BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI TÔN THANH PHƯƠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG, THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH LUẬ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
TÔN THANH PHƯƠNG
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG, THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH
Hà Nội - 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
TÔN THANH PHƯƠNG KHÓA: 2011 - 2013
TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG, THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quy hoạch vùng và đô thị
Mã số: 60.58.01.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1 PGS.TS NGUYẾN TUẤN ANH
2 TS NGUYẾN TUẤN ANH
Hà Nội - 2015
Trang 3Lời cám ơn
Lời đầu tiên tôi xin chân thành cám ơn PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh và
TS Nguyễn Tuấn Anh đã tận tình hướng dẫn, động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, ban chủ nhiệm Khoa Sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi để luận văn được hoàn thành đúng thời hạn
Xin chân thành cám ơn các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các chuyên gia trong hội đồng trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội đã cung cấp những kinh nghiệm quý giá và những tài liệu liên quan đến lĩnh vực của luận văn
Tôi cũng xin gửi lời cám ơn chân thành nhất đến gia đình và những người bạn đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn
Trang 4Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực
và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Tôn Thanh Phương
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài 1
Mục đích nghiên cứu 2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
Phương pháp nghiên cứu 2
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2
Cấu trúc luận văn 3
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG THÀNH PHỐ MÓNG CÁI - TỈNH QUẢNG NINH 4
1.1 Khái quát về thành phố Móng Cái và sông Ka long 4
1.1.1 Khái quát về thành phố Móng Cái 4
1.1.2.Khái quát về lịch sử và đặc điểm của sông Ka Long 12
1.1.3 Vị trí ranh giới khu vực nghiên cứu 13
1.1.4 Mối quan hệ của nhánh sông Ka Long với các khu vực quan trọng tại thành phố Móng Cái 15
1.1.5 Giá trị của nhánh sông Ka Long thành phố Móng Cái 20
1.2 Thực trạng không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long, thành phố Móng Cái 22
Trang 61.2.1 Thực trạng quy hoạch xây dựng và phát triển của thành phố Móng Cái,
tỉnh Quảng Ninh 22
1.2.2 Thực trạng về quy hoạch xây dựng hai bên nhánh sông Ka Long 23
1.2.3 Thực trạng về kiến trúc cảnh quan hai bờ nhánh sông Ka Long 26
1.3 Các dự án liên quan 31
1.4 Đánh giá tổng hợp và các vấn đề cần giải quyết 32
CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG THÀNH PHỐ MÓNG CÁI - TỈNH QUẢNG NINH 34
2.1 Cơ sở pháp lý 34
2.1.1 Các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan 34
2.1.2 Các văn bản đã phê duyệt 34
2.2 Cơ sở lý thuyết về KTCQ và TKĐT 39
2.2.1 Các lý luận về KTCQ 39
2.2.2 Các lý luận về thiết kế đô thị 48
2.3 Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan ven sông tại Việt Nam và một số nước trên thế giới 52
2.3.1 Một số thành phố ở Việt Nam 52
2.3.2 Một số nước trên thế giới 54
2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long, thành phố Móng Cái 57
2.4.1 Yếu tố địa hình, địa chất 57
2.4.2 Yếu tố thuỷ văn 58
2.4.3 Yếu tố môi trường 60
2.4.4 Yếu tố khí hậu 61
2.4.5 Yếu tố kinh tế - xã hội 62
Trang 7CHƯƠNG III: TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN NHÁNH SÔNG KA LONG, THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG
NINH 67
3.1 Quan điểm, mục tiêu của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long 67
3.2 Nguyên tắc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông 68
3.3 Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long 69
3.3.1 Tổ chức không gian theo vùng chức năng 69
3.3.2 Tổ chức không gian theo vùng tác động 72
3.3.3 Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tổng thể 74
3.3.4 Tổ chức mạng lưới giao thông 76
3.4 Tổ chức kiến trúc cảnh quan các khu vực cụ thể 77
3.4.1 Khu vực quảng trường 77
3.4.2 Khu vực không gian công viên, bến thuyền 79
3.4.3 Tuyến đi bộ ven sông 82
3.5 Giải pháp ánh sáng, vật liệu, màu sắc 85
3.6 Giải pháp bảo tồn 90
3.7 Giải pháp trang thiết bị kỹ thuật Đô thị 90
3.8 Giải pháp xử lý môi trường 95
KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 96
1 Kết luận 96
2 Kiến nghị 96 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
NXB Nhà xuất bản KTCQ Kiến trúc cảnh quan TKĐT Thiết kế đô thị QHC Quy hoạch chung TNMT Tài nguyên môi trường
UBND Ủy ban nhân dân
KT - XH Kinh tế - xã hội
VH - XH Văn hóa - xã hội
Trang 9DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật chủ yếu
Bảng 2.2 Mực nước sụng Ka Long ứng với cỏc tần suất
Bảng 2.3 Mực nước thuỷ triều ứng với cỏc tần suất (đo tại trạm Cửa
ụng- theo hệ cao độ lục địa, thấp hơn hệ hải đồ 1,9m) Bảng 2.4 Dự báo lao động công nghiệp
Trang 10DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 1.1 Bản đồ vị trí thành phố Móng Cái trong tỉnh Quảng Ninh
Hình 1.2 Bản đồ thành phố Móng Cái
Hình 1.3 Toàn cảnh thành phố Móng Cái
Hình 1.4 Hoạt động văn hóa, lễ hội- du lịch tại bãi bãi biển Trà Cổ
Hình 1.5 Giao lưu văn hóa Việt - Trung trên sông Ka Long
Hình 1.6 Hoạt động giao thương buôn bán vùng biên
Hình 1.7 Toàn cảnh nhánh sông Ka Long (Bắc Luân hà)
Hình 1.8 Sông Ka Long, nhánh chảy trên biên giới Việt-Trung và nhánh
chảy trong thành phố Móng Cái
Hình 1.9 Sơ đồ vị trí khu vực nghiên cứu
Hình 1.10 Ranh giới khu vực nghiên cứu
Hình 1.11 Chợ Trung tâm Móng Cái
Hình 1.12 Khách sạn Quốc tế Lợi Lai
Hình 1.13 Khách sạn Hồng Vận
Hình 1.14 Khu hành chính Móng Cái
Hình 1.15 Đền Xã Tắc
Hình 1.16 Cầu Ka Long
Hình 1.17 Mối quan hệ của nhánh sông Ka Long với các khu vực xung quanh Hình 1.18 Hoạt động giao thương trên sông Ka Long
Hình 1.19 Hiện trạng sử dụng đất khu vực nghiên cứu
Hình 1.20 Hiện trạng không gian đô thị khu vực nghiên cứu
Hình 1.21 Quy hoạch sử dụng đất khu vực nghiên cứu
Hình 1.22 Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật ven Sông
Hình 1.23 Nước sông Ka Long dâng vào mùa mưa lũ
Trang 11Hình 1.24 Hai bờ nhánh sông Ka Long
Hình 1.25 Công trình kiến trúc ven Sông
Hình 1.26 Hiện tượng lấn chiếm ven Sông
Hình 1.27 Cây xanh và bến thuyền
Hình 1.28 Tiện ích đô thị
Hình 1.29 Ô nhiễm môi trường do hoạt đông kinh doanh trên Sông
Hình 2.1 Bản đồ điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Móng Cái đến
năm 2015 tầm nhìn 2025
Hình 2.2 Cảnh quan ven sông Hàn - Đà Nẵng
Hình 2.3 Cảnh quan ven sông Hương - TP.Huế
Hình 2.4 Tổ chức cây xanh, công trình trang trí, đường dạo ven sông
Seine-Pháp
Hình 2.5 Cảnh quan ven sông Cheonggyecheon tại thủ đô Seoul
Hình 3.1 Bản đồ phân vùng không gian
Hình 3.2 Bản đồ phân vùng tác động
Hình 3.3 Bản tổ chức không gian KTCQ tổng thể
Hình 3.4 Sơ đồ ý tưởng tổ chức không gian KTCQ khu công viên trung tâm Hình 3.5 Phối cảnh minh họa khu công viên, quảng trường trung tâm Hình 3.6 Phối cảnh minh họa trục quảng trường, cầu đi bộ qua sông Hình 3.7 Không gian quảng trường và đài phun nước
Hình 3.8 Đường dạo ven sông được tận dụng địa hình nhằm nâng cao
tầm nhìn về phía mặt sông và tạo sự đa dạng cho không gian Hình 3.9 Không gian đường dạo ven sông
Hình 3.10 Mô tả không gian bến thuyền
Hình 3.11 Mặt cắt ngang sông hướng Bắc
Hình 3.12 Mặt cắt ngang sông hướng Nam
Trang 12Hình 3.13 Hình thức cầu đi bộ qua sông
Hình 3.14 Giải pháp trồng cây cho tuyến đi bộ ven sông Hình 3.15 Mô tả tuyến đường Hữu Nghị
Hình 3.16 Chiếu sáng với các hoạt động khác nhau
Hình 3.17 Chiếu sáng trang trí
Hình 3.18 Đèn chiếu sáng cho tác phẩm điêu khắc
Hình 3.19 Gợi ý một số dạng gạch lát vĩa hè và đường dạo Hình 3.20 Mô tả hệ thống trang thiết bị trên đường phố Hình 3.21 Ghế công viên
Hình 3.22 Các loại đèn công viên
Hình 3.23 Một số loại đèn chiếu sáng thấp
Hình 3.24 Trang thiết bị vui chơi của trẻ em
Hình 3.25 Trang thiết bị hạ tầng đô thị
Trang 13MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Không gian kiến trúc cảnh quan đô thị ven sông không những góp phần tạo cảnh quan chung mà còn thúc đẩy sự phát triển cho đô thị đó, tạo ra hình ảnh, bộ mặt mới cho đô thị, xây dựng bản sắc văn hoá riêng cho đô thị đó
Nhánh sông Ka Long chảy qua khu vực thành phố Móng Cái là một trong những lưu vực sông có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thành phố Móng Cái nói chung và tỉnh Quảng Ninh nói riêng Ngoài chức năng giao thương, kinh doanh, trao đổi hàng hóa thì trong định hướng quy hoạch phát triển chung của Thành Phố đây cũng là một trong những trục cảnh quan đô thị hết sức quan trọng có chức năng phát triển về kinh tế - văn hóa -
du lịch sinh thái ven Sông mang lại hình ảnh cũng như diện mạo đô thị đối với sự phát triển của thành phố Móng Cái cần được quan tâm và đầu tư Nhưng trong quá trình phát triển thì công tác quản lý, quy hoạch, TKĐT chưa được quan tâm và đầu tư đồng bộ, còn nhiều bất cập trong việc quản lý
Đô thị với những vấn đề đang được dư luận xã hội và các cấp chính quyền quan tâm, được đề cập chủ yếu ở các khía cạnh:
+ Công tác quy hoạch và phát triển không gian kiến trúc cảnh quan ven sông
+ Ô nhiễm môi trường do các hoạt động vận tải, buôn bán trên sông + Công tác quản lý các công trình bến bãi, nhà ở và quá trình xâm phạm hành lang sông
Nhận thức sâu sắc được điều đó, để góp phần nâng cao chất lượng và thẩm mỹ kiến trúc cảnh quan, tạo dựng hình ảnh cũng như yêu cầu cấp thiết
về quản lý đô thị, đề tài " Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh
sông Ka Long, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh " là rất quan trọng và
cần thiết góp phần giải quyết những bất cập trên
Trang 14Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hai bờ nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái nhằm góp phần định hướng cho việc tạo dựng không gian kiến trúc cảnh quan, tạo dựng hành ảnh mỹ quan đô thị, cải thiện chất lượng môi trường sống, phát triển bản sắc văn hoá riêng của địa phương, đồng thời phù hợp với Quy hoạch điều chỉnh chung thành phố Móng Cái đến năm 2025 và tầm nhìn ngoài 2025
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Không gian kiến trúc cảnh quan hai bờ nhánh
sông Ka Long tại thành phố Móng Cái
- Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu của luận văn là hai bờ
nhánh sông Ka Long nối từ ngã ba Xoáy Nguồn đến Cảng Thọ Xuân, dọc hai bên tuyến đường Hữu Nghị và Tuệ Tĩnh
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thu thập số liệu:
- Khảo sát điều tra số liệu hiện trạng (chụp ảnh, phỏng vấn, lấy số liệu, thu thập các văn bản pháp lý, định hướng phát triển, tài liệu các dự án, quy hoạch đã, đang và sẽ triển khai tại khu vực nghiên cứu)
- Tìm hiểu các tài liệu có liên quan như các đồ án, các bài báo khoa học, các dự án đã và đang triển khai về nghiên cứu thiết kế đô thị ven sông
Phương pháp Phân tích:
- Phân tích, tổng hợp số liệu hiện trạng, đánh giá tổng hợp hiện trạng khu vực nghiên cứu
- Phân tích, học hỏi và rút kinh nghiệm trên cơ sở lý thuyết chuyên môn
các tài liệu thu thập để đưa ra các giải pháp phù hợp với điều kiện của khu vực
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Đánh giá thực trạng về không gian kiến trúc cảnh quan khu vực hai bờ nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái
Trang 15- Xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn ứng dụng cụ thể cho việc nghiên cứu không gian kiến trúc cảnh quan ven sông
- Đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái nhằm phát huy các giá trị KTCQ, giá trị mặt nước, công năng sử dụng, lịch sử văn hóa của sông Ka Long gắn với du lịch, dịch vụ - thương mại
- Góp phần cải tạo đô thị, cải tạo môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân trong khu vực
Cấu trúc luận văn
Ngoài phần MỞ ĐẦU và KẾT LUẬN, luận văn có phần NỘI DUNG bao gồm 3 chương:
Chương I: Thực trạng về tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái - tỉnh Quảng Ninh
Chương II: Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái - tỉnh Quảng Ninh
Chương III: Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông Ka Long tại thành phố Móng Cái - tỉnh Quảng Ninh
Trang 16Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 17KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
1 Kết luận
Qua nội dung của luận văn có thể rút ra được những kết quả của quá trình nghiên cứu:
- Đã hệ thống được các đặc điểm cơ bản nhất về thực trạng xây dựng sông Ka Long và quá trình phát triển thành phố Móng Cái
- Đề tài đã đề xuất một số giải pháp cụ thể để giải quyết các vấn đề còn tồn tại Các giải pháp đưa ra đã bổ xung một cách tích cực và hoàn thiện thêm việc tổ chức không gian KTCQ nhánh sông Ka Long, không những góp phần tạo cảnh quan mà còn thúc đẩy sự phát triển chung của đô thị, tạo ra bộ mặt mới, xây dựng bản sắc văn hoá riêng cho thành phố Móng Cái
- Tổ chức không gian kiến trúc cảnh ven sông Ka Long là một yếu tố quan trọng nhằm mang lại chất lượng sống của người dân trong đô thị cũng như diện mạo của thành phố Móng Cái Đề tài đã đề xuất một số giải pháp cụ thể để giải quyết các vấn đề còn tồn tại Các giải pháp đưa ra đã bổ xung một cách tích cực và hoàn thiện thêm việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh ven sông Ka Long thúc đẩy sự phát triển chung của đô thị, tạo ra bộ mặt mới, xây dựng bản sắc văn hoá riêng cho thành phố Móng Cái
- Vì vậy, đề tài " Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhánh sông
Ka Long, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh " là một đề tài thiết thực và
cần thiết cho các bước tiếp theo trong định hướng phát triển của thành phố Móng Cái
2 Kiến nghị
Trong quá trình triển khai đồ án quy hoạch chi tiết tiếp theo, thành phố Móng Cái cũng như tỉnh Quảng Ninh cần đặc biệt quan tâm, chú ý đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan và TKĐT, đầu tư cho các thiết bị đô thị như biển báo, chỉ dẫn, đèn đường, các tượng đài, bồn hoa…tạo các không