Báo cáo nghiên cứu khoa học BT

Kết quả nghiên cứu về thực trạng sử dụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường THPT hiện nay.... Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu - Tìm hiểu thực trạng sử dụng ngôn ngữ F

SỞ GD - ĐT HÀ TĨNH

TRƯỜNG THPT NGHÈN

BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Hà Tĩnh, 12/2016

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 01

2 Lịch sử nghiên cứu 02

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 03

4 Đối tượng nghiên cứu 03

5 Phương pháp nghiên cứu 03

5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 03

5.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu thăm dò ý kiến 04

5.3 Phương pháp phỏng vấn 04

5.4 Phương pháp xử lý số liệu 04

6 Điểm mới của đề tài 04

7 Cấu trúc đề tài 04

Chương 1 GIỚI THUYẾT CHUNG 05

1.1 Vài nét về lịch sử tiếng Việt 05

1.1.1 Khái niệm tiếng Việt 05

1.1.2 Sự hình thành và phát triển của tiếng Việt 05

1.1.3 Những biểu hiện về sự trong sáng của tiếng Việt 05

1.1.4 Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt 05

1.2 Khái quát về mạng xã hội Facebook 06

1.2.1 Mạng xã hội 06

1.2.2 Mạng xã hội Facebook 06

1.3 Ngôn ngữ Facebook 07

1.3.1 Khái niệm 07

1.3.2 Đặc điểm cơ bản của ngôn ngữ Facebook 08

1.4 Đặc điểm tâm lí của học sinh THPT 08

1.5 Tiểu kết 09

Chương 2 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG NGÔN NGỮ FACEBOOK CỦA HỌC SINH TRONG TRƯỜNG THPT HIỆN NAY 09

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu 09

2.2 Qui trình và phương pháp nghiên cứu 09

2 2.2 Phương pháp phỏng vấn 10

2 2.3 Phương pháp thống kê bằng toán học 10

2.3 Kết quả nghiên cứu về thực trạng sử dụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường THPT hiện nay 10

2.3.1 Mức độ và phạm vi sử dụng 10

2.3.2 Lí do sử dụng 12

2.3.3 Những tác động 13

2.4 Tiểu kết 14

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC SỬ DỤNG NGÔN NGỮ FACEBOOK CỦA HỌC SINH TRONG TRƯỜNG THPT HIỆN NAY 14

3.1 Một số giải pháp cụ thể 14

3.1.1 Tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu về ngôn ngữ Facebook” 14

3.1.2 Tổ chức diễn đàn “Ngôn ngữ Facebook với học đường” 15

3.1.3 Lập trang Facebook “Tôi yêu tiếng nước tôi” 15

3.2 Kết quả đạt được sau khi thực hiện các giải pháp 15

3.3 Tiểu kết 17

KẾT LUẬN 18

KIẾN NGHỊ 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

1.1 Ngôn ngữ (tiếng nói) của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc là một thứ tàisản vô cùng quý giá Ngôn ngữ không chỉ là phương tiện quan trọng trong cáchoạt động giao tiếp của con người và xã hội mà còn là bản sắc văn hóa của mỗiquốc gia Chính vì lẽ đó mà giữ gìn, bảo vệ ngôn ngữ dân tộc là một việc làmcần thiết và thường trực của mỗi con người, mỗi quốc gia Đối với đất nước ta,tiếng Việt là tiếng nói chính thống của dân tộc Việt Trải qua hàng nghìn nămdựng nước và giữ nước dù đã có biết bao những biến cố, thăng trầm của lịch sửnhưng Tiếng Việt vẫn tồn tại và luôn được mỗi con người đất Việt gìn giữ vàphát triển

1.2 Sự phát triển của công nghệ thông tin, đặc biệt là Internet mang lạinhững thay đổi lớn cho cuộc sống của con người Nó là một nguồn dự trữ thôngtin vô cùng lớn với khả năng liên lạc một cách nhanh chóng và chính xác đã trởthành một nhân tố quan trọng trong sự phát triển của mỗi cá nhân, mỗi quốc gia.Trong hàng loạt tính năng và tiện ích của Internet thì mạng xã hội mà cụ thể làFacebook đã trở thành một ứng dụng có sức lan tỏa chóng mặt trong thời giangần đây Sau một thời gian ra đời, người tham gia vào trang mạng xã hộiFacebook đã tạo ra một hệ thống ngôn ngữ mới – ngôn ngữ Facebook Đây làloại ngôn ngữ hình thành và phát triển theo trào lưu, đang ngày càng lan rộng vàảnh hưởng to lớn vào trong cả đời sống xã hội

1.3 Người sử dụng mạng xã hội Facebook không phân biệt lứa tuổi,nhưng nhiều nhất, thường xuyên nhất và bị ảnh hưởng sâu sắc nhất vẫn là giớitrẻ, trong đó chủ yếu là lứa tuổi học sinh THPT Khi tham gia trang mạng này,học sinh thường xuyên sử dụng hệ thống ngôn ngữ mới để trò chuyện, tâm sự,chia sẻ với nhau Điều đáng quan tâm ở đây là giới trẻ không dừng lại ở việc sửdụng ngôn ngữ mới này trên trang mạng ảo mà còn sử dụng nó một cách rộng rãi

ngôn ngữ Facebook được sử dụng tràn lan trong học đường, từ việc học sinh nóichuyện với bạn bè, thầy cô cho đến việc ghi vở, trả lời câu hỏi hay làm bài kiểmtra Sử dụng phổ biến nhưng đa phần học sinh lại chưa nhận thức được ngôn ngữFacebook có tác động hai mặt đến việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt –một việc làm mang tính cấp thiết trong thời điểm hiện tại

Từ những lí do trên, chúng tôi chọn “Ngôn ngữ Facebook trong trường

THPT – thực trạng và những giải pháp” làm đề tài nghiên cứu của mình.

2 Lịch sử nghiên cứu

Ngôn ngữ Facebook là đề tài nóng hổi không chỉ ở Việt Nam mà cả trêntoàn thế giới Nói về ngôn ngữ Facebook, dường như các quốc gia ở phương Tâynhư: Mĩ, Anh hay Nga có cái nhìn khoan dung hơn so với các nước phươngĐông như Việt Nam và Trung Quốc

Trái lại với các nước phương Tây, các nước phương Đông như Việt Nam vàTrung Quốc lại tỏ ra thận trọng hơn khi đối mặt với ngôn ngữ Facebook TạiTrung Quốc có rất nhiều quan điểm trái chiều về ngôn ngữ Facebook, có ý kiếnbác bỏ và những ý kiến bảo vệ ngôn ngữ này

Riêng ở Việt Nam, vấn đề ngôn ngữ Facebook được bàn luận sôi nổi trêncác trang báo hay các diễn đàn Những cuộc bàn luận đó thường xoay quanh cácvấn đề: ngôn ngữ Facebook thực sự là một vấn đề đáng lo hay là sự đóng góptích cực cho tiếng Việt Và hướng đi của các nhà nghiên cứu về ngôn ngữFacebook lại chia làm ba quan điểm chính: một là “phản đối”, hai là “chấp nhận,bàng quan” và ba là “chấp nhận, định hướng”

Các ý kiến mặc dù trái chiều nhau nhưng tất cả đều cho thấy ngôn ngữFacebook đã có ảnh hưởng sâu sắc trong đời sống xã hội và đặc biệt là trong môitrường giáo dục Những ý kiến mới chỉ dừng lại ở việc nêu ra những tác độngcủa ngôn ngữ Facebook với giao tiếp và tiếng Việt mà chưa đưa ra được nhữnggiải pháp cụ thể dẫn dắt ngôn ngữ Facebook phát triển có lợi cho giao tiếp vàtiếng Việt Vì vậy, đề tài của chúng tôi đi sâu vào đề xuất các giải pháp nhằm

nâng cao ý thức sử dụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường THPThiện nay góp phần bảo vệ và phát triển ngôn ngữ của dân tộc.

3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng sử dụng ngôn ngữ Facebook của giới trẻ nói chung vàcủa học sinh trong trường THPT nói riêng

- Tiến hành phân tích một số nguyên nhân dẫn đến việc học sinh sử dụngngôn ngữ facebook tràn lan trong học đường

- Tìm ra giải pháp giúp học sinh nhận thức được cần phải sử dụng ngôn ngữfacebook phù hợp với hoàn cảnh để tạo cho lời nói của mình có văn hóa và gópphần phát triển và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

Sau khi xây dựng thành công các giải pháp có thể nhân rộng đưa vào ápdụng cho các trường THPT có học sinh sử dụng ngôn ngữ Facebook trong nhàtrường

4. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nhận thức về vấn đề sử dụng ngôn ngữFacebook của học sinh trong trường THPT hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu:

Để có được kết quả khách quan, trung thực về thực trạng và nhận thức sửdụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường trung học phổ thông, nhómnghiên cứu đã tiến hành sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Phương pháp nghiên cứu lý luận bao gồm các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập các tài liệu có liên quan đến đề

tài nghiên cứu như: sách, báo, các tài liệu, các công trình nghiên cứu khoahọc Đọc, phân tích, tổng hợp những tài liệu có liên quan đến đề tài

- Một số phương pháp khác: Phương pháp logic lịch sử, phương pháp phân

tích, tổng hợp,…

5.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu thăm dò ý kiến

Sử dụng phiếu thăm dò ý kiến đối với học sinh, giáo viên trực tiếp giảngdạy, phụ huynh học sinh tại các trường trung học phổ thông thuộc huyện CanLộc - tỉnh Hà Tĩnh, để thấy được thực trạng và nhận thức về việc sử dụng ngônngữ Facebook của học sinh trong nhà trường.

5.3 Phương pháp phỏng vấn

Tiến hành gặp gỡ chuyện trò và trao đổi với Ban giám hiệu, giáo viênđang trực tiếp giảng dạy ở các trường THPT tại huyện Can Lộc - tỉnh Hà Tĩnh,một số phụ huynh học sinh về các vấn đề có liên quan và các bạn học sinh THPTtrong địa bàn huyện

5.4 Phương pháp xử lý số liệu

Thông qua các kết quả điều tra để phân tích, tổng hợp, so sánh, từ đó rút ra

những kết luận liên quan đến việc nghiên cứu đề tài

6 Điểm mới của đề tài

Về mặt lí luận, đề tài đưa ra được những giải pháp cụ thể, thiết thực để tácđộng vào nhận thức của một bộ phận học sinh chưa có được những hành vi đúngđắn về vấn đề sử dụng ngôn ngữ facebook trong học đường

Về mặt thực tiễn, đề tài giúp các bạn học sinh có được những nhận thức sâusắc về việc sử dụng ngôn ngữ facebook có văn hóa để góp phần giữ gìn và pháttriển ngôn ngữ dân tộc Hơn nữa, đề tài khi được áp dụng vào thực tiễn sẽ tạo rađược một môi trường giao tiếp trong sáng, lành mạnh trong trường học

7 Cấu trúc đề tài

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, đề tài gồm những nộidung chính sau:

Chương 1 Giới thuyết chung.

Chương 2 Thực trạng sử dụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong

trường THPT hiện nay

Chương 3 Một số giải pháp nâng cao ý thức sử dụng ngôn ngữ Facebook

của học sinh trong trường THPT hiện nay

Chương 1 GIỚI THUYẾT CHUNG

1.1 Vài nét khái quát về tiếng Việt

1.1.1 Khái niệm tiếng Việt

Tiếng Việt (còn gọi là tiếng Việt Nam) là ngôn ngữ của dân tộc Việt (dântộc Kinh) – dân tộc chiếm đa số trong đại gia đình 54 dân tộc anh em trên đấtnước Việt Nam đồng thời là ngôn ngữ được dùng chính thức trong các lĩnh vựchành chính, ngoại giao, giáo dục,

1.1.2 Sự hình thành và quá trình phát triển của tiếng Việt

Như vậy, để có được sự trong sáng, giàu đẹp, tinh tế, uyển chuyển như ngàyhôm nay, tiếng Việt đã phải trải qua hàng ngàn năm phát triển, thể hiện sự dàycông của cha ông ta trong việc bảo vệ, xây dựng và phát triển ngôn ngữ dân tộc

1.1.3 Những biểu hiện về sự trong sáng của tiếng Việt

1.1.3.1 Tính chuẩn mực, có quy tắc cua tiếng Việt

1.1.4 Trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

1.1.4.1 Phải có tình cảm yêu mến và ý thức quý trọng tiếng Việt

1.1.4.2 Phải có những hiểu biết cần thiết về tiếng Việt

1.1.4.3 Phải tuân thu đúng các chuẩn mực và quy tắc tiếng Việt

1.2 Khái quát về mạng xã hội Facebook

1.2.1 Mạng xã hội:

Mạng xã hội hay còn gọi là mạng xã hội ảo (tiếng Anh: Social Network) là

dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên internet lại với nhau với nhiềumục đích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian, lứa tuổi và giớitính

1.2.2.1 Khái niệm

Facebook là một website do công ty Facebook, Inc điều hành và sở hữu tưnhân Nó là một trang mạng xã hội cho phép người dùng dễ dàng kết nối, chia sẻthông tin với gia đình, bạn bè và đồng nghiệp ở trên mạng.

1.2.2.2 Sự hình thành và phát triển cua Facebook

- Sự hình thành: Ra đời năm 2004 bởi Mark Zuckerberg – một sinh viên của

trường Đại học Harvard

- Quá trình phát triển: Sau 12 năm ra đời, hiện nay mạng xã hội Facebookđược sử dụng rộng rãi trên khắp thế giới Ngày 4 tháng 2 năm 2004, trong vòng

24 giờ sau khi trang web chính thức vận hành, đã có hơn 1200 sinh viên Harvardđăng kí tham gia sử dụng và đến nay con số đó đã lên đến 1,65 tỷ người dùngmỗi tháng

1.2.2.3 Sự du nhập cua mạng xã hội Facebook vào Việt Nam

Mạng xã hội Facebook xuất hiện ở Việt Nam năm 2009 Nhưng nó chỉ thực

sự sôi động và đi vào đời sống của người dân khoảng từ giữa năm 2012 đến nay.Theo số liệu thống kê vào năm 2014, số lượng tài khoản facebook ở Việt Namkhoảng trên 30 triệu, một con số khá lớn so với tổng số dân trên 90 triệu người

- Những lợi ích của mạng xã hội Facebook

+ Facebook giúp bạn kết nối bạn bè

+ Facebook giúp cập nhật thông tin nhanh chóng

+ Facebook là nơi có thể giới thiệu bản thân

+ Tích lũy kiến thức từ Facebook

+ Facebook giúp người tham gia bày tỏ quan điểm

+ Facebook là một môi trường quảng cáo hiệu quả cho các doanh nghiệ + Facebook giúp quảng bá hình ảnh cho những người nổi tiếng

- Những tác hại của Facebook

+ Giảm tương tác giữa người với người

+ Tăng mong muốn gây chú ý

+ Sao nhãng mục tiêu cá nhân

+ Nguy cơ trầm cảm

+ Giết chết sự sáng tạo

+ Bạo lực trên mạng

+ Tình yêu dễ đổ vơ

+ Thường xuyên so sánh bản thân với người khác

+ Mất ngu

+ Thiếu riêng tư

+ Facebook ảnh hưởng cách kinh doanh

Tóm lại, Facebook có tác động hai mặt đến đời sống con người Cần sửdụng nó có văn hóa để biến Facebook phục vụ cuộc sống chúng ta chứ khôngphải ta phụ thuộc vào nó

1.3 Ngôn ngữ Facebook

Ngôn ngữ Facebook là loại ngôn ngữ được con người (chủ yếu là giới trẻ)

sử dụng để giao tiếp với nhau khi tham gia vào trang mạng xã hội Facebook Trong phạm vi đề tài này, nhóm nghiên cứu chỉ khảo sát ngôn ngữFacebook tồn tại ở dạng nói và dạng viết Hai dạng ngôn ngữ này có thể được sửdụng cả trong các mạng xã hội khác hay trên tin nhắn điện thoại nhưng nó đượcdùng nhiều trên mạng xã hội Facebook nên chúng tôi vẫn gọi nó là ngôn ngữFacebook

1.3.2.1 Viết tắt

- Bỏ một hoặc một số chữ cái trong từ

- Thay hai chữ cái bằng một chữ cái không có trong tiếng Việt

- Chỉ viết chữ cái đầu tiên cua mỗi từ

- Tạo nghĩa mới cho từ dựa trên ít nhất một nét nghĩa cũ

- Tạo nghĩa mới cho từ bằng cách dùng từ đồng âm khác nghĩa

1.3.2.6 Nói lái

1.3.2.7 Hiệp vần

1.4 Đặc điểm tâm lí của học sinh THPT

Lứa tuổi học sinh THPT là giai đoạn phát triển mạnh mẽ và phức tạp, tinh vinhất của cuộc đời mỗi con người Ở lứa tuổi này, các bạn chưa thật sự chín chắn,suy nghĩ, tâm lí liên tục biến đổi, dễ bị kích động, dễ bị cám dỗ, bản thân lạikhông có nhiều trải nghiệm, vốn sống, nên có nhiều nguy cơ đối mặt với hậu quảđáng tiếc nếu không có nhận thức và hành vi đúng đắn

Nên gia đình và nhà trường và xã hội cần: tôn trọng, qua tâm, chú ý đếnnhững nét tâm lí nổi bật để có cách cư xử hợp lí; tránh thái độ coi thường, xúcphạm đến lòng tự trọng của các bạn khiến các bạn mất niềm tin vào người lớndẫn đến chống đối, đi ngược lại với những chuẩn mực xã hội và có những hành

vi tiêu cực

1.5 Tiểu kết

Để có một hệ thống ngôn ngữ đạt đến độ chuẩn mực và trong sáng như ngàyhôm nay, tiếng Việt đã trải qua hàng ngàn năm phát triển với nhiều biến cố thăngtrầm Vì vậy, việc giữ gìn và bảo vệ tiếng Việt là trách nhiệm của mỗi người dânViệt Thế nhưng hiện nay, tiếng Việt đang chịu sự tác động mạnh mẽ của ngônngữ Facebook của giới trẻ Lại một lần nữa, ngôn ngữ dân tộc phải tự đào thảinhững yếu tố tiêu cực và tiếp nhận những yếu tố tích cực để làm giàu cho mình

Chương 2

THỰC TRẠNG SỬ DỤNG NGÔN NGỮ FACEBOOK CỦA HỌC SINH

TRONG TRƯỜNG THPT HIỆN NAY

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu

Đối tượng chúng tôi khảo sát là học sinh THPT Với mục đích là tìm hiểu

tất cả các đối tượng học sinh THPT ở đồng bằng lẫn miền núi, ở trung tâm thịtrấn đến các bạn vùng nông thôn để có cái nhìn đầy đủ và toàn diện nhất về tỉ lệ

sử dụng mạng Facebook, là mạng xã hội có sức hút lớn nhất giới trẻ hiện nay nênchúng tôi chọn khảo sát tại ba trường THPT trên địa bàn huyện Can Lộc: Trường

2.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu

Để có được kết quả khách quan, trung thực về thực trạng và nhận thức sửdụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường THPT hiện nay, chúng tôi sửdụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Bước 1: Xây dựng mẫu phiếu điều tra (bảng hỏi)

Bước 2: Tiến hành điều tra thử

Bước 3: Phát phiếu điều tra

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

2.2.3 Phương pháp thống kê toán học

2.3 Kết quả nghiên cứu về thực trạng sử dụng ngôn ngữ Facebook của học sinh trong trường THPT hiện nay