làm việc nhóm nhu cầu của thời đại

Cơ hội và thách thức : 1.2.1 : Cơ hội - Tăng khả năng quản lý thời gian, làm việc có kế hoạch: Làm việc ở bất ký nhóm nào cũng yêu cầu mỗi thành viên phải hoàn thành công việc của mình

LÀM VIỆC NHÓM NHU CẦU CỦA THỜI ĐẠI

I Hội nhập:

1.1 Một số định nghĩa:

- Hội nhập quốc tế là thúc đẩy phát triển quan hệ song phương và

đa phương với các nước trên thế giới, tham gia các tổ chức khu vực và thế giới trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá,

khoa học - kỹ thuật, các phong trào chính trị-xã hội nhằm đáp ứng lợi ích phát triển và nâng cao vị thế quốc tế của từng quốc gia.

- WTO là tổ chức như thế nào?

là một tổ chức quốc tế đặt trụ sở ở Geneve, Thụy Sĩ, có chức năng giám sát các hiệp định thương mại giữa các nước thành viên với nhau theo các quy tắc thuong mại Hoạt động của WTO nhằm mục đích loại bỏ hay giảm thiểu các rào cản thương mại để tiến tới tự do thương mại Tính đến ngày 16/12/2011, WTO có 155 thành viên Mọi thành viên của WTO được yêu cầu phải cấp cho những thành viên khác những ưu đãi nhất định trong thương mại Việt Nam là thành viên của tổ chức này vào ngày 11/01/2007

1.2 Cơ hội và thách thức :

1.2.1 : Cơ hội

- Tăng khả năng quản lý thời gian, làm việc có kế hoạch: Làm việc ở bất ký nhóm nào cũng yêu cầu mỗi thành viên phải hoàn thành công việc của mình theo đúng thời gian, trình tự, kế hoạch mà cả nhóm đã thống nhất để công việc chung của nhóm được thực hiện hiệu quả, không vì một cá nhân mà làm ảnh hưởng đến cả nhóm

- Hiểu biết lẫn nhau, hiểu hơn về chính mình: Để hình thành được các cách giao tiếp và phối hợp nội bộ hiệu quả, các thành viên phải tìm hiểu điểm mạnh, điểm yếu, trình độ, khả năng của nhau Có những khả năng của bản thân sẽ được bộc lộ trong quá trình làm việc nhóm

- Cải thiện quan hệ và xây dựng mối quan hệ: để hoàn thành tốt công việc chung của nhóm, bạn cần có quan hệ tốt với các thành viên trong nhóm, điều này sẽ giúp bạn xây dựng thêm được các mối quan hệ, nâng cao kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống Làm việc tập thể, các cá nhân sẽ không cảm thấy đơn độc

- Tăng hiệu quả làm việc, cải thiện hiệu suất: Khi làm việc nhóm, kỹ năng của mỗi cá nhân và sự tự giám sát của nhóm sẽ tạo điều kiện cho việc hoàn thành mục tiêu một cách tốt nhất Với những vấn đề có thể được xử lý bởi một cá nhân, thì việc giao cho đội nhóm giải quyết vẫn có những ích lợi riêng: thứ nhất là việc tham gia của nhóm sẽ tăng khả năng quyết định và thực hiện, thứ hai là có những vấn đề mà nhóm sẽ có khả năng phân tích rõ hơn chỉ một cá nhân riêng lẻ

- Tăng khả năng sử dụng ngoại ngữ: Khi làm việc nhóm với người ngước ngoài, để truyền đạt và tiếp nhận thông tin tốt hơn, chính xác hơn, mỗi thành viên đều phải trau dồi khả năng sử dụng ngoại ngữ của mình, có thêm động lực để học ngoài ngữ, phát triển bản thân

- Hiểu biết hơn về văn hóa các nước: Để không xảy ra xung đột, hiểu nhầm, mâu thuẫn trong các nhóm đa văn hóa, mỗi thành viên trong nhóm nên tìm hiểu về văn hóa các nước trong nhóm để hiểu và thông cảm cho nhau hơn, để

có cách phối hợp, thực hiện công việc tốt hơn

1.2.2 Thách thức:

- Môi trường đa văn hóa, đa sắc tộc tạo nên bối cảnh làm việc nhóm hoàn toàn khác biệt Do đó, trong làm việc nhóm bạn không chỉ chú trọng vào kết quả mà còn cần quan tâm nhiều đến việc dung hòa giữa các nền văn hóa

- Sử dụng các loại ngoại ngữ cũng là một khó khăn đáng kể Bạn biết rằng, giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ đôi khi còn gây hiểu nhầm hoặc không hết ý,

mà ở đây bạn phải giao tiếp bằng ngoại ngữ Hiểu và giao tiếp được ngoại ngữ với người bản xứ còn khó, nói chi đến những quốc gia không sử dụng loại ngôn ngữ kia

- Một rào cản khác nữa xuất phát từ chính tâm lý của người Việt Nam Rào cản sẵn có của bản thân như tâm lý dè chừng của người Việt, tính ỷ lại, nhiều khi muốn nổi bật hơn người khác hoặc không muốn người khác hơn mình Do đó, chúng ta chưa phát huy được khả năng lãnh đạo, đề cao cái tôi

cá nhân dẫn đến thái độ không hợp tác trong làm việc nhóm

- Khi một nhóm được thành lập, các thành viên phải tự xác định cho mình tâm lý làm việc tập thể, tránh chủ nghĩa cá nhân Rất nhiều trường hợp, các thành viên trong một nhóm mỗi người một phách không ai chịu hợp tác với ai, cá nhân nào cũng cho mình là người có khả năng nhất, ý tưởng của mình là đúng đắn nhất… nên có thái độ thiếu hợp tác Họ cho rằng chỉ cần hoàn thành công việc của mình tốt là được, không nhất thiết phải hợp tác với một ai đó… Thất bại trong công việc là điều không thể tránh khỏi Vì vậy tinh thần tập thể trong nhóm rất quan trọng

- Thông minh, sáng tạo, song chỉ có tính chất đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, và sự chủ động

- Thiếu tự tin và óc phê phán: Ðây cũng là nhược điểm của văn hoá phương Ðông có lối sống khép kín Nhiều bạn sinh viên năm thứ ba, thứ tư Ðại học mà vẫn ngại phát biểu ý kiến hoặc trình bày vấn đề trước đám đông

vì thiếu tự tin, thiếu thói quen suy nghĩ, đi học chỉ biết “chép chính tả” Kiểu giáo dục thụ động luôn tỉ lệ thuận với sức ì của tư duy và tỉ lệ nghịch với óc phê phán (critical thinking) của thanh niên Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tác phong làm việc, người ta sẽ ngại nói lên suy nghĩ, quan điểm của mình với các thành viên trong nhóm

- Những thói quen của các nền văn hóa như “Giờ cao su”: Nhìn chung,

ý thức giờ giấc của người Việt Nam rất kém Đa phần người Việt Nam hay trễ hẹn hoặc không hoàn thành công việc đúng thời gian quy định, nhưng lại suy nghĩ rằng: “Không sao Trễ chút cũng không sao đâu”.Thiếu trách nhiệm

cá nhân, thừa trách nhiệm tập thể: Nói chung trong những người bình thường, chúng ta thường hay đùn đẩy trách nhiệm, bất kỳ việc gì chuyển được sang cho người khác cũng đều thấy nhẹ cả người Khi xảy ra sai phạm đó sẽ là lỗi chung của cả tập thể chứ không của riêng cá nhân nào…

- Tác phong công nghiệp: Một nhà xã hội học Mỹ nói về nguồn gốc của cách làm việc tiểu nông như sau: “Anh nông dân sau khi gieo lúa xong có thể nhậu lai rai, ngủ dài dài và chờ đến thời điểm nhổ cỏ, bón phân mới làm tiếp

Mà việc này có làm muộn vài ngày cũng chẳng sao, không ảnh hưởng gì đến hoà bình thế giới Nhưng một người công nhân đứng máy luôn luôn phải đúng giờ, có thao tác chính xác tuyệt đối và tinh thần kỷ luật cao Một sơ suất nhỏ cũng có thể gây tác hại đến cả dây chuyền.”

- Thể lực kém: xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chế độ dinh dưỡng, chương trình học quá tải, học lệch, tâm lí lười vận động… Và hậu quả là khi làm việc với các đồng nghiệp nước ngoài, mặc dù rất cố gắng nhưng người Việt trẻ vẫn rất hay bị hụt hơi và cảm thấy khó có thể theo được cường độ làm việc của họ

- Quá nể nang các mối quan hệ: Người phương Tây có cái tôi rất cao

nhưng lại sẵn sàng cùng nhau hoàn thành công việc cần nhiều người Còn người Việt trẻ chỉ chăm chăm xây dựng mối quan hệ tốt giữa các thành viên trong đội, tỏ ra rất coi trọng bạn bè nên những cuộc tranh luận thường được

đè nén cho có vẻ nhẹ nhàng Đôi khi có cãi nhau vặt theo kiểu công tư lẫn lộn

Còn đối với sếp, tranh luận với sếp được coi như một biểu hiện của không tôn trọng, không biết trên dưới, được đánh giá sang lĩnh vực đạo đức, thái độ làm việc “Dĩ hoà vi quý” mà, việc xây dựng được một mối quan hệ tốt giữa các thành viên quan trọng hơn việc một công trình bị chậm tiến độ

II Ảnh hưởng của mô hình CW (bảy khía cạnh của văn hóa) trong

hội nhập và ứng dụng

1 Cấp bậc và bình đẳng

Trong xã hội cấp bậc, cơ cấu xã hội và tổ chức đều có phân tầng; những người có địa vị quyền lực đều được đối xử theo nghi thức, sự kính cẩn và lòng tự trọng

- Ngược lại, trong nên kinh tế bình đẳng, có tài thì mới có quyền lực, mọi người được đối xử như nhau

Ví dụ: cách xưng hô ở Hàn Quốc(kêu tên phải kèm theo chức vụ) và

Mỹ( có thể gọi tên của lãnh đạo mà không bị cho là bất kính người khac)

2 Đặt trọng tâm vào nhóm.

- Là tình trạng người ta xem mình là thành viên của một nhóm hay chịu trách nhiệm cá nhâncho rằng công việc phải là thành tích tập thể hay chỉ là một loạt các đóng góp cá nhân

Ví dụ: Người hùng điển hình của Mỹ là Superman, anh ta hành đọng độc lập, không để ý đến cái nhìn,ý kiến của người khác và dùng hết sức mạnh và khả năng để cứu giúp mọi người Khi anh ta mệt mỏi và căng thẳng quá độ thì anh ta se lụa chọn ẩn cư trong vùng núi băng tuyết tách mình ra khỏi mọi người chờ mình tự khỏi bệnh Lấy ví dụ ở Việt Nam người hùng điển hình là Thánh Gióng thì phải có sự trợ giúp của dân làng mới có được ngựa sắt, áo giáp sắt… để đánh giặc, anh ta phải hòa mình giữa tập thể để lớn lên và hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

3 Quan hệ

- Trong xã hội coi trọng mối quan hệ, họ cần thời gian để chấp nhận

ai đó làm bạn bè Còn trong nền văn hóa giao dịch thì họ sẽ quen nhau nhanh chóng nhưng hời hợt

Ví dụ: ở Nga người ta không cần biết rõ nhau trước khi cùng nhau kinh

doanh hay có những tương tác xã hội quan trọng hay nói cách khác mối quan

hệ đôi khi chỉ tồn tại ngắn ngủi và kéo dài cho đến khi công việc hoàn tất Với Trung Quốc bạn nếu muốn thành công trong bàn bạc làm ăn bạn cần phải

bỏ thời gian ra để tham gia những buổi tiệc của họ, sau những cuộc vui họ mới quyết định có hỗ trợ bạn trong công việc hay không

4 Kiểu cách thông tin liên lạc

4.1 Trực tiếp

Các nền văn hóa này thường thích các thông điệp ngắn gọn đi thẳng vào vấn đề; người ta nói một cách rành mạch, rõ ràng không thêm thắt nhiều thông tin cơ sở

4.2 Gián tiếp

Coi trọng cách mà thông điệp được chuyển đến mình và tính tao nhã của ngôn ngữ; người ta ít dựa vào thông điệp rõ ràng để truyền đạt ý nghĩa

mà chú trọng nhiều vào giọng nói và các phương thức giao tiếp phi ngôn ngữ

Ví Dụ : thể hiện trực tiếp qua ngon ngữ giao tiếp hằng ngày cảu mỗi quốc gia Nhật nói riêng và một số quốc gia châu Á nói chung (Việt Nam, Trung Quốc ) thường lựa chọn phương thức hàm ý, gián tiếp đôi khi yêu cầu sự đoán ý với người nghe Còn Đức thì thường yêu cầu phương thức giao tiếp nhanh, rõ, và trực tiếp họ không thích sự mập mờ trong câu chữ

5 Định hướng thời gian

Là yếu tố ảnh hưởng đến các cuộc hợp và kế hoạch, tuân thủ tiến độ thực hiện

+Nền văn hóa thời gian cao xem thời gian phải được kiểm soát nếu không sẽ bị lãng phí và cạn kiệt

+ Nền văn hóa thấp chú ý nhiều đến các mối quan hệ hơn là thời hạn và kế hoạch

Ví dụ :có một câu chuyện về Bill Gate là nếu ông ta đánh rơi tờ 100$ tên đường ông ta sẽ không quay lại nhặt nó, vì trong tổng khoảng thời gian ông ta thực hiện việc nhặt và bỏ vào túi của mình thì ông ta có thể kiếm được số tiềng gấp trăm lần số kia ý chỉ khả năng tận dụng và quý thời gian của người Mỹ Còn ở VN ta thường thấy tình trạng giờ dây thun trong mọi trường hợp(hẹn đi chơi, đi ăn đám cưới, thậm chí là những buổi hợp quan trọng…)

6 Chấp nhận thay đổi

Xã hội chấp nhậ nhận thay đổi tin rằng làm chủ được tương lai và mong

có những chuyển biến

Xã hội không thích chấp nhận sự thay đổi thì xem nó như một nguy cơ ảnh hưởng đến các giá trị cơ bản của họ

Ví dụ: tuy Nhật và VN đều là 2 quốc gia thuộc chây Á nhưng khả năng chấp nhận thay đổi lại rất khác nhau Nếu không có sự chấp nhận thay đổi của mình thì Nhật sẽ không thể trở mình thành quốc gia đứng hàng đầu thế giới

vè phát triển kinh tế sau Thế chiến II, ở Nhật họ xem sự thay đổi là một phần tất yếu của tự nhiên Họ chấp nhận sự thay đổi với lòng tin là mình có thể làm chủ được tương lai Còn ở một số quốc gia như VN họ khá tôn trọng truyền thống đi theo những con đường đã được vạch ra từ trước Đối với những nền văn hóa này thì thất bại là một điều làm họ thấy xấu hổ dù nó có thể mang đến những bài học bổ ích

7 Hăng say trong công việc

Xã hội trọng tính cá nhân coi trọng địa vị, chấp nhận hi sinh cả thời gian nghỉ ngơi

Xã hội cân bằng công việc và đời sống, thành tựu cá nhân đứng sau chất lượng cuộc sống

Ví dụ: Ở những quốc gia như Nhật thì họ làm việc hết mình và cống hiến hết sức cho công việc không mệt mỏi, những hoạt động giải trí ở Nhật vô cùng phát triển cùng là vì giúp giảm thiểu tỷ lệ người tự sát do quá căng thẳng trong quá trình làm việc Còn những quốc gia như Đức thì công việc đối với

họ cũng rất quan trọng nhưng họ cũng cần thời gian để chăm sóc bản thân trò chuyện với bạn bè Đối với họ sống là để hưởng thụ

III Giải pháp hỗ trợ hội nhập ở Việt Nam:

Đối với doanh nghiệp

Các doanh nghiệp là đơn vị chịu ảnh hưởng trực tiếp của những tác động từ việc hội nhập quốc tế bao gồm làn sóng toàn cầu hóa và các giao dịch quốc

tế

- nỗ lực đầu tư xây dựng một đội ngũ nhân viên có năng lực, bằng cách tôt chức giáo dục nâng cao trình độc cho nhân viên, học những khóa đào tạo ki năng ngắn hạn…

- Xây dựng nội quy tại nơi làm việc và kỷ luật lao động chặt chẽ, nghiêm minh

- Tạo điều kiện cho nhân viên đi tu nghiệp tại những quốc gia khác nhau tạo được sự thích nghi với các nền văn hóa khác nhau, cho

họ cơ hội được học tập và đem kiến thức đó về giúp ích thêm cho công việc

- Mở các lớp kỹ năng, huấn luyện trang bị cho nhân viên những kiến thức chung về cách xử sự hòa hợp, hội nhập tốt hơn

Đối với các nhóm làm việc

Thực chất của một nhóm là nó được đánh giá như một đơn vị trên cơ sở của kết

quả tập thể Nói một cách khác, bạn không thể là một người thắng cuộc nếu bạn ở

trong một nhóm thua cuộc Vì toàn nhóm sẽ chia sẽ cùng nhau trách nhiệm đạt đến

thành công, cho nên mỗi thành viên phải học cách làm sao cho hữu hiệu trong một

nhóm liên văn hóa Muốn có hiệu quả, các nhóm phải tiến theo các bước sau:

1 Khẳng định các mục tiêu và mục đích

Các thành viên trong nhóm phải có cùng mục đích chung

để hoàn thành, cũng như phải thảo luận rõ ràng về những mục đích riêng nếu có

Mục tiêu công việc nên theo tiêu chí SMART (Cụ thể, có thể đo lường, được nhất trí, khả thi, có thời hạn nhất định)

2 Hiểu biết về các thành viên của nhóm

Xác định những gì bạn biết về đời sống của các thành viên trong nhóm (thiết lập mối quan hệ)

Cho các thành viên của nhóm cơ hội để có những cuộc đối thoại không nghi thức nếu họ thích để hiểu biết hơn về các thành viên trong nhóm Điều quan trọng là phải nhớ rằng không phải ai ai cũng thích nói

về đời sống riêng ngoài công việc của mình Do đó, chỉ dùng chiến thuật này nếu các thành viên của nhóm chấp nhận nó

3 Tìm hiểu và coi trọng vai trò của văn hóa trong nhóm của bạn

Tăng cường sự hiểu biết tập thể của các nhóm về mức độ khác biệt văn hóa trong nhóm Điều quan trọng là người ta phải xét kỹ các chi tiết của những văn hóa hiện diện trong nhóm và suy nghĩ về việc ở đâu họ sẽ đối mặt với thách thức

4 Tìm hiểu các sở thích về kiểu cách của các thành viên trong nhóm:

- Sẽ có ảnh hưởng đến cách ứng xử, không ảnh hưởng đến các giá trị

- Tôn trọng văn hóa

VD: Xây dựng các quy luật về đàm thoại ngay từ lúc đầu Công nhận có các khác biệt trong giọng nói và đề nghị các thành viên của nhóm chú ý đến chúng Nhắc nhở các thành viên phải tránh

sử dụng các từ có nhiều nghĩa, các thành ngữ hay các tiếng lóng

- Tôn trọng các kiểu cách

VD: Khuyến khích người ta đánh giá các kiểu cách văn hóa cá nhân của mình và xem những kiểu cách ấy có ảnh hưởng gì đến nhóm

- Coi trọng các đóng góp của nhau

Đóng góp của các thành viên đều rất quan trọng cho sự thành công của nhóm Sự đóng góp ít không phải là sự đóng góp không cần thiết, dù ít hay nhiều, quan trọng hay không quan trọng thì bất kỳ sự đóng góp nào cũng góp phần tạo nên thành công cho nhóm

- Bày tỏ các nhu cầu

Nhu cầu của từng thành viên trong nhóm là gì? Họ muốn

gì, cần gì trong khi làm việc nhóm và sau khi hoàn thành công việc Nhưng nhu cầu của từng thành viên phải phù hợp với mục tiêu của nhóm và được các thành viên khác chấp nhận

- Hiểu rằng thành công phụ thuộc vào sự đóng góp của mọi người

Đóng góp của các thành viên dù lớn hay nhỏ thì thành công của nhóm là thành công của tất cả mọi người chứ không phải của riêng thành viên nào cả

5 Xác định các tiêu chuẩn và các kiểu cách ứng xử mà bạn muốn nhóm của mình có được: quy luật, vai trò, công lao và đề ra các tiêu chuẩn về một cuộc đối thoại có tính xây dựng