Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng khoán ra công chúng. Phân tích ưu nhược điểm của từng hình thức phát hành. Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt

Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng khoán ra công chúng. Phân tích ưu nhược điểm của từng hình thức phát hành. Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam

BÀI THU HOẠCH MÔN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Đề bài: Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng

khoán ra công chúng Phân tích ưu nhược điểm của từng hình thức phát hành Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Họ và tên : Nguyễn Thu Thảo Lớp : Tài chính ngân hàng 2 – k15

MSV : 143134202070

MỤC LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT 2

Lời mở đầu 3

I Phát hành chứng khoán 4

1 Khái niệm, phương thức phát hành chứng khoán 4

1.1 Khái niệm về phát hành chứng khoán: 4

1.2 Phương thức phát hành chứng khoán: 4

1.2.1.Phát hành chứng khoán riêng lẻ 4

1.2.2.Chào bán ra công chúng 5

1.2.3 Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng khoán ra công chúng 7

2 Quản lí của Nhà nước đối với phát hành chứng khoán 8

2.1 Quản lý theo công bố thông tin: 9

2.2 Quản lý theo chất lượng 9

2.3 Kết hợp cả hai mô hình 9

3 Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam 10

3.1 Phát hành chứng khoán riêng lẻ 10

3.2 Chào bán chứng khoán ra công chúng 12

KẾT LUẬN 15

DANH MỤC VIẾT TẮT

DN : Doanh nghiệp

UBCK : Ủy ban chứng khoán

CTCP : Công ty cổ phần

CtyNY : Công ty niêm yết

NĐT : Nhà đầu tư

NH : Ngân hàng

NHTM : Ngân hàng thương mại

TTCK : Thị trường chứng khoán

DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước

KSA : Công ty cổ phần Công nghiệp Khoáng sản Bình Thuận

Lời mở đầu

Trong những năm gần đây, ở Việt Nam đang sôi động một loại thị trường đó là thị trường chứng khoán Có nhiều nguyên nhân dẫn đến cơn sốt chưng khoán như hiện nay trong đó phải kể đến những món lợi về kinh tế mà nó mang lại cho các nhà đầu tư

và cho chính những nhà phát hành Cùng với sự phát triển của nề kinh tế thị trường tại Việt Nam, xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế, nhiều làn sóng kinh doanh mới đã và đang

ùa về nước ta Qua đó chúng ta có thể thấy vai trò của thị trường chứng khoán nói chung và thị trường cổ phiếu nói riêng đến sự phát triển của nền kinh tế đất nước Các công ty càng có uy tín trong kinh doanh thì sự chú ý của các nhà đầu tư vào đợt phát hành cổ phiếu của chúng càng lớn Vì thế, nhìn vào giá của cổ phiếu mà chúng ta có thể thấy một phần kết quả kinh doanh của công ty Như vậy phát hành cổ phiếu là một bước tiến quan trọng, nó đánh dấu một thời kỳ phát triển của công ty Tuy cũng đã hình thành ở nước ta một thời gian nhưng nghiệp vụ phát hành chứng khoán ở Việt Nam còn khá non yếu nếu đem so sánh với thế giới Nghiên cứu phương thức các doanh nghiệp phát hành chứng khoán giúp chúng ta hiểu rõ hơn cách thức của các

doanh nghiệp phát hành, vì vậy em xin chọn đề tài : “Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng khoán ra công chúng Phân tích ưu nhược điểm của từng hình thức phát hành Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam”

I Phát hành chứng khoán

1 Khái niệm, phương thức phát hành chứng khoán

I.1 Khái niệm về phát hành chứng khoán:

Việc chào bán lần đầu tiên chứng khoán mới gọi là phát hành chứng khoán Nếu đợt phát hành dẫn đến việc đưa một loại chứng khoán của một tổ chức lần đầu tiên ra công chúng thì gọi là phát hành lần đầu ra công chúng

Nếu việc phát hành đó là việc phát hành bổ sung bởi tổ chức đã có chứng khoán cùng loại lưu thông trên thị trường thì gọi là đợt phát hành chứng khoán bổ sung Tuy nhiên, không phải mọi đối tượng đều được phát hành chứng khoán mà chỉ những chủ thể phát hành mới có được quyền này

1.2 Phương thức phát hành chứng khoán:

Có 2 phương thức phát hành chứng khoán trên thị trường sơ cấp : phát hành

riêng lẻ và phát hành ra công chúng

1.2.1.Phát hành chứng khoán riêng lẻ

- Phát hành chứng khoán riêng lẻ là phương thức phát hành trong đó việc công ty phát hành chào bán chứng khoán của mình trong phạm vi một số người nhất định (thông thường là cho các nhà đầu tư có tổ chức có ý định nắm giữ chứng khoán một cách lâu dài) như công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí với những điều kiện hạn chế và không phát hành rộng rãi ra công chúng Các ngân hàng đầu tư cũng có thể tham gia vào việc phát hành riêng lẻ với tư cách nhà phân phối để hưởng phí phát hành Đa số các đợt phát hành trái phiếu đều thực hiện dưới hình thức phát hành riêng lẻ, việc phát hành cổ phiếu thường, cổ phiếu phổ thông ít khi được thực hiện dưới hình thức này

- Công ty thường lựa chọn riêng lẻ bởi các nguyên nhân sau : Công ty không

đủ tiêu chuẩn để phát hành ra công chúng, số lượng vốn cần huy động thấp do đó nếu phát hành hình thức ra công chúng thì chi phí trên mỗi đồng vốn huy động sẽ trở nên quá cao, công ty phát hành cổ phiếu nhằm duy trì các mỗi quan hệ kinh doanh Ví dụ : phát hành cổ phiếu cho các nhà cung cấp hay tiêu thụ sản phẩm, ,phát hành cho các cán bộ công nhân viên chức công ty

- Ưu điểm

+ Thủ tục đơn giản

+ Số lượng vốn huy động ít

+ Số lượng chứng khoán phát hành không nhiều

- Nhược điểm

+ Không tiến hành rộng rãi ra công chúng

+ Điều kiện hạn chế

1.2.2.Chào bán ra công chúng

Chào bán ra công chúng: là quá trình trong đó chứng khoán có thể chuyển nhượng được chào bán rộng rãi ra công chúng cho một số lượng lớn người đầu tư nhất định (trong đó phải dành một tỷ lệ cho các nhà đầu tư nhỏ) và khối lượng phát hành phải đạt một mức nhất định Chào bán ra công chúng thường áp dụng cho những đợt phát hành có lượng vốn huy động lớn và lượng chứng khoán phát hành phải đạt một mức độ nhất định Việc chào bán chứng khoán ra công chúng phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật về chứng khoán Thủ tục chào bán ra công chúng phức tạp hơn nhiều so với phương thức phát hành riêng lẻ Việc chào bán chứng khoán ra công chúng phải bỏ

ra một khoản chi phí phát hành cao hơn so với việc phát hành riêng lẻ

Việc phát hành ra công chúng được phân biệt giữa phát hành cổ phiếu và phát hành trái phiếu

- Trường hợp phát hành cổ phiếu ra công chúng, việc phát hành được thực hiện theo một trong hai phương thức :

+ Phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) : là việc phát hành trong đó cổ phiếu của công ty lần đầu tiên được bán rộng rãi cho công chúng đầu tư Nếu cổ phần được bán lần đầu cho công chúng nhằm tăng vốn thì đó là IPO sơ cấp, còn khi cổ phần được bán lần đầu từ số cổ phiếu hiện hữu thì đó là IPO thứ cấp

+ Chào bán sơ cấp ( phân phối sơ cấp ): là đợt phát hành cổ phiếu bổ sung của công ty đại chúng cho rộng rãi công chúng đầu tư

- Trường hợp phát hành trái phiếu ra công chúng, việc phát hành được thực hiện bằng một phương thức duy nhất, đó là chào bán sơ cấp

- Ưu điểm

+ Phát hành chứng khoán ra công chúng sẽ tạo ra hình ảnh đẹp và sự nổi tiếng của công ty, nhờ vậy công ty sẽ dễ dàng hơn và tốn ít chi phí hơn trong việc huy động vốn qua phát hành trái phiếu, cổ phiếu ở những lần sau Thêm vào đó, khách hàng và nhà cung ứng của công ty thường cũng sẽ trở thành cổ đông của công ty và do vậy công ty sẽ rất có lợi trong việc mua nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm

+ Phát hành chứng khoán ra công chúng sẽ làm tăng giá trị tài sản ròng, giúp công ty có được nguồn vốn lớn và có thể vay vốn của ngân hàng với lãi suất ưu đãi hơn cũng như các điều khoản về tài sản cầm cố sẽ ít phiền hà hơn Ví dụ như các cổ phiếu của các công ty đại chúng dễ dàng được chấp nhận là tài sản cầm cố cho các khoản vay ngân hàng Ngoài ra, việc phát hành chứng khoán ra công chúng cũng giúp công ty trở thành một ứng cử viên hấp dẫn hơn đối với các công ty nước ngoài

+ Phát hành chứng khoán ra công chúng giúp công ty có thể thu hút và duy trì đội ngũ nhân viên giỏi bởi vì khi chào bán chứng khoán ra công chúng, công ty bao giờ cũng dành một tỷ lệ chứng khoán nhất định để bán cho nhân viên của mình Với quyền mua cổ phiếu, nhân viên của công ty sẽ trở thành cổ đông, và được hưởng lãi trên vốn thay vì thu nhập thông thường Điều này đã làm cho nhân viên của công ty làm việc có hiệu quả hơn và coi sự thành bại của công ty thực sự là thành bại của mình

+ Phát hành chứng khoán ra công chúng, công ty có cơ hội tốt để xây dựng một hệ thống quản lý chuyên nghiệp cũng như xây dựng được một chiến lược phát triển rõ ràng Công ty cũng dễ dàng hơn trong việc tìm người thay thế, nhờ đó mà tạo

ra được tính liên tục trong quản lý Bên cạnh đó, sự hiện diện của các uỷ viên quản trị không trực tiếp tham gia điều hành công ty cũng giúp tăng cường kiểm tra và cân đối trong quản lý và điều hành công ty

+ Phát hành chứng khoán ra công chúng làm tăng chất lượng và độ chính xác của các báo cáo của công ty bởi vì các báo cáo của công ty phải được lập theo các tiêu chuẩn chung do cơ quan quản lý qui định Chính điều này làm cho việc đánh giá và so sánh kết quả hoạt động của công ty được thực hiện dễ dàng và chính xác hơn

- Nhược điểm :

+ Phát hành cổ phiếu ra công chúng làm phân tán quyền sở hữu và có thể làm mất quyền kiểm soát công ty của các cổ đông sáng lập do hoạt động thôn tín công

ty Bên cạnh đó, cơ cấu về quyền sở hữu của công ty luôn luôn bị biến động do chịu ảnh hưởng của các giao dịch cổ phiếu hàng ngày

+ Chi phí phát hành chứng khoán ra công chúng cao, thường chiếm từ 8-10% khoản vốn huy động, bao gồm các chi phí bảo lãnh phát hành, phí tư vấn pháp luật, chi phí in ấn, phí kiểm toán, chi phí niêm yết… Ngoài ra, hàng năm công ty cũng phải chịu thêm các khoản chi phí phụ như chi phí kiểm toán các báo cáo tài chính , chi phí

cho việc chuẩn bị tài liệu nộp cho cơ co quan quản lý nhà nước về chứng khoán và chi phí công bố thông tin định kỳ

+ Công ty phát hành chứng khoán ra công chúng phải tuân thủ một chế độ công bố thông tin rộng rói, nghiêm ngặt và chịu sự giám sát chặt chẽ hơn so với các công ty khác Hơn nữa, việc công bố các thông tin về doanh thu, lợi nhuận, vị trí cạnh tranh, phương thức hoạt động, các hợp đồng nguyên liệu, cũng như nguy cơ bị rũ rỉ thông tin mật ra ngoài có thể đưa công ty vào vị trí cạnh tranh bất lợi

+ Đội ngũ cán bộ quản lý công ty phải chịu trách nhiệm lớn hơn trước công chúng Ngoài ra, do quy định của pháp luật, việc chuyển nhượng vốn cổ phần của họ thường bị hạn chế

1.2.3 Phân biệt phương thức phát hành chứng khoán riêng lẻ và chào bán chứng khoán ra công chúng

Số lượng nhà đầu tư

tham gia vào mỗi cuộc

chào bán

Chào bán cho từ 100 nhà đầu tư trở lên, không kể nhà đầu tư chuyên nghiệp

Giới hạn người chào bán càng nhỏ càng tốt

Thủ tục

Phức tạp hơn phải đăng

ký tại ủy ban chứng khoán nhà nước

Đơn giản hơn, không phải đăng kí tai cơ qua nhà nước

có thẩm quyển

Chủ thể mua ck chào

bán

Vừa là tổ chức cá nhân, chủ thể rộng nên có cả nhà đầu tư chuyên nghiệp

và nghiệp dư

Thường là những nhà đầu tư

có tổ chức, có kiến thức chuyên sâu

Chi phí tiến hành chào

Mức huy động vốn Huy động một lượng vốn

lớn trong công chúng Thường huy động vốn ít

Phạm vi chào bán Rộng có thể chào bán trên

phạm vi rộng

Chỉ được tiến hành trên phạm vi nhất định nằm phân phối cho ít nhà đầu tư chuyên nghiệp hoặc nhà đầu

tư cá nhân đặc biệt

Lý do chọn lựa - Quảng bá tên tuổi của

công ty

- Tạo nguồn khách hàng

- không đủ tiêu chuẩn để phát hành ra công chúng

- Cần huy động ít vốn với số

cho Công ty

- Thu hút, duy trì đội ngũ nhân viên giỏi làm tăng chất lượng hoạt động sản xuất- kinh doanh

lượng chứng khoán nhỏ để giảm chi phí

- Duy trì các mối quan hệ kinh doanh

- Phát hành cho cán bộ công nhân viên chức trong công ty

Giá trị phát hành

Giá trị đợt phát hành lớn với số lượng người mua nhiều

Giá trị đợt phát hành nhỏ với số lượng người mua ít

* Ý nghĩa của việc phân biệt giữa phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng:

- Việc phân biệt phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng là để xác định

những người phát hành rộng rói ra công chúng phải là những công ty có chất lượng cao, hoạt động sản xuất kinh doanh tốt, nhằm bảo vệ cho công chúng đầu tư nói chung, nhất là những nhà đầu tư nhỏ thiếu hiểu biết Đồng thời, đây cũng là điều kiện để xây dựng một thị trường chứng khoán an toàn, công khai và có hiệu quả

- Phát hành chứng khoán riêng lẻ thông thường chịu sự điều chỉnh của Luật Công ty Chứng khoán phát hành dưới hình thức này không phải là đối tượng được niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán sơ cấp

2 Quản lí của Nhà nước đối với phát hành chứng khoán

Quản lí Nhà nước đối với thị trường chứng khoán của một quốc gia là sự quản lý vĩ mô của Nhà nước đối với các hoạt động xây dựng, vận hành và phát triển của thị trường chứng khoán

Thị trường luôn tồn tại những khuyết tật nhất định, sự can thiệp của Nhà nước vào thị trường nhằm giúp cho thị trường hoạt động theo đúng định hướng và đạt được mục tiêu của thị trường chứng khoán là yêu cầu cần thiết khách quan ở mọi quốc gia trên thế giới Thị trường chứng khoán nói chung, thị trường sư cấp nói riêng cũng luôn tồn tại những khiếm khuyết nhất định; đó là sự bất cân đối về thông tin giữa các chủ thể tham giá vào thị trường Các nhà đầu tư là những người bị bất lợi về thông tin; sự bất cân đối về thông tin tao ra sự không công bằng cho các nhà đầu tư cá nhân, do không có đầy đủ thông tin các nhà đầu tư có thể đưa ra các quyết định đầu tư chứng khoán không chính xác, có nhiều rủi ro Mặt khác, sự bất cân đối về thông tin còn dẫn

đến hậu quả làm các nguồn vốn được phân phối không hiệu quả Do đó, sự quản lý của Nhà nước đối với việc phát hành chứng khoán trên thị trường sơ cấp là cần thiết, vừa đảm bảo sự công bằng cho các chủ thể tham gia vào thị trường vừa dảm bảo nguồn vốn huy động trên thị trường được sử dụng một cách hiệu quả nhất cho sự phát triển kinh tế xã hội

Hiện tại trên thế giới có hai chế độ quản lý trên thị trường sơ cấp được gọi là chế độ “quản lý theo chát lượng” và chế độ “công bố thông tin đầy đủ”

2.1 Quản lý theo công bố thông tin:

Cơ quan quản lý về chứng khoán ít đưa ra các tiêu chuẩn cho các công ty tham gia vào thị trường mà chỉ chú trọng vào việc đảm bảo các thông tin liên quan tới mọi mặt hoạt động của các công ty nêu trên được công bố rộng rãi ra công chúng

- Ưu điểm:Thị trường có tính linh hoạt cao

- Nhược điểm: Độ rủi ro cao

2.2 Quản lý theo chất lượng

Các cơ quan quản lý về chứng khoán đặt ra rất nhiều tiêu chuẩn để đảm bảo các công ty tham gia vào thị trường là các công ty có chất lượng nhất định và có sự ổn định hợp lý

- Ưu điểm:Thị trường sẽ có tính ổn định cao hơn bởi các doanh nghiệp đc niêm yết đều là những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính tốt, có khả năng sinh lời tốt

- Nhược điểm: thị trường minh bạch, rõ ràng nên tính linh hoạt thấp, trong nhiều trường hợp mất đi lợi thế của người đầu tư khởi nghiệp

2.3 Kết hợp cả hai mô hình

Hiện tại trên thế giới, có rất ít nước sử dụng thuần túy một trong hai chế độ quản lý trên mà thường kết hợp giữa hai cách thức quản lý " Quản lý theo chất lượng"

và " Quản lý theo công bố thông tin" ở những mức độ khác nhau

Nhìn chung ở các nước phát triển, người ta thực hiện quản lý thị tường theo mô hình " công bố thông tin", còn lại tại các nước đang phát triển, việc quản lý thị trường chứng khoán thường áp dụng mô hình " quản lý theo chất lượng"

Với các nước phát triển, hệ thống pháp luật đã tương đối ổn định, nên kinh tế có tính cạnh tranh cao, sự quản lý nhà nước về thị tường chứng khoán chỉ ở một mức độ nhất định giúp cho thị trường hoạt động hiệu quả Các nhà đầu tư, nhứng người tham gia vào thị trường chứng khoán còn thiếu kiến thức, kinh nghiệm tham gia thị trường

còn ít; mặt khác, hệ thống luật pháp thiếu và chưa đồng bộ Để giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư, các nước phát triển thực hiện quản lý theo chất lượng Theo phương thức này vừa đảm bảo sự phát triển ổn định thị trường vừa tạo niềm tin cho các nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường sơ cấp

3 Liên hệ thực tế với các hoạt động phát hành chứng khoán của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Tại các nước đã phát triển , các cơ quan quản lý về chứng khoán thường có xu hướng quản lý thị trường theo chế độ công bố thông tin đầy đủ Còn tại các quốc gia đang phát triển, việc quản lý thị trường chứng khoán thường áp dụng chế độ quản lý theo chất lượng Vì tại các quốc gia đã phát triển, thị trường chứng khoán đã hoạt động

có tính cạnh tranh cao, các định chế về kinh tế pháp luật gắn liền với thị trường đã phát triển ở mức tương đối đầy đủ và hoàn hảo Do vậy, cho dù các cơ quan quan lý thị trường có muốn quản lý theo chế độ công bố thông tin cũng ko thể thực hiện được do những cản trở về hệ thống thông tin và hệ thống kiểm toán, kế toán Hơn thế nữa ngay

cả trong các cơ quan quản lý về chứng khoán có thể đảm bảo các thông tin về các công

ty như theo chế độ quản lý thông tin đầy đủ trên thị trường thì các nhà đầu tư cũng khó

có thể lựa chọn được những cơ hội đầu tư tốt nhất cho mình do kinh nghiệm và kiến thức còn thiếu hụt, và do sự vắng mặt của các cơ quan phân tích, tư vấn và định giá trên thị trường Vì những lí do nêu trên mà các cơ quan quản lý ở các nước đang phát triển áp dụng chế độ quản lý theo chất lượng để đảm bảo sự ổn định cho thị trường và

để tạo niềm tin cho công chúng khi tham gia vào thị trường chứng khoán sơ cấp

3.1 Phát hành chứng khoán riêng lẻ

Hai năm trở lại đây, phát hành riêng lẻ đang được các doanh nghiệp coi là vốn huy động khả thi nhất Theo số liệu tháng 6 năm 2015 về việc phát hành chứng khoán riêng lẻ tại các doanh nghiệp, công ty cổ phần Công nghiệp Khoáng sản Bình Thuận (KSA) vừa nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCK) liên quan đến việc chào bán 12.354.048 cổ phần riêng lẻ Trao đổi với ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị KSA cho biết, dự kiến vào cuối tháng 8, Công ty sẽ thực hiện việc phát hành hơn 12 triệu cổ phiếu trên cho 3 đối tác chiến lược là Wanji Holding Group

Co Ltd, Chengde Tianfu Titamium Co., Ltd và công ty cổ phần Đầu tư Đại Á Châu theo Nghị quyết Đại hội cổ đông thường niên năm 2015 Ông Dũng cho biết, hiện Công ty và các đối tác đang đàm phán về giá nhưng dự kiến giá phát hành tối thiểu là