả cao

Như vậy phải làm thế nào để hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi phát triển cả về quy mô và chất lượng, mang lại hiệu quả kinh doanh thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của người dân, và để cho nó trở thành hạt nhân có sức lan tỏa ra trong hệ thống ngành thương mại của tỉnh nói riêng và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh nói chung, tôi

chọn đề tài “Phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi”

làm luận văn thạc sỹ kinh tế

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Làm rõ về mặt lý luận các nội dung liên quan đến phát triển hệ thống siêu thị

- Đánh giá thực trạng quá trình hình thành, phát triển của hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi thời gian qua

- Đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến phát triển hệ thống siêu thị

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Một số vấn đề về phát triển hệ thống siêu thị tại tỉnh

Quảng Ngãi

- Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng trong giai đoạn 2008-2013 và đề

xuất giải pháp có ý nghĩa đến năm 2020

- Về không gian: Trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

4 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để mô tả thực trạng phát triển

hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

- Sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp trong việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển hệ thống siêu thị

5 Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn, gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển hệ thống siêu thị

Chương 2: Thực trạng phát triển siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Chương 3: Giải pháp phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh

Quảng Ngãi

6 Tổng quan về tài liệu nghiên cứu

Trong thời gian qua, những vấn đề liên quan đến mô hình phát triển hệ thống siêu thị luôn được các tổ chức, cá nhân quan tâm nghiên cứu Điều đó

có thể thấy rõ qua khối lượng các tài liệu về chuyên đề này rất dồi dào, đa dạng đã được công bố Người viết đã tìm hiểu một số bài viết, tài liệu có liên quan trong các đề tài của các tác giả sau:

Đề tài cấp Bộ “Thực trạng và giải pháp phát triển hệ thống siêu thị của nước ta hiện nay” do Viện nghiên cứu thương mại chủ trì năm 2005, của TS.Nguyễn Thị Nhiễu Đề tài chỉ nghiên cứu sâu về hệ thống siêu thị và đề ra giải pháp phát triển cho loại hình này, chưa nghiên cứu toàn diện về dịch vụ bán lẻ và quản lý nhà nước đối với lĩnh vực dịch vụ này

Dự án “Nghiên cứu xây dựng khung khổ pháp lý cho hệ thống phân phối” do Bộ thương mại và GTZ phối hợp chủ trì thực hiện năm 2005 Trong

đó đã xây dựng một số chuyên đề nghiên cứu đề cập đến khía cạnh pháp lý và môi trường pháp lý cho hoạt động phân phối trong đó có dịch vụ phân phối bán lẻ ở Việt Nam, chưa đi sâu nghiên cứu về cơ chế, chính sách quản lý sự phát triển dịch vụ phân phối bán lẻ ở Việt Nam

Nhóm ngành khoa học kinh tế Ban chấp hành Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, “Nghiên cứu mô hình siêu thị Metro & Carry Bài học kinh nghiệm và ứng dụng”, Công trình dự thi giải thưởng “Khoa học sinh viên_EUREKA” - Năm học 2002-2003

Luận án Tiến sỹ kinh tế “Giải pháp phát triển các loại hình tổ chức bán lẻ văn minh, hiện đại ở Việt Nam” của Phạm Hữu Thìn thực hiện tại Viện Nghiên cứu thương mại năm 2008 Trong đó, chỉ đề cập đến quản lý nhà nước đối với siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi Chưa đi sâu đề xuất hoàn thiện, chính sách phát triển siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi

Đề tài: “Phát triển hệ thống siêu thị và TTTM trên địa bàn thành phố

Hà Nội” – tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền - Khóa luận tốt nghiệp - Trường Đại học Thương mại Đề tài đã nghiên cứu sâu về mặt lý luận siêu thị và các

lý luận phát triển hệ thống siêu thị, TTTM Các dẫn chứng được đưa ra phân tích rõ ràng, thuyết phục Tác giả đã đánh giá được xu thế phát triển của hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại ở Việt Nam giai đoạn 2006-2010, đồng thời đánh giá sự thay đổi nhu cầu của tiêu dùng trên địa bàn thành phố

Hà Nội Tuy nhiên, giải pháp còn chưa đi sát và giải quyết vấn đề một cách thỏa đáng Đặc biệt là đối với loại hình siêu thị có những đặc trưng riêng của

nó Các giải pháp từ phía QLNN còn chưa cụ thể

Đề tài: “Giải pháp phát triển siêu thị tại tỉnh Bình Dương đến năm 2015” - Luận văn thạc sỹ kinh tế năm 2007 - Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chính Minh Đề tài đã hệ thống hóa những lý luận chung về siêu thị, đồng thời khái quát được lịch sử phát triển của hệ thống siêu thị trên thế giới

và quá trình hình thành siêu thị ở Việt Nam Luận văn đã phân tích được tình hình hoạt động của các siêu thị tại tỉnh Bình Dương, và đưa ra được các nhận định triển vọng về phát triển siêu thị tại tỉnh Bình Dương Tuy nhiên, cở sở lý luận của đề tài chưa nêu bật được các nội dung phát triển siêu thị để làm cơ sở phân tích cho những phần sau

Đề tài “Giải pháp phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2006 – 2010.” – Tác giả: Nguyễn Thị Nhung - Luận văn thạc sỹ kinh tế - Năm 2005 – Trường Đại học Thương mại Đề tài đã đưa ra những lý luận cơ bản nhất về siêu thị và các khía cạnh liên quan Đặc biệt đã tổng kết lại lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống siêu thị trên cả nước và địa bàn thành phố Hà Nội Thực trạng hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội cũng đã được nghiên cứu rõ ràng với các dẫn chứng cụ thể Tuy nhiên các giải pháp đưa ra chưa tập trung nhiều về phía giải pháp Nhà nước

Luận văn “Phát triển các siêu thị bán lẻ Việt Nam trong hội nhập kinh

tế quốc tế” của tác giả Vũ Văn Hùng, năm 2008 Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về dịch vụ bán lẻ tài các siêu thị trong hội nhập kinh tế quốc tế, đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra hiện nay của

hệ thống siêu thị tại Việt Nam về hệ thống pháp lý, chính sách của Nhà nước, các mô hình và cách thức tổ chức kinh doanh Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm góp phần đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính sách, vận dụng và phát triển các mô hình phương thức tổ chức kinh doanh vào việc phát triển các siêu thị bán lẻ Việt Nam một cách hiệu quả, hiện đại và phù hợp với điều kiện thức tiễn hội nhập sâu rộng ở Việt Nam hiện nay

Đề tài: “Giải pháp phát triển hệ thống siêu thị tỉnh Bình Định đến năm 2015” – Tác giả Phạm Tấn Thành - Luận văn thạc sỹ kinh tế_Đại học Đà Nẵng - Năm 2011 Đề tài đã nghiên cứu về lý luận, thực trạng hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Bình Định Thực trạng mang tính khái quát và tổng hợp được những ưu điểm, nhược điểm của các loại hình thương mại này Các giải pháp đưa ra toàn diện và mang tính thiết thực Tuy nhiên, tác giả chưa nhìn nhận vấn đề ở tầm vĩ mô, chưa nêu bật được các nguồn lực cần thiết cho sự phát triển hệ thống siêu thị, các chính sách quản lý của Nhà nước còn chưa được đưa ra cụ thể để xem xét và đánh giá

Tóm lại, các công trình nghiên cứu về giải pháp phát triển hệ thống siêu thị ở trên còn một số hạn chế Những lý luận và giải pháp còn chưa đầy đủ Đặc biệt đối với giai đoạn hiện nay khi nền kinh tế đã có nhiều thay đổi, việc phát triển các loại hình kinh doanh hiện đại có rất nhiều vấn đề cần được nghiên cứu và có giải pháp phù hợp trong tương lai Luận văn “Phát triển hệ

thống siêu thị trên địa bàn Tỉnh Quảng Ngãi” sẽ tập trung nghiên cứu nội

dung phát triển hệ thống siêu thị cả trên lý luận và thực tiễn, qua đó, đưa ra các giải p háp hoàn thiện chính sách QLNN tại địa phương nhằm phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian tới phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội của tỉnh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ 1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ SIÊU THỊ VÀ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ

1.1.1 Khái niệm và phân loại siêu thị

a Khái niệm siêu thị, hệ thống siêu thị

“Siêu thị” là từ được dịch ra từ tiếng nước ngoài – “Supermarket” (tiếng Anh) hay “Supermarché” (tiếng Pháp) Siêu thị ra đời lần đầu tiên vào năm 1930 tại Mỹ Hiện nay, khái niệm siêu thị được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau

Nước Mỹ coi siêu thị là “cửa hàng tự phục vụ tương đối lớn có mức chi phí thấp, tỷ suất lợi nhuận không cao và khối lượng hàng hóa bán ra lớn, đảm bảo thỏa mãn đầy đủ nhu cầu của người tiêu dùng về thực phẩm, bột giặt, các chất tẩy rửa, và những mặt hàng chăm sóc nhà cửa [11, tr.630]

Siêu thị ở pháp được định nghĩa là “cửa hàng bán lẻ theo phương thức

Ở Việt Nam, Siêu thị là loại hình cửa hàng hiện đại; kinh doanh tổng hợp hoặc chuyên doanh; có cơ cấu chủng loại hàng hóa phong phú, đa dạng, đảm bảo chất lượng; đáp ứng các tiêu chuẩn về diện tích kinh doanh, trang bị kỹ thuật và trình độ quản lý, tổ chức kinh doanh; có các phương thức phục vụ văn minh, thuận tiện nhằm thỏa mãn nhu cầu mua sắm hàng hóa của khách hàng”.[1, tr.1]

Tóm lại, có thể có rất nhiều khái niệm khác nhau về siêu thị nhưng người

ta vẫn thấy những nét chung nhất cho phép phân biệt siêu thị với các dạng cửa hàng bán lẻ khác Đó là:

- Dạng của hàng bán lẻ

- Áp dụng phương thức bán hàng tự phục vụ

- Chủ yếu là hàng hóa tiêu dùng phổ biến

Hệ thống siêu thị là khái niệm dùng để chỉ mạng lưới cửa hàng bán lẻ hợp nhất áp dụng phương pháp bán hàng tự phục vụ, các hàng hóa tiêu dùng phổ biến của người dân Hệ thống siêu thị được cấu thành bởi các siêu thị có liên kết chặt chẽ và có những tương tác nhất định

Theo đó, hệ thống siêu thị là một hệ thống mở, một tập hợp các siêu thị lớn nhỏ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, có những đặc trưng riêng biệt nhằm thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng

b Phân loại siêu thị

Có nhiều cách phân loại siêu thị dựa trên các tiêu thức khác nhau, và tùy thuộc vào điều kiện của từng quốc gia Tuy nhiên, có hai cách phân loại rất phổ biến đó là phân loại theo quy mô và phân loại theo hàng hóa kinh doanh:

- Phân loại theo quy mô:

o Siêu thị nhỏ: Là cửa hàng bán lẻ nhỏ, chủ yếu bán hàng thực phẩm theo phương thức tự phục vụ, hợp nhất, thường nằm giữa các khu dân

cư đô thị (ở Pháp quy định diện tích bán hàng từ 120 m2 đến dưới 240 m2, ở Thái Lan cũng quy định cụ thể diện tích mặt bằng cho các minimart….)

o Siêu thị vừa: Thường có quy mô và diện tích mặt bằng vừa phải, hàng hóa dùng để phục vụ nhu cầu tiêu dùng hàng ngày Các siêu thị ở Pháp thường có diện tích từ 400 – 2.500 m2, và các siêu thị ở Mỹ thường có diện tích trung bình là 1.250 m2 Số lượng hàng hóa thường từ vài trăm đến

20.000 sản phẩm Các siêu thị này thường được đặt ở các khu dân cư có đường giao thông thuận tiện

o Đại siêu thị: Được định nghĩa là cửa hàng thương mại bán lẻ khối lượng lớn tại một địa điểm, dựa trên nguyên tắc bán hàng tự phục vụ và quy mô lớn hơn nhiều sơ với siêu thị, thường nằm ở ngoại ô các thành phố lớn có bãi đổ xe rộng Đại siêu thị ở Anh là siêu cửa hàng với diện tích trên 50.000 bộ vuông Đại siêu thị ở Pháp và Hoa Kỳ có khi có diện tích lên đến 100.000 bộ vuông Danh mục hàng hóa có thể lên tới 50.000 sản phẩm

- Phân loại siêu thị theo hàng hóa kinh doanh:

o Siêu thị chuyên doanh: Siêu thị chuyên doanh là siêu thị chỉ chuyên bán một số chủng loại hàng hóa nhất định, tập hợp hàng hóa tuy hẹp nhưng sâu, có khả năng đáp ứng nhu cầu cao của người tiêu dùng Ví dụ: Siêu thị sách, siêu thị điện máy, siêu thị đồ chơi, siêu thị mỹ phẩm

o Siêu thị tổng hợp: Siêu thị tổng hợp là siêu thị bán nhiều loại hàng hóa cho nhiều loại khách hàng Hiện nay, siêu thị tổng hợp đang ngày càng thịnh hành, có những siêu thị có danh mục hàng hóa vừa rộng vừa sâu có thể lên tới hàng chục ngàn loại sản phẩm Tại những siêu thị tổng hợp lớn như vậy, khách hàng có thể mua được hầu hết tất cả các loại hàng hóa đáp ứng đủ nhu cầu phục vụ cho sinh hoạt và cuộc sống, mà không cần phải bước ra khỏi siêu thị để đến một siêu thị khác

1.1.2 Cấu trúc cơ bản về tổ chức và hoạt động của siêu thị

a Tiêu chuẩn siêu thị

Siêu thị đạt chuẩn là các siêu thị có địa điểm phù hợp với quy hoạch phát triển thương mại của địa phương, đáp ứng được các tiêu chuẩn cơ bản theo quy định tại Quyết định 1371/2004/QĐ-BTM ngày 24/9/2004 của Bộ

Công Thương Tiêu chuẩn siêu thị được phân làm 3 hạng [2, tr.3], cụ thể như

sau:

- Về diện tích, số lượng, tên hàng:

Bảng 1.1: Tiêu thức phân hạng siêu thị

Tiêu chuẩn tối thiểu Hạng Loại hình Diện tích

(m2)

Danh mục hàng hóa (mặt hàng) Siêu thị kinh doanh tổng hợp 5.000 20.000

III Siêu thị chuyên doanh 250 500

Nguồn: Quyết định số 1371/2004/QĐ-BTM ban hành quy chế siêu thị, TTTM

- Về quy mô, trang thiết bị kỹ thuật, trình độ tổ chức:

o Đối với siêu thị hạng I:

Công trình kiến trúc được xây dựng vững chắc, có tính thẩm mỹ cao,

có thiết kế và trang thiết bị kỹ thuật tiên tiến, hiện đại, đảm bảo các yêu cầu phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn và thuận tiện cho mọi đối tượng khách hàng; có bố trí nơi trông giữ xe và khu vệ sinh cho khách hàng phù hợp với quy mô kinh doanh của Siêu thị;

Có hệ thống kho và các thiết bị kỹ thụât bảo quản, sơ chế, đóng gói, bán hàng, thanh toán và quản lý kinh doanh tiên tiến, hiện đại;

Tổ chức, bố trí hàng hoá theo ngành hàng, nhóm hàng một cách văn minh, khoa học để phục vụ khách hàng lựa chọn, mua sắm, thanh toán thuận tiện, nhanh chóng; có nơi bảo quản hành lý cá nhân; có các dịch vụ ăn uống, giải trí, phục vụ người khuyết tật, phục vụ trẻ em, giao hàng tận nhà, bán hàng mạng, qua bưu điện, điện thoại

o Đối với siêu thị hạng II:

Công trình kiến trúc được xây dựng vững chắc, có tính thẩm mỹ, có thiết kế và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại đảm bảo các yêu cầu phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn và thuận tiện cho khách hàng; có bố trí nơi trông xe và khu vệ sinh cho khách hàng phù hợp với quy mô kinh doanh của siêu thị;

Có kho và các thiết bị kỹ thuật bảo quản, đóng gói, bán hàng, thanh toán và quản lý kinh doanh hiện đại;

Tổ chức, bố trí hàng hoá theo ngành hàng, nhóm hàng một cách văn minh, khoa học để phục vụ khách hàng lựa chọn, mua sắm, thanh toán thuận tiện, nhanh chóng; có nơi bảo quản hành lý cá nhân; có các dịch vụ ăn uống, giải trí, phục vụ người khuyết tật, phục vụ trẻ em, giao hàng tận nhà, bán hàng qua bưu điện, điện thoại

o Đối với siêu thị hạng III:

Công trình kiến trúc được xây dựng vững chắc, có thiết kế và trang thiết bị kỹ thuật đảm bảo các yêu cầu phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, an toàn, thuận tiện cho khách hàng; có bố trí nơi trông giữ xe và khu

vệ sinh cho khách hàng phù hợp với quy mô kinh doanh của siêu thị;

Có kho và các thiết bị kỹ thuật bảo quản, đóng gói, bán hàng, thanh toán và quản lý kinh doanh hiện đại;

Tổ chức, bố trí hàng hoá theo ngành hàng, nhóm hàng một cách văn minh, khoa học để phục vụ khách hàng lựa chọn, mua sắm, thanh toán thuận tiện, nhanh chóng; có nơi bảo quản hành lý cá nhân, có các dịch vụ phục vụ người khuyết tật, giao hàng tận nhà

b Cấu trúc cơ bản về tổ chức và hoạt động của siêu thị

- Siêu thị độc lập: Đây là dạng siêu thị có quy mô nhỏ và vừa, thuộc quyền sở hữu của một gia đình hay công ty nhỏ Số lượng nhân viên, hàng hóa ở mức trung bình hoặc thấp Cấu trúc tổ chức tổng quát thích hợp theo

dạng chức năng

- Siêu thị mắc xích: Được điều hành bởi các công ty, tập đoàn lớn, hoạt động trên địa bàn rộng Cấu trúc tổ chức thích hợp theo dạng ma trận, cho phép siêu thị tận dụng các lợi thế về vốn và nguồn nhân lực

· Hoạt động của các bộ phận chức năng:

- Bộ phận khách hàng: Bộ phận này có hoạt động chủ yếu là mua đúng hàng để đáp ứng các nhu cầu của khách hàng, đảm bảo đúng về số lượng, chất lượng quy cách mẫu mã, chủng loại của hàng hóa

- Bộ phận hoạt động: Có nhiệm vụ quản lý, trưng bày hàng hóa, và bán hàng thực hiện các dịch vụ khác

- Bộ phận Marketing: Nhiệm vụ chính là nghiên cứu thị trường, đề ra các chiến lược Marketing và có biện pháp thực hiện hiệu quả

- Hệ thống thông tin quản lý của siêu thị: Thông tin về số lượng hàng hóa, số lượng giao dịch diễn ra

c Ưu thế và hạn chế của siêu thị

- Ưu thế của siêu thị:

Siêu thị có quy mô lớn với phương thức kinh doanh văn minh, hiện đại, hàng hóa và dịch vụ phong phú đem lại nhiều lợi ích cho KH và nhà sản xuất

Do siêu thị có quy mô lớn được tổ chức theo phương thức tự phục vụ nên có khả năng giảm chi phí bán hàng, tiết kiệm chi phí phân phối, bảo quản Hàng hóa trong siêu thị được niêm yết giá cả rõ ràng giúp thuận tiện và tiết kiệm thời gian cho người mua

Hình thức kinh doanh của siêu thị có tính chuyên môn hóa cao giúp tăng khả năng cạnh tranh về giá và hiệu lực QLNN đối với khâu lưu thông phân phối Hoạt động của siêu thị là tổ chức nguồn hàng để hạn chế ít nhất các khâu trung gian Theo đó, siêu thị sẽ trực tiếp mua hàng hóa của nhà sản xuất

và bán cho người tiêu dùng cuối cùng Điều này làm giảm chi phí bán hàng để

siêu thị có mức giá bán cạnh tranh Siêu thị cũng giúp tăng cường hiệu quả QLNN trong việc điều tiết và bình ổn thị trường trong nước

Siêu thị góp phần tạo ra và củng cố các kênh phân phối dọc đảm bảo phục vụ nhiều đối tượng KH và góp phần hình thành, phát triển hệ thống phân phối hiện đại ở Việt Nam Siêu thị đã tạo ra phong cách mua bán văn minh hiện đại: sòng phẳng, rõ ràng, tin cậy lẫn nhau

Siêu thị thường có hàng hóa phong phú bày bán trong một không gian sạch đẹp được thiết kế đáp ứng thẩm mỹ của người tiêu dùng Điều này hơn hẳn một số chợ truyền thống không đảm bảo vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm

Siêu thị không chỉ có giá cả canh tranh mà còn có các chương trình khuyến mại với quy mô lớn và được tổ chức chuyên nghiệp Đây là lợi thế hơn hẳn so với loại hình chợ truyền thống [15]

- Hạn chế của siêu thị: Phương thức bán hàng tự phục vụ là nét đặc

trưng cơ bản của hoạt động kinh doanh siêu thị Tuy nhiên đặc trưng này cũng tạo ra một số bất lợi cho siêu thị so với các loại hình kinh doanh thương mại

khác

Phương thức bán hàng tự phục vụ sẽ không có sự xuất hiện của người bán trong suốt quá trình chọn lựa và mua hàng của KH Điều này tạo tâm lý thoải mái, tự do hoàn toàn cho KH nhưng KH sẽ không có được lời khuyên nào trong quá trình chọn hàng Ngoài ra có những mặt hàng đặc biệt cần sự

tư vấn trực tiếp của người bán thì siêu thị tỏ ra bất lợi hơn các loại hình thương mại khác

Thời gian mở cửa của các siêu thị là cố định gây khó khăn cho việc mua sắm của KH khi họ cần thời gian linh hoạt hơn Trong khi các cửa hàng và chợ truyền thống có thời gian hoạt động linh hoạt hơn

Siêu thị thường có tập hợp hàng hóa rộng nhưng không sâu so với các

cửa hàng chuyên doanh chỉ bán một vài loại hàng hóa nhất định Trong trường hợp này, cửa hàng chuyên doanh sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu của KH Siêu thị là thể hiện của nhịp sống công nghiệp và hiện đại nhiều khi tạo

sự nhàm chán cho KH trong khi các loại hình chợ truyền thống mang những nét văn hóa đặc trưng tạo nên sự độc đáo thu hút sự khám phá thích thú của khách hàng

Như vậy, loại hình kinh doanh siêu thị có những lợi thế và bất lợi thế so với các loại hình kinh doanh khác Vì vậy tùy từng điều kiện và hoàn cảnh khác nhau chúng ta cần phải kết hợp hài hòa các loại hình phân phối bán lẻ nhằm đem lại hiệu quả cao nhất cho nền kinh tế và thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng

1.1.3 Vị trí, vai trò của siêu thị trong hệ thống phân phối hiện đại

và ngành dịch vụ

a Vị trí của siêu thị

Sự phát triển của nền kinh tế đã dẫn đến sự thay đổi của các loại hình phân phối bán lẻ đồng thời làm thay đổi thói quen mua sắm của người tiêu dùng Siêu thị ngày càng có một vị trí quan trọng trong hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại nói riêng và ngàng dịch vụ nói chung

Trong hệ thống các cửa hàng bán lẻ hiện đại, siêu thị được xếp cao hơn

so với các cửa hàng tự chọn nhỏ, cửa hàng tiện dụng và thấp hơn so với đại siêu thị, TTTM xét về quy mô và phương thức kinh doanh

Siêu thị là loại hình ra đời đầu tiên đặt nền tảng cho các loại hình kinh doanh hiện đại sau này như cửa hàng tiện lợi, TTTM…

Siêu thị có vị trí trung gian cuối cùng trong kênh phân phối hàng hóa có chức năng trực tiếp phục vụ nhu cầu người tiêu dùng Hệ thống siêu thị chiếm một vị trí quan trọng trong ngành phân phối bán lẻ của thế giới hiện nay

b Vai trò của siêu thị

Trên thế giới, sự ra đời của siêu thị đã làm nên một cuộc cách mạng trong lĩnh vực thương mại bán lẻ Ở các nước đang phát triển như Việt Nam, siêu thị ra đời trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa nền kinh tế đóng một vai trò quan trọng trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa

Siêu thị ra đời là sự chuyển giao giữa thương mại bán lẻ truyền thống

và thương mại bán lẻ hiện đại Sự ra đời của siêu thị chính là tiền đề cho sự ra đời của hàng loạt loại hình thương mại hiện đại khác với những nét đặc trưng riêng biệt theo xu hướng mua bán văn minh, hiện đại Như vậy, siêu thị có ý nghĩa quan trọng đối với hệ thống dịch vụ phân phối nói chung và mạng lưới thương mại hiện đại nói riêng

Siêu thị nằm trong hệ thống phân phối bán lẻ, là cầu nối quan trọng giữa sản xuất và tiêu dùng Hệ thống siêu thị giúp giải quyết tốt sự khác biệt giữa sản xuất quy mô lớn và tiêu dùng đa dạng, khối lượng nhỏ bằng cách mua hàng hóa của nhiều nhà sản xuất khác nhau và bán lại cho người tiêu dùng tại một điểm

Siêu thị hoạt động trong mạng lưới lưu thông phân phối bán lẻ giữ vai trò quan trọng trong quá trình tái sản xuất mở rộng xã hội thông qua vai trò đảm nhận khâu tiêu thụ hàng hóa Theo đó, siêu thị cung cấp cho người tiêu dùng đúng chủng loại hàng hóa mà họ cần, đúng thời gian và ở mức giá chấp nhận được Qua quá trình phân phối hàng hóa các siêu thị nắm bắt được nhu cầu thực tế của thị trường cả về sản phẩm, thời gian và không gian

Siêu thị có thể dẫn dắt người sản xuất định hướng vào nhu cầu thị trường Siêu thị giúp giảm thiểu các tầng trung gian trong hệ thống phân phối, hình thành nên một hệ thống liên kết dọc vững chắc; giúp giảm thiểu thời gian

và chi phí giao dịch, hạ giá thành đem lại hiệu quả kinh doanh

Siêu thị đóng vai trò chia sẻ rủi ro với các nhà sản xuất Trước đây, các nhà sản xuất thường tự phân phối hàng hóa và gánh chịu rủi ro đối với hàng hóa của mình, thì hiện nay, một số siêu thị đã tự kinh doanh rủi ro Họ sẽ mau hàng hóa của các doanh nghiệp rồi tự chịu trách nhiệm về bảo hành, vận chuyển hàng hóa cho KH nhằm thu được lợi nhuận cao hơn

Siêu thị làm tăng khả năng lựa chọn của người tiêu dùng trong việc thỏa mãn các nhu cầu mua sắm đồng thời giúp tiết kiệm thời gian cho người mua trong thời đại công nghiệp hóa Người tiêu dùng có thể dễ dàng mua hàng hóa một cách nhanh chóng, thoải mái với chất lượng đảm bảo và không phải mặc cả khi mua Thêm vào đó, không gian siêu thị sạch sẽ với cách trưng bày sản phẩm đẹp mắt là điểm khác biệt tạo cảm giác vui vẻ cho KH đến mua sắm

Siêu thị có vai trò cung cấp thông tin thị trường Trong quá trình bán hàng trực tiếp cho KH, siêu thị hiểu rõ nhất nhu cầu của KH, những thay đổi thị hiếu KH để cung cấp thông tin phản hồi cho các nhà sản xuất để nhà sản xuất tạo ra các sản phẩm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của KH

Tóm lại, siêu thị có một vị trí và vai trò quan trọng trong hệ thống phân phối hàng hóa Với việc thực hiện các vai trò của mình, siêu thị ngày càng trở thành một mắc xích chính trong quá trình tái sản xuất mở rộng xã hội, đảm bảo cho quá trình này diễn ra thông suốt và đem lại hiệu quả kinh tế xã hội chung Vì vậy, phát triển hệ thống siêu thị là tất yếu để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội hiện nay

1.1.4 Quan niệm về phát triển hệ thống siêu thị

Phát triển là một phạm trù phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc không những về số lượng mà còn về chất Theo đó, phát triển hệ thống siêu thị là một quá trình làm thay đổi theo hướng hoàn thiện nhằm phát triển về qui mô, hoàn thiện về cơ cấu, nâng cao về chất lượng và hiệu quả hoạt động

kinh doanh của siêu thị [18]

Với vai trò của hệ thống phân phối hàng hóa nói chung và hoạt động phân phối bán lẻ hàng hóa của siêu thị nói riêng là một lĩnh vực của hoạt động kinh doanh thương mại, có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao Để phát huy vai trò này, việc phát triển siêu thị phải được tiếp tục theo hướng: Nhà nước đóng vai trò là người định hướng phát triển, phát triển các siêu thị trên cơ sở tạo điều kiện thuận lợi về chính sách đất đai, giải phóng mặt bằng, hạ tầng, điện, nước để các siêu thị nâng cao chất lượng phục vụ, nâng cao cơ sở vật chất kỹ thuật, đồng thời khuyến khích phát triển mạng lưới siêu thị trong tương lai Để đạt được hiệu quả kinh tế cao cần phải có những quy hoạch, định hướng và chính sách hỗ trợ tốt nhất nhằm cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút các nhà bán lẻ đầu tư vào địa phương Mặt khác, trong điều kiện hiện nay, phát triển siêu thị không thể mang tính tự phát mà phải xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng của thị trường Điều đó đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ để xác định thị trường, nhu cầu và

sự biến động của các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của siêu thị

1.2 NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ

1.2.1 Phát triển về số lượng, quy mô siêu thị

- Phát triển hệ thống siêu thị về số lượng, quy mô là sự gia tăng sản lượng hàng hóa kinh doanh qua hệ thống siêu thị được thực hiện bằng việc gia tăng tuyệt đối số lượng siêu thị được quy hoạch, xây dựng; siêu thị được thành lập, mở rộng, siêu thị được bổ sung vào quy hoạch

o Siêu thị được quy hoạch, xây dựng: Là các siêu thị nằm trong quy hoạch phát triển hệ thống siêu thị hoặc quy hoạch phát triển thương mại của tỉnh đã được UBND cấp tỉnh phê duyệt

o Siêu thị được thành lập, mở rộng: Là siêu thị được tính từ ngày ký quyết định thành lập, mở rộng hoặc cấp giấy chứng nhận đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và kinh doanh của cấp có thẩm quyền

o Siêu thị được bổ sung vào quy hoạch: Là siêu thị được tính từ ngày ký văn bản chấp thuận hoặc đồng ý bổ sung vào quy hoạch phát triển hệ thống siêu thị của tỉnh do UBND cấp tỉnh phê duyệt

- Mặt khác, phát triển hệ thống siêu thị về mặt số lượng, quy mô còn được thực hiện bằng việc gia tăng tuyệt đối quy mô của từng siêu thị thông qua gia tăng quy mô nguồn vốn đầu tư xây dựng siêu thị; gia tăng diện tích kinh doanh, gia tăng số lượng, chủng loại hàng hóa kinh doanh, gia tăng doanh thu của siêu thị, gia tăng số lượng khách đến siêu thị…

Sự phát triển về số lượng, quy mô siêu thị được phản ánh qua các tiêu chí sau:

- Số lượng siêu thị quy hoạch, xây dựng qua các năm: Là tổng số siêu thị nằm trong quy hoạch, phát triển hệ thống siêu thị của UBND tỉnh và tổng

số lượng các siêu thị được xây mới qua các năm

- Diện tích của các siêu thị: Diện tích kinh doanh của các siêu thị

- Quy mô vốn:

Để tiến hành hoạt động kinh doanh siêu thị cần thiết phải có vốn lớn do phải đầu tư quá nhiều vào các công trình xây dựng và tài sản cố định, điểm hoàn vốn cao Đây cũng là yếu tố bất lợi của siêu thị trong việc cạnh tranh với các loại hình bán lẻ khác Vì vậy, doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng, xây dựng kế hoạch chiến lực phát triển từng giai đoạn và dài hạn nhằm khai thác hiệu quả nguồn vốn sử dụng

Tiêu chí này phản ánh tổng vốn đăng ký, tỷ lệ vốn đầu tư thực hiện trong tổng số vốn đăng ký xây dựng siêu thị, vốn đầu tư bình quân của một siêu thị

- Số lượng, chủng loại hàng hóa kinh doanh

Các hàng hóa kinh doanh trong siêu thị: Là số lượng hàng hóa, loại hàng hóa thể hiện trong siêu thị Ngoài mặt hàng thực phẩm, hàng tiêu dùng còn có nhiều loại mặt hàng khác như nông phẩm, hàng điện máy- điện tử Đặc trưng của các loại hàng hóa này là hàng hóa có thương hiệu, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng Đặc biệt tất cả các hàng hóa trong siêu thị đều được bao gói lại, làm trọn bộ và gắn mã vạch, mã số Tiêu chí này gồm: Tập hợp hàng hóa và cơ cấu hàng hóa

- Doanh thu của siêu thị: Doanh thu được xem là một tiêu chí vô cùng quan trọng, thông qua doanh thu có thể xác định được sức mua của khách hàng Doanh thu bán hàng của siêu thị càng cao thì sức mua của khách hàng đối với siêu thị càng lớn

1.2.2 Phát triển các nguồn lực của hệ thống siêu thị

a Về cơ sở vật chất hạ tầng

Cơ sở vật chất hạ tầng bao gồm nhiều yếu tố như vị trí, mặt bằng, trang thiết bị… Siêu thị thường đặt tại các trung tâm mua sắm, khu ngoại thành, trung tâm thương mại và bám theo các trục giao thông đường bộ, đường thủy thuận tiện cho việc vận chuyển, thông thương hàng hóa và đi lại mua bán của người dân

Cơ sở vật chất hạ tầng, trang thiết bị kỹ thuật cấu thành một siêu thị như nhà cửa, kho hàng, thiết bị vật dụng cần thiết… tương đối hiện đại nhằm đảm bảo sự tiện nghi phục vụ tốt, tạo sự thoải mái cho KH khi đi mua sắm Đây là yếu tố quan trọng tạo lợi thế cạnh tranh rất lớn không những giữa các siêu thị với nhau mà còn giữa siêu thị với các loại hình bán lẻ khác

Yêu cầu về sơ sở vật chất của siêu thị bao gồm:

- Vị trí của của siêu thị phải thuận tiện cho KH, có khả năng thu hút được số lượng lớn người tiêu dùng hiện tại và tương lại

- Đầy đủ trang thiết bị cần thiết: Trang thiết bị trong siêu thị có thể chia làm các nhóm chính như: nhóm phục vụ KH, nhóm phục vụ quản lý bán

hàng, nhóm phục vụ công việc trưng bày, nhóm trang thiết bị có liên quan

- Kiến trúc phù hợp với đặc điểm kinh doanh của siêu thị sẽ tạo ấn tượng về hình ảnh của siêu thị đó, góp phần tạo không khí mua sắm và điều kiện cho hoạt động tác nghiệp linh hoạt, có thể thay đổi, mở rộng

b Nguồn nhân lực

Xét trên phạm vi rộng, vấn đề thành công hay thất bại trong kinh doanh siêu thị bán lẻ nói chung và siêu thị nói riêng phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ nhân viên làm việc Vì vậy, đây là công tác cần được chú trọng đối với các nhà quản trị, họ phải thực hiện những vấn đề liên quan đến việc thuê, đào tạo, nắm bắt nhu cầu của nhân viên để phát triển một lực lượng lao động có hiệu quả cao Thông thường các siêu thị phải thực hiện những vấn để sau: Tuyển dụng và thuê nhân công mới, đào tạo và tái đào tạo nhân công, thực hiện chuyển giao nhân công, đề bạt và sa thải, tổ chức đánh giá, thiết lập mức lương và bồi dưỡng

Đội ngũ lao động làm việc trong doanh nghiệp phân phối được chia thành 02 nhóm: cán bộ quản lý điều hành và nhân viên kinh doanh, trong đó nhóm cán bộ quản lý điều hành giữ vai trò quyết định đối với quá trình cạnh tranh giữa doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp phân phối nước ngoài

Tiêu chí này phản ánh:

Khả năng phục của nhân viên: Đội ngũ nhân lực có trình độ quản lý tốt,

có thái độ cư sử lịch sự, nhã nhặn, có vốn hiểu biết nhất định về sản phẩm và các dịch vụ cung cấp, có khả năng đáp ứng nhanh yêu cầu của khách hàng…

sẽ tạo được ấn tượng tốt và tâm lý thoải mái cho khách hàng

- Trình độ đội ngũ quản lý siêu thị

- Cơ cấu lao động theo trình độ học vấn

c Dịch vụ khách hàng

Dịch vụ khách hàng là một hệ thống được tổ chức để tạo ra mối liên kết mang tính liên tục từ khi tiếp xúc với khách hàng lần đầu tiên cho đến khi sản phẩm được giao nhận và được sử dụng, nhằm làm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng một cách liên tục

Dịch vụ khách hàng tại các siêu thị bán lẻ là những lợi ích và hoạt động cung cấp thêm cho KH, nhằm thỏa mãn nhu cầu dịch vụ gắn với quá trình mua hàng của khách hàng

Dịch vụ khách hàng là yếu tố rất quan trọng và có ảnh hưởng rất lớn đến việc thu hút KH nhất là trong điều kiện cạnh tranh gay gắt như hiện nay Mặc dù, siêu thị là cửa hàng tự phục vụ, vẫn phải hết sức chú trọng đến yếu tố dịch vụ khách hàng

Siêu thị cung cấp cho khách hàng các dịch vụ đi kèm bán hàng tối thiểu như:

- Dịch vụ trước bán: Trông giữ xe cho KH vào siêu thị, có nơi gửi đồ

cho để đề phòng nạn mất hàng hóa, quảng cáo, trưng bày hàng hóa, biển pano

chỉ dẫn, dịch vụ mặt hàng,…

- Dịch vụ trong bán: Có xe đẩy hoặc giỏ xách chuyên dùng để chọn và mua hàng, phòng thử đồ, giải đáp thắc mắc KH, nơi ăn uống, vui chơi, giải

trí, hoạt động thanh toán, gói quà tặng miễn phí

- Dịch vụ sau bán: Bao gói hàng hóa, bảo hành, bảo dưỡng sản phẩm, các dịch vụ giao hàng miễn phí với số lượng lớn, hướng dẫn sử dụng và lắp

đặt các sản phẩm công nghệ cao, xe buýt đưa đón theo tuyến,…

1.2.3 Phát triển các loại hình kinh doanh siêu thị

Các loại hình kinh doanh siêu thị ở Việt Nam rất phong phú và đa dạng, bao gồm tất cả các siêu thị theo quy mô hạng I, hạng II, hạng III đúng tiêu chuẩn quy định Đặc trưng phổ biến nhất của hệ thống siêu thị Việt Nam hiện nay là hình thức kinh doanh bán lẻ

Các siêu thị có thể kinh doanh tổng hợp hoặc chuyên doanh Đa phần các siêu thị loại I và loại II ở Việt Nam hiện nay là siêu thị kinh doanh tổng hợp Ngoài ra, có siêu thị chuyên doanh về hàng điện máy, điện thoại di động, siêu thị trái cây, siêu thị điện máy, siêu thị kính thuốc, thậm chí ngày nay còn có các siêu thị việc làm. [10]

Xu hướng phát triển siêu thị trên thế giới chỉ ra rằng, các siêu thị tổng hợp có xu hướng giảm và siêu thị chuyên doanh có xu hướng tăng để hợp lí hóa nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng khi tới các siêu thị Tại Việt Nam, các siêu thị tổng hợp đang dần nhường chỗ cho các siêu thị chuyên doanh Xu hướng tiêu dùng mới đang dần thể hiện rõ, họ thích nhiều sự lựa chọn hơn để thỏa mãn nhu cầu của mình, đặc biệt là giới trẻ Ngay cả đối với các siêu thị tổng hợp như thực phẩm cũng dần dần tạo sự chuyên biệt nhắm vào đối tượng

là những người tiêu dùng cụ thể: siêu thị thực phẩm tươi sống riêng, siêu thị thực phẩm khô, siêu thị đồ đông lạnh riêng

Tiêu chí đánh giá:

- Cơ cấu hệ thống siêu thị theo quy mô

- Cơ cấu hệ thống siêu thị theo ngành hàng

1.2.4 Phân bổ mạng lưới siêu thị phù hợp

Việc phát triển mạng lưới siêu thị không chỉ xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng của cư dân ở từng khu vực, mà còn phải tính đến cả nhu cầu mua sắm của khách du lịch trong nước, quốc tế và khách vãng lai

Phát triển mạng lưới siêu thị phải đảm bảo sự cân đối, cấu trúc hài hòa với các loại hình thương mại bán lẻ hiện đại khác như chợ, trung tâm mua sắm, cửa hàng chuyên doanh, cửa hàng tiện lợi ở các khu dân cư

Phân bố mạng lưới siêu thị phải đảm bảo bán kính và không gian phục

vụ của từng quy mô siêu thị để vừa thu hút được KH, vừa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của các đối tượng KH, tránh cạnh tranh quá mức ở từng khu

vực làm giảm hiệu quả kinh doanh của các siêu thị; Đồng thời phải phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị của địa phương

Vị trí xây dựng các siêu thị được mở tại các nơi có điều kiện giao thông thuận lợi, vùng giao thoa giữa nội thành và ngoại thành, các khu đô thị mới, cụm dân cư lớn trong khu vực nội thành và ngoại thành [14]

1.2.5 Gia tăng kết quả kinh doanh và đóng góp của siêu thị vào phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Thông qua hệ thống siêu thị sẽ thúc đẩy hoạt động sản xuất hàng hóa, góp phần quảng bá thương hiệu, nâng cao uy tín của nhà sản xuất với người tiêu dùng, tiêu thụ hàng hóa được sản xuất tại địa phương

Kết quả hoạt động kinh doanh của siêu thị được đánh giá thông qua các chỉ tiêu chính sau:

Tốc độ tăng trưởng về doanh thu của siêu thị:

Thị phần của các siêu thị trong tổng doanh số bán lẻ hàng hóa: Hiệu quả hoạt động kinh doanh của siêu thị được thể hiện rõ qua thị phần của siêu thị trong thị trường bán lẻ nói chung và hệ thống siêu thị nói riêng Thị phần càng lớn chứng tỏ năng lực cạnh tranh của siêu thị càng cao, thể hiện được chỗ đứng trên thị trường

Mức lợi nhuận của siêu thị: Lợi nhuận là lượng tiền thu được của siêu thị sau khi lấy doanh thu bán hàng trừ chi phí bán hàng Chi phí bán hàng bao gồm các chi phí quản lý, tiền lương nhân viên, chi phí vận hành máy móc, trang thiết bị phục vụ bán hàng… Lợi nhuận là mục tiêu cuối cùng mà mỗi siêu thị đều hướng tới Thông qua lợi nhuận có thể xác định được mức lỗ lãi của siêu thị, đồng thời đánh giá được hiệu quả hoạt động kinh doanh Từ đó, người quản lý vạch ra những kế hoạch kinh doanh phù hợp nhằm tăng doanh thu và tiết kiệm chi phí để lợi nhuận thu được là tối đa

Khả năng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng của khách hàng: Tiêu chí này phản ánh mức độ hấp dẫn của siêu thị đối với khách hàng, được thể hiện

cụ thể như hàng hóa, chất lượng phục vụ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của KH

Giải quyết việc làm cho lao động: Là số lao động đang trực tiếp làm việc tại doanh nghiệp kinh doanh siêu thị

Góp phần thực hiện các chính sách của nhà nước như: ổn định thị trường, bình ổn giá cả tránh việc đầu cơ tăng giá sau mưa bão, dịp lễ tết…

Góp phần định hướng tiêu tùng, tuyên truyền, quảng bá giới thiệu hàng Việt Nam chất lượng cao

Gia tăng sản lượng tiêu thụ của các sản phẩm hàng hóa sản xuất tại địa phương qua siêu thị: Tiêu chí này phản ánh tình hình mua bán, trao đổi hàng hóa của các siêu thị với các doanh nghiệp, các nhà sản xuất trong nước và địa phương, từ đó sẽ giúp các nhà sản xuất trong nước và địa phương mở rộng thị trường, phát triển sản xuất

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ

1.3.1 Điều kiện tự nhiên và xã hội

Các điều kiện tự nhiên và xã hội có ảnh hưởng trực tiếp đến vị trí được lựa chọn để xây dựng siêu thị Các điều kiện tự nhiên, xã hội tham gia vào việc xác định vị trí không gian hay địa điểm cụ tể của siêu thị bao gồm: địa hình, vị trí địa lý đảm bảo sự thuận tiện về giao thông, về nguồn cung cấp và thị trường siêu thụ sản phẩm Do đó, điều kiện tự nhiên và xã hội không chỉ ảnh hưởng đến chi phí đầu tư vào siêu thị mà còn ảnh hưởng đến những lợi ích của chủ thể đầu tư, cũng như chủ thể kinh tế

Các điều kiện tự nhiên và xã hội cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút những người mua và người bán đến siêu thị Điều này có ảnh

hưởng trực tiếp đến lợi ích của chủ đầu tư và nền kinh tế Đối với chủ đầu tư các siêu thị, khả năng thu hút được nhiều người mua, người bán sẽ làm tăng doanh số mua vào, bán ra hay tăng khả năng khai thác cơ sở vật chất – kỹ thuật đã được đầu tư, qua đó làm tăng thu nhập hay lợi nhuận của siêu thị Đối với nền kinh tế, qui mô và phạm vi qui tụ những người mua, người bán của những siêu thị càng rộng, lơn thì tác động của các hoạt động thương mại đối với sản xuất, tiêu dùng cũng như đối với các hoạt động kinh tế càng được phát huy và mang lại lợi ích chug cho nền kinh tế lớn hơn

Sự hình thành và phát triển hệ thống siêu thị là một quá trình có tính chất lịch sử và chịu sự tác động của nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có các yếu tố khách quan, yếu tố chủ quan như: trình độ sản xuất, lưu thông, tiêu dùng, điều kiện tự nhiên, sự hiểu biết của con người… Nhưng xét một cách chung nhất thì hệ thống siêu thị được hình thành và phát triển chủ yếu dựa trên các cơ sở:

· Dân cư: Là yếu tố đầu tiên có tác động trực tiếp đến việc hình thành

và phát triển của hệ thống siêu thị Dân cư chính là hạt nhân hình thành nên

hệ thống siêu thị không có dân cư sẽ không trao đổi mua bán, tiêu dùng Có thể nói số lượng và cơ cấu dân cư trên vùng lãnh thổ là một nhân tố quan trọng quyết định đến số lượng siêu thị và sự phân bố siêu thị trong khu vực, nói khác đi là quy mô và cơ cấu nhu cầu quyết định đến sự hình thành của siêu thị Trong yếu tố dân cư, các nhân tố là cơ sở hình thành và phát triển hệ thống siêu thị phải kể đến là:

o Mật độ dân cư và phân bố dân cư: Mật độ dân cư càng cao thì nhu cầu trao đổi, mua bán sẽ càng lớn

o Thu nhập của dân cư: Quyết định đến khối lượng hàng hóa được trao đổi mua bán, tác động tới quy mô cũng như số lượng siêu thị trên địa bàn, tác động tới sự hình thành phát triển của các siêu thị Những nơi dân

cư tập trung đông, có thu nhập cao, thì sự phát triển của hệ thống siêu thị là một tất yếu

· Bản sắc văn hóa dân tộc và tập quán trong tiêu dùng: Mỗi vùng, địa phương đều có những nét bản sắc văn hóa, truyền thống, lịch sử, phong tục tập quán gắn với đó là các sinh hoạt văn hóa, lễ hội, hệ thống đền, chùa, miếu mạo, di tích và cả các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại quanh khu vực Sự văn minh của xã hội cũng tác động không nhỏ tới sự hình thành và phát triển

hệ thống siêu thị Khi xã hội càng văn minh thì việc trao đổi mua bán sẽ càng trở nên văn minh, hiện địa hơn, điều này sẽ tác động đến xu hướng phát triển

hệ thống siêu thị của về số lượng và chất lượng hoạt động

1.3.2 Điều kiện kinh tế của địa phương

Yếu tố kinh tế các tác động rất lớn và nhiều mặt đến môi trường kinh doanh của siêu thị, chúng có thể trở thành cơ hội hoặc nguy cơ đối với hoạt động của doanh nghiệp nói chung Các điều kiện về kinh tế chủ yếu gồm: tốc

độ tăng trưởng kinh tế, lãi suất ngân hàng, chính sách tiền tệ của Nhà nước, mức độ việc làm và tình hình thất nghiệp

Kinh tế phát triển dẫn đến lưu lượng hàng hóa lưu chuyển trên địa bàn ngày càng tăng do đó đã tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của hệ thống siêu thị về số lượng và chất lượng Theo đó, hệ thống siêu thị không ngừng được mở rộng, nâng cấp, xây mới trở thành một kênh phân phối và lưu chuyển hàng hóa hiện đại, đáp ứng yêu cầu sản xuất, tiêu dùng

1.3.3 Các chính sách của nhà nước

Chính sách phát triển hệ thống giao thông: Các biện pháp phát triển hệ thống giao thông sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho KH dễ dàng đi đến các siêu thị mua sắm hàng hóa

Chính sách phát triển thương mại, điện tử trên địa bàn tỉnh: Các biện pháp ứng dụng thương mại điện tử góp phần nâng cao sự văn minh, hiện đại

trong loại hình kinh doanh siêu thị Các thông tin về mẫu mã, giá cả sản phẩm được quản lý chặt chẽ hơn thông qua các thiết bị quản trị điện tử

Chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực: Việc mở các lớp học đào tạo của cở Công Thương sẽ thu hút và đào tạo được một số lượng lớn lao động đảm bảo nâng cao trình độ, năng lực phục vụ trong ngành thương mại và kinh doanh siêu thị

Chính sách khuyến khích đầu tư: Khuyến khích đầu tư trong nước song song với việc kêu gọi vốn đầu tư nước ngoài để xây dựng một số siêu thị đạt chuẩn quốc tế Siêu thị là loại hình thương nghiệp văn minh hiện đại và rất mới, sự hiện diện của các doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào lĩnh vực kinh doanh siêu thị là phù hợp với xu hướng hội nhập Để từ đó có điều kiện tiếp cận làm quen và tiếp thu được nhiều kinh nghiệm có giá trị từ phía đối tác

về loại hình kinh doanh mới mẻ này

Đối với công tác quản lý hoạt động kinh doanh tại các siêu thị: Cơ quan quản lý nhà nước phải có những quy định rõ rang về hàng hóa kinh doanh trong siêu thị, vệ sinh an toàn thực phẩm trong siêu thị…

1.4 KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG SIÊU THỊ

Siêu thị ra đời thể hiện sự đổi mới phương thức bán hàng từ cửa hàng

tổng hợp thông thường vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, được phân biệt với các loại hình bán lẻ khác bằng cách để khách hàng tự chọn lựa hàng hóa, tự phục vụ, không cần nhân viên ghi hóa đơn, hàng đã được đóng gói gọn gàng thay vì phải mang vác cồng kềnh

1.4.1 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng

Nếu như thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là hai thành phố có nhiều siêu thị ra đời nhất thì Đà Nẵng là thành phố tiêu thụ lượng hàng trong siêu thị nhiều hơn cả Nhiều hệ thống siêu thị được xây dựng và phát triển tại Đà Nẵng Sự xuất hiện đầu tiên của siêu thị Bài Thơ năm 2002 tại 46 Điện Biên

Phủ đã thu hút nhiều tiểu thương cũng như các sinh viên đang tìm kiếm công việc phù hợp với mình, những năm sau đó là hàng loạt các siêu thị mở rộng

hệ thống ra Đà Nẵng Qua thời gian hoạt động, các hệ thống siêu thị lớn ngày càng mở rộng và Đà Nẵng được xem là thị trường có tiềm năng lớn nhất về tiêu thụ nguồn hàng lớn Kinh nghiệm phát triển siêu thị thành công ở thành phố Đà Nẵng rút ra một số yếu tố căn bản để phát triển siêu thị có hiệu quả, nhằm đưa ra định hướng và giải pháp phát triển loại hình bán lẻ hiện đại này trong thời gian tới

- Các siêu thị đều nằm ở các trục đường giao thông thuận lợi, chất lượng đường giao thông ở Đà Nẵng tốt, thông suốt đến các xã và phường nên có khả năng thu hút khách hàng nhiều hơn

- Hệ thống thu mua, phân phối hàng hóa kết nối trực tiếp với các đầu mối sản xuất, nhập khẩu lớn và được tổ chức tốt, có sự liên kết bổ trợ giữa các vùng, có khả năng bình ổn giá cả hàng hóa tốt hơn so với chợ truyền thống kích thích nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng

- Có sự cạnh tranh quyết liệt giữa các siêu thị bán lẻ về giá cả các loại hàng hóa chủ yếu, đặc biệt là ngành hàng thực phẩm, hóa - mỹ phẩm Sự cạnh tranh này đem lại lợi ích cho người tiêu dùng

- Hàng hóa đa dạng, phong phú, đảm bảo chất lượng gồm đồ hộp, lương thực thực phẩm chế biến, thực phẩm công nghệ và các mặt hàng phục vụ nhu cầu sử dụng hàng ngày

- Bên cạnh khách hàng mục tiêu là người dân địa phương, hệ thống siêu thị ở Đà Nẵng đã quan tâm khai thác hiệu quả sức mua và nhu cầu mua sắm của mảng thị trường khách du lịch và các vùng phụ cận

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại nhằm đảm bảo sự tiện nghi phục vụ tốt nhất, tạo sự thoải mái nhất cho khách hàng khi đi mua sắm

- Các siêu thị luôn có sự liên kết chặt chẽ với nhà sản xuất, với các nhãn hàng, liên tục mở rộng các chương trình khuyến mãi vừa có thể làm tăng doanh thu của các doanh nghiệp vừa kích thích được tiêu dùng

1.4.2 Kinh nghiệm của thành phố Hồ Chí Minh

Siêu thị đầu tiên ở Việt Nam xuất hiện tại thành phố Hồ Chí Minh Đi tiên phong là Minimart thuộc chi nhánh công ty xuất nhập khẩu nông sản tiểu thủ công nghiệp Bà Rịa – Vũng Tàu (Shinhaco) khai trương vào ngày 20/10/1993, nằm trong khu vực Intershop, nhưng có quy mô nhỏ Nhưng đến nay đã có nhiều siêu thị với đủ loại quy mô từ vài trăm đến vài ngàn m2 diện tích, thuộc mọi hình thức sở hữu khác nhau đã lần lượt xuất hiện với các nhiều thương hiệu Qua thời gian hoạt động siêu thị đã thể hiện rõ nét một số mặt mạnh hơn hẳn so với các loại hình bán lẻ khác

- Vị trí của siêu thị phải thuận tiện với đường giao thông, tiện lợi cho khách hàng, nơi giữ xe rộng rãi sẽ có khả năng thu hút khách hàng nhiều hơn

- Thực hiện truyền thông cho khách hàng tiềm năng và khách hàng hiện

có các thông tin về sản phẩm hàng hóa của siêu thị, tạo cho khách hàng những hình ảnh tốt đẹp về siêu thị thông qua quảng cáo, khuyến mãi, tri ân khách hàng, tuyên truyền,…

- Có danh mục hàng hóa đa dạng, phong phú (từ vài ngàn đến vài chục ngàn mặt hàng khác nhau) gồm cả hàng thực phẩm và phi thực phẩm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho nhiều đối tượng

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại nhằm đảm bảo sự tiện nghi phục

vụ tốt nhất, tạo sự thoải mái cho khách hàng khi đi mua sắm

- Siêu thị đạt doanh thu cao nhưng giá bán các mặt hàng được khống chế

ở mức có thể hấp dẫn khách hàng

- Làm tốt công tác tổ chức quản lý, sử dụng và đào tạo lực lượng lao động là yếu tố quan trọng có tính chất quyết định sự thành công của siêu thị

1.4.3 Một số bài học rút ra

a Cho sự phát triển của hệ thống siêu thị

Khi điều kiện kinh tế xã hội càng phát triển, tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa và thu nhập đầu người càng cao thì hệ thống siêu thị càng có điều kiện

để phát triển Tuy nhiên, sự phát triển này của hệ thống siêu thị phông phải là

vô hạn, khi sự phát triển này đạt tới một trình độ nhất định nào đó, thì hệ thống siêu thị sẽ trở nên bão hòa

Theo kinh nghiệm các các hãng bán lẻ trên thế giới cho thấy mức thu nhập bình quân đầu người là một chỉ tiêu hết sức quan trọng, để quyết định có nên kinh doanh siêu thị tại khu vực đó hay không

Sự phát triển của mạng lưới bán lẻ văn minh hiện đại mà tiêu biểu là siêu thị, đã góp phần quan trọng giúp hoàn thiện hệ thống phân phối và kích thích phát triển sản xuất, gia tăng lợi ích cho người tiêu dùng tạo các nước phát triển

b Về sự quản lý nhà nước

Hoạt động kinh doanh siêu thị một mặt phải bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế, nhưng đồng thời phải tạo điều kiện cạnh tranh công bằng cho các doanh nghiệp trong nước so với nước ngoài Kinh nghiệm của Trung Quốc và Thái Lan cho thấy nhà nước cần ban hành các chính sách quy định

về đất đai, về hợp tác liên doanh, tiêu chuẩn về môi trường, tiêu chuẩn về mặt bằng… một khi các siêu thị lớn của nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam

Siêu thị Việt Nam mở cửa thị trường bán lẻ sẽ có nhiều siêu thị nước ngoài vào kinh doanh trên thị trường Việt Nam, điều đó sẽ làm hạn chế sự phát triển và khả năng cạnh tranh của các siêu thị trong nước Vì vậy, Việt Nam cần nghiên cứu xây dựng sớm một đạo luật về kinh doanh bán lẻ nhằm điều chỉnh mọi hoạt động của siêu thị và các loại hình bán lẻ khác

Theo kinh nghiệm của các nước trong khu vực như Thái Lan, thì nhà nước có thể quản lý các hoạt động của siêu thị, thông quan việc quản lý đất đai, mặt bằng xây dựng, giới hạn số lượng siêu thị tại các thành phố, nhằm hạn chế sự bùng bổ các siêu thị nước ngoài Đồng thời, chính phủ nên có các chính sách hỗ trợ, khuyến khích hệ thống siêu thị trong nước vốn vẫn còn non trẻ về mọi lĩnh vực, bao gồm hỗ trợ về thông tin, chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng quản lý, nghiên cứu thị trường…

Kinh nghiệm của các nước cho thấy, ở vào thời kỳ đầu thì đa số các siêu thị đều phát triển tại các thành phố lớn đến mức bão hòa Vì vậy, chính phủ cần có các chính sách ưu tiên phát triển hệ tại các địa phương hội đủ điều kiện, nhằm phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại khắp cả nước

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Siêu thị là loại hình kinh doanh thương mại hoạt động có hiệu quả và khá phổ biến tại các thành phố lớn ở nước ta, ra đời theo quy luật phát triển tất yếu của nền kinh tế, thể hiện phương thức mua bán văn minh, lịch sự Với phương thức bán hàng tiến bộ, siêu thị đã tác động làm thay đổi thói quen, tập quán mua sắm, tiêu dùng của người dân Sự góp mặt của siêu thị làm cho lĩnh vực bán lẻ ngày càng sôi động lên Điều này tạo ra động lực thúc đẩy các loại hình bán lẻ không ngừng đổi mới để làm tốt nhiệm vụ trực tiếp phục vụ và thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của mọi người trong xã hội, góp phần nâng cang văn minh thương mại Vì vậy, trong chươngnày, luận văn đã tổng hợp lý luận cho việc nghiên cứu đề tài với một số nội dung cơ bản sau:

Trước hết, luận văn trình bày những vấn đề lý luận cơ bản của siêu thị,

hệ thống siêu thị Hoạt động của siêu thị là một khâu bán lẻ trong lĩnh vực thương mại, đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế thị trường và có

ý nghĩa trong việc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế quốc dân Cấu trúc

cơ bản về tổ chức và hoạt động của siêu thị, các tiêu chuẩn, đặc trưng của siêu thị Đặc biệt làm rõ vị trí, vai trò của siêu thị trong hệ thống phân phối hiện đại Loại hình tổ chức phân phối hàng hóa của siêu thị có những ưu điểm, nhược điểm khác nhau, thích ứng với từng nhóm sản phẩm, vùng địa lý, mức sống và tập quán văn hóa của từng vùng, từng địa phương

Tiếp theo, luận văn đi sâu tìm hiểu nội dung và tiêu chí đánh giá phát triển hệ thống siêu thị Đây là phần trọng tâm nghiên cứu trong luận văn nhằm làm cơ sở để so sánh, đánh giá hiện trạng siêu thị trong chương 2

Cuối cùng, luận văn làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển của siêu thị như điều kiện tự nhiên, xã hội; điều kiện kinh tế của địa phương, các chính sách của nhà nước,… Những bài học kinh nghiệm về sự phát triển siêu thị trên thế giới để qua đó rút ra các bài học cho sự phát triển siêu thị và bài học về quản lý nhà nước đối với sự phát triển của hệ thống siêu thị

Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết, chương 2 tác giả sẽ trình bày cụ thể thực trạng phát triển hệ thống siêu thị trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi nhằm đưa

ra những giải pháp phát triển loại hình thương mại này đạt hiệu quả cao