Giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước về xuất khẩu lao động ở huyện Kinh Môn-Hải Dương

Xuất khẩu lao động là một hoạt động trao đổi hàng hóa sức lao động giữa các quốc gia, các nền kinh tế dựa trên cơ sở lợi thế về nguồn và cơ cấu lao động . Với nước ta, một quốc gia có dân số đông và nguồn lao động dồi dào thì xuất khẩu lao động thực sự là một lĩnh vực có nhiều lợi thế . Hơn thế nữa , nó còn là một yêu cầu bức bách khi mà tình trạng thiếu việc làm ở nước ta hiện nay vẫn đang là vấn đề làm đau đầu các nhà hoạch định chính sách . Xuất khẩu lao động thực sự đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và giải quyết các nhu cầu xã hội ở nước ta. Tình hình xuất khẩu lao động của Việt Nam thời gian qua có thể chia làm hai thời kỳ : Thời kỳ hợp tác lao động quốc tế(1980-1990) và thời kì xuất khẩu lao động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước( 1991- nay). Điểm nổi bật của hoạt động xuất khẩu lao động Việt Nam trong thời lì hợp tác quốc tế là hình thức cung ứng lao động chủ yếu thông qua Hiệp định hợp tác lao động kí kết Chính phủ ta với Chính phủ bạn, thị trường tiếp nhận phần lớn là các nước XHCN. Bước sang thời kì xuất khẩu lao động theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, chúng ta đã mất đi hầu hết thị trường tiếp nhận lao động truyền thống trước đây. Tuy nhiên với sự nỗ lực của Đảng , Nhà nước ta và trước hết là những cố gắng tự thân không ngừng của các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, hoạt động xuất khẩu lao động của ta đã được khôi phục trở lại và không ngừng phát triển qua những năm qua . Hiện nay , thị trường xuất khẩu lao động của ta đã mở rộng đến trên 40 nước và vùng lãnh thổ . Đông và Đông Nam Á là khu vực thị trường xuất khẩu lao động chủ yếu cú nước ta hiện nay. Khu vực này hàng năm tiếp nhận khoảng tren 40.000 lao động Việt Nam chiếm gần 80% số lao động đi làm việc tại nước ngoài của ta. Với nội dung của bài luận văn này em xin chọn đề tài Giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước về xuất khẩu lao động ở huyện Kinh Môn-Hải Dương. Nhằm làm rõ và đưa ra các giải pháp tiếp tục đổi mới quản lý nhà nước về xuất khẩu lao động ở huyện Kinh môn Tỉnh Hải Dương

Tình hình xuất khẩu lao động của Việt Nam thời gian qua có thể chia làmhai thời kỳ : Thời kỳ hợp tác lao động quốc tế(1980-1990) và thời kì xuất khẩulao động theo cơ chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc( 1991- nay) Điểmnổi bật của hoạt động xuất khẩu lao động Việt Nam trong thời lì hợp tác quốc

tế là hình thức cung ứng lao động chủ yếu thông qua Hiệp định hợp tác lao

động kí kết Chính phủ ta với Chính phủ bạn, thị trờng tiếp nhận phần lớn làcác nớc XHCN Bớc sang thời kì xuất khẩu lao động theo cơ chế thị trờng có

sự điều tiết của Nhà nớc, chúng ta đã mất đi hầu hết thị trờng tiếp nhận lao

động truyền thống trớc đây Tuy nhiên với sự nỗ lực của Đảng , Nhà nớc ta vàtrớc hết là những cố gắng tự thân không ngừng của các doanh nghiệp xuấtkhẩu lao động, hoạt động xuất khẩu lao động của ta đã đợc khôi phục trở lại

và không ngừng phát triển qua những năm qua Hiện nay , thị trờng xuất khẩulao động của ta đã mở rộng đến trên 40 nớc và vùng lãnh thổ Đông và ĐôngNam á là khu vực thị trờng xuất khẩu lao động chủ yếu cú nớc ta hiện nay.Khu vực này hàng năm tiếp nhận khoảng tren 40.000 lao động Việt Namchiếm gần 80% số lao động đi làm việc tại nớc ngoài của ta

Với nội dung của bài luận văn này em xin chọn đề tài Giải pháp tăng ờng quản lý Nhà nớc về xuất khẩu lao động ở huyện Kinh Môn-Hải Dơng.

c-Nhằm làm rõ và đa ra các giải pháp tiếp tục đổi mới quản lý nhà nớc về xuấtkhẩu lao động ở huyện Kinh môn Tỉnh Hải Dơng

Ngoài phần mở đầu, kết luận danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

bố cục luận văn của em gồm 3 chơng :

Chơng I: Quản lý Nhà nớc về xuất khẩu lao động

Chơng II: Thực trạng quản lý xuất khẩu lao động ở

huyện Kinh Môn - Hải Dơng

Chơng III: Các giải pháp tăng cờng quản lí nhà nớc về

XKLĐ ở huyện Kinh Môn- hảI dơng

Chơng I: Quản lý Nhà nớc về xuất khẩu lao động

1.1 Xuất khẩu lao động và vai trò của xuất khẩu lao động

1.1.1 Khái niệm, bản chất, đặc điểm của hoạt động xuất khẩu lao động

Xuất khẩu lao động là hoạt động kinh tế của một quốc gia, thực hiện việccung ứng lao động cho một quốc gia khác trên cơ sở những hiệp định hợp

đồng giữa các Nhà nớc, tổ chức kinh tế, pháp nhân cá nhân của quốc gia xuấtkhẩu với các quốc gia nhập khẩu lao động

Qua định nghĩa trên chúng ta có thể thấy:

Xuất khẩu lao động là một hoạt động mang tính kinh tế nhằm mang lạilợi ích kinh tế Lợi ích kinh tế của xuất khẩu lao động đợc xét trên cả ba mặtcá nhân, các tổ chức kinh tế và Nhà nớc

Đối với cá nhân và tổ chức kinh tế, lợi ích biểu hiện về mặt thu nhậpcủa cá nhân, của tổ chức kinh tế khi tham gia xuất khẩu lao động Còn đối vớiNhà nớc, lợi ích không hẳn chỉ là các chỉ tiêu kinh tế nh số lợng ngoại tệ thu

về cho đất nớc, cho ngân sách mà còn phải kể đến các chỉ tiêu nh giải quyếtviệc làm, bảo đảm an toàn xã hội, phát triển quan hệ quốc tế

Hoạt động xuất khẩu lao động luôn gắn với thị trờng nớc ngoài, theoquy luật cung cầu, không những liên quan đến quan hệ kinh tế đối ngoại màcòn liên quan đến nhiều vấn đề trong quan hệ quốc tế nói chung nh t pháp vàcông pháp quốc tế quan hệ xã hội, chủng tộc.

Xuất khẩu lao động vừa là xuất khẩu một loại hàng hoá vừa kèm theo

đó là di chuyển yếu tố sản xuất liên quan đến con ngời, tức là kèm theo việc dichuyển các yếu tố văn hoá, truyền thống xã hội nên tính phức tạp rất lớn Trong nền kinh tế thị trờng đang quốc tế hoá hiện nay, xuất khẩu lao

động là một hoạt động kinh tế đối ngoại, tuy nhiên bản chất của xuất khẩu lao

động là sự di c quốc tế nơi thừa lao động có thu nhập thấp sang nơi thiếu hụtlao động và thu nhập cao

Xuất khẩu lao động là một hoạt động kinh tế: ở nhiều nớc trên thế giớixuất khẩu lao động lao động là một giải pháp quan trọng trong việc thu hút lựclợng lao động, đặc biệt là đối với những nớc có nguồn nhân lực dồi dào nhViệt Nam Đồng thời hoạt động xuất khẩu lao động cũng đem lại một lợngngoại tệ lớn cho ngân sách nhà nớc và đem lại thu nhập cao cho bản thânnhững ngời đi lao động xuất khẩu và cho gia đình họ Những lợi ích này buộccác nớc xuất khẩu phải chiếm lĩnh ở mức cao nhất thị trờng lao động ở nứơcngoài, mà chiếm lĩnh đợc hay không phải dựa trên quan hệ cung cầu sức lao

động, nó chịu sự điều tiết, tác động của các qui luật kinh tế thị trờng bên cungphải tính toán mọi hoạt động của mình làm sao để bù đắp đợc chi phí và cóphần lãi, vì vậy cần phải có cơ chế thích hợp để tăng khả năng tối đa cung ứnglao động Bên cầu cũng phải tính toán kỹ lỡng hiệu quả của việc xuất khẩu lao

đổi, giảm tệ nạn xã hội

Xuất khẩu lao động là sự kết hợp hài hoà giữa sự quản lý vĩ mô của nhànớc và sự chủ động, tự chịu trách nhiệm của tổ chức xuất khẩu lao động

Xuất khẩu lao động đợc thực hiện trên cơ sở hiệp định, thoả thuận củacác Chính phủ và trên cơ sở hợp đồng cung ứng lao động (Ngày nay, trong cơ

chế thị trờng và hội nhập quốc tế hầu nh toàn bộ hoạt động xuất khẩu lao động

đều do các tổ chức xuất khẩu lao động thực hiện trên cơ sở hợp đồng đã ký

Đồng thời họ cũng chịu hoàn toàn trách nhiệm về toàn bộ khâu tổ chức đa đi

và quản lý lao động, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả kinh tế trong hoạt độngxuất khẩu lao động của mình Và nh vậy, các hiệp định, thoả thuận song ph-

ơng chỉ có tính chất nguyên tắc, thể hịên vai trò và trách nhiệm của nhà nớc ởtầm vĩ mô.)

Vì vậy để hoạt động xuất khẩu lao động có hiệu quả thì phải thực hiện quản

lý tốt từ khâu khai thác thị trờng, ký kết hợp đồng với đối tác, tuyển chọn đếnkhâu đào tạo, giáo dục định hớng và đa ngời lao động đi làm việc ở nớc ngoài

đồng thời quản lý ngời lao động trong quá trình lao động dến khi hết hạn hợp

đồng về nớc thực hiện thanh lý hợp đồng và các vấn đề có liên quan

1.1.2 Vai trò của xuất khẩu lao động

1.1.2.1 Việc làm

Việc làm theo quy định của Bộ Luật Lao Động là những hoạt động cóích không bị pháp luật ngăn cấm và đem lại thu nhập cho ngời lao động Việclàm là nhu cầu, quyền lợi nhng đồng thời cũng là nghĩa vụ và trách nhiệm đốivới mọi ngời Theo Đại hội Đảng lần thứ 7: “Mọi công việc mang lại thu nhậpcho ngời lao động, có ích đều đợc tôn trọng”

1.1.2.2 Tạo việc làm

Tạo việc làm là việc kiến thiết cho ngời lao động có đợc một công việc

cụ thể, mang lại thu nhập cho họ và không bị pháp luật cấm Ngời tạo ra côngviệc cho ngời lao độngcó thể là Chính phủ, thông qua các chính sách, có thể làmột tổ chức hoạt động kinh tế (các công ty, các doanh nghiệp, các tổ chứchoạt động sản xuất kinh doanh) và cả những cá nhân, thông qua các hoạt độngthuê mớn nhân công

Đặc điểm của tạo vịêc làm thông qua xuất khẩu lao động:

+ Việc tạo ra t liệu sản xuất là do đối tác nớc ngoài

+ Việt Nam cung cấp lao động theo yêu cầu của đối tác

+ Cầu nối để cho t liệu sản xuất kết hợp với sức lao động là các doanhnghiệp xuất khẩu lao động và hoạt động ngoại giao của nớc ta với các nớc trênthế giới

Quan hệ nớc ta với nhiều nớc sẽ tạo ra điều kịên thuận lợi cho hoạt

động xuất khẩu lao động, đặc biệt với các nớc điều kiện tự nhiên phong tục

t-ơng tự

1.1.2.3 Giải quyết việc làm

Là nâng cao chất lợng việc làm tạo ra việc làm để thu hút ngời lao độngvào guồng máy sản xuất của nền kinh tế Giải quyết việc làm không chỉ nhằmtạo thêm việc làm mà còn phải nâng cao chất lợng việc làm

Cùng với giải quyết việc làm trong nớc là chính thì xuất khẩu lao động

là một chiến lợc quan trọng, lâu dài, góp phần xây dựng đội ngũ lao động chocông cuộc xây dựng đấ nớc trong thời kỳ CNH-HĐH đất nớc, là một bộ phậncủa hợp tác quốc tế, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị, hợp tác lâu dài vớicác nớc

1.2 Quản lý nhà nước về xuất khẩu lao động

Trong thời kỳ tới, để tăng cờng và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nớc

đối với xuất khẩu lao động cần phải quán triệt quan điểm cơ bản sau:

Một là, Nguyên tắc thị trờng trong xuất khẩu lao động là việc chấpnhận sự cạnh tranh quốc tế về thị trờng lao động ngoài nớc Đó là chuẩn bịnhững loại lao động mà thị trờng cần, cung cấp các loại lao động với chất lợngmang tính cạnh tranh Trong khi xu thế toàn cầu hoá về kinh tế ngày cànggay gắt thì trên thị trờng xuất khẩu lao động quốc tế sự cạnh tranh cũng khôngkém phần khốc liệt, đòi hỏi việc hoạch định các chính sách và thực hiệnnhiệm vụ xuất khẩu lao động phải lấy nguyên tắc thị trờng làm nguyên tắc chủyếu cho các hoạt động của mình

Hai là, bảo đảm định hớng xã hội chủ nghĩa

Nghị quyết của Đại Hội lần thứ IX của Đảng đã xác định nền kinh tế

n-ớc ta là nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa Do đó, xuất khẩu lao

động là một lĩnh vực hoạt động kinh tế cần đảm bảo nguyên tắc đó trong hoạt

động của mình

Đảm bảo định hớng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trờng cónghĩa là tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế Nhà nớc để kinh tế Nhà nớc giữavai trò chủ đạo trong nền kinh tế

Đảm bảo định hớng xã hội chủ nghĩa trong xuất khẩu lao động thể hiện

ở chỗ các chính đối với ngời lao động đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng

của họ và nhằm các mục đích chung khác của xã hội, bảo đảm sự công bằng,dân chủ trong xuất khẩu lao động, không để những tác động xấu của thị trờng

ảnh hởng đến ngời lao động, nhất là đối với ngời nghèo

Ba là, mở rộng thị trờng xuất khẩu lao động theo phơng châm đa phơnghoá, đa dạng hoá

Cũng nh xuất khẩu các loại hàng hoá khác, xuất khẩu lao động đòi hỏiphải có thị trờng, trong điều kiện toàn cầu hoá hiện nay, cuộc cạnh tranh gaygắt về tranh giành thị trờng xuất khẩu lao động càng khốc liệt mà phần thắngthuộc về những quốc gia có chiến lợc đúng đắn Nh phần thực trạng trên đây

đã trình bày, hiện nay chúng ta mới đa lao động xuất khẩu đến 2 nớc là ĐàiLoan và Malaysia Do vậy, để phát triển xuất khẩu lao động chúng ta phải đa

ra các biện pháp để chiếm lĩnh thị trờng, mở rộng thị trờng và giữ thị trờng

Chiếm lĩnh thị trờng là việc nớc ta tham gia vào một thị trờng nào đó ví

dụ một số thị trờng nh Malaysia, Đài Loan là những thị trờng chúng ta mớitham gia Để có thể đa lao động vào các thị trờng trên, chúng ta đã kiên trìcông tác chuẩn bị một số năm trớc đó, đã có hàng chục thậm chí hàng trămcuộc gặp của các công ty xuất khẩu lao động các nhân viên chính phủ và cơquan chính phủ để cuối cùng có đợc thoả thuận nhận lao động của các nớc

đó

Đối với thị trờng lao động ta đang làm việc việc giữ đợc thị trờng là một vấn

đề quan trọng Trong khi vẫn phải tăng nhu cầu nhập khẩu lao động

Bốn là, chuẩn bị tốt nguồn lao động xuất khẩu

Nguồn lao động chuẩn bị xuất khẩu là một vấn đề rất quan trọng đểthực hiện chiến lợc xuất khẩu lao động

Cũng nh xuất khẩu hàng hoá, chúng ta sẽ không thể có sản phẩm xuấtkhẩu để xuất đi hoặc có xuất đi cũng bị trả lại nếu chất lợng sản phẩm không

đạt yêu cầu quy định của nớc nhập khẩu Để có nguồn lao động xuất khẩu đạttiêu chuẩn, chúng ta phải có chiến lợc phát triển nguồn

Nguồn lao động cho xuất khẩu bao gồm số lợng, chất lợng và chủngloại lao động Trong những năm qua, Huyện Kinh Môn đã chú ý đến nhiềunguồn lao động dới góc độ số lợng, còn chất lợng và chủng loại cha đợc đềcập đúng mức Do vậy, để chuẩn bị tốt nguồn lao động về chất lợng và chủngloại cần phải chú ý dến công tác đào tạo phổ thông cho đến dạy nghề, đại học,

cao đẳng và trung học, định hớng công tác đào tạo, trong đó chú trọng đào tạothợ trong đó thợ có tay nghề giỏi là yếu tố then chốt.

Chơng II Thực trạng quản lý xuất khẩu lao động ở

huyện kinh môn – HảI dơng

2.1 đặc điểm về kinh tế, xã hội của huyện kinh môn - HảI dơng

2.1.1 Kinh tế

Huyện Kinh Mụn là một huyện miền nỳi kinh tế chậm phỏt triển , 80%dõn số hoạt động trong lĩnh vực nụng nghiệp Cuộc sống cũn nhiều khúkhăn Những năm gần đõy do nền kinh tế nước ta mở cửa nờn huyện KinhMụn cũng thu hỳt được rất nhiều nhà đầu tư trong cỏc lĩnh vực như : Sảnxuất xi măng , sản xuất thộp , khai khoỏng … Giải quyết được một phần vấn

đề về việc làm cho người dõn trong huyện

Tuy nhiờn số lao động dụi dư trong huyện cũn rất nhiều vỡ vậy cỏc cấplónh đạo trong huyện luụn chỳ trọng đến cụng tỏc xuất khẩu lao động , coiđõy là bước đi đỳng đắn nhằm giải quyết vấn đề việc làm cho nhõn dõn

2.1.2 Văn hoá xã hội

Công tác văn hoá tập trung vào công tác tuyên truyền vận động nhândân thực hiện theo luật pháp Nhà nớc, thực hiện nếp sống văn hoá, xây dựnggia đình văn hoá đặc biệt trong công tác tuyên truyền vận động, việc vận

động ngời lao động tham gia tích cực vào quá trình xuất khẩu lao động

Chính vì vậy công tác tuyên truyền ảnh hởng rất lớn đến quá trình xuấtkhẩu lao động, nó thể hiện nh là một yếu tố rất cần thiết không thể thiếu đợctrong bất kỳ mọi công tác nói chung và trong công tác xuất khẩu lao động nóiriêng

Giáo dục :

Quy mô giáo dục phát triển toàn diện Hàng năm thu hút đợc 99.6% sốtrể đủ 6 tuổi vào lớp 1; 99,6% số học sinh tốt nghiệp vào lớp 6 và 63% số họcsinh tốt nghiệp vào trung học phổ thông Bên cạnh việc mở rộng quy mô, chấtlợng giáo dục cũng đợc tăng lên Hằng năm tỷ lệ học sinh học lực khá, giỏitoàn huyện là 62%, tăng bình quân 4,1% năm đội ngũ giáo viên đạt trình độtiêu chuẩn đạt tỷ lệ cao

Đây là một yếu tố phản ánh đến nhận thức của nhân dân lao động, đặc biệt nó

ảnh hởng đến quá trình nhận thức của ngời lao động tham gia đi xuất khẩu

2.2 thực trạng xuất khẩu lao động ở huyện kinh môn – hảI dơng

Thời kỳ 1980-1990:

Thời kỳ này, các cơ chế, chính sách thực hiện theo quyết định số46/CP ngày 11 tháng 2 năm 1980 của Hội đồng chính phủ về việc đa côngnhân và cán bộ đi bồi dỡng nâng cao trình độ và làm việc có thời hạn tại cácnớc xã hội chủ nghĩa

Tiếp đó, ngày 29 tháng 11 năm 1980 của Hội đồng chính phủ banhành Nghị quyết số 362/CP về hợp tác sử dụng lao động với các nớc xã hộichủ nghĩa

Đây là văn bản bổ sung những thiếu sót của quyết định 46/CP nh quy

định nguyên tắc hợp tác với nớc ngoài trên cơ sở các bên cùng có lợi; quy định

đối tợng, tiêu chuẩn tuyển chọn ngời đi lao động; quy định một số chínhsách , chế độ đối với lao động nh quy định về lơng, phụ cấp, quy định về tráchnhiệm trích nộp, quy định về thời gian công tác, lao động, học tập để tính chế

độ bảo hiểm xã hội; quy định về việc gửi tiền, hàng hoá về nớc

Nghị quyết 362 cũng quy định việc tổ chức thực hiện của các Bộ,Ngành có liên quan trong nớc, trong đó: Bộ Lao động có trách nhiệm trongviệc đàm phán, ký kết thoả thuận với phía nớc ngoài; tổ chức thực hiện việctuyển chọn, kiểm tra, quản lý ngời lao động ở nớc ngoài và tiếp nhận ngời lao

động về nớc; uỷ ban kế hoạch Nhà nớc (nay là Bộ Kế hoạch và đầu t) phối hợpvới các Bộ, Ngành liên quan xây dựng kế hoạch đa lao động đi làm việc ở nớcngoài, phân bổ chỉ tiêu lao động cho các Bộ, ngành, địa phơng; quy định việctham gia của một số đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác hợp tác lao

Chính vì vậy ở thời kỳ này huyện Kinh Môn tập trung cho lao động đixuất khẩu ở các nớc CHXHCN nh Liên xô, Cộng hoà liên bang Đức, Tiệp

Thực hiện đợc chủ trơng trên của Đảng và Nhà nớc, huyện Kinh Môn

đã cho lao động đi xuất khẩu đợc 786 ngời, trong đó có 353 lao động nữchiếm tỷ lệ 44% Trung Bình mỗi năm huyện cho lao động đi xuất khẩu đợc78,6 ngời

Thời kỳ từ 1991 đến nay

Trớc tình hình thị trờng các nớc Đông âu, Liên xô và Trung Đông bịthu hẹp, lao động phải trở về nớc nhiều; trớc tình hình chuyển đổi của cơ chếquản lý mới trong nớc và cơ chế mới trong quan hệ kinh tế đối ngoại, ngày 9tháng 11 năm 1991 Hội đồng Bộ trởng ban hành Nghị định 370/HĐBT quy

định quy chế về đa ngời lao động Việt Nam đi làm việc có thời hạn ở nớcngoài

Đây là văn bản có tính chất "đột phá" về cơ chế trong việc xuất khẩulao động ở nớc ta, chuyển đổi một cách căn bản cơ chế từ tập trung, quan liêu,bao cấp sang thực hiện hạch toán kinh doanh trong xuất khẩu lao động Theocơ chế này, Bộ Lao động - Thơng binh và xã hội thực hiện thống nhất quản lýNhà nớc về đa ngời lao động đi làm việc ở nớc ngoài Bộ Lao động có tráchnhiệm trong 6 nội dung sau:

* Ký kết các Hiệp định chính phủ về đa ngời lao động Việt Nam đilàm việc ở nớc ngoài theo uỷ quyền của Chủ tịch Hội đồng Bộ trởng

* Trình Hội đồng Bộ trởng ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyềncác chủ trơng, chính sách có liên quan đến việc đa ngời lao động đi làm việc ởnớc ngoài, chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện

* Tìm hiểu thị trờng lao động, hớng dẫn các bộ, ngành, các địa phơng

tổ chức đa ngời lao động ra nớc ngoài làm việc; tổ chức việc hợp tác giữa các

bộ, ngành, các địa phơng thực hiện nếu nhu cầu thuê lao động của nớc ngoài

có quy mô lớn hoặc do yêu cầu kỹ thuật cần thiết

* Xét và cấp giấy phép cho các tổ chức kinh tế thuộc các bộ, ngành và

địa phơng có đủ điều kiện

* Thống nhất với Bộ t pháp để hớng dẫn mẫu và các nguyên tắc về hợp

đồng đa ngời lao động đi làm việc ở nớc ngoài

* Theo dõi tình hình ngời lao động Việt Nam làm việc ở nớc ngoài,

định kỳ báo cáo với chủ tịch Hội đồng Bộ trởng và cùng Bộ ngoại giao, các

bộ, ngành có liên quan giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh

Nghị định cũng quy định trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phơngtrong việc tìm hiểu thị trờng, định hớng hoạt động đa ngời lao động đi làmviệc ở nớc ngoài; ký kết các thoả thuận về nguyên tắc giữa các bộ, ngành, địaphơng; quyết định thành lập các tổ chức kinh tế làm nhiệm vụ đa ngời lao

động đi làm việc ở nớc ngoài, việc cấp giấy phép cho các tổ chức đó

Hớng dẫn nghị định 370/HĐBT có các văn bản đáng chú ý của các bộ,ngành sau:

+ Thông t số 08/LĐTBXH-TT ngày 11 tháng 7 năm 1992 của Bộ Lao

động - thơng binh và xã hội hớng dẫn thi hành quy chế về đa ngời lao động đilàm việc ở nớc ngoài, trong đó quy định cụ thể về đối tợng, phạm vi, thủ tụccấp phép; việc tuyển chọn lao động; việc quản lý lao động

+ Thông t số 11/LĐTBXH -TT ngày 3 tháng 8 năm 1992 hớng dẫn việccấp giấy phép cho các tổ chức kinh tế đa ngời lao động Việt Nam đi làm việc

ở nớc ngaòi, trong đó quy định về các đối tợng đợc cấp giấy phép; các loạigiấy phép,thủ tục xin giấy phép và việc tổ chức thực hiện

+Thông t liên tịch của Bộ tài chính – Bộ lao động và thơng binh xã hội

số 107/2003TTLT-BTC-BLĐTBXH ngày 07/11/2003 hớng dẫn thực hiện chế

độ tài chính đối với ngời lao động và doanh nghiệp đa ngời lao động Việt Nam

đi làm việc có thời hạn ở nớc ngoài theo qui định tại nghị định số81/2003/NĐ-CP ngày 17/7/2003 của chính phủ qui định chi tiết và hớng dẫnthi hành bộ luật lao động về ngời Việt Nam làm việc ở nớc ngoài

2.2.1 Số lợng lao động xuất khẩu ở huyện Kinh Môn – Hải Dơng

Qua quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, và nắm bắt chủ trơng của

Đảng và Nhà nớc cho nên thời kỳ này huyện Kinh Môn đã cho lao động đixuất khẩu đợc 2547 ngời Trong đó nữ có 1093 ngời, chiếm tỷ lệ 42,91%

Bảng 1: Số lao động xuất khẩu qua các giai đoạn

Đơn vị : Ngời

Tổng

Tỷ lệ(%)

Tỷ lệ (%)

1991- 2010 2547 1454 1093 100 57,09 42,91

Nguồn:Phòng TCLĐXH huyện Kinh Môn

2.2.2 Cơ cấu lao động xuất khẩu

- Theo thị trờng : Hiện nay, xuất khẩu lao động của huyện Kinh Môn có 2thị trờng chủ yếu sau đây:

Bảng 2: Số lợng lao động xuất khẩu tại các nớc

Đơn vị : Ngời

Tổngsố

khoảng 1,6 triệu kiều dân nớc ngoài, chiếm 7,6% số dân và 11,4% lực lợnglao động và 11,6% số ngời có việc làm.

Trớc đây, Malaysia có quy định (trong Luật) không nhập lao động từcác nớc đợc gọi là "Cộng sản" Tuy nhiên do chính sách mở cửa và đổi mớicủa Việt Nam , Malaysia đã mở cửa đối với lao động Việt Nam Trong thờigian qua huyện Kinh Môn đã xuất khẩu sang Malaysia đợc 181 ngời năm

2009, trong đó có 8 lao động nữ, chiếm tỷ lệ 5% Năm 2010 có 219 ngời,trong đó có 12 lao động nữ, chiếm tỷ lệ 6%

- Theo ngành nghề : Trong những năm vừa qua huyện Kinh Môn có độingũ lao động, với trình độ chuyên môn cao Trong đó lao động công nghiệpchiếm tỷ lệ 50,42%, lao động giúp việc gia đình chiếm tỷ lệ 20.05%, khán hộcông chiếm 8.64%, lao động phổ thông chiếm 14,48%, ngoài ra lao động khácchiếm 1,78% trong tổng số lao động năm 2009 Có thể nói rằng lao động ởhuyện Kinh Môn trong những năm vừa qua đã có bớc phát triển vợt bậc.Thông qua bảng số liệu sau

Bảng 3: Cơ cấu lao động xuất khẩu theo ngành nghề ở các nớc

Nguồn: Phòng TCLĐXH huyện Kinh Môn

Nhìn vào bảng số liệu trên cho ta thấy cơ cấu lao động theo ngành nghềcũng khác nhau một cách rõ rệt Các lao động công nghiệp nặng nh Xây dựng,Cơ khí, May công nghiệp, Mộc, Điện tử chiếm tỷ trọng xuất khẩu nhỏ trongtổng số lao động tham gia đi xuất khẩu, còn các lao động nhẹ nh lao động phổthông, Giúp việc gia đình, Khán hộ công thì lại chiếm tỷ trọng lớn trong xuấtkhẩu lao động Năm 2009 lao động ở các ngành nh Xây dựng, Cơ khí, May

công nghiệp, Mộc, Điện tử lần lợt chiếm tỷ lệ là 8,07%, 5,01%, 1,95%,4,18%, 1,39% trong tổng số lao động đi xuất khẩu năm 2009 Mặt khác, Lao

động phổ thông, Giúp việc gia đình, Khán hộ công lần lợt chiếm tỷ lệ là44,29%, 20,06%, 8,64% trong tổng số lao động năm 2009 Điều này cho tathấy rằng trình độ chuyện môn của lao động đi xuất khẩu của huyện KinhMôn vẫn còn thấp Chính vì vậy vấn đề đặt ra ở đây là làm sao nâng tỷ lệ lao

động đi xuất khẩu ở các ngành công nghiệp nặng lên, và giảm tỷ lệ lao động

đi xuất khẩu ở các ngành lao động giản đơn xuống

Do xác định yêu cầu đặt ra nên trong năm 2010 lao động Xây dựng tăng từ 29lao động năm 2009 lên 40 lao động năm 2010 tăng đợc 37,93%, Cơ khí tăng

đợc 16,67% năm 2010 so với năm 2009 Lao động ở các ngành khác cũngtăng lên nh lao động Giúp việc gia đình tăng từ 72 lao động năm 2009 lên 217năm 2010 tăng đợc 201,39% Có thể nói rằng đây là một thành quả đángkhích lệ của BCĐ huyện Kinh Môn Nó nói nên một điều không thể bác bỏ đó

là trình độ quản lý cũng nh trình độ chuyên môn của các thành viên trongBCĐ đáp ứng đợc yêu cầu đề ra và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đợc giao

2.3 vấn đề quản lý nhà nớc về xuất khẩu lao động

2.3.1 bộ máy quản lý nhà nớc về xuất khẩu lao động ở huyện Kinh Môn – Hải Dơng

Thực hiện chủ trơng của Đảng và Nhà nớc, của Sở lao động tỉnh Hải

D-ơng về việc thành lập BCĐ xuất khẩu lao động, nên Huyện Kinh Môn đãthành lập một bộ máy đảm nhận việc xuất khẩu lao động Đồng thời chỉ đạocác xã, thị trấn thành lập BCĐ về xuất khẩu lao động, tạo tành một khối liênkết chặt chẽ

Với lực lợng lao động trong huyện là 91.514 lao động năm 2009 chiếm

tỷ lệ 55,61% trong tổng số dân trong huyện là 164.569 ngời Thêm vào đó,trong những năm vừa qua cũng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nớc nóichung và của Huyện kinh Môn nói riêng Lực lợng lao động của huyện cũngcũng có bớc chuyển đổi rõ nét Lao động công nghiệp chiếm 50,42%, lao

động phổ thông chiếm 14,48%, còn lao động khác chiếm tỷ lệ 35,1% Chínhvì vậy, dựa vào tiềm năng về lao động cho nên Sở lao động TBXH tỉnh đãphân công cho các công ty xuất khẩu lao động về các huyện để tuyển chọn, từ

đó giúp các công ty xuất khẩu lao động tuyển đợc lao động có trình độ chuyênmôn cao, đáp ứng yêu cầu của bên nhận lao động xuất khẩu

Để thực hiện đợc các chức năng nhiệm vụ đó BCĐ đã phân công rõràng các vị trí trong BCĐ gồm : Trởng ban, Phó ban, Phó ban thờng trực, Các

uỷ viên

Bảng 4 : Sơ đồ bộ máy quản lý nhà nớc về xuất khẩu lao động ở

huyện Kinh Môn – Hải D ơng

Trởng Ban: Phụ trách tất cả các mặt của vấn đề về xuất khẩu

Đây là một vị trí quan trọng, nó có tính quyết định đến sự thành bại củaxuất khẩu lao động Vị trí này đòi hỏi ngời lãnh đạo phải có kinh nghiệmtrong vấn đề quản lý, hay nói cách khác ngời lãnh đạo phải có trình độ chuyệnmôn cao mới đáp ứng đợc yêu cầu đề ra Hiện nay, trởng BCĐ đã thực hiện tốtchức năng, nhiệm vụcủa mình là thành lập kế hoạch cũng nh việc triển khai kếhoạch trong những năm vừa qua

Phó Ban: Phụ trách công tác phối hợp với sở công an hớng dẫn thủ tụclàm xuất nhập cảnh cho ngời lao động, chủ trì phối hợp với các ngành, xâydựng biện pháp ngăn chặn, xử lý các hiện tợng lừa đảo gây thiệt hại với ngờilao động tham gia xuất khẩu

Với chức vụ đảm nhận hiện nay là trởng công an huyện, với trình độ

Đại học cảnh sát nhân dân , cộng với 3 năm kinh nghiệm làm công tác xuấtkhẩu lao động

Phó BanTrởng Ban

Các ủy viênPhó Ban thờng

trực

Cho nên việc hớng dẫn ngời lao đọng làm thủ tục xuất nhập cảnh cũng

là chức năng nhiệm vụ của ngành công an, đông thời ngăn chặn, xử lý cáchành vi, hiện tợng lừa đảo gây thiệt hại cho ngời lao động

Phó Ban thờng trực: Với chức vụ là trởng phòng tổ chức LĐXH cho nên

có nhiệm vụ lập kế hoạch điều phối số lợng, vùng tuyển lao động xuất khẩu ,tổng hợp chung tình hình để báo cáo thờng vụ Huyện uỷ, UBND huyện và báocáo Sở LĐTBXH

Các Uỷ viên: Phụ trách công tác cụ thể của từng mảng nên rất rõ ràng

và chính xác

Một uỷ viên thuộc phòng Kế hoạch - Tài chính – Thơng mại và khoahọc phụ trách công tác cân đối ngân sách, kinh phí cho hoạt động BCĐ vàhoạt động triển khai công tác XKLĐ

Một uỷ viên thuộc trung tâm ytế chủ trì việc phối hợp với sở ytế hớngdẫn khám sức khoẻ cho ngời lao động

Một uỷ viên thuộc phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn – phụtrách công tác triển khai đề án trong các HTX dịch vụ nông nghiệp và cácvùng nông thôn

Một uỷ viên là Bí th Đoàn TNCSHCM phụ trách công tác triển khai đề

án tổ chức Đoàn thanh niên từ huyện đến cơ sở

Một uỷ viên là chủ tịch Hội cựu chiến binh huyện phụ trách công táctriển khai đề án đến các hội viên cựu chiến binh từ huyện đến cơ sở

Có thể nói, với một mô hình quản lý chặt chẽ trừu trên xuống dới và đặcbiệt với sự phân công hợp lý từng công việc cho từng thành viên trong BCĐ,cộng với trình độ chuyên môn đảm bảo cho công tác xuất khẩu lao động đãtạo nên một khối vững chắc trong vấn đề về xuất khẩu lao động

2.3.2 Tuyển dụng lao động xuất khẩu ở huyện Kinh Môn – Hải Dơng

2