Giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường phạm hùng(đoạn từ đường xuân thủy đến đường dương đình nghệ) (tt)

Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường Phạm Hùng để giải quyết các vấn đề bất cập nêu trên... 2 Mục đích n

Bộ giáo dục và đào tạo bộ xây dựng

Trường đại học kiến trúc hà nội

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện được luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn:

- PGS.TS.KTS Nguyễn Tố Lăng - Vụ trưởng, Trưởng Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo Quy hoạch và Đầu tư xây dựng vùng Thủ đô - Bộ Xây dựng; Phó hiệu trưởng trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành bản Luận văn

- Lãnh đạo và chuyên viên thuộc cơ quan Sở Quy hoạch, Kiến trúc Hà Nội, trường Đại học Kiến Trúc đã hỗ trợ, tạo điều kiện giúp tôi trong quá trình khảo sát, thu thập thông tin, tư liệu và khai thác các kết quả nghiên cứu

để tôi hoàn thành bản Luận văn

Hà Nội, tháng 6 năm 2015

Học viên

TRẦN LỘC

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi Các số liệu, trích dẫn, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực, khách quan, chính xác và chưa công bố trong bất cứ công trình nào khác

Học viên

TRẦN LỘC

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các hình vẽ

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài 1

Mục đích nghiên cứu 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

Phương pháp nghiên cứu 2

Nội dung nghiên cứu 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

Các thuật ngữ, khái niệm sử dụng trong Luận văn 4

PHẦN II: NỘI DUNG 6

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÁC TUYẾN ĐƯỜNG VÀNH ĐAI TRÊN THẾ GIỚI, TRONG NƯỚC VÀ TUYẾN ĐƯỜNG PHẠM HÙNG 6

1.1 Một số tuyến đường vành đai trên thế giới 6

1.2 Một số tuyến đường vành đai tại Việt Nam 8

1.3 Khái quát về hệ thống đường vành đai của Hà Nội 9

1.4 Khái quát về tuyến đường Phạm Hùng 15

1.5 Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Phạm Hùng 19

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CẢI TẠO, CHỈNH TRANG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG PHẠM HÙNG 32

2.1 Các xu hướng về kiến trúc cảnh quan và thiết kế đô thị 32

2.2 Cơ sở pháp lý cho việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan

tuyến đường Phạm Hùng 43

2.3 Các điều kiện tác động đến việc chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Phạm Hùng 49

2.4 Các bài học kinh nghiệm trên Thế giới 53

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CHỈNH TRANG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TUYẾN ĐƯỜNG PHẠM HÙNG 59

3.1 Quan điểm, nguyên tắc 59

3.1.1 Quan điểm 59

3.1.2 Nguyên tắc 59

3.2 Các nhóm giải pháp chỉnh trang 61

3.2.1 Đối với tổng thể tuyến đường 61

3.2.2 Chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan các nút giao 67

3.2.3 Giải pháp đối với khu vực công viên đô thị 73

3.2.4 Giải pháp chỉnh trang đối với một số công trình hạ tầng kĩ thuật trên tuyến đường 74

3.2.6 Giải pháp bổ sung không gian cho các hoạt động công cộng 75

3.2.7 Giải pháp tăng cường các tuyến đi bộ 77

3.2.8 Giải pháp chỉnh trang khu vực dân cư hiện có 78

3.2.9 Giải pháp di dời công trình trong một số ô đất, đảm bảo khoảng lùi so với chỉ giới đường Phạm Hùng 78

3.2.10 Giải pháp tạo lập hệ thống cây xanh, hàng rào công trình 78

3.2.11 Giải pháp xây dựng tường chắn âm cho cầu cạn 84

3.2.12 Đối với tiện ích đô thị và các nội dung khác 86

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 87

1 Kết luận 87

2 Kiến nghị 89

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Hệ thống đường vành đai ở Bắc Kinh - Nguồn Wikipedia 6 Hình 1.2 Hệ thống đường vành đai ở Tokyo - Nguồn Wikipedia 7 Hình 1.3 Đoạn giao nhau giữa đường Nguyễn Văn Linh và đường

dẫn vào cầu Phú Mỹ - đường vành đai 2 Thành phố Hồ

xây dựng Thủ đô 2030-2050 - Nguồn Sở Quy hoạch Kiến

trúc Hà Nội

16

Hình 1.11 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2002 17 Hình 1.12 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2004 17 Hình 1.13 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2008 18 Hình 1.14 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2010 18 Hình 1.15 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2012 19 Hình 1.16 Tuyến đường Phạm Hùng năm 2014 19 Hình 1.17 Một số công trình đóng góp tích cực cho tuyến đường 24 Hình 1.18 Một số công trình đóng góp hạn chế cho tuyến đường 25 Hình 1.19 Một số công trình ảnh hưởng không tốt cho tuyến đường 25 Hình 1.20 Sơ đồ phân tích mảng đặc rỗng trên tuyến đường 27

Hình 2.1 Điểm nút và mốc thụ cảm thẩm mỹ 32 Hình 2.2 Tuyến cảm thụ thẩm mỹ 33 Hình 2.3 Góc nhìn và vùng cảm thụ thẩm mỹ 35 Hình 2.4 Các loại hình không gian đi bộ 36-38 Hình 2.5 Sơ đồ tổng hợp không gian mở và không gian đi bộ 39-40 Hình 2.6 Hệ thống bến xe bus 41 Hình 2.7 Vị trí các bến xe bus trung chuyển 41 Hình 2.8 Phân bổ hệ thống bãi để xe công cộng 41 Hình 2.9 Một số cách bố cục cây xanh trong không gian mở 42 Hình 2.10 Tuyến đường Phạm Hùng trong Quy hoạch chung xây

dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm

2050 - Nguồn Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội

43

Hình 2.11 Trích Quy hoạch chi tiết huyện Từ Liêm - Nguồn Sở Quy

hoạch Kiến trúc Hà Nội

44

Hình 2.12 Trích Quy hoạch chi tiết quận Cầu Giấy - Nguồn Sở Quy

hoạch Kiến trúc Hà Nội

46

Hình 2.13 Trích Quy hoạch phân khu đô thị H2-2 - Nguồn Sở Quy

hoạch Kiến trúc Hà Nội

đường Tôn Thất Thuyết

64

Hình 3.4 Mặt đứng hướng Đông, đoạn từ đường Tôn Thất Thuyết

đến đường vào Khu liên hợp thể thao Quốc gia

65

Hình 3.5 Mặt đứng hướng Tây, đoạn từ đường Xuân Thủy đến

đường Tôn Thất Thuyết

liên hợp thể thao Quốc gia (công viên đô thị)

72

Hình 3.17 Tổ chức không gian Công viên đô thị 73 Hình 3.18 Tổ chức không gian Công viên đô thị 74 Hình 3.19 Minh họa không gian bố trí cây xanh gầm cầu cạn 76 Hình 3.20 Tổ chức không gian cây xanh trên tuyến đường Phạm

Hùng

79

Hình 3.21 Một số hình thức bố cục, phối kết cây xanh 81 Hình 3.22 Tổ chức không gian công viên cây xanh đô thị 83 Hình 3.23 Tổ chức không gian tổng thể tuyến đường 83

Hình 3.24 Vị trí bố trí tường chắn âm cầu cạn 85 Hình 3.25 Giải pháp tường chắn âm cầu cạn 85

- một trong những tuyến đường Vành đai quan trọng của Thủ đô với các khu

đô thị mới nằm hai bên tuyến đường như: Khu đô thị mới Cầu Giấy, Khu đô thị Sông Đà - Mỹ Đình, Khu đô thị Nam Trung Yên ), đặc biệt tại đây có một

số công trình cấp Quốc gia như Trung tâm Hội nghị Quốc gia; Bảo tàng Hà Nội và công trình cao tầng và hiện đại nhất Hà Nội hiện nay - Keangnam Landmark Tower (70 tầng) Tuyến đường bao gồm phần đường xe chạy trên mặt đất và phần đường xe chạy trên cao

Tuy nhiên tại đây chưa có tổng thể chung về thiết kế đô thị nên chưa phát huy được thế mạnh về vị trí và tính chất của tuyến đường

Bên cạnh đó, các dự án đầu tư dọc 2 bên tuyến đường chủ yếu được thực hiện riêng lẻ và cục bộ trong từng ô đất nên chưa có tính kết nối và liên tục giữa các công trình, còn thiếu các không gian phục vụ sinh hoạt cộng đồng (vườn hoa, công viên, cây xanh, ) và các tiện ích đô thị (tượng đài, kiến trúc nhỏ, vòi phun nước, ghế ngồi, mái che nhẹ), chưa có chiếu sáng cảnh quan công trình và các khu vực tập trung đông người Tuyến đường trên cao chưa

có giải pháp hạn chế tiếng ồn do các phương tiện cơ giới hoạt động, ảnh hưởng đến quá trình sinh hoạt, làm việc tại các công trình xây dựng hai bên tuyến đường

Chính vì vậy, luận văn chọn đề tài nghiên cứu giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường Phạm Hùng để giải quyết các vấn đề bất cập nêu trên

2

Mục đích nghiên cứu

Đề xuất giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường đảm bảo định hướng lâu dài, mang tính phát triển bền vững, phù hợp với tính chất là tuyến đường Vành đai của Thành phố trong thời kỳ phát triển mới, góp phần hình thành diện mạo đô thị hiện đại của khu vực phía Tây trung tâm Hà Nội

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Phạm Hùng (đoạn từ đường Xuân Thủy đến đường Dương Đình Nghệ); Không gian cây xanh, vườn hoa, đường dạo; Hệ thống tiện ích đô thị

- Phạm vi nghiên cứu: Trục đường giao thông và các công trình xây dựng, các dự án đầu tư đã được cấp thẩm quyền chấp thuận hai bên tuyến đường Phạm Hùng (trong phạm vi cách Chỉ giới đường đỏ đường Phạm Hùng

từ 50m đến trọn vẹn ranh giới của dự án)

Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập số liệu từ thực tế

+ Khảo sát thực địa

+ Lấy ý kiến và tư vấn chuyên gia

- Phương pháp thu thập số liệu gián tiếp

+ Thu thập tài liệu về cải tạo, chỉnh trang, thiết kế đô thị qua sách báo, tài liệu và các đề tài có liên quan trong và ngoài nước

+ Tổng hợp phân tích kết quả khảo sát và những tài liệu liên quan

- Phương pháp tổng hợp: đề xuất các giải pháp, kết luận và kiến nghị

- Dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật

+ Quy chuẩn, Tiêu chuẩn xây dựng hiện hành

+ Các đồ án quy hoạch, dự án đầu tư đã được phê duyệt

+ Các văn bản khác có liên quan

3

Nội dung nghiên cứu

- Quá trình hình thành và phát triển của tuyến đường qua các thời kì phát triển của Thủ đô

- Khảo sát các công trình trên tuyến đường (loại hình kiến trúc, vật liệu công trình, khoảng lùi xây dựng ), các không gian trống

- Thu thập thông tin về các dự án đầu tư đã triển khai trong khu vực và các tài liệu, các kết quả công bố liên quan đến nội dung đề tài luận văn

- Phân tích và đánh giá tổng hợp, đối chiếu so sánh trên cơ sở các kết quả khảo sát, điều tra trong khu vực tuyến đường Phạm Hùng và khu vực lân cận

- Đề xuất giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

* Ý nghĩa khoa học:

- Đưa ra được những giải pháp cải tạo, chỉnh trang có cơ sở khoa học

và thực tiễn để chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Vành đai Thủ đô

- Là tài liệu tham khảo cho công tác thiết kế đô thị trên tuyến đường Phạm Hùng nói riêng và tuyến đường Vành đai 3 của Thủ đô nói chung

* Ý nghĩa thực tiễn:

- Đưa ra được giải pháp chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường có tính khả thi, có thể áp dụng cho toàn bộ tuyến đường Phạm Hùng và tuyến đường Vành đai 3

- Làm cơ sở tham khảo để triển khai các dự án đầu tư, quản lý xây dựng không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Phạm Hùng trước tình hình mới

4

Các thuật ngữ, khái niệm sử dụng trong Luận văn

- Thiết kế đô thị: là thiết kế tổng thể môi trường hình thể trên các tầng lớp

khác nhau đối với đô thị, đó là một loại thiết kế có tính tổng hợp rất mạnh, là

xử lý tốt và hợp lý các loại không gian chủ yếu, không gian tượng trưng và không gian mục đích, khiến cho chúng phát triển hài hòa và đạt được tính

nghệ thuật (19)

- Cảnh quan đô thị: là hình ảnh con người thu nhận được qua không gian cảnh

quan của toàn đô thị Được xác lập bởi 3 yếu tố: Cảnh quan thiên nhiên, công

trình xây dựng và hoạt động của con người trong đô thị (16)

- Kiến trúc cảnh quan: là không gian vật thể bao gồm: nhà, công trình kỹ

thuật, nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và tiện nghi đô

thị (16)

- Kiến trúc đô thị: là hình ảnh con người cảm nhận được qua không gian vật

thể của các đô thị: kiến trúc công trình, cây xanh, tổ chức giao thông, biển báo

và tiện nghi đô thị (16)

- Tuyến (Path): Trong đô thị, thành phần được gọi là lưu tuyến bao gồm

đường liên hệ giao thông và hành lang liên hệ thị giác Con người quan nhận biết lưu tuyến qua hình ảnh con đường giao thông hàng ngày Những lưu tuyến đó cấu thành mạng không gian đô thị Trong hình ảnh đô thị, lưu tuyến

chiếm vai trò chủ đạo, các nhân tố khác đều phát triển men theo nó ( 42)

- Mảng (District): Trong đô thị, mỗi mảng tương đương với một khu vực có

hình thái và công năng sử dụng đồng nhất, cách biệt và không lặp lại ở những khu vực khác Mỗi khu vực có những đặc trưng riêng về văn hóa – xã hội

hoặc chức năng như khu hạt nhân lịch sử, khu công nghiệp khu ở… ( 35)

- Nút (Node): Là một giao điểm hoặc tập hợp các giao điểm của các lưu

tuyến Nút thường dùng để chỉ những tiêu điểm quan trọng để con người nhận biết đô thị Tầm quan trọng của nút thể hiện ở chỗ: nút là nơi tập trung một số

5

công năng hoặc đặc trưng nhất định Nút được gọi là các hạt nhân của hình

ảnh không gian đô thị (37)

- Cột mốc (Land mark): Là một điểm xác định, quy ước để nhận thức khung

cảnh xung quanh Nó là hình ảnh đột xuất gây ấn tượng mạnh cho con người

trong đô thị (42)

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

đô thị nhằm tôn vinh, gìn giữ các giá trị văn hóa, lịch sử, xã hội, quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan Hà Nội là việc làm cấp thiết

Đối với mỗi khu vực trong thành phố việc phát triển hình ảnh đô thị đặc trưng của khu vực đó càng cần thiết thực hiện hơn, vì mỗi khu vực sẽ góp phần quan trọng vào hình ảnh đặc trưng và quá trình phát triển bền vững của

Hà Nội

Tuyến đường Phạm Hùng là một trong 03 tuyến đường Vành đai của Thủ đô đã đưa vào sử dụng, có đặc trưng nổi bật, kết nối toàn bộ khu vực Bắc Sông Hồng và sân bay Nội Bài với trung tâm Thủ đô, góp phần quan trọng vào hình ảnh đô thị đặc trưng chung của khu vực và của Thủ đô Hà Nội Tuyến đường Phạm Hùng xây dựng được hình ảnh ban đầu về quy hoạch giao thông, không gian đô thị và các công trình có giá trị về kiến trúc, nên đặc trưng về hình ảnh đô thị rất rõ nét Các công trình quy mô, diện tích lớn như tổ hợp các công trình chung cư cao tầng kết hợp thương mại, dịch vụ, văn phòng với các điều kiện khí hậu, phong tục, nếp sống của người dân Hà Nội trong thời kì đổi mới

Các thông tin, các điều kiện và các đánh giá hiện trạng tuyến đường Phạm Hùng cho thấy tuyến đang chịu tác động chung của phát triển, sức ép

88

dân số, kinh tế thị trường, tác động nhiều chiều của hội nhập quốc tế; đặc trưng tuyến chịu những biến đổi tùy theo các mức độ khác nhau nhưng việc chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan của tuyến đường trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết

Các vấn đề cần giải quyết trong quá trình khẳng định hình ảnh đặc trưng của tuyến đường Phạm Hùng là kết nối các không gian đô thị, các công trình kiến trúc, các không gian trống mang trong mình các giá trị vốn có kết hợp với việc cải tạo, bổ sung các không gian trống tạo nên tổng thể tuyến đúng theo phong cách và bản sắc của tuyến Nhằm đạt tới hiệu quả cao nhất trong việc phát triển lâu dài và bền vững hình ảnh đô thị đặc trưng của tuyến Những định hướng cải tạo, chỉnh trang không gian kiến trúc cảnh quan của tuyến đường Phạm Hùng

+ Các yếu tố tạo thành mang đặc trưng của tuyến phố có giá trị về văn hóa, lịch sử kiến trúc, quy hoạch cảnh quan, là những hình ảnh đô thị đặc trưng của tuyến

+ Cải tạo và xây mới các không gian đô thị, các công trình ít giá trị thẩm mỹ, giá trị văn hóa, kiến trúc, hoặc các công trình không phù hợp với hình ảnh chung của tuyến (Trụ sở Đội cảnh sát giao thông số 6, Trụ sở Hội người mù )

+ Kết hợp hài hòa mọi không gian đô thị, mọi công trình và các thành

tố tuyến trong một tổng thể thống nhất mang đặc trưng vốn có của tuyến, tạo nên hình ảnh đô thị đặc trưng nhất hấp dẫn nhất, phát triển bền vững nhất của toàn tuyến đường Phạm Hùng

Từ những kết quả nghiên cứu đối với tuyến đường Phạm Hùng, có thể rút ra những vấn đề áp dụng đối với tuyến đường Vành đai 3 của Thủ đô + Mỗi chi tiết, mỗi yếu tố, hay mỗi một công trình, một không gian đô thị trên tuyến đều là thành phần quan trọng trong việc cùng kết hợp cải tạo