MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU 1 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU 2 NHẬT KÝ CỦA CHUYẾN ĐI THỰC TẾ MIỀN TRUNG 2 PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG 5 I. MỘT SỐ NÉT VỀ CÁC ĐỊA ĐIỂM ĐÃ THĂM QUAN TẠI MIỀN TRUNG 5 1.1 Một số nét vể Đà Nẵng. 5 1.1.1 Bảo tàng điêu khắc Chămpa 5 1.1.2. Chùa Linh Ứng bán đảo Sơn Trà. 6 1.1.3. Chợ Hàn 7 1.2 Quảng Nam 8 1.2.1 Trường Đại học Nội Vụ cơ sở miền Trung 8 1.2.2 Phố cổ Hội An 9 1.3 Một số nét về Huế 11 1.3.1 Đại Nội Huế (Hoàng Thành và Tử Cấm Thành) 13 1.3.2. Lăng Khải Định 13 1.3.3. Ca Huế Trên Sông Hương 14 1.3.4. Chùa Thiên Mụ 16 1.4 Một số nét về Quảng Bình 17 1.5 Một số nét về Quảng Trị 18 II. KHẢO SÁT THỰC TẾ TẠI CÁC ĐỊA DANH TẠI MIỀN TRUNG 18 2.1 Di sản văn hóa vật thể. 18 2.1.1 Di tích lịch sử văn hóa 18 2.1.2 Danh thắng 25 2.1.3 Kiến trúc nghệ thuật 26 2.2 Di sản văn hóa phi vật thể 32 2.3 Một số địa điểm khác 32 CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ, ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ CỦA BẢN THÂN TRONG CHUYẾN ĐI THỰC TẾ 36 3.1 Đánh giá 36 3.2 Đề xuất, kiến nghị 36 KẾT LUẬN 39
Trang 1MỤC LỤC
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Được học trong một môi trường đại học mang tên Đại học Nội vụ Hà Nội
là một trong số những trường danh giá trực thuộc Bộ Nội vụ đã là một may mắnlớn đối với nhiều sinh viên nói chung và với em nói riêng, vậy nhưng em cònmay mắn hơn rất nhiều khi được vào Khoa Văn hóa thông tin và Xã hội, đượccác thầy cô ở đây tạo mọi điều kiện để em học tập và rèn luyện bản thân tốtnhất
Ngày 27 tháng 05 năm 2017 vừa qua, Khoa VHTT&XH đã tạo điều kiệncho tập thể lớp CĐ QLVH15A chúng em có cơ hội đi thực tế, tham quan một sốđiểm di tích lịch sử, danh thắng và một số địa điểm nổi tiếng khác tại khu vựcmiền Trung trong thời gian 06 ngày từ 27/05 - 1/06/2017 Chuyến tham quanthực tế này đã kết thúc nhưng nó đã để lại trong em rất nhiều cảm giác bồi hồixúc động cõ lẽ cả cuộc đời này tập thể lớp chúng em cũng không bao giờ có lầnthứ hai đi với nhau như thế này, tham quan được dọc khắp miền Trung chuyếntham quan này đã cung cấp cho em được lượng tri thức rất lớn để phục vụ chonghành học của mình
Em xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô trong khoa đã tổ chức chosinh viên chúng em một chuyến đi bổ ích và lý thú Đặc biệt, em xin gửi lời cảm
ơn đến cô Trần Phương Thúy và thầy Nghiêm Xuân Mừng đã đồng hành, quantâm, giúp đỡ cho chúng em Em rất mong nhận được những ý kiến, nhận xét củathầy để bài thu hoạch của em được hoàn thiện hơn
Dưới đây em xin trình bày những điểm mà chúng em đến trong chuyếnthực tế này, qua đây em cũng xin bày tỏ những cảm xúc của bản thân mình vềchuyến đi lần này, từ đó có thể rút lại một số những kinh nghiệm cho các bạnkhóa sau
Em xin chân thành cảm ơn!
SINH VIÊN
Nguyễn Tuấn Minh
Trang 3PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU NHẬT KÝ CỦA CHUYẾN ĐI THỰC TẾ MIỀN TRUNG
- Tập trung tại cổng trường điểm danh
- Xuất phát từ Hà Nội
Em cảm thấy rất hứng thú và hồi hộp
28/05 11h30
13h3014h3016h
18h19h30h
- ăn trưa tại Đà Nẵng
- Nhận phòng, nghỉ ngơi
- Tập trung ở cửa kháchsạn đi thăm Bảo tàng Champa
- tập trung tại cổng Bảotàng Chapa để đi ra bãi biển Mỹ Khê
- Về khách sạn
- Ăn tối tại chân cầu Rồng
Em được thăm quan rất nhiều
di tích lịch sử - văn hóa, di sản văn hóa phi vật thể em cảm thấy rất vui, cung cấp cho
em một lượng tri thức rất lớn
8h
11h30
13h3015h
- Vệ sinh, ăn sáng tại khách sạn
- Lên xe và đến giao lưuvới Phân hiệu trường Đại học nội vụ tại Quảng Nam
- Ăn trưa tại nhà hàng gần trường giao lưu văn hóa ẩm thực và ca nhạc cùng các thầy cô
và các bạn sinh viên phân hiệu Quảng Nam
- Lên xe về khách sạn
và nghỉ ngơi
- Tham quan làng đá
Em đi đến 10 thành phố đáng sống nhất Châu
Á, được đi dạo một số địa điểmđẹp trong thành phố
Trang 4-Xuất phát đi Hội An
- Lên xe về Đà Nẵng
- Liên hoan tại nhà hàng Bé Mặn cùng tập thể lớp CĐ QLVH15A
- vệ sinh, nghỉ ngơi30/05/201
7
7h30
8h3011h30
14h3020h30
- Ăn sáng tại khách sạn
Sau đó chùa Linh Ứng
Và đi chợ Hàn
- Ăn cơm tại nhà hàng
Sau đó quay về Huế
- Trên đường về huế ghé thăm: Lăng Khải Định
- Nghỉ ngơi và đi tham quan thành phố Huế cùng lớp
Chìm mình vào
di sản văn hóa phi vật thể và các di tích văn hóa, em thấy nơi đây thật yênbình, nhẹ nhàng
và ấm áp như con người của họ
31/05/201
7
7h30
11h3015h20h
- Sáng: Đi ăn bún bò Huế Sau đó đi Đại Nội Cung thành Huế
- Trưa: Ăn trưa tại nhà Hàng
- Chiều: Đi chùa Thiên Mụ
- Tối: Đi ăn cơm hến
Sau đó đi chợ đêm gần cầu Trường Tiền
Được ăn những đặc sản nơi đây
và thăm quan ditích lịch sử văn hóa, em cảm thấy rất vui ,hứng thú với chuyến i đi mặc
dù thời tiết rất nắng
1/06/2017 5h30
11h3014h3022h00
- Sáng: Từ Huế trở về Quảng Trị thăm Thành
Em được thăm quan rất nhiều
di tích lịch sử - văn hóa, em cảm thấy rất vui
và cảm nhận được bằng chính mắt của mình, cung cấp cho em một lượng tri thức rất lớn
Trang 5PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
I MỘT SỐ NÉT VỀ CÁC ĐỊA ĐIỂM ĐÃ THĂM QUAN TẠI MIỀN TRUNG
1.1 Một số nét vể Đà Nẵng.
Thành phố Đà Nẵng nằm ở trung độ đất nước, phía bắc giáp tỉnh ThừaThiên – Huế, phía tây và nam giáp tỉnh Quảng Nam, phía đông giáp biển Đông.Địa hình thành phố Đà Nẵng khá đa dạng: phía bắc là đèo Hải Vân hùng vĩ,vùng núi cao thuộc huyện Hòa Vang (phía tây bắc của tỉnh) với núi Mang1.708m, núi Bà Nà 1.487m Phía đông là bán đảo Sơn Trà hoang sơ và một loạtcác bãi tắm biển đẹp trải dài từ bán đảo Sơn Trà đến bãi biển Non Nước Phíanam có núi Ngũ Hành Sơn Ngoài khơi có quần đảo Hoàng Sa với ngư trườngrộng lớn
Khi đặt chân đến thành phố em vô cùng ngỡ ngàng là tại sao nó lại đẹpđến vậy, buổi tối em được đi cầu tình yêu, đi bộ trên cầu sông Hàn, được ngắmcầu Rồng, được đi dạo trên bãi biển Mỹ Khê, được đi chơi chợ Hàn, được thămquan Ngũ Hành Sơn, được tìm hiểu bảo tàng điêu khắc Chawmpa, được đi thămquan, đi dạo và ăn những món ngon trên vỉa hè của phố cổ Hội An, được vàothăm Trường Đại học Nội Vụ cơ sở miền Trung, được đi thăm quan chùa LinhỨng ở bán đảo Sơn Trà Quả là một trong nững thành phố đáng sống nhất ChâuÁ
1.1.1 Bảo tàng điêu khắc Chămpa
Bảo tàng Nghệ thuật Điêu khắc Chăm Đà Nẵng là bảo tàng trưng bày hiệnvật Chăm quy mô nhất ở Việt Nam, trực thuộc Bảo tàng Đà Nẵng Đây là bảotàng do người Pháp xây dựng, chuyên sưu tập, cất giữ và trưng bày các di vật vềnghệ thuật điêu khắc của vương quốc Chăm Pa tìm thấy ở các tháp, thànhlũy Chăm tại các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ từ Hà Tĩnh tới Bình Thuận vàcác tỉnh Tây Nguyên
Tọa lạc ở 2 tuyến phố đẹp nhất nhì thành phố Đà Nẵng, đường 2/9 vàTrưng Nữ Vương, Bảo tàng điêu khắc Chăm được khởi công xây dựng tháng 7năm 1915 với sự giúp sức của những nhà bác học người Pháp của trường Viễn
Trang 6Đông Bác Cổ Bảo tàng khánh thành năm 1919, trải qua nhiều đợt tu bổ, hoànthiện để có diện mạo như hôm nay.
Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng sở hữu gần 2.000 hiện vật lớn nhỏ,trong đó có gần 500 hiện vật đang trưng bày bên trong nhà Bảo tàng, số còn lạirải rác trong khuôn viên và đang cất giữ
Bước vào khuôn viên bảo tàng, với kiến trúc Gothic ảnh hưởng đậm nét
từ kiến trúc Pháp, hài hòa với không gian nơi những khóm hoa sứ đang tỏahương dịu mát, mang đến một trải nghiệm khác biệt
Cách bày biện trong bảo tàng chủ yếu phân theo khu vực các gian tươngứng với các khu vực địa lý nơi chúng được phát hiện gồm phòng Mỹ Sơn, TràKiệu, Đồng Dương, Tháp Mẫn và các hành lang Quảng Trị, Quảng Nam, QuảngNgãi, Kon Tum, Quảng Bình và Bình Định Cách phân chia này khiến kháchtinh ý sẽ nhận ra nét đặc trưng, dấu ấn về kiến trúc Chăm đặc trưng của mỗi địaphương, do ảnh hưởng của văn hóa và lối sống đặc trưng
Dạo bước qua từng hành lang Quảng Nam, Quảng Bình hay gian phòng
Mỹ Sơn, thấy tận mắt những tạo tác khắc họa thần Shiva, Brahma, đài thờ MỹSơn tinh xảo đến từng chi tiết, thầm ngưỡng mộ sức sáng tạo tài hoa của nghệnhân xưa Hình ảnh các linh vật, các vị thần Ấn Độ giáo hay cảnh sinh hoạt đờithường được chạm khắc công phu đến bây giờ vẫn rất tinh xảo Bao thế kỷ trôiqua, vật đổi sao dời, các chứng tích cho một vương triều vẫn kiêu hãnh tồn tạithách thức cùng thời gian như thế
Phần lớn tác phẩm điêu khắc hiện có tại bảo tàng Điêu khắc Chăm ĐàNẵng là những tác phẩm nguyên bản trên 3 chất liệu chính là sa thạch, đất nung
và đồng, nhiều nhất là sa thạch, niên đại từ thế kỷ VII đến thế kỷ XV đa dạng vềphong cách nghệ thuật, hình khối, chạm khắc
1.1.2 Chùa Linh Ứng - bán đảo Sơn Trà.
Cách bãi biển Mỹ Khê Đà Nẵng chừng 10km Chùa tọa lạc trên một ngọnđồi của bán đảo Sơn Trà, nằm ở lưng chừng núi, mang hình con rùa, mặt hướng
ra biển, lưng tựa vào cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn với bao chim thú của bánđảo Sơn Trà… Chùa Linh Ứng Bãi Bụt Sơn Trà là ngôi chùa lớn nhất ở thành
Trang 7phố Đà Nẵng cả về quy mô (rộng khoảng 20ha) lẫn kiến trúc nghệ thuật Đây làngôi chùa nằm trong quần thể du lịch bán đảo Sơn Trà được xây dựng với sự kếthợp hài hòa giữa nét hiện đại và truyền thống của chùa Việt, hiện đang là điểm
du lịch mới của thành phố biển xinh đẹp này
Chùa Linh Ứng Sơn Trà được xem là cõi Phật giữa chốn trần gian Chùanằm trên đỉnh núi thuộc Bãi Bụt, bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng (nhiều người gọi làChùa Linh Ứng Bãi Bụt hoặc là Chùa Linh Ứng Sơn Trà - vì Đà Nẵng có đến 3Chùa Linh Ứng) hướng nhìn ra biển Đông, một bên là đảo Cù lao Chàm, phíabên kia là ngọn Hải Vân phía còn lại là dòng sông Hàn yên ả đang đổ về cửabiển
Chùa Linh Ứng Bãi Bụt được khởi công xây dựng từ tháng 07/2004 vàkhánh thành ngày 30/07/2010; đến nay chùa vẫn còn tiếp tục xây dựng thêmnhiều hạng mục
Chùa ở độ cao 693 mét so với mực nước biển, với diện tích 20 héc ta, trênđịa hình một bên núi, một bên biển Chùa Linh Ứng Bãi Bụt là một quần thểnhiều hạng mục gồm chánh điện, nhà tổ, giảng đường, tăng đường và thư viện
Ngoài việc được biết đến như một ngôi chùa đẹp, lớn và… trẻ nhất trong
3 ngôi “Linh Ứng Tự” ở Đà Nẵng, Chùa Linh Ứng Bãi Bụt còn được biết đếnbỡi nơi có tượng Phật Quan Thế Âm cao nhất Việt Nam Chúng ta có thể nhìnthấy tượng phật từ xa, vào buổi đêm nhìn tượng phật tọa lạc trên cao với nhữngánh sáng lấp lánh có thể nói đây là một kiệt tác
1.1.3 Chợ Hàn
Chợ Hàn là một chợ mua sắm lớn ở trung tâm thành phố Đà Nẵng, gầncầu quay Sông Hàn, bốn mặt tiếp giáp với bốn đường: Hùng Vương, Trần Phú,Trần Hưng Đạo và đường Bạch Đằng Khách đến du lịch Đà Nẵng, hầu như aicũng ghé chợ Hàn để mua sắm Chợ Hàn ra đời vào những năm 1940 của thế kỷ
20 từ một khu giao thương buôn bán tự phát của một nhóm người
Chợ Hàn bày bán khá đa dạng và phong phú với các chủng loại hàng hóa,
từ giày dép, quần áo, vải vóc, túi xách đến các đồ lưu niệm, quà tặng… đặcbiệt chợ Hàn nổi tiếng với các thực phẩm hải sản tươi sống, trái cây tươi và các
Trang 8đặc sản của Đà Nẵng như những gian hàng mắm, hàng khô du khách thườngthích mua về làm quà, những đặc sản rất đặc trưng và gần gũi của người dân ĐàNẵng Ở các nước phát triển như Anh, Pháp, Đức, Mỹ… chợ đối với họ là mộtquá khứ, lịch sử mà thay vào đó là những siêu thị với những công trình thậtkhang trang, đồ sộ không còn chứa đựng những nét đặc trưng của Văn hóaphương Tây
Nhờ có vị trí đẹp và mang phong cách người dân Đà Nẵng, chợ Hàn đãphát huy được khả năng và thế mạnh của mình, không chỉ là một ngôi chợ vớicác hoạt động mua bán mà còn là điểm thu hút khách du lịch tham quan khi đếnthành phố Đà Nẵng
Khi vào chợ Hàn thì em thấy hộ buôn bán rất nhiều mặt hàng hầu như đặcsản, bên cạnh những mặt hàng khô có rất nhiều hàng bán các loại đồ uống vàđặc biệt là chè ở đó rất ngon, có nhiều chỗ thậm chí bán cả vải, quần áo, dầy dép
đủ các loại
1.2 Quảng Nam
Quảng Nam, hay gọi âm địa phương là "Quảng Nôm", là một tỉnh thuộcvùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Việt Nam Tên gọi Quảng Nam có nghĩa là mởrộng về phương Nam Quảng Nam là vùng đất giàu truyền thống văn hóa với hai
di sản văn hóa thế giới là phố cổ Hội An và thánh địa Mỹ Sơn Quảng Nam còn
là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi sản sinh ra nhiều người con ưu tú cho đấtnước Với diện tích 10,440 km2 và dân số trên 1.4 triệu người (2014), QuảngNam đứng thứ 6 về diện tích, thứ 19 về dân số trong số 63 tỉnh, thành phố củaViệt Nam Mật độ dân số trung bình là 140 người/km2 (đứng thứ 45/63) so với
271 người/km2 của cả nước
1.2.1 Trường Đại học Nội Vụ cơ sở miền Trung
Ngôi trường thuộc tỉnh Quảng Nam các thành phố Đà Nẵng hơn chục cây
số, bắt đầu bước vào trường từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, ngôi trườngrất rộng và đẹp, khuôn viên sạch sẽ, được sự tiếp đón rất nhiệt tình của thầy bíthư, một số cán bộ và đặc biệt là những bạn sinh viên cùng nghàn với mình rấtthân thiện và dễ mến, chúng em được thăm quan hội trường, các phòng lớp học
Trang 9rồi thư viện, đi dạo xung quanh trường không khi vô cùng trong lành và thoángđãng Thầy bí thư có nói mội số những dự định quy hoạch sắp tới của trườngcho chúng em nghe một sự đặc biệt hơn nữa chính là sự tiếp đón trân trong ,nhiệt tình của các bạn sinh viên cơ sở miền Trung buổi chiều hôm đó đã diễn ratrận giao hữu bóng đã giữa các bạn nam ở hai cơ sở, buổi tối chúng em được ănđặc sản ở Quảng Nam đó chính là mì Quảng do chính tay các cán bộ trongtrường nấu cho chúng em ăn Em vô cùng xúc động và trân trọng tình cảm củacon người nơi đây Chắc có lẽ đối với em những khoảnh khắc giao lưu, gặp mặtgiữa hai cơ sở sẽ chẳng thể nào quên được, buổi tối hôm đõ diễn ra một chươngtrình nghệ thuật rất sôi động, vui tươi với những màn biểu diễn hay của thầy của
cả hai cơ sở, những màn múa đặc sắc, những trò chơi vui nhộn, hấp dẫn Lúc ra
về cảm giác như kiểu là không muốn rời xa, cái cảm giác đầy lưu luyến khó tả
1.2.2 Phố cổ Hội An
Hội An nằm bên bờ Bắc hạ lưu sông Thu Bồn, cách Quốc lộ 1A khoảng 9
km về phía Đông, cách thành phố Đà Nẵng khoảng 25 km về phía Đông Nam,cách thành phố Tam Kì khoảng 50 km về phía Đông Bắc
Khi bước tới vùng đất này, điều mà chúng tôi nhìn thấy là hình ảnh nhữngcon phố chạy dài và những ngôi nhà cổ từ thời xưa Giữa dòng người với nụcười thân thiện, với ánh mắt thiết tha trữ tình, với tiếng đàn trong veo, réo rắt.Chúng tôi dường như cảm nhận được cái bon chen, cái phồn hoa đô hội ngoàinhững con phố kia, dường như ta cảm thấy cuộc sống này chậm hơn với khungcảnh ấy, với miền non nước ấy
Hội An lên đèn, những con phố kia hiện lên những chiếc đèn lồng treotrước cửa nhà với những sản phẩm đặc trưng được trưng bày và bày bán ở dọckhu phố, đúng với cái tên gọi Phố Cổ Hội An Đặc biệt, thứ được bày bán nhiềunhất và có thể nói là một trong những biểu trưng cho Phố Cổ Hội An tỏa sánglung linh trên hầu khắp các khu phố, nhà nhà đều treo, đó chính là những chiếcđèn lồng, với nhiều màu sắc và kích thước khác nhau Từ đó, đã tạo cho nhữngdãy Phố Cổ trở nên tuyệt đẹp và đặc biệt độc đáo hơn, mang lại cho mỗi vịkhách tham quan khi đặt chân tới Hội An tràn đầy ấn tượng sâu sắc trong lòng
Trang 10và lưu luyến không bao giờ quên Bên cạnh đó, chúng tôi hay bất cứ một dukhách nào khi tới với Phố Cổ đều được thưởng thức những món ăn đặc sảnmang đậm chất Phố Cổ Hội An nói riêng và Đà Nẵng nói chung.
Vào chính đêm trăng rằm, chúng tôi còn được nghe những điệu hát, câu
hò với các làn điệu dân ca, hát đối đáp, ứng biến tài tình, hấp dẫn của các nghệ sĩthể hiện, được thử mình với trò chơi Bài Chòi một trong những trò chơi dân gian
có từ lâu đời tại vùng đất Quảng Nam, Đà Nẵng và còn được xem, chiêmngưỡng những người dân, du khách thả đèn hoa đăng xuống dòng sông ThuBồn, được thưởng thức những đặc sản văn hóa mà du khách quốc tế yêu thích
Một trong những nét đặc trưng của Phố Cổ Hội An có thể nói đến nhữngkiểu thiết kế kiến trúc của các ngôi nhà trên từng con phố Và trên các con phốcòn xuất hiện một số nhà cổ được lưu giữ vào bảo tồn cho khách du lịch thamquan
Ngoài những giá trị văn hóa kiến trúc đa dạng, Hội An còn lưu giữ mộtnền tảng văn hóa phi vật thể khá đồ sộ Những phong tục tập quán, sinh hoạt tínngưỡng, văn hóa nghệ thuật dân gian, các lễ hội văn hóa đang được bảo tồn vàphát huy cùng với cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, các làng nghề truyền thống,các món ăn đặc sản… góp phần làm cho Hội An ngày càng trờ thành điểm đếnhấp dẫn và lý tưởng của du khách thập phương tới đây
Và ngoài những khu phố bày bán các món hàng đặc trưng về Hội An, thìkhi bước chân tới Phố Cổ Hội An, chúng tôi còn được bước chân lên Chùa Cầu,
đó là linh hồn, là biểu tưởng tồn tại hơn bốn thế kỷ qua Và Chùa Cầu được côngnhận là Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia năm 1990 và hình ảnh Chùa Cầu cótrên tờ tiền polymer 20.000 đồng của Việt Nam hôm nay
Ai đã đến Hội An mà chưa ghé thăm Chùa Cầu thì coi như chưa đến, ai
mà đến rồi thì lại lưu luyến nhớ thương:
“Ai đi phố Hội, Chùa Cầu
Để thương để nhớ để sầu cho ai
Để sầu cho khách vãng lai
Để thương để nhớ cho ai chịu sầu…”
Trang 111.3 Một số nét về Huế
Huế nằm ở dải đất hẹp của miền Trung Việt Nam và là thành phố tỉnh lỵcủa Thừa Thiên - Huế Thành phố Huế nằm ở toạ độ địa lý 16-16,80 vĩ Bắc và107,8-108,20 kinh Đông phía Bắc và phía Tây giáp thị xã Hương Trà, phía Namgiáp thị xã Hương Thuỷ, phía Đông giáp thị xã Hương Thuỷ và huyện Phú Vang.Tọa lạc hai bên bờ dòng sông Hương, về phía Bắc đèo Hải Vân, cách Đà Nẵng
112 km, cách biển Thuận An 14 km, cách sân bay quốc tế Phú Bài 14 km vàcách Cảng nước sâu Chân Mây 50 km Là nơi tiếp giáp giữa hai vùng khí hậuNam - Bắc Trong các khu vườn của xứ Huế đều có hoa trái của hai miền Nam -Bắc
Trong gần 400 năm (1558-1945), Huế đã từng là thủ phủ của các chúaNguyễn ở xứ Đàng Trong (năm 1306) Là kinh đô của triều đại Tây Sơn, rồi đếnkinh quốc triều Nguyễn Cố đô Huế ngày nay vẫn còn lưu giữ trong lòng những
di sản văn hoá vật thể và phi vật thể chứa đựng nhiều giá trị biểu trưng cho trítuệ và tâm hồn của dân tộc Việt Nam Suốt mấy thế kỷ qua, bao nhiêu tinh hoacủa cả nước được chắt lọc hội tụ về đây hun đúc cho một nền văn hoá đậm đàbản sắc để hoàn chỉnh thành một bức tranh thiên nhiên tuyệt vời với sông núihữu tình thơ mộng
Trên nền tảng vật chất và tinh thần đã được hình thành ở Huế từ đầu thế
kỷ XIV, các chúa Nguyễn (thế kỷ XVI-XVIII), triều đại Tây Sơn (cuối thế kỷXVIII) và các vua Nguyễn (1802-1945) đã tiếp tục phát huy và gây dựng ở vùngHuế một tài sản văn hoá vô giá Tiêu biểu nhất là Quần thể di tích của Cố đôHuế đã được UNESCO ghi vào danh mục Di sản Văn hoá Thế giới củaUNESCO
Nằm giữa lòng thành phố Huế, bên bờ Bắc của sông Hương chảy xuyênqua từ Tây sang Đông Ba toà thành đó là Kinh thành Huế , Hoàng thành Huế ,
Tử cấm thành Huế lồng vào nhau được bố trí đăng đối trên một trục dọc xuyênsuốt từ mặt Nam ra mặt Bắc Hệ thống thành quách ở đây là một mẫu mực của
sự kết hợp hài hoà nhuần nhuyễn giữa tinh hoa kiến trúc Đông và Tây, được đặttrong một khung cảnh thiên nhiên kỳ thú với nhiều yếu tố biểu tượng sẵn có tự
Trang 12nhiên đến mức người ta mặc nhiên xem đó là những bộ phận của Kinh thànhHuế - đó là núi Ngự Bình, dòng Hương Giang, cồn Giã Viên, cồn Hến…
Xa xa về phía Tây Kinh thành, nằm hai bên bờ sông Hương, lăng tẩm củacác vua Nguyễn được xem là những thành tựu của nền kiến trúc cảnh vật hoá.Lăng vua, đôi khi lại là một cõi thiên đường tạo ra cho chủ nhân hưởng thú tiêudao lúc còn sống, rồi sau đó mới trở thành cõi vĩnh hằng khi bước vào thế giớibên kia Hàm nghĩa như vậy nên kiến trúc lăng tẩm ở đây mang một phong tháihoàn toàn riêng biệt ở Việt Nam
Bên cạnh thành quách, cung điện, lăng tẩm nguy nga tráng lệ, Huế cònlưu giữ trong lòng bao nhiêu công trình kiến trúc độc đáo gắn liền với thể chếcủa hoàng quyền mà cách phối trí của các khoảng không gian đã tiến đến đỉnhcao của sự hài hoà trong bố cục
Ngoài kiểu kiến trúc quyến rũ, kinh đô Huế còn có nét đặc trưng văn hóa
ở con người Huế từ xưa và nay đều một phong thái thanh tao, cao nhã nhưng rấtđằm thắm nhẹ nhàng, Cái phong thái cao nhã ấy nó ẩn hiện ngay từ tiếng “dạ,thưa” mềm mại từ cái dáng đi nhẹ nhàng uyển chuyến trong chiếc áo dài tímthướt tha, để giờ đây Huế như một viên ngọc tím huyền ảo mà ai cũng biết tới.Con người xứ Huế rất thân thiện mến khách và nhiệt tình Ở Huế còn có nhữngmón ăn cay mang đậm chất huế
Nói đến Huế người ta không chỉ nhắc đến những đặc trưng điển hình vềmột vùng đất nên thơ của dòng sông Hương - núi Ngự, kiến trúc nhà - vườn, vềmột vùng đất huyền thoại tâm linh của chùa chiền - lăng tẩm, một vùng đất của
sự tinh tế, khéo léo về văn hoá lối sống, một vùng đất mang dấu tích lịch sử củaquần thể di tích cố đô mà ngoài ra còn nhắc đến con người xứ Huế từ xưa vànay đều mang một phong thái thanh tao, cao nhã nhưng rất đằm thắm nhẹ nhàng,những món ăn cay mang đậm chất Huế và những đặc tính điển hình về vai tròcủa dòng họ và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của cư dân nơi đây, nhà nào cũng có
ít nhất là một ban thờ đặt trước hoặc bên cạnh nhà, ở mỗi gốc cây to bên đườngđều có ban thờ…
“Đã đôi lần đến với Huế mộng mơ, tôi ôm ấp một tình yêu dịu ngọt, vẻ
Trang 13đẹp Huế chẳng nơi nào có được, nét dịu dàng pha lẫn chút trầm tư, tình yêu từchiếc nón bài thơ, từ giọng nói âm thâm sâu sắc lạ…”
(Huế tình yêu của tôi- Nguyễn Hoàng Nam)
1.3.1 Đại Nội Huế (Hoàng Thành và Tử Cấm Thành)
Hoàng Thành Huế được khởi công xây dựng năm 1804 thời vua Gia Long
và hoàn chỉnh năm 1833 thời Minh Mạng Hoàng Thành Huế là trung tâm sinhhoạt quan trọng nhất của triều đình và gia đình các vị vua nhà Nguyễn (1802 –1945) Thành có 4 cửa bao gồm: Ngọ Môn ( Nam ); Hòa Bình ( Bắc ); HiềnNhơn (Đông) và Chương Đức (Tây) Các cầu và hồ được đào chung quanh phíangoài thành có tên là Kim Thủy
Hoàng Thành rộng 40 ha, gồm có 150 công trình, với kiến trúc nghệ thuậtcung đình và vườn hào độc đáo đã được khởi công xây dựng vào khoảng hơnhai thế kỷ trước, được quy hoạch thành nhiều khu vực theo các chức năng :Hành lễ, thờ phụng và các buổi sinh hoạt của triều đình v.v…
Tại đây có trưng bày một số trang phục như áo Long bào của Vua, áo củaHoàng Thái Hậu, trang phục của Hoàng Tử và của công chúa v.v…
Tử Cấm Thành thuộc quần thể di tích cố đô Huế là trung tâm sinh hoạthằng ngày của vua và hoàng gia triều Nguyễn Tử Cấm thành có vị trí sau lưngđiện Thái Hòa, được khởi xây năm Gia Long thứ 3 (1804) gọi là Cung thành vàcác vua triều Nguyễn xây dựng thêm Đến năm vua Minh Mạng thứ 3 (1822),vua đổi tên là Tử Cấm thành, nghĩa là thành cấm màu tía Theo nghĩa hán tự,chữ Tử có nghĩa là màu tím, lấy ý theo thần thoại: Tử Vi Viên ở trên trời là nơi ởcủa Trời, Vua là con Trời nên nơi ở của Vua cũng gọi là Tử, Cấm Thành là khuthành cấm dân thường ra vào Trong Tử Cấm thành có khoảng 50 công trìnhkiến trúc với quy mô lớn nhỏ khác nhau được phân chia làm nhiều khu vực, tổng
số công trình đó biến động qua các thời kỳ lịch sử
1.3.2 Lăng Khải Định
Đến với khu lăng mộ của vua Khải Định, về bản thân tôi cũng như cácthầy cô giáo và các bạn sinh viên đều không thể không bàng hoàng, ngạc nhiênkhi được tận mắt chứng kiến một công trình nghệ thuật đồ sộ, nguy nga, uy
Trang 14nghiêm và tráng lệ đến như vậy Một khung cảnh, một không gian hoàng trángđến ngỡ ngàng, làm cho tôi không còn tin vào cặp mắt của mình lúc đấy nữa.
Trong số các lăng triều Nguyễn, lăng Khải Định hay còn gọi Ứng Lăng làcông trình duy nhất có lối kiến trúc pha trộn giữa Đông và Tây Đây là nơi yênnghỉ của vua Khải Định, vị hoàng đế thứ 12 của triều Nguyễn Lăng tọa lạc trênnúi Châu Chữ (còn gọi là Châu Ê), thuộc xã Thủy Bằng, huyện Hương Thủy,cách thành phố Huế khoảng 10km về phía Tây Nam
Tuy có kích thước khiêm tốn hơn so với lăng của các vua tiền nhiệmnhưng lăng được xây dựng tỉ mỉ, kỳ công nên tốn nhiều thời gian cũng như kinhphí hơn các lăng khác (từ năm 1920 - 1930)
Điểm nổi bật của lăng Khải Định là sự pha trộn giữa nhiều trường pháikiến trúc khác nhau như Ấn Độ giáo, Phật giáo, Roman, Gothique… Đặc biệt,lăng Khải Định nổi tiếng với 3 bức bích họa “cửu long ẩn vân” tuyệt đẹp đượctrang trí trên trần của 3 gian nhà giữa trong cung Thiên Định
Lăng khởi công năm 1920 và kéo dài trong 11 năm mới hoàn tất Tiềnquân Đô thống phủ Lê Văn Bá là người chỉ huy với sự trưng tập nhiều thợ nghề
và nghệ nhân nổi tiếng khắp cả nước như Phan Văn Tánh, Nguyễn Văn Khả, KýDuyệt, Cửu Sừng Để có kinh phí xây dựng lăng, vua Khải Định đã xin chínhphủ bảo hộ cho phép ông tăng thuế điền 30% trên cả nước và lấy số tiền đó đểlàm lăng Hành động này của Khải Định đã bị lịch sử lên án gay gắt
1.3.3 Ca Huế Trên Sông Hương
Ca Huế là một thể loại âm nhạc cổ truyền của xứ Huế, Việt Nam, bao gồm
ca và đàn, ở nhiều phương diện khá gần gũi với hát ả đào, làm từ dòng nhạc dângian bình dị và cung đình nhã nhạc,thanh cao
Khi Huế lên đèn cũng là thời điểm những chiếc thuyền rồng lần lượt rờibến Toàn Khâm chầm chậm lướt sóng ngược dòng sông Hương Giang để bắtđầu đêm ca Huế trên sông
Còn gì thú vị bằng một đêm trăng được buông thuyền trên dòng sông tĩnhlặng để nghe những điệu hò mênh mông, những câu Nam ai, Nam Bình sâu lắngchỉ có ở đất cố đô
Trang 15“Dập dềnh sóng vỗ mạn thuyền
Ngồi nghe ca Huế mà lòng bâng khuâng!
Tương tư với nguyệt cùng mây
Hỏi non nước ấy đắm say bao tình?”
Có thể nói rằng nếu chưa nghe ca Huế trên sông Hương thì xem như chưamột lần đến Huế Còn gì thú vị bằng buông thuyền trên dòng sông Hương thơmộng để thả hồn vào những điệu hò mênh mông, những câu hát nam ai, nambình sâu lắng… Ca Huế trên sông Hương là một hình thức sinh hoạt nghệ thuậtđộc đáo của người dân Cố đô, được lưu giữ và phát triển qua hàng trăm nămnay Vì thế du khách đến Huế, ngoài nhu cầu thăm thú thưởng ngoạn những đềnđài lăng tẩm Huế, ai cũng mong được một lần tựa mạn thuyền rồng để nghenhững làn điệu ca Huế ngọt ngào sâu thẳm cất lên trên bồng bềnh sông nướcHương giang Đặc biệt là những người yêu Huế, muốn thẩm thấu trọn vẹn cáihồn, cái tình của Huế ẩn sâu trong thú chơi nghệ thuật tinh tế đặc sắc này Chẳngthế mà gần 70 năm trước chàng thi sĩ trẻ tài hoa Văn Cao, đã như lạc vào chốn
“Thiên Thai” chỉ vì một lần tựa mạn thuyền rồng trên sông Hương: “ Em cạnlời cho anh dứt nhạc Biệt ly đôi phách ngó đàn tranh Một đêm đàn lạnh trênsông Huế Ôi nhớ nhung hoài vạt áo xanh ” Khi thành phố bắt đầu lên đèn, cầuTrường Tiền lấp lánh trong đêm với đủ các màu sắc thì những chiếc thuyền rồnglần lượt rời bến, chầm chậm ngược dòng sông Hương, các đờn ca chuẩn bị biểudiễn,đêm ca Huế bắt đầu
Thuyền rồng hững hờ trôi trong màn sương, khán giả trên thuyền, kẻ háohức ngắm thành phố Huế thơ mộng từ sông Hương, người thì chăm chúxemTrên những con thuyền rồng lộng lẫy trôi lững lờ, từ từ, trên dòng sôngHương như muốn đắm hồn vào bầu không khí của đêm ca Huế với những khúcnhạc, câu hò, điệu hát du dương
Mỗi câu hò dù ngắn hay dài nhưng cũng gửi gắm được một ít ý tình trọnvẹn Nó được hình thành từ nhạc dân ca và nhạc cung đình, nhã nhạc, trangtrọng uy nghi nên có thần thái của nhạc thính phòng Thú nghe ca Huế tao nhã,đầy sức quyến rũ Âm thanh của nghệ sĩ hòa tấu bởi bốn bản nhạc: Khúc lưu
Trang 16thủy, kim tuyền, xuân phong, long hổ nghe du dương, trần bổng, réo rắt, cácnhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt như: Nhấn, mổ, vồ, vả, bấm, day, chớp,búng, phi Ca Huế là một hình thức sinh hoạt văn hóa âm nhạc thanh lịch, mộtsản phẩm tinh thần đáng trân trọng, cần gìn giữ và phát huy.
Sau khi nghe ca Huế chúng em được các nghệ nhân cho thả đèn hoa đăngxuống dòng sông Hương thơ mộng cùng với những ước muốn của chúng em vào
đó Em cảm thấy con người nơi đây thân thiện bình dị làm sao
Đến với Huế mộng mơ mà không thưởng thức một làn điệu đặc trưng củaHuế thì ta chưa cảm nhận được hết vẻ đẹp nơi đây
và xao xuyến khi được bước chân đến một nơi có vẻ đẹp hoàn mỹ, không gianyên tĩnh, kỳ ảo đẹp như trong chuyện cổ tích đến như thế Chắc sẽ không có một
ai khi đã đặt chân đến nơi đây mà có thể quên được khung không gian của trămnăm, thanh tịnh và thơ mộng, thiên nhiên và kiến trúc hòa quyện hài hòa vớinhau đến mức hoàn chỉnh như những cung bậc của thi ca Với kiến trúc uynghiêm cổ kính, với cảnh trí thanh thoát nên thơ, là một bài thơ Thiền lồng lộnggiữa không gian mây nước, giữa khói sương, giữa mênh mang dâu bể và lòngngười Nó là bức tranh thủy mặc thuộc họa phái Sumiye, Nhật Bổn, mà, nétchấm phá tuy giản phác nhưng lung linh, ảo diệu; vượt thời gian và đi vào vĩnhcửu Nó là bài kinh vô ngôn, tuy không nói một chữ, mà đã làm lắng đọng trămngàn xôn xao của cuộc thế; và, gợi nhắc vô biên cho con người hướng đến điều
Trang 17chân, lẽ thiện Chùa Thiên Mụ có thể xem là một danh lam thắng cảnh tuyệtvời của đất nước.
Chùa Thiên Mụ là ngôi chùa đã có lịch sử hơn 400 năm tuổi và được xâydựng trên đồi Hà Khê, tả ngạn sông Hương, thuộc địa phận xã Hương Long,cách trung tâm thành phố Huế 5km về phía Tây Chùa Thiên Mụ được xây dựngnăm Tân Sửu (năm 1601), đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng – vị chúa Nguyễn đầutiên ở Đàng Trong
Đến năm 1825, Vua Minh Mạng cho tu sửa nhiều hơn, mang đậm dấu ấnkiến trúc lăng tẩm và cung đình
Năm 1844, Vua Thiệu Trị cho xây tháp Phước Duyên 7 tầng, cao 21,24mét, mỗi tầng thờ một đức Như Lai, tầng trên cùng thờ đức Thế Tôn Trướctháp, xây dựng đình Hương Nguyện có kiến trúc ba gian bằng gỗ tinh xảo Haibên đình được dựng hai nhà bia để vua khắc lời ghi kiến trúc tháp Phước Duyên
và đình Huyên Nguyện cùng nhiều bài thơ của nhà vua Qua sửa chữa, làm chocảnh chùa rất khác với qui mô cũ Tuy nhiên, Chúa đã cố gắng tổng hòa các mẫukiến trúc thời đại trước
1.4 Một số nét về Quảng Bình
Quảng Bình (các tên gọi cũ khu vực này gồm: Lâm Bình, Tiên Bình, TâyBình, Tân Bình) là một tỉnh duyên hải thuộc vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam.Quảng Bình nằm ở nơi hẹp nhất theo chiều Đông-Tây của dải đất hình chữ S củaViệt Nam (40,3 km theo đường ngắn nhất tính từ biên giới Lào ra biển Đông).Tỉnh này giáp Hà Tĩnh về phía bắc với dãy Hoành Sơn là ranh giới tự nhiên;giáp Quảng Trị về phía nam; giáp Biển Đông về phía đông; phía tây là tỉnhKhăm Muộn và tây nam là tỉnh Savannakhet của Lào với dãy Trường Sơn làbiên giới tự nhiên
*Viếng thăm mộ đại tướng Võ Nguyên Giáp:
Võ Nguyên Giáp (25/ 8 / 1911 – 4 / 10 / 2013), còn được gọi là tướngGiáp hoặc anh Văn, là một nhà chỉ huy quân sự và chính trị gia Việt Nam Ông
là Đại tướng đầu tiên, Tổng tư lệnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, cũng làngười chỉ huy đầu tiên Quân đội Nhân dân Việt Nam, là một trong những người
Trang 18góp công thành lập Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được chính phủ Việt Namđánh giá là "người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh", là chỉhuy chính trong các chiến dịch và chiến thắng chính trong Chiến tranh ĐôngDương (1946–1954) đánh bại Thực dân Pháp, Chiến tranh Việt Nam (1960–1975) chống Mỹ, thống nhất đất nước và Chiến tranh biên giới Việt-Trung(1979)[cần dẫn nguồn] chống quân Trung Quốc tấn công biên giới phía Bắc.
Hiện nay Bác Võ Nguyên Giáp đang được an táng tại Vũng Chùa – ĐảoYến (xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, Quảng Bình), hàng ngày luôn cóngười đến thăm mộ Bác, đặc biệt là vào các dịp lễ tết trọng đại
1.5 Một số nét về Quảng Trị
Quảng Trị là một tỉnh ven biển thuộc vùng cực Bắc Trung Bộ Việt Nam.Đây là tỉnh có Khu phi quân sự vĩ tuyến 17, là giới tuyến chia cắt hai miền Bắc -Nam Việt Nam, do đó cũng là một chiến trường ác liệt nhất trong suốt 20 nămcủa cuộc Chiến tranh Việt Nam (1954 - 1975)
*Thành cổ Quảng Trị
Thành cổ Quảng Trị hoặc Cổ thành Quảng Trị là một di tích quốc gia đặcbiệt của Việt Nam được xếp hạng đợt 4, tọa lạc ở trung tâm thị xã Quảng Trị,tỉnh Quảng Trị
Thành cổ Quảng Trị còn nổi tiếng là nơi diễn ra trận chiến 81 ngày đêmgiữa lực lượng của Quân đội Nhân dân Việt Nam với Quân lực Việt Nam Cộnghòa có sự yểm trợ tối đa của hỏa lực của quân đội Mỹ Đây là một trận đánh haotổn về sức người và của cho cả hai bên Hiện nay tại bảo tàng Thành cổ QuảngTrị vẫn còn có nhưng di vật, và những bức thư bộ đội gửi vĩnh biệt gia đìnhtrong thời gian xảy ra trận đánh này Thành cổ Quảng Trị được xếp vào danhmục những di tích quốc gia và là điểm thu hút hấp dẫn khách tham quan ViệtNam và khách du lịch quốc tế
II KHẢO SÁT THỰC TẾ TẠI CÁC ĐỊA DANH TẠI MIỀN TRUNG 2.1 Di sản văn hóa vật thể.
2.1.1 Di tích lịch sử - văn hóa
* Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Trang 19Từ trước năm 2013, Vũng Chùa - Đảo Yến vẫn còn là một địa danh khá
xa lạ, ít người đến, cho đến khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp chọn nơi này làmnơi yên nghỉ cuối cùng, Vũng Chùa trở thành một trong những điểm đến mơ ướccủa nhiều người
Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp do các chiến sĩ Đồn biên phòng Ròn (Bộđội biên phòng Quảng Bình) ngày đêm canh giữ, phục vụ khách về bày tỏ lòngthành kính, tri ân Một điều lưu ý với du khách, thường đường xa để tiện lợi dichuyển trên đường, khách hay mặc quần áo ngắn (váy, quần soóc, lửng…), trướckhi vào viếng mộ, mọi người được nghe về nội quy phải mặc trang phục trangnghiêm (quần dài), nếu không chấp hành sẽ không được vào viếng
Khi xuống xe để đi lên viếng bác mà em cảm thấy khung cảnh ở đây tĩnhlặng làm sao không kém phần nghiêm trang trong đó, khung cảnh xung quanhđường đi chủ yếu là không gian xanh, phía bên tay phải là nhìn ra đảo yến trôngrất đẹp, phía bên tay trái là một quả đồi Ngôi mộ của bác được đặt ở tư thế rấtđẹo đầu tựa núi người hướng ra ngoài biển Từng người xếp hàng đi viếng bácrất ngay ngắn, mỗi người đều được cần hương để viếng bác, để tỏ lòng biết ơnnhững công lao to lớn của bác
( Mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp)
* Đại Nội Huế (kinh thành Huế)
Trang 20Huế từ xa xưa đã được các chúa Nguyễn chọn làm thủ phủ của xứ "ÐàngTrong" và chính thức trở thành kinh đô dưới triều Tây Sơn Trong gần 4 thế kỷ,Huế đã trở thành một quần thể di tích kiến trúc và thắng cảnh vĩ đại Hiện nay,Kinh Thành Huế là một trong số các di tích thuộc cụm Quần thể di tích Cố đôHuế đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới.
Quan sát, nhìn từ xa kinh thành Huế trông thật đồ sộ Qua lời kể của anhHướng dân viên du lịch: Từ thời các chúa Nguyễn, Huế đã từng được chọn làmthủ phủ xứ Đàng Trong: năm 1635-1687 Nguyễn Phúc Lan, Nguyễn Phúc Tầndựng phủ ở Kim Long; đến thời Nguyễn Phúc Thái, Nguyễn Phúc Khoát đã dờiphủ về Phú Xuân trong những năm 1687-1712; 1739-1774 Đến thời Tây Sơn,Huế vẫn được vua Quang Trung chọn làm thành kinh đô cho vương quốc củaông Năm 1802, khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi hoàng đế, mở đầu cho vươngtriều Nguyễn kéo dài suốt 143 năm, một lần nữa lại chọn Huế làm nơi đóng đô
Là trung tâm sinh hoạt văn hóa quan trọng nhất của triều đình và gia đìnhcác vị vua nhà Nguyễn, kinh thành Huế là một biểu tượng và niềm tự hào củangười dân Huế
Trước mắt chúng tôi là kinh thành sừng sững, hiên ngang Thành đượcchia làm 2 phần: Phần bên trong Hoàng thành và các di tích trong kinh thành