Trong công cuộc đổi mới hiện nay, đất nước ta đang diễn ra sôi động quá trình phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trước nhu cầu phát triển của đất nước, và đặc biệt sau sự kiện Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại quốc tế, chúng ta đang dần dần hội nhập sâu và rộng vào sân chơi quốc tế. Trải qua nhiều khó khăn trong quá khứ do chiến tranh để lại, ngày nay Việt Nam lại kiên cường trong xây dựng kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GDP liên tục qua các năm gần đây đều trên 7,5%, được bạn bè quốc tế tín nhiệm và hết sức nể phục. Có được kết quả trên là sự tổng hợp sức mạnh của toàn dân tộc từ Chính Phủ đến từng hộ dân nhỏ lẻ. Đóng góp không nhỏ trong thành tựu to lớn đó, là đội ngũ doanh nghiệp ngày càng chuyên sâu về trình độ cũng như nhận thức. Trong nền kinh tế phát triển hiện nay, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có vị trí hết sức quan trọng, được xem là xương sống của nền kinh tế, đóng vai trò rất to lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.Và ở nước ta vấn đề lao động - việc làm luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt trong thời gian gần đây khi mà lạm phát của nền kinh tế nước khá cao, đó là thách thức rất lớn trong các doanh nghiệp. Để tiến hành một quá trình sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanh nghiệp phải hội đủ 3 yếu tố : lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động. Trong đó, lao động là một trong những nhân tố quyết định sự thành công của doanh nghiệp trên thương trường, lao động là những hoạt động sử dụng tư liệu lao động nhằm tác động, biến đổi đối tượng lao động thành các vật phẩm có ích phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của con người. Lao động bản thân nó là một loại hàng hóa đặc biệt, nó cần phải được bù đắp để tái sản xuất. dưới dạng tiền lương (hay thù lao lao động). Tiền lương là phạm trù tổng hợp, luôn luôn động vì nó nằm ở tất cả các khâu từ quá trình sản xuất, trao đổi, phân phối đến tiêu dùng. Đối với người lao động, tiền lương có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu giúp cho họ đảm bảo cuộc sống của bản thân và gia đình, là nguồn tái sản xuất sức lao động, kích thích mối quan tâm của người lao động đến kết quả công việc của họ.Do đó tiền lương có thể là động lực thúc đẩy người lao động tăng năng suất lao động nếu họ được trả đúng sức lao động mà họ đã đóng góp nhưng cũng có thể làm giảm năng suất lao động nếu họ không được trả công xứng đáng khiến cho quá trình sản xuất chậm lại. Đối với doanh nghiệp, tiền lương là một phần của chi phí sản xuất. Do đó, doanh nghiệp cần tính đúng, tính đủ và hạch toán, ghi sổ chính xác, hợp lý để từ đó tính giá thành sản phẩm. Hiện nay, các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau không chỉ về sản phẩm mà còn cạnh tranh về việc thu hút và giữ chân người tài. Đảm bảo một mức lương hợp lý đúng với công sức bỏ ra của người lao động là một vấn đề hết sức quan trọng, nhưng cũng không kém phần nhạy cảm. Giải quyết được bài toán này thì doanh nghiệp sẽ phát huy được sức mạnh của đội ngũ nhân lực trong doanh nghiệp mình và tăng sức cạnh tranh cũng như uy tín của doanh nghiệp mình trong nước cũng như trên trường quốc tế. Qua khảo sát thực tại công ty cp khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của công ty còn một số điểm bất cập như trả lương cho người lao động còn chậm, tính lương theo năng suất lao động chưa được hợp lý cho một số người lao động.Do đó để hoàn thiện phương pháp kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của công ty là một vấn đề hết sức quan trọng. Vì vậy để hệ thống hóa và làm rõ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương theo chế độ hiện hành. Đồng thời làm rõ thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa nhằm nhận thức được tầm quan trọng của lao động, và đi kèm với nó là chế độ tiền lương và các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT,BHTN, KPCĐ, thưởng, trợ cấp trong doanh nghiệp nên tôi đã chọn đề tài : “Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh Hóa” làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình.
Trang 1DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
BHXH: Bảo hiểm xã hội
BHYT: Bảo hiểm y tế
KPCĐ: Kinh phí công đoàn
BHTN: Bảo hiểm thất nghiệp
CBCNV: Cán bộ công nhân viên
DN: Doanh nghiệp
CP: Cổ phần
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong công cuộc đổi mới hiện nay, đất nước ta đang diễn ra sôi độngquá trình phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chếthị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.Trước nhu cầu phát triển của đất nước, và đặc biệt sau sự kiện Việt Nam trởthành thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại quốc tế, chúng ta đang dầndần hội nhập sâu và rộng vào sân chơi quốc tế Trải qua nhiều khó khăn trongquá khứ do chiến tranh để lại, ngày nay Việt Nam lại kiên cường trong xâydựng kinh tế, với tốc độ tăng trưởng GDP liên tục qua các năm gần đây đềutrên 7,5%, được bạn bè quốc tế tín nhiệm và hết sức nể phục Có được kết quảtrên là sự tổng hợp sức mạnh của toàn dân tộc từ Chính Phủ đến từng hộ dânnhỏ lẻ Đóng góp không nhỏ trong thành tựu to lớn đó, là đội ngũ doanhnghiệp ngày càng chuyên sâu về trình độ cũng như nhận thức Trong nền kinh
tế phát triển hiện nay, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có vị trí hếtsức quan trọng, được xem là xương sống của nền kinh tế, đóng vai trò rất tolớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.Và ở nước ta vấn đề laođộng - việc làm luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước Đặcbiệt trong thời gian gần đây khi mà lạm phát của nền kinh tế nước khá cao, đó
là thách thức rất lớn trong các doanh nghiệp
Để tiến hành một quá trình sản xuất kinh doanh đòi hỏi các doanhnghiệp phải hội đủ 3 yếu tố : lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động.Trong đó, lao động là một trong những nhân tố quyết định sự thành công củadoanh nghiệp trên thương trường, lao động là những hoạt động sử dụng tưliệu lao động nhằm tác động, biến đổi đối tượng lao động thành các vật phẩm
có ích phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của con người Lao động bản thân nó là
Trang 3một loại hàng hóa đặc biệt, nó cần phải được bù đắp để tái sản xuất dướidạng tiền lương (hay thù lao lao động) Tiền lương là phạm trù tổng hợp, luônluôn động vì nó nằm ở tất cả các khâu từ quá trình sản xuất, trao đổi, phânphối đến tiêu dùng.
Đối với người lao động, tiền lương có một ý nghĩa vô cùng quan trọng,tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu giúp cho họ đảm bảo cuộc sống củabản thân và gia đình, là nguồn tái sản xuất sức lao động, kích thích mối quantâm của người lao động đến kết quả công việc của họ.Do đó tiền lương có thể
là động lực thúc đẩy người lao động tăng năng suất lao động nếu họ được trảđúng sức lao động mà họ đã đóng góp nhưng cũng có thể làm giảm năng suấtlao động nếu họ không được trả công xứng đáng khiến cho quá trình sản xuấtchậm lại
Đối với doanh nghiệp, tiền lương là một phần của chi phí sản xuất Do
đó, doanh nghiệp cần tính đúng, tính đủ và hạch toán, ghi sổ chính xác, hợp lý
để từ đó tính giá thành sản phẩm Hiện nay, các doanh nghiệp cạnh tranh vớinhau không chỉ về sản phẩm mà còn cạnh tranh về việc thu hút và giữ chânngười tài Đảm bảo một mức lương hợp lý đúng với công sức bỏ ra của ngườilao động là một vấn đề hết sức quan trọng, nhưng cũng không kém phần nhạycảm Giải quyết được bài toán này thì doanh nghiệp sẽ phát huy được sứcmạnh của đội ngũ nhân lực trong doanh nghiệp mình và tăng sức cạnh tranhcũng như uy tín của doanh nghiệp mình trong nước cũng như trên trườngquốc tế
Qua khảo sát thực tại công ty cp khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩuThanh hóa, kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương của công ty cònmột số điểm bất cập như trả lương cho người lao động còn chậm, tính lươngtheo năng suất lao động chưa được hợp lý cho một số người lao động.Do đó
Trang 4để hoàn thiện phương pháp kế toán tiền lương và các khoản trích theo lươngcủa công ty là một vấn đề hết sức quan trọng.
Vì vậy để hệ thống hóa và làm rõ kế toán tiền lương và các khoản tríchtheo lương theo chế độ hiện hành Đồng thời làm rõ thực trạng kế toán tiềnlương và các khoản trích theo lương tại công ty CP khai thác chế biến khoángsản xuất khẩu Thanh hóa nhằm nhận thức được tầm quan trọng của lao động,
và đi kèm với nó là chế độ tiền lương và các khoản trích theo lương nhưBHXH, BHYT,BHTN, KPCĐ, thưởng, trợ cấp trong doanh nghiệp nên tôi đã
chọn đề tài : “Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh Hóa” làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp của mình Chuyên đề được
chia thành ba chương với những nội dung chính sau:
Chương I : Đặc điểm lao động - tiền lương và quản lý lao động, tiền
lương của công ty cp khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa
Chương II : Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
tại công ty cp khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa
Chương III : Hoàn thiện kế tế toán tiền lương và các khoản trích theo
lương tại công ty cồ phần khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanhhóa
Trang 5CHƯƠNG 1ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG - TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP KHAI THÁC CHẾ BIẾN KHOÁNG
SẢN XUẤT KHẨU THANH HÓA.
1.1 Đặc điểm lao động của công ty CP khai thác chế biến khoáng sản
xuất khẩu Thanh hóa.
1.1.1 Số lượng lao động của công ty.
Tính đến hết quý IV năm 2010, tổng số lao động tại công ty CP khaithác khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa là 44 người và số lao động này làtương đối ổn định Nhìn chung lao động trong công ty là tương đối ổnđịnh, ít mang tính thời vụ và luôn được bổ sung qua các năm
05 lao động nữa để đáp ứng cho kế hoạch phát triển công việc củacông ty trong năm 2011 này
1.1.2 Phân loại lao động của công ty CP khai thác chế biến khoáng sản
xuất khẩu Thanh hóa.
Lao động là một trong những nguồn lực quan trọng của doanh nghiệp.Trong thời buổi cạnh tranh hiện nay, yếu tố nhân lực được đặt lên làm yếu tố
Trang 6tiên quyết hàng đầu ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thịtrường Nếu nguồn nhân lực của doanh nghiệp có kỹ năng tốt, kinh nghiệmdày dặn, am hiểu công việc, tận tâm thì doanh nghiệp đó chắc chắn sẽ gặt háiđược nhiều thành công trong kinh doanh Nhận thức được tầm quan trọng đặcbiệt đó, các doanh nghiệp nói chung hiện nay đã và đang nuôi dưỡng, cũngnhư phát triển đội ngũ nhân viên của mình để đáp ứng được yêu cầu đòi hỏicủa bản thân doanh nghiệp và thị trường Do vậy, việc phân loại lao động làmột việc làm hết sức quan trọng, bởi có làm được điều đó, DN mới tìm raphương thức thích hợp để nâng cao, trau dồi trình độ của những nhân viêntương ứng Công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa làmột trong những doanh nghiệp rất coi trọng nguồn lao động sẵn có của mình.
Do vậy, công ty thường xuyên tiến hành cập nhật, phân loại lao động vớinhững tiêu chí phù hợp Và có nhiều tiêu thức để phân loại lao động tại ty
CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa như phân loại theogiới tính, phân loại theo độ tuổi, phân loại theo trình độ văn hóa, trình độchuyên môn, trình độ tay nghề
*) Có bảng cơ cấu lao động theo giới tính, độ tuổi, trình độ văn hóa củacông ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa là:
Trang 7BIỂU 1.1 C c u lao ơ cấu lao động phân theo giới tính, tuổi, thâm niên công tác ấu lao động phân theo giới tính, tuổi, thâm niên công tác động phân theo giới tính, tuổi, thâm niên công tácng phân theo gi i tính, tu i, thâm niên công tácới tính, tuổi, thâm niên công tác ổi, thâm niên công tác
v chuyên môn trình à chuyên môn trình độ đã được đào tạo động phân theo giới tính, tuổi, thâm niên công tác đ được đào tạo đà chuyên môn trình độ đã được đào tạo ạo ã c o t o
Số nữ
Thâm niên nghề ( %) Tuổi (%)
< 2 năm
2-5 năm
5-10 năm
> 10 năm
< 30 tuổi
30-50 tuổi
> 50 tuổi
có 1 người, trong đó cán bộ công nhân viên chưa đào tạo chiếm tỷ lệ cao vìvậy vấn đề đặt ra trong những năm tới công ty CP khai thác chế biến khoángsản xuất khẩu Thanh Hóa, phải khuyến khích tạo điều kiện cho cán bộ côngnhân viên đi học nâng cao trình độ kỹ thuật nhằm mục đích nâng cao năngxuất lao động cũng như chất lượng sản xuất kinh doanh Lao động có thâmniên dưới 2 năm là chiếm tỷ trọng ít( chỉ chiếm 9,98%) mà chủ yếu là laođộng có thâm niên công tác lâu dài Chứng tỏ lao động trong công ty là tương
Trang 8đối ổn định, ít biến đổi Tuổi đời bình quân của cán bộ công nhân viên củacông ty chủ yếu ở độ tuổi 30-50 tuổi( chiếm 38.6%), thể hiện lao động ở độtuổi khá ổn định về tư tưởng, về trình độ chuyên môn.
Nhận thấy, cơ cấu lao động của công ty CP khai thác chế biến khoángsản xuất khẩu Thanh Hóa đa dạng, nhiều nhóm lao động được phân theo cáctiêu chí khác nhau Điều này ảnh hưởng rất lớn đến việc hạch toán tiền lươngcủa công ty Việc phân loại lao động giúp cho tình hình theo dõi việc thựchiện nghĩa vụ, trách nhiệm của công nhân viên trong công ty thuận tiện hơn.Qua đó, việc thực hiện công tác trả lương, đóng góp vào các Quỹ bảo hiểmbảo đảm việc chính xác Nếu thực hiện việc phân loại không đúng, hoặc saitiêu chí sẽ dẫn đến việc kiểm soát công nhân viên sẽ không đúng, dẫn đếnnguy cơ trả lương nhầm, ảnh hưởng đến tinh thần làm việc của công nhânviên Do đó, cần phải tiến hành rà soát lại số lượng công nhân viên toàn bộcủa công ty, không để tình trạng thống kê thiếu, dẫn đến việc phân loại khôngđầy đủ, ảnh hưởng đến công tác kế toán các khoản phải trả công nhân viên
1.1.3 Chính sách tuyển dụng lao động tại công ty CP khai thác chế biến
khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
Do đặc điểm sản xuất kinh doanh và dich vụ của công ty CP khai thácchế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh Hóa, nên công ty tiến hành ký kết hợpđồng lao động, hình thức lao động cũng khác nhau:
+ Hợp đồng lao động ngắn hạn (từ 1 -3 tháng) đối với công nhân sửdụng theo thời vụ
+ Hợp đồng lao động dài hạn (từ 6 tháng – 1 năm)
+ Hợp đồng lao động không thời hạn: Đối với những cán bộ công nhân
ký hợp đồng trước 1/4/1998 hoặc tuyển dụng trước năm 1987
- Hình thức ký kết hợp đồng: Ký bằng văn bản có mẫu theo Bộ luật Lao động
do Nhà nước quy định
Trang 9- Thủ tục ký hợp đồng lao động: Doanh nghiệp xem hồ sơ của người laođộng, nếu đạt yêu cầu thì tiến tới ký hợp đồng lao động đồng ý cho họ vàolàm việc
- Nội dung thoả thuận: Công ty đưa ra công việc mà người lao động phải làm,địa điểm làm việc, thời gian làm việc và thòi gian nghỉ ngơi, hệ số lương cơbản và mức tiền lương, thời hạn hợp đồng , vấn đề an toàn lao động, bảo hiểm
xã hội và các khoản phúc lợi mà công ty có, các cam kết thực hiện của ngườilao động với công ty
- Trước khi người lao động vào thì ký thoả ước lao động, hợp đồng lao độngthử việc 3 tháng Đối với cán bộ công nhân viên thuôc khối hành chính
- Công nhân viên khác thì ký hợp đồng thử việc Do Hai bên thoả ước laođộng sau đó ký hợp đồng lao động
1.2 Các hình thức trả lương của công ty CP khai thác chế biến khoáng
sản xuất khẩu Thanh hóa.
1.2.1) Chế độ tiền lương:
- Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của hao phí lao động sống cần thiết màcông ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá phải trả chongười lao động theo thời gian, khối lượng lao động mà người lao động đãcống hiến cho công ty
- Quỹ lương là toàn bộ các khoản tiền lương của công ty CP khai thác chếbiến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá trả cho tất cả các loại lao động thuộccông ty quản lý và sữ dụng
- BHXH: Là một trong những nội dung quan trọng của chính sách xã hội
mà nhà nước đảm bảo trước pháp luật cho người dân nói chung và người laođộng nói riêng BHXH là sự đảm bảo về mặt vật chất cho người lao động.Thông qua BHXH, nhằm đảm bảo đời sống của người lao động và gia đình
họ BHXH là một hoại động mang tính xã hội hóa cao, trên cơ sở tham gia
Trang 10đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và sự quản lý bảo hộcủa nhà nước BHXH chỉ thực hiện chức năng đảm bảo khi người lao động vàgia đình của họ gặp khó khăn, rủi ro như ốm đau, tuổi già, thai sản, tai nạn laođộng, thất nghiệp, khi qua đời Theo chế độ trích ở nước ta hiện nay là 22%trong đó 16% trích vào chi phí sản xuất kinh doanh của công ty CP khai thácchế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá còn 6% trừ vào thu nhập của ngườilao động.
Công thức tính trích BHXH:
Tổng quỹ BHXH = Tổng quỹ lương * 22%
- BHYT: Là một khoản trợ cấp tiền thuốc men khám chữa bệnh cho ngườilao động khi người lao động bị ốm đau phải điều trị trong thời gian làm việctại công ty công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá.BHYT được trích theo tỷ lệ là 4,5% quy định trên tổng số doanh
tiền lương phải trả cho CNV và được tính vào chi phí sản xuất kinh
Công thức tính trích BHYT:
Tổng quỹ BHYT = Tổng quỹ lương * 4,5%
-KPCĐ: Quỹ được xây dựng lên với mục đích chi tiêu cho các hoạt độngcông đoàn, hàng tháng phải trích theo một tỷ lệ phần trăm quy định trên tổng
số tiền lương thực tế phải trả cho người lao động Theo chế độ hiện hành tỷ lệtrích KPCĐ là 2% được tính vào chi phí SXKD
Công thức tính trích KPCĐ:
Tổng quỹ KPCĐ = Tổng quỹ lương*2%
-BHTN: Là chính sách để người thất nghiệp nhanh chóng trở lại thị trườnglao động đồng thời là chính sách BHXH nhằm hổ trợ người thất nghiệp đểthay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập do thất nghiệp Chính sách BHTNcòn hỗ trợ học nghề hoặc tìm việc làm đối với người lao động tham giaBHTN theo quyết định của luật BHXH, BHTN sẽ có hiệu lực thi hành từ
Trang 11ngày 01/01/2009 Mức đóng BHTN được quy định của người lao động là 1%trên tổng tiền lương phải trả cho CNV, và người sử dụng lao động chịu 1%trên tổng tiền lương phải trả cho người lao động và 1% là nhà nước hỗ trợ
Công thức tính trích BHTN:
Tổng quỹ BHTN = Tổng quỹ lương * 2%
Tuy nhiên, do đặc điểm sản xuất kinh doanh và tình hình về lao động củacông ty trong những năm trước đây nên công ty CP khai thác chế biến khoángsản xuất khẩu Thanh hoá không xây dựng quỹ BHTN cho người lao độngtrong công ty Vì vậy, quỹ BHTN sẽ không được kế toán tiền lương của công
a) Lương theo thời gian (lương cơ bản) đối với bộ phận văn phòng.
Hình thức này được áp dụng trong một số loại hình doanh nghiệp nhưcác doanh nghiệp hoạt động công ích, doanh nghiệp ngoài quốc doanh trả tiềncông cho người lao động theo hợp đồng lao động đã ký kết hoặc trả lương chongười lao động làm công tác quản lý ở các bộ phận hành chính sự nghiệp củadoanh nghiệp…Hình thức này được áp dụng cho các đối tượng lao động màkhông thể xác định bằng những sản phẩm cụ thể
Trả lương theo thời gian được căn cứ vào cấp bậc lương, chức vụ lươnghợp đồng và số ngày làm việc thực tế của người lao động để tính lương phảitrả Do đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty như hiện nay nên lao độngtrong công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá phảilàm việc cả ngày thứ 7 trong tuần Nên có công thức tính lương theo thờigian như sau:
Trang 12Mức lương Mức lương cơ bản x HSL Số ngày
thời gian = x làm việc
của mỗi CNV 26ngày làm việc thực tế
(tháng)
- Lương cơ bản = Hệ số lương cơ bản theo vị trí, chức danh *730.000đồng
- Lương cơ bản là mức lương đóng Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế
b) Lương theo sản phẩm (lương sản xuất kinh doanh) đối với bộ phận phân
xưởng sản xuất kinh doanh
Hình thức này căn cứ vào khối lượng sản phẩm, công việc đã thực hiệntrong kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh để xác định
Công thức:
Lương phải trả Khối lượng Đơn giá
cho người = sản phẩm x tiền lương
lao động ( doanh số bán) của công ty
Với việc xây dựng đơn giá tiền lương được căn cứ vào tiền lương cơbản và kế hoạch sản xuất kinh doanh nói chung và số lượng sản phẩm củadoanh nghiệp để xác định
Hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất thường trả lương khoán theo sảnphẩm sản xuất hình thành hoặc đã tiêu thụ Còn các doanh nghiệp thương mại
và kinh doanh dịch vụ thường áp dụng trả lương theo doanh thu hoặc thunhập
- Lương sản phẩm = Hệ số lương sản phẩm theo vị trí, chức danh *550.000đồng
Trang 13- Phụ cấp:
+) Ăn trưa: 450.000 đồng/người/tháng
+) Xăng xe: 300.000 đồng/người/tháng
+) Điện thoại: 300.000 đồng/ người/ tháng
Tổng lương thực lĩnh/tháng = (Lương cơ bản + Lương sản phẩm + Phụ cấp) –Các khoản khấu trừ vào lương
BIỂU1 2: BẢNG HỆ SỐ LƯƠNG THEO QUY ĐỊNH CỦA CÔNG TY
Áp dụng từ ngày 01/01/2010
Hệ số Lương cơ bản
lương sản phẩm
(Nguồn: Ban hành chính nhân sự)
- Mỗi vị trí, chức danh quy định một khung hệ số lương cơ bản và hệ số lươngsản phẩm khác nhau Trong đó mỗi nhân viên cụ thể sẽ có một hệ số lương cơbản và hệ số lương sản phẩm theo hợp đồng
1.3 Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại
công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
- Tính trích BHXH = Mức lương cơ bản * HSL * 6%
- Tính trích BHYT = Mức lương cơ bản * HSL * 1,5%
Trang 14- Tính trích BHTN = Mức lương cơ bản * HSL * 1,5%
*) Các trường hợp tính BHXH trả thay lương:
Theo chế độ mới quy định BHXH trả thay lương được tính từng trườnghợp trả như sau:
+ Trường hợp nghĩ đẻ thai sản
+ Thời gian được nghỉ hưởng BHXH:
- Được nghỉ 04 tháng trong điều kiện làm việc bình thường
- Được nghỉ 05 tháng đối với công nhân làm việc độc hại, nặng nhọc,làm việc theo chế độ thai sản hoặc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số là0,5 và 0,7
- Được nghỉ 06 tháng đối với người làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực
hệ số là 1
- Trường hợp sinh con dưới 60 ngày tuổi bị chết thì người mẹ được nghĩ
75 ngày
- Tỷ lệ nghỉ hưởng BHXH theo quy định của chế độ BHXH Nhà nước
- Trong thời gian nghỉ nói trên người mẹ được hưởng 100% lương cơbản
Trường hợp vì ốm đau tai nạn, rủi ro có xác nhận của cơ quan y tế *) Tỷ lệ hưởng BHXH:
- Trong thời gian nghỉ chữa bệnh được hưởng 75% lương cơ bản
Công thức tính BHXH trả thay lương:
BHXH Lương cơ bản Số ngày % được
trả thay = x nghĩ hưởng x hưởng
lương 26ngày BHXH BHXH
( tính cả 4 ngày thứ 7 làm việc trong tháng của CNV)
Trang 15Căn cứ vào chế độ quy định về BHXH trả thay lương công ty đã đápdụng trực tiếp với CNV trong công ty Căn cứ vào từng đối tượnghưởng BHXH kế toán tính thanh toán cho từng đối tượng trong từngtrường hợp nghĩ hưởng BHXH
Cụ thể:
- Trong tháng 12 năm 2010, anh Ngô Nguyên Lượng tổ văn phòngcủa công ty đã nghỉ ốm 10 ngày đã có giấy xác nhận của bệnh việntỉnh Thanh hóa Biết lương cơ bản của anh Lượng là :
thay lương 26ngày
Vậy anh Lượng được hưởng BHXH trong 10 ngày sẽ là 751.760 đ
- Trong tháng 06/ 2010, chị Nguyễn Thị Hương tổ văn phòng củacông ty bắt đầu nghỉ thai sản, chị được nghỉ hưởng chế độ thai sản ởđiều kiện làm việc bình thường và mức lương cơ bản chị đượchưởng là:
730.000 x 1,99 = 1.452.700 đ
BHXH trả hưởng thai sản = 1.452.700 x 5 tháng = 7.263.500 đ
1.4 Tổ chức quản lý lao động và tiền lương tại công ty CP khai thác
chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
Trang 16Nhận thấy rằng: Mỗi khi có hoạt động lao động của con người diễn rathì công ty phải chi ra các loại nguyên liệu, hao mòn về công cụ dụng cụ choquá trình sản xuất và thù lao trả cho người lao động ( gọi chung là chi phí).Chi phí về lao động là một trong ba yếu tố chi phí cấu thành nên giá trị sảnphẩm cho công ty làm ra Chi phí về lao động cao hay thấp sẽ ảnh hưởng đếngiá thành sản phẩm Vì vậy muốn quản lý tốt chi phí sản xuất, trước hết cầnquản lý chặt chẽ các khoản chi phí cho lao động và phải quản lý từ tiền lươngthông qua hai chỉ tiêu cơ bản là số lượng lao động và chất lượng lao động.
Đề làm được như vậy thì chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn củacác phòng ban, bộ phận của công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuấtkhẩu Thanh hóa trong việc tuyển dụng, nâng bậc, kỷ luật lao động, xây dựng
và phê duyệt kế hoạch tiền lương, dự toán, định mức, đơn giá tiền lương, tínhlương, tính thưởng và thanh toán với người lao động là hết sức quan trọng
- Trước hết cần lên kế hoạch tuyển dụng thêm lao động cho phù hợpvới tình hình phát triển của công ty trong tương lai Với số lượng là lao độngcần thêm là bao nhiêu? Trình độ học vấn là thế nào cho phù hợp với nhu cầucần của công ty? Cơ cấu lao động về giới tính, độ tuổi như thế nào cho phùhợp?
- Lên biện pháp tuyển dụng như đăng tin tuyển dụng trên các phươngtiện thông tin đại chúng hay qua giới thiệu của CBCNV đang làm việc trongcông ty Lên phương pháp tuyển dụng như phỏng vấn, tổ chức thi tuyển vàlên kế hoạch ký kết hợp đồng lao động với người lao động mới tuyển
- Trong quá trình hoạt động thì ban giám đốc, phòng hành chính nhân
sự cùng với công tác quản lý lao động tiền lương của công ty cần có các biệnpháp phù hợp để quản lý và sử dụng lao động cho thích hợp và đạt hiệu quảcao nhất Như quản lý quỹ thời gian làm việc của CBCNV thật tốt; xây dựngquỹ tiền lương cho phù hợp với hiệu quả kinh sản xuất kinh doanh của công
Trang 17ty đạt được và những đóng góp của CBCNV trong công ty; xây dựng bậclương, hệ số lương cho CBCNV của công ty phải phù hợp với chế độ hiệnhành của Nhà nước.
- Cần xây dựng quy ước, quy định lao động cho CBCNV trong công
ty sao cho phù hợp với điều kiện sản xuất kinh doanh của công ty Cần xâydựng chính sách thưởng để khuyến khích lao động tăng năng xuất lao động,giảm giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh; và các hình thức kỷluật đối với tổ chức và cá nhân đã không hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị giaophó
- Giám sát công tác kế toán tiền lương cho thật tốt đảm bảo phù hợpvới chế độ hiện hành và công tác quản lý của công ty
Xây dựng và phê duyệt kế hoạch tiền lương, dự toán, định mức, đơn giátiền lương, tính lương, tính thưởng và thanh toán với người lao động phù hợp
và kịp thời.Đảm bảo công bằng và hiệu quả
Trang 18
CHƯƠNG 2THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP KHAI THÁC CHẾ BIẾN KHOÁNG
SẢN XUẤT KHẨU THANH HÓA.
2.1 Kế toán tiền lương tại công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
Biểu 2.1 này được dùng để hạch toán và sử dụng thời gian lao động, làviệc ghi chép số ngày công, chính xác số ngày công, giờ làm việc thực tế, thờigian ngừng việc, nghỉ việc của mỗi người , mỗi bộ phận sản xuất trong từngthời gian, đối với từng sản phẩm công việc Biểu này là do trưởng các phòngban của công ty trực tiếp ghi và phải để công khai cho người lao động có thể
Trang 19đối chiếu, giám sát thời gian lao động của họ Cuối tháng, bảng chấm côngdùng để tổng hợp thời gian làm việc của người lao động trong tháng tại công
ty Nó là chứng từ quan trọng đầu tin để hạch toán thời gian lao động trongócông ty và là tài liệu quan trọng để tổng hợp đánh giá phân tích tình hình sửdụng thời gian lao động, là cơ sở kế toán để tính toán kết quả lao động và tiềnlương cho CBCNV của công ty trong tháng phát sinh Và là căn cứ tính trảlương, BHXH trả thay lương cho từng người và quản lý lao động trong đơn
vị Vì vậy, tại công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoáthì Bảng chấm công phải được treo công khai tại nơi làm việc để công nhân
có thể thực hiện kiểm tra, giám sát việc chấm công hàng ngày, tham gia ýkiến vào công tác quản lý và sử dụng thời gian lao động
Trang 20BẢNG 2.1: BẢNG CHẤM CÔNG CUẢ TỔ VĂN PHÒNG Cty CPKTCB khoáng sản XK Thanh Hóa BẢNG CHẤM CÔNG
Tổ văn phòng Tháng 12 năm 2010
ST
Cấp bậc chức vụ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Số công
hưởng lương
Số công nghỉ ko lương
Số công hưởng BHXH
Người duyệt phụ trách bộ phận người chấm công
( ký, họ tên) ( ký, họ tên) ( ký, họ tên)
Trang 21Ký hiệu bảng chấm công:
- Ô: Ốm đau
- P: Nghĩ phép
- Chứng từ thanh toán lương, các khoản phụ cấp, trợ cấp cho người lao động
là Bảng thanh toán tiền lương: Được tính cho từng bộ phận, các phòng bantương ứng với bảng chấm công và căn cứ vào kết quả tính lương theo phươngpháp tính lương của doanh nghiệp cho từng người Trong đó phải ghi rõ từngkhoản lương như: Lương cơ bản, lương theo sản phẩm, phụ cấp, trợ cấp, cáckhoản khấu trừ và số tiền thực lĩnh Sau khi kế toán trưởng kiểm tra, ký xácnhận; giám đốc duyệt, Bảng thanh toán tiền lương và BHXH sẽ được làm căn
cứ để thanh toán lương và BHXH cho người lao động
Cụ thể, có bảng lương của công ty trong tháng 12/ 2010 như sau:
Trang 22BIỂU 2.2 BẢNG LƯƠNG THÁNG 12 NĂM 2010
Cty CPKTCB khoáng s n XK Thanh Hóa.ản XK Thanh Hóa
Mức lương đóng Bảo hiểm
Trích BHXH
Trích BHYT
phẩm
Thu nhập trước thuế
Thuế TNCN
Thu nhập sau thuế
1 Ban giám đốc 22.688.000 1.361.280 340.320 3.800.000 44.500.000 69.286.400 5.926.580 63.359.820
2 Ban quản lý dự án 13.776.000 826.560 206.640 2.850.000 23.000.000 38.592.800 3.785.024 34.807.776
3 Ban kiểm soát nội bộ 11.392.000 683.520 170.880 2.850.000 12.750.000 26.137.600 1.445.312 24.692.280
4 Ban tài chính kế toán 20.552.000 1.233.120 308.280 7.600.000 17.750.000 44.360.600 754.204 43.606.396
Trang 23*) Ngoài các chứng từ trên thì trả lương sản phẩm còn cần có các chứng từkhác
Công ty trả lương sản phẩm nhằm đảm bảo phản ánh chính xác số lượng
và chất lượng hoặc khối lượng công việc hoàn thành của công nhân sản xuấtlàm căn cứ tính trả lương, kiểm tra sự phù hợp của tiền lương phải trả với kếtquả lao động
Các chứng từ để hạch toán kết quả lao động trong doanh nghiệp là phiếugiao việc sản xuất và xác nhận khối lượng sản phẩm công việc hoàn thànhtrong ngày
Hàng tháng căn cứ vào phiếu trên, ghi rỏ nội dung công việc và xác nhậnsản lượng trong phiếu và ghi rỏ từng cá nhân sản xuất trong ngày đó Sau khi
đã nhận được cán bộ nghiệm thu và xác nhận, ghi kết quả đó vào phiếu sảnxuất
Để tính lương cho công nhân sản xuất, kế toán thanh toán lương phải tậphợp các chứng từ làm cơ sở cho việc xác định chính xác số tiền của từng côngnhân sản xuất
Sau đây là phiếu xác nhận sản phẩm hoàn thành của bộ phận phân xưởngsản xuất như sau:
(Trang bên)
BIỂU 2.3: PHIẾU XÁC NHẬN SẢN PHẨM HOÀN THÀNH
Trang 24Ngày 31 tháng 12 năm 2010 Địa chỉ: Tổ phân xưởng công ty
Số TT Ngày tháng Diễn giải Nhập trong kỳ Thành tiền Ghi chú
TỔ TRƯỞNG THỦ KHO KẾ TOÁN BAN GĐ
2.1.2 Phương pháp tính lương cho CBCNV của công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
Trước hết công ty cần xây dựng được quỹ lương cho toàn công ty
Quỹ tiền lương là số tiền được trích ra từ hoạt động kinh doanh củacông ty dùng vào mục đích chi trả tiền lương Quỹ tiền lương được tính toánmột cách cụ thể dựa theo quy định của pháp luật hiện hành Hiện theo thông
tư số 05/2001/TT-BLĐTBXH hướng dẫn xây dựng đơn giá tiền lương vàquản lý tiền lương, thu nhập trong doanh nghiệp Nhà Nước, doanh nghiệp có
Trang 25thể chọn lựa nhiệm vụ năm kế hoạch bằng các chỉ tiêu sau đây để xây dựngđơn giá tiền lương.
Tổng sản phẩm ( kể cả sản phẩm quy đổi ) bằng hiện vật
Tổng doanh thu ( hoặc tổng doanh số )
Tổng thu trừ tổng chi ( trong tổng chi không có lương )
Lợi nhuận
Đối với đơn vị mình, công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu
Thanh hoá đã chọn hình thức xây dựng đơn giá tiền lương theo tổng doanh thu, cụ thể như sau :
∑Quỹ lương = ∑Doanh thu x Đơn giá tiền lương [1]
Mỗi năm công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa xâydựng lại đơn giá tiền lương 1 lần Đơn giá tiền lương phụ thuộc rất lớn vàotổng doanh thu đạt được trong năm của công ty và tình hình tăng năng suấtlao động Theo quy định, thì mức tăng đơn giá tiền lương không được phépvượt quá mức tăng của năng suất lao động
Theo công thức [1], đơn giá tiền lương được xác định dựa trên công thức cụ thể sau:
DT
V12xxVHHxxTLL
Trang 26+ Vttlđ : tiền tính khi làm đêm
VD : Giải trình xây dựng đơn giá tiền lương theo doanh thu năm 2009 khu vực sản xuất kinh doanh.
A Tiền lương tối thiểu công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.
TLmindn = TLmin x ( 1 + Kđc ) Trong đó : TLmindn : tiền lương tối thiểu xn
áp dụng
TLmin : là mức lương tối thiểuchung do NN quy định
B Tính quỹ tiền lương năm 2010
Được tính cụ thể theo 3 khu vực như sau :
I/ Quỹ tiền lương khu vực có định mức :
* Căn cứ vào kế hoạch sản xuất kinh doanh, định mức lao động, xác địnhđược công nhân trực tiếp sản xuất là 20 người
* Hệ số lương cấp bậc bình quân ( HCB ) là 4,0 đối với công nhân sản xuấttrực tiếp
* Hệ số các khoản phụ cấp được tính trong đơn giá là : 0,14
* Tiền lương kế hoạch khu vực sản xuất( Vkh):
+ VKHsx = LĐđb x TLmindn x ( Hcb + Hpc ) x 12
= 20 x 730.000 x ( 4,0 + 0,14 ) x 12 = 725.328.000(đ)
II/ Khu vực chưa có định mức :
1/ Quỹ tiền lương của cán bộ quản lý
* Lao động định biên : 14 người
Trang 27VKH = LĐđb x TLmindn x ( Hcb + Hpc ) x 12
= 14 x 730.000 x (6,55 + 0,0876 ) x 12
= 814.035.264 (đ )
2/ Quỹ tiền lương công nhân phục vụ :
* Lao động định biên : 10 người
* Hệ số lương cơ bản bình quân ( Hcb ) : 3,576
* Số ngày được tính bổ sung là : 42 ngày / năm
Trong đó : Nghỉ ngày lễ tết : 08 ngày
Nghỉ phép năm : 16 ngàyNghỉ việc riêng : 02 ngàyHội họp + học tập : 03 ngàyTập quân sự : 03 ngàyLao động công ích : 10 ngày
Trang 28*) Do đăc thù vê hình thưc kinh doanh nên hiện nay công ty CPkhai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa áp dụng tính lươngnhư sau:
Hhsl : Hệ số cấp bậc của công nhân
TLmin : Tiền lương tối thiểu theo tháng quy định
n : số công thực tế thực hiện trong tháng
K : đươc quy định riêng nghành khai thác khoáng sản là 0,75 + lương phép cùng lễ cũng áp dụng công thức trên
+ Đối tượng đêm cũng tính như công thức trên nhưng nhân 0.3 phụ cấp+ Đối Giám đôc lương trách nhiệm là 0,6 được cộng thêm 0.3 vá cộng thêm10% mức lương hiện hưởng
+ Phó giám đốc phó bí thư ,chủ tịch công đoàn 0,5 cộng 0,3 ban chấp hànhđảng bộ
Cụ thể:
a Tính lương thời gian tháng12/2010 của nhân viên phòng kế toán
Kế toán trưởng Lê thị Thơ
Với hệ số bậc lương là5,0 , có phụ cấp điện thoại, xăng xe, ăn trưa là
1.050.000 đ, trong tháng 12được chấm 15 ngày công Nghỉ phép 1
=48100(đ),lễ 4 làm đêm không có ngày nào với k=0,75(đươc biết lương lễ vàphép đươc tính 48100 đ/ ngày
Trang 29Lương Tổng giám đốc: Cao Trọng Bảo
Với hệ số bậc lương là 7,52 có phụ cấp điện thoại, xăng xe, ăn trưa là1.050.000 đ trong tháng12 chấm được 19 ngày công, nghỉ phép không , lễ4ngày làm đêm 5 ngày ,với hệ số k=0.75
Trang 30( trích tư bảng tính luơng tháng 12 năm 2010)
c.Tính lương sản phẩm tháng 12 năm 2010 của công nhân Nguyễn văn Hùng thuộc phân xưởng chế biến quặng Crôm.
Với hệ số bậc lương là 3,7 có phụ cấp ăn trưa là 450.000 đ trongtháng12 chấm được 20 ngày công, nghỉ phép không , với hệ số k=0.75 Trongtháng 12/2010 sản phẩm hoàn thành nhập kho là 37.000.000 đ với hệ sốlương sản phẩm được hưởng là 0,01
- Thanh toán lương tháng này vào ngày 05 đến ngày 10 tháng sau
- Trong tháng tuỳ theo tình hình của CNV có thể được tạm ứng lương theoyêu cầu Lương tạm ứng được quy định bằng 1/3 lương cấp bậc và căn cứ vàobản thân người lao động và số công của công nhân đạt được khi yêu cầu tạm
Trang 31ứng Căn cứ vào số tiền tạm ứng kế toán lập phiến chi để thanh toán tạm ứngcho CNV.
Cụ thể, ngày 25/12/2010 có giấy đề nghị tạm ứng lương của chị Lê Thị
Lừng thuộc tổ văn phòng công ty như sau:
Biểu số 2.4
Công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá
GIẤY ĐỀ NGHỊ TẠM ỨNG
Ngày 25 tháng 12 năm 2010Kính gửi: Giám đốc công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩuThanh hoá
Tên tôi là: Lê Thị Lừng
Địa chỉ: Tổ văn phòng
Đề nghị cho tội tạm ứng số tiền là: 500.000 đồng
Viết bằng chữ: Năm trăm ngàn đồng chẳn
Lý do tạm ứng: Con ốm
Thời gian thanh toán : Ngày 06/01/2011
Giám đốc C.ty Kế toán Người đề nghị tạm ứng( ký tên, đóng dấu) ( ký tên) ( ký tên)
Căn cứ vào giấy tạm ứng, kế toán lập phiếu chi để thanh toán tạm ứng chochị Lê Thị Lừng
Biều 2.5
Công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hoá
PHIẾU CHI
Quyển số: 08Số: 15
Ngày 25 tháng 12 năm 2010
Họ và tên người nhận: Lê Thị Lừng
Trang 32Các khoản trừ vào thu nhập của người lao động
Kết chuyển tiền lương công nhân, viên chức chưa lĩnh
Bên Có:
Trang 33Các khoản tiền lương, tiền thưởng và các khoản khác thực tế phải trả
cho người lao động
Số dư bên Có: Các khoản tiền lương, tiền thưởng còn phải trả cho người
*) Ngoài ra kế toán tiền lương còn sử dụng một số tài khoản khác có liên quantrong quá trình hạch toán tiền lương trong công ty như:
+ Tài khoản 622 – Chi phí nhân công trực tiếp
+ Tài khoản cấp hai TK 6271 – Chi phí nhân viên phân xưởng
+ Tài khoản cấp hai TK 6411 – Chi phí nhân viên bán hàng
+ Tài khoản cấp hai TK 6421 – Chi phí nhân viên quản lý
+ Tài khoản 111 – Tiền mặt
+ Tài khoản 112 – Tiền gửi ngân hàng
2.1.4 Quy trình kế toán tiền lương tại công ty CP khai thác chế biến khoáng sản xuất khẩu Thanh hóa.