Giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn huyện văn lâm, tỉnh hưng yên (tt)

Những vấn đề đang tồn tại đối với hiện trạng mạng lưới chợ nông Chương 2 – Cơ sở khoa học cửu việc quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên 28

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

ĐÀO HÙNG MẠNH KHÓA 2013 - 2015

GIẢI PHÁP QUY HOẠCH XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI CHỢ NÔNG THÔN HUYỆN VĂN LÂM - TỈNH HƯNG YÊN

Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị

Mã số: 60.58.01.05

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN QUỐC THÔNG

Hà Nội - 2015

LỜI CẢM ƠN

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban giám hiệu Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội và Khoa sau đại học đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành khóa học Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô giáo đã tận tình dạy bảo truyền đạt cho tôi những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập tại Trường

Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Quốc Thông đã dành thời gian tận tình hướng dẫn, chia sẻ và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện Luận văn này

Để hoàn thành được Luận văn, Tôi xin chân thành cám ơn sự quan tâm, tạo điều kiện của các cơ quan liên quan đã cung cấp những thông tin, tư liệu, tài liệu quý báu; Chân thành cảm ơn cơ quan nơi tôi công tác, gia đình và bạn bè đồng nghiệp của tôi đã quan tâm, động viên giúp

đỡ tôi trong suốt quá trình học tập

Dù đã rất cố gắng trong quá trình thực hiện song do thời gian và khả năng thực hiện có hạn nên Luận văn sẽ không tránh khỏi những hạn chế

và thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô và các bạn để những giải pháp, kiến nghị, đề xuất trong Luận văn có thể được

áp dụng ngoài thực tiễn và đạt kết quả cao./

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đào Hùng Mạnh

LỜI CAM ĐOANTôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng./

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đào Hùng Mạnh

MỤC LỤC Trang

Chương I – Tổng quan về chợ tại Việt Nam và thực trạng chợ nông thôn

1.1 Tổng quan về chợ tại Việt Nam 8

1.1.1 Sơ lược về quá trình hình thành chợ ở Việt Nam 8

1.1.2 Những bất cập của quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn

1.2 Quá trình hình thành chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm

1.2.1 Lịch sử chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm 12

1.2.2 Giá trị của chợ xưa đối với đời sống người dân 14

1.3 Hiện trạng quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ trên địa bàn huyện

1.3.1 Hiện trạng mạng lưới chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm 17

1.3.2 Hiện trạng cơ sở vật chất chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm 22

1.3.3 Hiện trạng quản lý, hoạt động kinh doanh chợ trên địa bàn huyện Văn

1.4 Những vấn đề đang tồn tại đối với hiện trạng mạng lưới chợ nông

Chương 2 – Cơ sở khoa học cửu việc quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ

nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên 28

2.1 Cơ sở pháp lý về quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên

địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên 28

2.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội huyện Văn Lâm đến 2020 28

2.1.2 Đå ¸n Quy ho¹ch xây dựng vùng tỉnh Hưng Yên đến năm 2020 định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 31 2.1.3 Quy hoạch chung xây dựng huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên đến năm

2.1.4 Hệ thống tiêu chí phát triển nông thôn mới 33 2.1.5 Quy hoạch phát triển hệ thống bán buôn, bán lẻ tỉnh Hưng Yên đến

2.1.6 Quy hoạch phát triển hạ tầng thương mại nông thôn tỉnh Hưng Yên đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025 37

2.2 Đô thị hóa và kinh tế thị trường ảnh hưởng đến chợ và hệ thống chợ

2.3 Các yếu tố tác động đến việc quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên 41

2 3.2 Đặc điểm văn hóa xã hội, dân cư 43

2 3.3 Yếu tố kinh tế 45

2.3.4 Yếu tố giáo dục và đào tạo 45

2.4 Nguyên tắc lập quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn 45 2.4.1 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của mạng lưới chợ 45

2.4.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của mạng lưới chợ 48

2.4.3 Nguyên tắc cho quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ 56

2.5 Yêu cầu thiết kế quy hoạch xây dựng chợ nông thôn 57

2 5.1 Xác định vị trí, quy mô 57

2.5.2 Dây chuyền công năng 58

2.5.3 Chỉ tiêu quy hoạch 59

2.5.4 Kiến trúc công trình 60

2.6 Kinh nghiệm quy hoạch xây dựng chợ 62

2.6.1 Kinh nghiệm trên Thế Giới 62

2.6.2 Kinh nghiệm tại Việt Nam 64

Chương 3 – Giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm – tỉnh Hưng Yên 65

3.1 Quan điểm 65

3.2 Giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên 65

3.2.1 Quy mô phục vụ và mặt hàng kinh doanh 65

3.2.2 Đề xuất số lượng và loại hình chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm 67

3.2.3 Đề xuất vị trí chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm 68

3.2.4 Đề xuất khu vực cần có chợ và quy mô xây dựng chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm 78

3.2.5 Đề xuất quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm 89

3.3 Các giải pháp bảo vệ môi trường đối với chợ nông thôn 90

3.4 Đề xuất cơ chế quản lý 90

3.4.1 Giải pháp quản lý quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn huyện Văn Lâm 90

3.4.2 Giải pháp quản lý hoạt động chợ nông thôn huyện Văn Lâm 91

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 93

1 Kết luận 93

2 Kiến nghị 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Số hiệu

bảng,

biểu

Tên bảng biểu Trang

Bảng 1.1 Bảng tổng hợp hiện trạng mạng lưới chợ và điểm

họp như chợ huyện Văn Lâm 13

Bảng 1.2 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo lịch sử

hình thành 18 Bảng 1.3 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo quy mô 18

Bảng 1.4 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo phạm vi

Bảng 1.5 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo hình thức

kinh doanh 20 Bảng 1.6 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo lịch họp 21 Bảng 1.7 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn lâm theo vị trí 21 Bảng 1.8 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo mật độ 21

Bảng 1.9 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo diện tích

Bảng 1.10 Bảng hiện trạng chợ huyện Văn Lâm theo kiến trúc

Bảng 1.11 Bảng hiện trạng bộ máy quản lý chợ huyện Văn Lâm 23

Bảng 1.12 Bảng hiện trạng số lượt người đến chợ ở huyện Văn

Bảng 1.13 Bảng hiện trạng tính chất kinh doanh chợ huyện Văn

Bảng 1.14 Bảng hiện trạng thành phần tham gia kinh doanh

chợ ở huyện Văn lâm 24

Bảng 1.15

Bảng hiện trạng số hộ và số lao động kinh doanh chợ

huyện Văn Lâm 24 Bảng 2.1 Bảng diện tích, dân số huyện Văn Lâm đến năm 2020 44 Bảng 2.2 Tỷ lệ diện tích đất xây dựng các hạng mục trong chợ 59

Bảng 3.1 Đề xuất số lượng và loại hình chợ nông thôn trên địa

bàn huyện Văn Lâm 67

Bảng 3.2 Tình hình quy hoạch mạng lưới chợ theo tiêu chí vị

vực cần có chợ 76

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA

Đại Đồng; chợ Như Quỳnh, TT Như Quỳnh 18 Hình 1.5 Hiện trạng chợ Như Quỳnh quy mô loại 2 19 Hình 1.6 Hiện trạng chợ Đường Cái, xã Đình Dù; chợ Đậu

,xã Lạc Đạo 20 Hình 1.7 Hiện trạng chợ Tài, xã Lương Tài 20 Hình 1.8 Hiện trạng chợ Tài, chợ Nôm, chợ Như Quỳnh 23

Hình 2.1

Bản đồ Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Hưng Yên đến năm 2020 định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050

32

Hình 2.2 Bản đồ Quy hoạch chung xây dựng huyện Văn Lâm

đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 32 Hình 2.3 Hiện trạng hành chính huyện Văn Lâm 41 Hình 2.4 Minh họa các lô quầy nằm trong nhà chợ chính 60 Hình 2.5 Minh họa các cửa hàng quay mặt ra phía ngoài mặt

Hình 2.6 Mặt bằng quy hoạch chợ Chatuchak – Thái Lan 62 Hình 2.7 Một số hình ảnh kinh doanh tại chợ Chatuchak –

Hình 2.8 Quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn huyện

Nam Sách, tỉnh Hải Dương 64 Hình 3.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến tính toán xác định quy mô

Văn Lâm

Hình 3.5

Đề xuất quy mô chợ nông thôn trên địa bàn huyện

Văn Lâm đến năm 2020 79 Hình 3.6 Vị trí và quy mô chợ Tài – xã Lương Tài 80 Hình 3.7 Vị trí và quy mô chợ Nôm – xã Đại Đồng 81 Hình 3.8 Vị trí và quy mô chợ Đậu – xã Lạc Đạo 82 Hình 3.9 Vị trí và quy mô chợ Hè – xã Chỉ Đạo 82 Hình 3.10 Vị trí và quy mô Chợ Đường Cái – xã Đình Dù 83 Hình 3.11 Vị trí và quy mô chợ Như Quỳnh – TT Như Quỳnh 84 Hình 3.12 Vị trí và quy mô chợ Vàng – xã Minh Hải 84 Hình 3.13 Vị trí và quy mô chợ Đọ – xã Việt Hưng 85 Hình 3.14 Vị trí và quy mô chợ Cơm – xã Lạc Hồng 86 Hình 3.15 Vị trí và quy mô chợ Bãi Sim – xã Đại Đồng 87 Hình 3.16 Vị trí và quy mô chợ Ngải Dương – xã Đình Dù 88 Hình 3.17 Vị trí và quy mô chợ Minh Khai – TT Như Quỳnh 88 Hình 3.18 Hiện trạng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn

huyện Văn Lâm 89 Hình 3.19 Đề xuất quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông

thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm đến năm 2020 89 Hình 3.20 Mô hình Ban quản lý chợ 92

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.6 Sơ đồ dây chuyền công năng chợ 59

Sơ đồ 3.1 Mối qun hệ về quy mô phục vụ với chủng loại

hàng hóa dịch vụ 65

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết tắt Cụm từ viết tắt

BXD Bộ Xây dựng

CP Chính phủ TDTT Thể dục thể thao UBND Ủy ban nhân dân QCXDVN Quy chuẩn xây dựng Việt Nam TTg Thủ tướng

SP Sản phẩm ĐCH Đất chợ ĐKD Điểm kinh doanh

- Từ khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới, phát triển kinh tế nhiều thành phần thì các hoạt động thương mại không chỉ diễn ra tập trung tại các cửa hàng dịch vụ thương mại hay chợ truyền thống nữa Mà các hoạt động thương mại còn diễn ra ở các chợ cóc, các điểm kinh doanh nhỏ lẻ, các tuyến phố, tuyến đường, các hộ gia đình cá thể Đồng thời cũng xuất hiện nhiều hình thức kinh doanh mới như giao dịch điện tử, giao hàng phục vụ tại nhà

- Những hình thức dịch vụ, thương mại nói trên có những ưu điểm vượt trội so với các hình thức kinh doanh truyền thống vì không bị giới hạn về khoảng cách, có nhiều sự lựa chọn, nhanh gọn và giá cả cạnh tranh Không thể phủ nhận những đóng góp của các loại hình kinh doanh mới trong những năm vừa qua vào sự phát triển của kinh tế cả nước nói chung và tỉnh Hưng Yên nói riêng

- Bên cạnh những điểm tích cực thì các loại hình phát triển kinh doanh nêu trên cũng mang lại những bất cập không nhỏ như: không quản lý được vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm; gây ô nhiễm môi trường; mất mỹ quan đường phố; mất an toàn giao thông; gây thất thu cho ngân sách nhà nước

- Chính phủ đã ban hành bộ tiêu chí Quốc gia xây dựng nông thôn mới, trong đó có tiêu chí chợ nông thôn, quy định mỗi xã phải quy hoạch một chợ tập trung Nhưng thực tế nhiều nơi đã đầu tư những chợ với kinh phí, quy mô lớn mà không hiệu quả, trong đó huyện Văn Lâm cũng gặp những trường hợp tương tự

- 2 -

- Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài “Quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên” nhằm đưa ra giải pháp quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm, tạo được mạng lưới chợ phù hợp với nhu cầu của người dân, giúp cho việc giao thương thuận lợi, tăng tính cạnh tranh đối với các khu vực xung quanh

- Quy hoạch chợ nông thôn là một trong những nội dung quan trọng của quy hoạch xây dựng nông thôn mới, một vấn đề còn nhiều trăn trở mà tác giả gặp phải trong thực tiễn công tác của mình Nhân dịp này, Tác giả muốn đi sâu, nghiên cứu hiện trạng, tìm ra nguyên nhân những bất cập của mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm, mạnh dạn đề xuất một số giải pháp cơ bản, hy vọng góp phần vào việc giải quyết những vấn đề lý luận, thực tiễn trong quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn huyện Văn Lâm nói riêng, quy hoạch mạng lưới chợ nông thôn nói chung

và các doanh nghiệp trong huyện và khu vực lân cận

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn

3.2 Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm – tỉnh Hưng Yên

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- 3 -

- Phương pháp tiếp cận hệ thống: Để nghiên cứu toàn bộ hệ thống chợ trên các phương diện khác nhau: kiến trúc, quy hoạch, kinh tế, văn hóa, lịch sử, xã hội

- Phương pháp phi thực nghiệm: điều tra, khảo sát thực địa, phỏng vấn, hội nghị, hội thảo

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia, cộng đồng

- Phương pháp thực nghiệm, kiểm chứng

- Phương pháp tổng hợp, so sánh, đối chiếu, đề xuất

5 Nội dung nghiên cứu

- Điều tra khảo sát các công trình chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

- Xác định nguyên nhân thành công cũng như thất bại trong việc quy hoạch, xây dựng chợ trên địa bàn huyện

- Tổng hợp những dự án quy hoạch chợ trên địa bàn huyện

- Thu thập các kết quả đã nghiên cứu của các dự án trong khu vực và các tài liệu, các kết quả, công bố liên quan đến nội dung đề tài luận văn

- Phân tích và đánh giá tổng hợp, đối chiếu so sánh trên cơ sở các kết quả khảo sát, điều tra trên địa bàn huyện

- Đề xuất giải pháp quy hoạch hệ thống chợ trên địa bàn huyện

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

* Ý nghĩa thực tiễn:

- Đưa ra được giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ trên địa

bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

- Đề xuất giải pháp quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

- Làm cơ sở tham khảo để triển khai các dự án đầu tư, quản lý xây dựng chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

- 4 -

* Ý nghĩa khoa học:

- Đưa ra được những giải pháp quy hoạch có cơ sở khoa học và thực

tiễn trong việc quy hoạch hệ thống chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

- Giải pháp nghiên cứu đề xuất quy hoạch xây dựng mạng lưới chợ nông thôn trên địa bàn huyện Văn Lâm – tỉnh Hưng Yên là tài liệu tham khảo cho công việc triển khai các dự án đầu tư, xây dựng chợ trên địa bàn huyện Văn Lâm - tỉnh Hưng Yên

7 Một số khái niệm chung, vai trò của chợ

- “Chợ là nơi tụ họp giữa người mua và người bán để trao đổi hàng hóa, thực phẩm hàng ngày theo từng phiên nhất định (chợ phiên) ” [14]

- “Chợ là một môi trường kiến trúc công cộng của một khu vực dân cư được chính quyền quy định, cho phép hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ thương nghiệp” [10]

- “Chợ là loại hình kinh doanh thương mại được hình thành và phát triển mang tính truyền thống, được tổ chức tại một địa điểm theo quy hoạch đáp ứng nhu cầu mua bán, trao đổi hàng hóa và nhu cầu tiêu dùng của khu vực dân cư” [11]

Từ những điểm chung của nhiều định nghĩa ta có thể rút ra kết luận: Chợ là loại hình kinh doanh thương mại được hình thành và phát triển mang tính truyền thống, được tổ chức tại một địa điểm công cộng, tập trung đông