THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH – TỈNH THÁI BÌNH .... Thực trạng công tác xã hội hóa và sự tham gia của cộng đồng trong quản lý hệ thống cấp nước thành
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
ĐÀO TUẤN ANH
QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH – TỈNH THÁI BÌNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
Hà Nội – 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
ĐÀO TUẤN ANH
KHÓA 2013-2015
QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH – TỈNH THÁI BÌNH
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG
Hà nội - 2015
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu, sự cố gắng của bản thân cùng với sự giúp đỡ của
các thầy, cô giáo, sự động viên của bạn bè, đồng nghiệp, sự ủng hộ của gia đình và
người thân, hôm nay tôi đã hoàn thành luận văn thạc sỹ này
Để đạt được kết quả này, trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo
đã tham giảng dạy, truyền thụ những kiến thức quý báu cho tôi trong suốt quá trình học
tập Đặc biệt, cảm ơn PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Dung, người đã dành nhiều tâm
huyết, tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn Những nhận xét, đóng
góp sâu sắc của Cô là những gợi ý quý báu để tôi giải quyết các vấn đề tốt hơn cho đề
tài của mình
Xin cảm ơn gia đình và người thân đã luôn ủng hộ, chia sẻ cùng tôi những khó
khăn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này
Xin cảm ơn tất cả bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi
hoàn thành luận văn
Hà Nội, tháng 06 năm 2015
Học viên
Đào Tuấn Anh
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
Tác giả luận văn
Trang 6MỤC LỤC LỜI CÁM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, BIỂU
DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ,
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH – TỈNH THÁI BÌNH 4
1.1 Giới thiệu chung về thành phố Thái Bình 4 1.1.1 Đặc điểm tự nhiên 4
1.1.2 Đặc điểm kinh tế xã hội 6
1.1.3 Hiện trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật thành phố Thái Bình 8
1.2 Hiện trạng hệ thống cấp nước TP Thái Bình 10 1.2.1 Hiện trạng nguồn nước và các nhà máy nước 10
1.2.2 Hiện trạng mạng lưới đường ống 26
1.2.3 Hiện trạng cung cấp nước 28
1.3 Thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình 29 1.3.1 Thực trạng mô hình tổ chức, nhân sự 29
1.3.2 Thực trạng cơ chế chính sách 32
1.3.3 Các dự án đã và đang triển khai 35
1.4 Thực trạng công tác xã hội hóa và sự tham gia của cộng đồng trong quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 35 1.4.1 Thực trạng công tác xã hội hóa trong đầu tư phát triển mạng lưới cấp nước trên địa bàn thành phố Thái Bình: 35
1.4.2 Sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ nguồn nước mặt sông Thái Bình 36 1.5 Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái
Trang 71.5.1 Mặt mạnh trong công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 371.5.2 Mặt yếu trong công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 371.5.3 Cơ hội cho công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 381.5.4 Thách thức cho công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 391.5.5 Những vấn đề cơ bản tồn tại cần phải giải quyết trong công tác quản lý hệ thống cấp nước của thành phố Thái Bình 40
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HỆ
THỐNG CẤP NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN TP THÁI BÌNH 42
2.1 Một số khái niệm cơ bản trong quản lý hệ thống cấp nước 422.1.1 Khái niệm hệ thống cấp nước 422.1.2 Khái niệm quản lý hệ thống cấp nước 44
2.2.1 Các yêu cầu cơ bản của hệ thống cấp nước đô thị 452.2.2 Các quy định trong quản lý cấp nước 492.2.3. Quản lý kỹ thuật mạng lưới cấp nước 542.3 Xã hội hóa và sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý cấp nước đô thị57
2.3.1 Xã hội hóa công tác quản lý cấp nước đô thị 572.3.2 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý cấp nước đô thị 59
2.4.1 Các văn bản quản lý hệ thống cấp nước đô thị do nhà nước ban hành 642.4.2 Các văn bản do địa phương ban hành 652.4.3 Quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng về công tác Quy hoạch, thiết kế, xây dựng, nghiệm thu, quản lý, vận hành hệ thống cấp nước 662.5 Kinh nghiệm quản lý cấp nước trên thế giới và Việt Nam 662.5.1 Kinh nghiệm quản lý cấp nước trên thế giới 662.5.2 Kinh nghiệm quản lý cấp nước ở Việt Nam 71
CHƯƠNG III ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HỆ THỐNG CẤP NƯỚC THÀNH PHỐ THÁI BÌNH 79
3.1 Đề xuất các giải pháp quản lý kỹ thuật hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 793.1.1 Giải pháp quản lý kỹ thuật mạng lưới cấp nước 79
Trang 83.1.2 Giải pháp quản lý kỹ thuật các trạm cấp nước 803.1.3 Áp dụng công nghệ SCADA trong công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 813.1.4 Đề xuất nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chống thất thoát thất thu nước 843.2 Đề xuất giải pháp cơ cấu tổ chức và sửa đổi bổ sung cơ chế chính sách nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 883.2.1 Đề xuất giải pháp cơ cấu tổ chức quản lý hệ thống cấp nước 883.2.2 Đề xuất bổ sung, sửa đổi một số cơ chế chính sách trong công tác sản xuất kinh doanh nước sạch – xây dựng chính sách giá nước sạch hợp lý 933.2.3 Đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý 963.2.4 Đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng 993.3 Công tác xã hội hóa và sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý hệ thống
3.3.1 Xây dựng cơ chế xã hội hóa thu hút đầu tư nâng cao chất lượng hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 1003.3.2 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình 1053.3.3 Đề xuất sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ nguồn nước mặt sông Thái Bình 107
Trang 9DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 10DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Bảng 1.1: Thống kê hiện trạng đường ống cấp nước Công ty TNHH
MTV Kinh doanh nước sạch Thái Bình
Bảng 1.2: Thống kê hiện trạng đường ống cấp nước Công ty cấp
nước Nam Long
Bảng 1.3:
Thống kê hiện trạng đường ống cấp nước Công ty TNHH
Cấp nước Hoàng Diệu
Bảng 2.1: Bảng tiêu chuẩn quy định về bậc tin cậy của hệ thống
cấp nước
Bảng 2.2: Bảng giới hạn các chỉ tiêu chất lượng nước cho sinh hoạt
theo quy chuẩn của Bộ Y tế: QCVN 02:2009/BYT
Bảng 2.3: Bảng giới hạn các chỉ tiêu chất lượng nước cho sinh hoạt
theo quy chuẩn của Bộ Y tế: QCVN 02:2009/BYT Bảng 2.4: Nhu cầu cấp nước sinh hoạt
Bảng 2.5: Bậc tin cậy của hệ thống cấp nước
Bảng 2.6: Diện tích tối thiểu khu đất xây dựng trạm xử lý nước Bảng 3.1: Các chi phí sản xuất nước sạch
Trang 11DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ,
Hình 1.1 Bản đồ địa lý tỉnh Thái Bình
Hình 1.2 Bản đồ nguồn nước mặt, nước ngầm Thành phố Thái Bình
Hình 1.3 Qui trình công nghệ nhóm I Công ty TNHH MTV Kinh
doanh nước sạch Thái Bình
Nhóm các hạng mục công trình mới đầu tư trong dự
án Phần lan Công ty TNHH MTV Kinh doanh nước sạch
Thái Bình
Hình 1.6 Qui trình công nghệ Công ty TNHH MTV Kinh doanh nước
sạch Thái Bình Hình 1.7 Bể lọc vật liệu nổi Công ty TNHH MTV Kinh doanh nước
sạch Thái Bình
Hình 1.8 Dây chuyền xử lý nước (xây dựng năm 2005) Công ty Cấp
nước Nam Long
Hình 1.9 Công ty Cấp nước Nam Long
Hình 1.10 Sơ đồ dây chuyền xử lý nước nhà máy nước Hoàng
Diệu Hình 1.11 Trạm bơm cấp I nhà máy nước Hoàng Diệu
Hình 1.12 Trạm bơm cấp II nhà máy nước Hoàng Diệu
Trang 12Hình 1.13 Sơ đồ cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty TNHH MTV
KDNS Thái Bình Hình 2.1 Mô hình cơ bản của một hệ thống cấp nước
Hình 2.2 Biểu đồ Quá trình tiến triển trong công tác ghi thu tiền nước Hình 2.3 Biểu đồ Quá trình thay đổi doanh thu – chi phí – lợi nhuận Hình 2.4 Mô hình tổ chức quản lý của Công ty cấp nước Hồng Kong
Hình 3.1 Cấu hình cơ bản mạng SCADA cho một "nhánh" công ty cấp
nước Hình 3.2 Đề xuất sơ đồ mô hình cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty
TNHH MTV KDNS Thái Bình
Trang 13bị ảnh hưởng, nhưng nếu nguồn nước được đưa vào cơ thể không sạch, không đảm bảo
vệ sinh thì ngược lại, sức khỏe của chúng ta sẽ ảnh hưởng, thậm chí đe dọa đến tính mạng Cùng với tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh ở Việt Nam, việc cung cấp nước sạch đủ về lưu lượng và đảm bảo yêu cầu về chất lượng cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của người dân tại các khu đô thị là một trong những yêu cầu bắt buộc Việc xây dựng mới các nhà máy nước có công suất lớn và nâng cấp, cải tạo, mở rộng các hệ thống cấp nước hiện có ở các khu đô thị đang là vấn đề nóng bỏng được đặt ra ở nước
ta hiện nay Song song với đó là tầm quan trọng của việc quản lý hệ thống cấp nước sạch để đạt được hiệu quả cao nhất
Thái Bình là Tỉnh nằm trong vùng kinh tế phía Nam Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH), ảnh hưởng tích cực bởi các hành lang kinh tế - kỹ thuật - đô thị quan trọng như QL10, QL39, các trung tâm kinh tế - kỹ thuật - đô thị đã và đang phát triển mạnh như Thái Bình, Hải Phòng, Hưng Yên, Nam Định Thành phố Thái Bình là thủ phủ của tỉnh Thái Bình, năm 2003 được quy hoạch đến năm 2020 với tổng diện tích tự nhiên là 4.330ha, dân số là 180.000 người:
Thị xã đã được công nhận là Thành phố - đô thị loại III năm 2004, được mở rộng diện tích hành chính năm 2007 (6.771,4ha)
Ngày 28 tháng 11 năm 2011 thành phố Thái Bình được UBND tỉnh ra Quyết định
số 2478/QĐ-BND về việc phê duyệt quy hoạch chung xây dựng thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình đến năm 2030 với tổng diện tích tự nhiên 6.771,4 ha dân số là 502.295 người
Về mặt cấp nước, hệ thống cấp nước thành phố đó được hình thành từ nhiều năm, qua nhiều đợt phục hồi, cải tạo, mở rộng, công suất hệ thống đó được nâng lên Hiện nay điều kiện cấp nước được cải thiện rõ rệt cả về chất lượng và nhu cầu, tuy nhiên công suất này cũng chỉ đáp ứng nhu cầu dùng nước trong thời điểm hiện tại của thành
Trang 142
phố, với số dân được cấp nước khoảng 80-100lit/người/ngày cho nội thành và 40lit/ng/ngđ cho khu vực ngoại vi Bộ phận dân cư còn lại và một số các xí nghiệp công nghiệp thuộc các vùng lân cận như Vũ Chính, Vũ Phúc, Vũ Đông, Vũ Lạc vẫn đang phải dùng nước tự khai thác từ các giếng khoan, giếng đào nông , các nguồn nước này thường cạn kiệt vào mùa khô, chất lượng kém, hầu hết bị nhiễm bẩn hữu cơ
và hàm lượng sắt cao Điều này gây ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ của người dân và hoạt động sản xuất của khu vực
Nguồn nước được lấy chủ yếu từ hệ thống sông Thái Bình và nguồn nước ngầm
Cơ cấu kinh tế của thành phố Thái Bình đang chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá Sự phát triển mạnh về kinh tế, đặc biệt là về công nghiệp và đô thị đã làm cho nhu cầu dùng nước của Thái Bình tăng mạnh Hiện trạng hệ thống cấp nước thiếu đồng bộ, tỷ lệ thất thoát cao, Trong thời gian tới, cùng với sự phát triển đô thị
và các khu công nghiệp, nếu không có những đầu tư tiếp nối sẽ nảy sinh sự thiếu hụt lớn giữa nhu cầu dùng nước và khả năng cấp nước của hệ thống
Chính vì những lý do trên, em đã chọn đề tài “Quản lý hệ thống cấp nước Thành
phố Thái Bình – tỉnh Thái Bình” làm luận án tốt nghiệp của mình
2 Mục đích nghiên cứu
- Đánh giá thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình - tỉnh Thái Bình
- Đề xuất giải pháp quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình - tỉnh Thái Bình
- Đề xuất một số giải pháp tối ưu hóa quản lý vận hành hệ thống cấp nước nhằm khắc phục chất lượng dịch vụ cung cấp nước sạch, giảm thiểu thất thoát thất thu nước trên địa bàn thành phố góp phần phát triển bền vững hệ thống cấp nước
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: quản lý hệ thống cấp nước
- Phạm vi nghiên cứu: TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình
4 Phương pháp nghiên cứu
- Điều tra, thu thập số liệu, khảo sát hiện trạng và điều tra xã hội học
- Phân tích, tổng hợp tài liệu
- Kế thừa
- So sánh, đối chiếu
Trang 153
- Phương pháp chuyên gia
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Đánh giá thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình – tỉnh Thái
Bình có ý nghĩa khoa học trong việc đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả
Đưa ra giải pháp quản lý để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống cấp nước
TP Thái Bình – tỉnh Thái Bình
6 Cấu trúc của luận văn:
- Chương I: Thực trạng công tác quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình – tỉnh Thái Bình
- Chương II: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý hệ thống cấp nước trên địa bàn TP Thái Bình – tỉnh Thái Bình
- Chương III: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống cấp nước TP Thái Bình – tỉnh Thái Bình
Trang 16THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 172 Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nguồn nước cung cấp cho Thành phố Thái Bình được nêu ra trong luận văn là các căn cứ lý luận vững chắc, phù hợp với các văn bản pháp luật hiện hành, phù hợp với các phương pháp tiếp cận vấn
đề quản lý và bảo vệ môi trường nước mặt ở các nước tiên tiến Đồng thời, các cơ
sở lý luận đó còn dựa trên các kinh nghiệm thực tiễn có giá trị của các đô thị trong
và ngoài nước trong quản lý môi trường nước mặt Việc đưa áp dụng các cơ sở lý luận trong luận văn vào quá trình thực hiện quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình sẽ góp phần giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước, đưa hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình phát triển ổn định, bền vững
Trang 18109
3 Đề tài đã đưa ra một số giải pháp về cơ chế chính sách, giải pháp quản lý
kỹ thuật, cũng như giải pháp xã hội hóa công tác đầu tư quản lý hệ thống cấp nước, nâng cao hiệu quả công tác quản lý hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước, đưa hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình phát triển ổn định, bền vững
Ứng dụng kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý
hệ thống cấp nước thành phố Thái Bình, đem lại hiệu quả đầu tư, vận hành đồng
bộ, ổn định, an toàn đồng thời góp phần sử dụng tiết kiệm, bảo vệ nguồn tài nguyên nước, bảo vệ môi trường theo hướng phát triển bền vững Đây cũng là công việc cần phải thực hiện theo “Định hướng phát triển cấp nước đô thị và khu công nghiệp Việt Nam đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2050” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
II KIẾN NGHỊ:
1 Nhà nước và địa phương cần nghiên cứu ban hành các chính sách cụ thể hơn tạo hành lang pháp lý thông thoáng kêu gọi xã hội hóa trong công tác đầu tư xây dựng và quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật nói chung và hệ thống cấp nước nói riêng
2 UBND tỉnh Thái Bình cần tạo cơ chế thuận lợi để đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc Công ty TNHH MTV KDNS Thái Bình theo hướng chuyển đổi thành mô hình Công ty mẹ - Công ty con hoặc Tổng công ty, đồng thời tiến hành tổ chức sắp xếp lại và cổ phần hóa các xí nghiệp trực thuộc
Công ty TNHH MTV KDNS Thái Bình cần đẩy nhanh quá trình lập quy hoạch phát triển hệ thống cấp nước toàn tỉnh và thành phố Thái Bình để tạo cơ sở pháp
lý và định hướng quá trình xây dựng và quản lý HTCN trên địa bàn toàn tỉnh được hiệu quả
3 Tiếp tục các nỗ lực nhằm cải thiện công tác quản lý tài chính, kinh doanh và
kỹ thuật, công tác vận hành, đồng thời thực hiện các chính sách và chương trình phái triển nhân lực có hệ thống và lộ trình cụ thể để cải thiện trong tất cả các lĩnh