Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ kênh bắc thành phố vinh (đoạn từ đường mai hắc đế đến cầu bưu điện) (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- NGUYỄN HUY HOÀNG QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN HAI BÊN BỜ KÊNH BẮC – THÀNH PHỐ VINH ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG MAI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN HUY HOÀNG

QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN HAI BÊN BỜ KÊNH BẮC – THÀNH PHỐ VINH

( ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG MAI HẮC ĐẾ ĐẾN CẦU BƯU ĐIỆN )

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

( ĐOẠN TỪ ĐƯỜNG MAI HẮC ĐẾ ĐẾN CẦU BƯU ĐIỆN )

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS NGUYỄN TỐ LĂNG

Hà Nội - 2015

`

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, thực hiện luận văn tốt nghiệp, học viên đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy, quý cô, gia đình, bạn bè , đồng nghiệp và các tổ chức, cơ quan

Để thể hiện lòng biết ơn của mình, trước hết, học viên xin được trân trọng cảm ơn Thầy giáo PGS.TS.KTS Nguyễn Tố Lăng, người trực tiếp chỉ bảo, tận tình hướng dẫn và góp ý cho học viên những ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này

Học viên xin được chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, quý thầy, cô khoa Sau đại học, quý thầy, cô giảng dạy các bộ môn và tập thể lớp CH2013-QL3 đã nhiệt tình giúp đỡ học viên trong suốt thời gian tham gia học tập

Sau cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã hết lòng động viên, khuyến khích và tạo điều kiện cho tôi được tham gia học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày … tháng … năm 2015

Học viên

Nguyễn Huy Hoàng

`

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu, kết quả khoa học được trích dẫn cụ thể, có nguồn gốc rõ ràng Nội dung và kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Huy Hoàng

Hình 1.1 Địa đồ thành phố Vinh thời kỳ Pháp thuộc

Hình 1.2 Quy hoạch thành phố Vinh với sự giúp đỡ của cộng hòa dân

chủ Đức Hình 1.3 Thành phố Vinh ngày nay

Hình 1.4 Vị trí Kênh Bắc và đoạn kênh nghiên cứu

Hình 1.5 Bản đồ định hướng phát triển không gian khu vực kênh Bắc Hình 1.6 Hiện trạng đoạn 1 từ đường Mai Hắc Đế đến cầu Kênh Bắc Hình 1.7 Hiện trạng đoạn 2 từ cầu Kênh Bấc đến cầu Bưu Điện

Hình 1.8 Nhà dân xây dựng tự phát, không đồng bộ, nhếch nhác

Hình 1.9 Khách sạn beijing đầu đường Mai Hắc Đế

Hình 1.10 Mặt sau chợ Kênh Bắc quay ra kênh và mặt trước quay ra

đường Nguyễn Sỹ Sách Hình 1.11 Trường cao đẳng Văn Hóa Nghệ Thuật

Hình 1.12 Thiết kế nâng cấp, cải tạo đoạn 1 từ đường Mai Hắc Đế đến

cầu Kênh Bắc Hình 1.13 Hiện trạng đường Phùng Chí Kiên

Hình 1.14 Hiện trạng đường Nguyễn Sỹ Sách

Hình 1.15 Vỉa hè đường Phùng Chí Kiên cỏ dại um tùm, bị chiếm dụng để

trồng rau

Hình 1.20 Hệ thống điện, đèn dọc phía đường Nguyễn Sỹ Sách

Hình 1.21 Hệ thống biển quảng cáo mặt đường Nguyễn Sỹ Sách

Hình 1.22 Sơ đồ phân cấp quản lý, quy hoạch nhà đất, vận hành bảo

dưỡng hạ tầng cơ sở thành phố Vinh Hình 2.1 Bản đồ quy hoạch chung xây dựng thành phố Vinh đến năm

2025 Hình 2.2 Bản đồ quy hoạch chi tiết 1/2000 phường Hà Huy Tập

Hình 2.3 Bản đồ quy hoạch chi tiết 1/2000 xã Hưng Lộc

Hình 2.4 Một góc sông An Cựu sau khi được nạo vét, chỉnh trang

Hình 2.5 Kênh Tân Hóa – Lò Gốm nhìn từ trên cao

Hình 2.6 Xây dựng công viên cây xanh bên bờ kênh Tân Hóa – Lò Gốm Hình 2.7 Một góc sông Rhone ngày nay

Hình 2.8 Phố đi bộ bên sông San Antonio

Hình 2.9 Một góc sông San Antonio

Hình 2.10 Mô hình công viên tuyến tính Cheonggyecheon

Hình 3.1 Bản đồ quy hoạch sử dụng đất khu vực Kênh Bắc

Hình 3.2 Sơ đồ đề xuất phân cấp quản lý quy hoạch xây dựng, kiến trúc,

cảnh quan dọc hai bên bờ kênh Bắc – Thành phố Vinh

`

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Bảng 2.1 Bảng số liệu về nhiệt độ, lượng mưa và độ ẩm trong các năm gần

đây Bảng 2.2 Mực nước lũ thực đo và hoàn nguyên lũ tháng 9/1978 trên sông

Lam Bảng 2.3 Lượng mưa và ngập lụt

Bảng 3.1 Các chỉ tiêu đất xây dựng đô thị

Bảng 3.2 Bảng tổng hợp quy hoạch sử dụng đất phường Hà Huy Tập

Bảng 3.3 Các chỉ tiêu xây dựng sử dụng đất phường Hà Huy Tập năm 2025

14/01/2015 vừa qua, thủ tướng chính phủ đã ký quyết định phê duyệt “ Điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Vinh – tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn 2050”, mục tiêu phát triển thành phố Vinh trở thành trung tâm kinh

tế khu vực Bắc Trung Bộ

Với sự phát triển không ngừng của thành phố trong thời gian qua, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cũng đã từng bước được cải thiện xây dựng và phát triển, tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những tồn tại và các yếu kém

về một số lĩnh vực, điển hình là hệ thống thoát nước của thành phố Hệ thống thoát nước của thành phố được đầu tư xây dựng khá nhiều, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thoát nước thực tế Những tuyến kênh, mương được xây dựng từ nhiều năm trước hiện nay đã hư hỏng, xuống cấp và ô nhiễm trầm trọng gây ảnh hưởng đến môi trường sống nhân dân đô thị và đặc biệt nảy sinh rất nhiều vấn đề lớn ảnh hưởng đến không gian kiến trúc cảnh quan xung quanh

Kênh Bắc là tuyến kênh cấp 1, hướng thoát nước chính cho khu vực phía bắc thành phố với một lưu vực 1373 ha, bao gồm các xã Nghi Phú, Hưng Đông, Hưng Lộc và các phường Hà Huy Tập, Hưng Bình, Lê Lợi, Hưng Dũng Tuyến Kênh chảy giữa lòng thành phố, có đoạn đi sâu vào khu dân cư

và có đoạn chạy dọc theo trục đường Nguyễn Sỹ Sách - một trục đường lớn của thành phố - nhưng hiện nay lại đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do ảnh

2

hưởng của thời gian, thời tiết cũng như ý thức của một số người dân cộng với công tác quản lý còn lỏng lẻo đã tạo ra sự biến đổi không nhỏ đối với không gian kiến trúc cảnh quan của khu vực

Hiện nay, nằm trong chiến lược phát triển ba đô thị loại vừa của chính phủ là Lào Cai, Phủ Lý và Vinh, thành phố đã triển khai nâng cấp và cải tạo kênh Bắc với mục tiêu đảm bảo nhu cầu tiêu thoát nước của thành phố và đặc biệt là cải tạo môi trường sống khu dân cư, xây dựng tuyến kênh trở thành một trục cảnh quan đẹp của thành phố Để làm được điều đó, hơn lúc nào hết, cần phải có những nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học, có hệ thống và đồng bộ về mọi mặt để từ đó đưa ra được các yêu cầu về quản lý và khai thác không gian kiến trúc cảnh quan bờ Kênh Bắc một cách hợp lý, tạo ra được môi trường sống tốt cho các khu dân cư xung quanh cũng như góp phần vào

sự phát triển bền vững của toàn thành phố

Từ những vấn đề cấp thiết đó, đề tài nghiên cứu “Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc – thành phố Vinh (Đoạn từ đường Mai Hắc Đế đến cầu Bưu Điện)” đang là vấn đề mang tính thiết thực

cao để đảm bảo sự phát triển đồng đều của khu vực cũng như đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển bền vững của toàn thành phố

* Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định vai trò không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc (đoạn từ đường Mai Hắc Đế đến cầu Bưu Điện) đối với quy hoạch phát triển của thành phố Vinh

- Đề xuất các giải pháp để quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc một cách hiệu quả

* Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu và đề xuất quan điểm về những định hướng nhằm mục đích phát triển không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc

- Từ những phân tích, đánh giá về hiện trạng của khu vực, đề xuất các giải pháp về quản lý và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan cho khu vực hai bên bờ Kênh Bắc – thành phố Vinh

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc – thành phố Vinh (đoạn từ đường Mai Hắc Đế đến cầu Bưu Điện)

Phạm vi nghiên cứu:

Kênh Bắc và khu vực hai bên bờ kênh theo quy hoạch chung của thành phố Vinh đến năm 2030, bao gồm hai đoạn:

+ Đoạn 1: từ đường Mai Hắc Đế đến cầu Kênh Bắc, chiều dài 1240m,

có kết cấu cống hộp bê tông cốt thép, có đường nội bộ của khu dân cư hai bên

+ Đoạn 2: từ cầu Kênh Bắc đến cầu Bưu Điện, chiều dài 2060m, chạy dài giữa hai con đường Phùng Chí Kiên và đường Nguyễn Sỹ Sách là trục đường lớn

* Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu tài liệu và thu thập thông tin:

4

+ Tổng hợp các nghiên cứu liên quan đã có ( tập trung vào các nghiên cứu và báo cáo khoa học về vấn đề quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bờ sông)

+ Thu thập và đánh giá các bài học kinh nghiệm tại các địa phương trong và ngoài nước về vấn đề thiết kế và quản lý đô thị, quản lý không gian kiến trúc cảnh quan và không gian sống đô thị

Phương pháp tiếp cận định tính và định lượng:

+ Căn cứ vào quy hoạch chung thành phố Vinh – tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và quy hoạch chi tiết hai khu vực phường

Hà Huy Tập và xã Hưng Lộc Căn cứ vào tình hình quy hoạch phát triển hiện trạng kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc để nghiên cứu tiếp cận

+ Điều tra xã hội học, đánh giá bản đồ hiện trạng khu vực hai bên bờ Kênh Bắc để từ đó đề ra giải pháp quản lý quy hoạch kiến trúc cảnh quan hai bên sông

Phương pháp tiếp cận hệ thống:

+ Phân tích, đánh giá các thông tin thu thập được

+ Sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống quản lý phát triển kiến trúc cảnh quan theo dự án đầu tư để nghiên cứu khả thi giải pháp được xác lập theo các nhân tố quản lý phát triển: Quy hoach – kiến trúc- kỹ thuật – tài chính – cơ chế chính sách và quản lý đô thị mang tính hệ thống kỹ thuật và hệ thống xã hội Từ đó, xác nhận các nhân tố mang tính quyết định để hình thành nên giải pháp cho khu vực

Phương pháp thực nghiệm:

Xây dựng mô hình không gian mẫu, mô hình quản lý kiến trúc cảnh quan thử nghiệm để thăm dò ý kiến cộng đồng dân cư, đánh giá ưu điểm, nhược điểm của từng mô hình và từ đó xây dựng được một mô hình toàn diện nhất có thể

5

Xin ý kiến chuyên gia về các vấn đề của khu vực nghiên cứu và các bài học từ những địa phương khác

Tiến hành xây dựng hệ thống câu hỏi có tính chuyên môn cao nhằm xin

ý kiến các chuyên gia trong các lĩnh vực của không gian kiến trúc cảnh quan như: quản lý đô thị, môi trường, giao thông…

Phỏng vấn các chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực bằng nhiều hình thức: trò chuyện, phỏng vấn chính thức, phỏng vấn sâu…

* Thuật ngữ

Cảnh quan là không gian tổng thể nhân tạo và tự nhiên tác động đến

cảm nhận của con người

Kiến trúc cảnh quan là không gian vật thể đô thị được xác định bởi các

yếu tố cấu thành bao gồm: công trình kiến trúc, công trình kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo và không gian công cộng

Quản lý kiến trúc cảnh quan là nội dung của quản lý xây dựng và quy

hoạch nhằm tạo lập một phần hình ảnh đô thị để đảm bảo hài hòa cảnh quan thiên nhiên, nhân tạo nhằm xác lập trật tự đô thị, nâng cao chất lượng sống và cảm thụ thẩm mỹ của người dân đô thị Quản lý kiến trúc cảnh quan là quản

lý các yêu cầu về thiết kế, quy hoạch xây dựng đô thị, kiểm soát sự phát triển

đô thị

Quy hoạch đô thị là tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ

thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để tạo lập môi trường sống phù hợp với người dân đô thị Quy hoạch đô thị được thể hiện thông qua các

đồ án quy hoạch đô thị

Không gian kiến trúc cảnh quan đô thị là tổ hợp không gian vật thể đô

thị và cảnh quan thiên nhiên, cảnh quan nhân tạo ( Cây xanh, mặt nước, thảm thực vật, địa hình), bao gồm các công trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật,

Phần nội dung – Gồm 3 chương

Chương I: Thực trạng công tác quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc

Chương II: Cơ sở khoa học quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc

Chương III: Các giải pháp quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc

Kết luận và kiến nghị

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

Email: digilib.hau@gmail.com

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

đó, hiện nay thành phố đã có sự quan tâm lớn đến vấn đề đầu tư xây mới, nâng cấp, cải tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đồng thời xây dựng hệ thống kiến trúc cảnh quan mang đậm bản sắc đô thị, tạo tiền đề thu hút đầu tư vào địa phương cũng như nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân đô thị Trong

đó, tuyến Kênh Bắc và không gian kiến trúc cảnh quan xung quanh đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển chung của toàn đô thị

Qua quá trình nghiên cứu và đánh giá tổng thể về hiện trạng của khu vực đã rút ra được một số những hạn chế còn tồn tại như: chưa có đầy đủ quy hoạch và thiết kế chi tiết của toàn bộ tuyến, ý thức cộng đồng dân cư còn yếu kém, tình trạng ô nhiễm môi trường trầm trọng, khả năng quản lý còn yếu kém cũng như công tác thanh tra, giám sát còn bị buông lỏng, chưa được quan tâm thỏa đáng

Từ những vấn đề khó khăn còn tồn tại đó, nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề cấp bách cần giải quyết và một số giải pháp nhằm cải thiện chất lượng môi trường sống của khu vực cũng như tạo dựng một không gian sống tốt hơn cho người dân Đặc biệt, nghiên cứu tập trung đưa ra một số giải pháp quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan khu vực hai bên bờ kênh Bắc và từ đó có thể

sử dụng làm sơ sở áp dụng cho các địa bàn, các khu vực trong thành phố có tính chất tương đồng

Kiến nghị

102

Các cấp có thẩm quyền cần nhanh chóng triển khai các đồ án quy hoạch, đặc biệt là lập quy hoạch chi tiết 1/500 của các tuyến đường, các khu vực trong nội thị Đồng thời, xây dựng hệ thống quy chế, chế tài quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan để làm công cụ cho công tác quản lý theo các khu vực cụ thể

Các cấp quản lý cần sớm thiết lập các quy định, hướng dẫn cụ thể đối với sự tham gia của cộng đồng trong công tác quy hoạch và quản lý đô thị, từ

đó phát huy được năng lực của cộng đồng cũng như sử dụng tốt hơn các nguồn lực trong cộng đồng

Bộ máy quản lý quy hoạch, không gian, kiến trúc, cảnh quan cần được phân cấp cụ thể, tránh tình trạng chồng chéo Cần công bố công khai các đồ

án quy hoạch đã được phê duyệt và có các chính sách thu hút đầu tư vào khu vực để tạo điều kiện phát triển toàn bộ khu vực cũng như góp phần vào sự phát triển chung của cả thành phố

Nhiệm vụ nghiên cứu

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

104

1.3 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc ( đoạn

kênh nghiên cứu ) 28

1.3.1 Thực trạng công tác lập quy hoạch và thiết kế đô thị 28

1.3.2 Thực trạng công tác quản lý kiến trúc cảnh quan hai bờ Kênh 30

1.3.3 Thực trạng bộ máy quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bờ kênh 32

1.3.4 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan 33

1.4 Tổng hợp những thuận lợi, khó khăn và các vấn đề cần giải quyết 34

CHƯƠNG II: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN HAI BÊN BỜ KÊNH BẮC 38

2.1 Lý thuyết về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan 38

2.1.1 Quản lý kiến trúc cảnh quan 38

2.1.2 Thiết kế và quy hoạch đô thị 38

2.1.3 Những nguyên tắc chung về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ sông, kênh, mương 40

2.2 Cơ sở pháp lý về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc 42

2.2.1 Các văn bản pháp lý về quản lý không gian kiến trúc cảnh quan 42

2.2.2 Định hướng quy hoạch, quy hoạch chi tiết và quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan 45

2.3 Các yếu tố tác động đến không gian kiến trúc cảnh quan hai bên bờ Kênh Bắc 50

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 50

2.3.2 Điều kiện kinh tế – xã hội 55

2.3.3 Các quy hoạch và dự án liên quan trong khu vực nghiên cứu 57