Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình.

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------ MA HỮU DUY Tên đề tài: ÁP DỤNG QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRONG CHĂN NUÔI VÀ PHÕNG TRỊ BỆNH PHÂN TRẮNG Ở LỢN CON TẠI TRẠI NGÔ THỊ HỒNG GẤM

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM - -

MA HỮU DUY

Tên đề tài:

ÁP DỤNG QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRONG CHĂN NUÔI VÀ PHÕNG TRỊ BỆNH PHÂN TRẮNG Ở LỢN CON TẠI TRẠI NGÔ THỊ HỒNG GẤM HUYỆN LƯƠNG SƠN TỈNH HÕA BÌNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y

Thái Nguyên - 2017

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM - -

MA HỮU DUY

Tên đề tài:

ÁP DỤNG QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRONG CHĂN NUÔI VÀ PHÕNG TRỊ BỆNH PHÂN TRẮNG Ở LỢN CON TẠI TRẠI NGÔ THỊ HỒNG GẤM HUYỆN LƯƠNG SƠN TỈNH HÕA BÌNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo: Chính quy Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y

i

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình thực tập và thực hiện đề tài, ngoài sự nỗ lực của

bản thân, tôi còn nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ của tập thể, cá

nhân trong và ngoài trường

Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, thầy cô giáo và bạn bè đã giúp đỡ

tôi trong những năm học vừa qua và trong suốt quá trình thực tập Đặc biệt,

tôi xin chân thành cảm ơn T.S.Nguyễn Văn Sửu - Khoa Chăn nuôi Thú y -

Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã giúp đỡ chỉ bảo tận tình để tôi

hoàn thành báo cáo tốt nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ trạm Thú ý và chủ trại lợn Ngô Thị

Hồng Gấm huyện Lương Sơn - Hòa Bình đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi

trong suốt quá trình thực tập tốt nghiệp

Thái Nguyên, tháng năm 2017

Sinh Viên

Ma Hữu Duy

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 4.2: Kết quả thực hiện công tác vệ sinh chăn nuôi 34

Bảng 4.3: Kết quả điều tra tình hình mắc bệnh phân trắng 35

qua các tháng 35

Bảng 4.4: Kết quả theo dõi tỷ lệ mắc bệnh phân trắng theo độ tuổi 37

Bảng 4.5: Kết quả điều tra tình hình mắc bệnh phân trắng ở lợn theo tính biệt 39

Bảng 4.6: Biểu hiện lâm sàng của lợn khi mắc bệnh phân trắng 41

Bảng 4.7: Kết quả điều trị bệnh phân trắng 43

iii

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

MỤC LỤC iii

Phần 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2

1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2

1.2.2 Yêu cầu của đề tài 2

1.3 Ý nghĩa của đề tài 3

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 3

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Điều kiện cơ sở thực tập 4

2.1.1 Quá trình thành lập và phát triển của trang trại 4

2.1.2 Đánh giá chung 8

2.2 Cơ sở khoa hoc 9

2.2.1 Đặc điểm sinh học của lợn con theo mẹ 9

2.2.2 Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hoá ở lợn con 10

2.2.3 Nguyên nhân gây bệnh phân trắng lợn con 11

2.2.4 Đặc tính của vi khuẩn E coli 13

2.2.5 Đặc điểm của bệnh phân trắng lợn con 16

2.2.6 Một số loại thuốc dùng trong điều trị bệnh phân trắng lợn con tại trang trại 19

2.3 Tổng quan nghiên cứu trong nước và nước ngoài 23

2.3.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 23

iv

2.3.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 25

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG , NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 26

3.2.Địa điểm và thời gian tiến hành 26

3.3.Nội dung nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi 26

3.3.1 Nội dung nghiên cứu 26

3.3.2 Các chỉ tiêu theo dõi 26

3.4 Phương pháp thực hiện 27

3.4.1 Tình hình mắc bệnh chung tại cơ sở 27

3.4.2 Phương pháp xác định tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con 27

Phần 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ 30

4.1 Công tác chăn nuôi 30

4.2 Công tác phòng và trị bệnh 31

4.3 Công tác chẩn đoán bệnh 34

4.3.1 Tình hình mắc bệnh phân trắng ở đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi 34

4.2.2 Những biểu hiện lâm sàng của lợn khi mắc bệnh phân trắng 40

4.2.3.Kết quả điều trị phân trắng ở lợn 42

4.4.Công tác khác 44

PHẦN 5: KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ 46

5.1 Kết luận 46

5.2 Đề nghị 46

TÀI LIỆU THAM KHẢO 47

1

Phần 1

MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Nước ta vốn là một nước nông nghiệp, trong đó chăn nuôi là một ngành nghề rất quan trọng và thu hút được nhiều lao động Chăn nuôi lợn cung cấp một nguồn thực phẩm tươi ngon có giá trị dinh dưỡng cao, như thịt cho con người, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, các phụ phẩm da, lông, sừng, tiết… cho công nghiệp chế biến Chính vì thế hiện nay ngày càng đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo mô hình chăn nuôi trang trại theo hướng công nghiệp hiện đại

Cùng với việc chăn nuôi lợn ngày càng được mở rộng và phát triển mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa thì tình hình dịch bệnh xảy ra cũng rất phức tạp, làm ảnh hưởng rất lớn đến năng xuất, chất lượng hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi lợn Do điều kiện thời tiết nước ta mang tính chất khí hậu nhiệt đới gió mùa, nên tình hình dịch bệnh thường hay sảy ra và lây lan nhanh cho đàn lợn Một trong những bệnh mà lợn con hay mắc phải là bệnh phân trắng ở lợn con Bệnh phân trắng ở lợn con vẫn xảy ra thường xuyên

Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi và phòng trị bệnh phân trắng ở lợn con tại trại Ngô Thị Hồng Gấm huyện Lương Sơn , tỉnh Hòa Bình

Bệnh phân trắng ở lợn con là một bệnh khá phổ biến Lợn con mắc

bệnh này sẽ bị ỉa chảy, bệnh do vi khuân E coli gây nên ,do thời tiết thay đổi,

khi lợn con mắc bệnh nếu điều trị không kịp thời sẽ dẫn đến còi cọc, chậm lớn, làm ảnh hưởng đến chất lượng con giống, khả năng sinh trưởng, phát triển chậm, gây tổn thất kinh tế lớn cho người chăn nuôi Do đó ngoài yếu tố dinh dưỡng, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng thì công tác thú y là khâu rất quan

2

trọng Việc phòng và điều trị bệnh phân trắng cho lợn con góp phần làm tăng hiệu quả chăn nuôi lợn và đảm bảo cho sự tăng trưởng trong cơ cấu đàn

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài

- Nâng cao được trình độ chuyên môn

- Nắm bắt được tình hình phát triển chăn nuôi tại cơ sở, phương pháp chăn nuôi theo mô hình hiện đại, cách phòng dịch bệnh tại cơ sở chăn nuôi

- Khảo sát tình hình mắc bệnh lợn con phân trắng và biện pháp phòng trị

- Hiểu và xác định tình hình mắc phân trắng ở lợn con nuôi tại cơ sở

- Biết được triệu chứng, hiểu được nguyên nhân, biết cách chẩn đoán và điều trị bệnh phân trắng ở lợn con đạt kết quả cao

- Rèn luyện tay nghề nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế, áp dụng được quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi , góp phần giúp nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi

1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Điều tra tình hình mắc bệnh phân trăng ở lợn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi

nuôi tại trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình

Thử nghiệm một số thuốc điều trị bệnh và rút ra thuốc điều trị hiệu quả hơn Khuyến cáo với người chăn nuôi về diễn biến của bệnh tại trại và hiệu lực điều tri ̣ của thuốc điều tri ̣ bê ̣nh

Kết quả của đề tài là cơ sở cho người chăn nuôi áp du ̣ng các biê ̣n pháp phòng và trị bệnh phân trắng ở lợn

1.2.2 Yêu cầu của đề tài

Theo dõi tình hình mắc phân trắng ở lợn sơ sinh đến 21 ngày tuổi theo cá thể, theo độ tuổi, theo tính biệt

Nắm được các biểu hiện lâm sàng của lợn khi mắc bênh lợn con phân trắng Đưa ra được các đề xuất quy trình phòng và trị bệnh đạt hiệu quả

4

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Điều kiện cơ sở thực tập

2.1.1 Quá trình thành lập và phát triển của trang trại

2.1.1.1 Quá trình thành lập

Trại lợn Ngô Thị Hồng Gấm nằm trên địa phận thôn Dẻ Cau - xã Hợp Thanh - huyện Lương Sơn - tỉnh Hòa Bình Phương thức chủ trại xây dựng

cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty cung cấp con giống, thức ăn, thuốc thú

y, cán bộ kỹ thuật Hiện nay, trang trại do bà Ngô Thị Hồng Gấm làm chủ, cán bộ kỹ thuật của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại

2.1.1.2 Cơ cấu tổ chức của trang trại

Cơ cấu tổ chức: gồm 3 nhóm

+ Nhóm quản lý: 1 chủ trại, 1 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại

+ Nhóm kỹ thuật: 2 kỹ sư, 1 kỹ thuật điện, 1 kế toán

+ Nhóm công nhân: 12 công nhân, 6 sinh viên thực tập

Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu Có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao hiệu quả công việc, tinh thần trách nhiệm, thúc đẩy sự phát triển của trang trại

2.1.1.3 Cơ sở vật chất của trang trại

Trang trại nằm trên địa bàn xã chủ yếu là núi đá vôi nhưng đường giao thông đã được nâng cấp, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển

1200 nái cơ bản bao gồm:

+ 3 chuồng nái đẻ: Mỗi chuồng chia làm 2 khu A và khu B, mỗi khu có

2 dãy, mỗi dãy có 29 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ

+ 2 chuồng nái chửa: Chuồng 1 và chuồng 2, mỗi chuồng gồm 8 dãy mỗi dãy có 75 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau Riêng chuồng 1 dãy 1 được thiết kế

để cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu để làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái

+ 1 Chuồng đực giống: Bao gồm 24 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh

+ 2 Chuồng cách ly: Dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại gia công lợn hậu bị của Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam, trong thời gian

3 tháng sau khi đã làm vắc xin đầy đủ và trước khi được đưa lên giống mỗi chuồng có thể nuôi được từ 30 - 40 lợn hậu bị

Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng

6

mát về mùa hè ấm áp vào mùa đông bằng cách điều chỉnh quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải Bên cạnh chuồng đực có xây dựng phòng làm tinh lợn, với đầy đủ tiện nghi như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường

đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn cho các dãy chuồng

Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi trại có xây dựng 5 phòng tắm sát trùng cho công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho cám, 1 phòng ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân

Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: Tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở cám từ nhà kho xuống chuồng, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài

chuồng nuôi

2.1.1.4 Tình hình sản xuất của trang trại

* Công tác chăn nuôi

Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến

bộ khoa học kỹ thuật Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,45

- 2,47 lứa/năm Số con sơ sinh là 11,23 con/đàn, số con cái sữa là 10,7 con/đàn, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các trại chăn nuôi lợn giống của Công ty Theo đánh giá của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam thì trại hoạt động vào mức khá

7

Trong trại có 24 con lợn đực giống được chuyển về cùng một đợt, các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái

và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo Tinh lợn được khai thác từ 2 giống lợn

Pietrain và Duroc Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực

Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại

* Công tác vệ sinh thú y của trại

Vệ sinh phòng bệnh là công tác rất quan trọng Nó có tác dụng tăng sức đề kháng cho vật nuôi, giảm nguy cơ xảy ra dịch bệnh, hạn chế những những bệnh có tính chất lây lan từ đó phát huy tốt tiềm năng của giống

- Công tác vệ sinh: Chuồng trại được xây dựng thoáng mát về mùa hè, mùa đông được che chắn cẩn thận, xung quanh các chuồng nuôi đều trồng các cây xanh tạo cho các chuồng nuôi có độ thông thoáng và mát tự nhiên Trước cửa vào các khu có rắc vôi bột từ đó hạn chế được rất nhiều tác động của mầm bệnh bên ngoài đối với lợn nuôi trong chuồng Hàng ngày luôn có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong trại được quét dọn, phun thuốc sát trùng, hành lang đi lại được quét dọn và rắc vôi theo quy định Công nhân, kỹ sư, khách tham quan trước khi vào khu chăn nuôi đều phải sát trùng tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động

- Công tác phòng bệnh: Trong khu vực chăn nuôi hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột, các phương tiện vào trại được sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào Quy trình phòng bệnh bằng vắc xin luôn được trang trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con Lợn được tiêm vắc xin ở trạng

8

thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn luôn đạt 100%

- Công tác trị bệnh: Cán bộ kỹ thuật có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách ly, điều trị ở ngay giai đoạn đầu, nên điều trị đạt hiệu quả

từ 80 - 90% trong một thời gian ngắn Vì vậy, không gây thiệt hại lớn về số lượng và chất lượng đàn gia súc

2.1.2 Đánh giá chung

2.1.2.1 Thuận lợi

Được sự quan tâm tạo điều kiện và có các chính sách hỗ trợ đúng đắn của các ngành, các cấp có liên quan như UBND xã Hợp Thanh, Trạm thú y huyện Lương Sơn tạo điều kiện cho sự phát triển của trại

Được Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn, thuốc thú y có chất lượng tốt

Chuồng trại được trang thiết bị hiện đại, điện lưới và hệ thống nước sạch luôn cung cấp đầy đủ cho sinh hoạt và chăn nuôi

Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân

Kèm theo đó là đội ngũ kỹ thuật với chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Do đó

đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại

9

Trong những năm gần đây, thời tiết diễn biến phức tạp kèm theo dịch bệnh xảy ra khó kiểm soát gây khó khăn cho chăn nuôi Do đó đòi hỏi công

tác phòng chống dịch bệnh và nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn tại trại cần

phải được đẩy mạnh

2.2 Cơ sở khoa hoc

2.2.1 Đặc điểm sinh học của lợn con theo mẹ

Lợn con hay gia súc nói chung trong thời kỳ bào thai phát triển tốt sẽ ảnh hưởng tốt đến sự phát triển về sau Sau sơ sinh, lợn con tăng trọng nhanh, sinh trưởng với tốc độ cao Qua nghiên cứu thí nghiệm và thực tế sản xuất, người ta nhận thấy rằng, so với khối lượng sơ sinh thì sau 10 ngày tuổi, khối lượng lợn con tăng gấp 2 lần, sau 20 ngày tuổi tăng gấp 4 - 5 lần, sau 30 ngày tuổi tăng gấp 6 lần, sau 40 ngày tuổi tăng gấp 7 - 8 lần và sau 60 ngày tuổi tăng gấp 12 - 14 lần So với các gia súc khác, trong giai đoạn này, tốc độ sinh trưởng của lợn con nhanh hơn (sau 60 ngày tuổi, khối lượng bê nghé chỉ tăng gấp 3 - 4 lần)

Do sinh trưởng và phát dục nhanh nên khả năng đồng hoá, trao đổi chất của lợn con rất nhanh Ví dụ: Lợn con 20 ngày tuổi mỗi ngày tích luỹ 9 - 14g Pr/1kg khối lượng cơ thể, trong khi lợn trưởng thành chỉ tích luỹ được 0,3 - 0,4g Pr/1kg khối lượng cơ thể

Lợn con phát triển nhanh nhưng không đều qua các giai đoạn Tốc độ

phát triển nhanh nhất là 21 ngày đầu, sau 21 ngày tốc độ giảm xuống Sự phát triển này có nguyên nhân chủ yếu là do lượng sữa mẹ sau 3 tuần giảm xuống

10

và tăng trọng theo tuổi giảm xuống, điều trị làm cho khả năng chống đỡ bệnh tật của lợn con kém (Phạm Sỹ Lăng và cs, 2003) [3]

2.2.2 Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hoá ở lợn con

* Cấu tạo và dung tích của đường tiêu hoá

Khi nghiên cứu sự phát triển đường tiêu hoá ở lợn con, nhiều tác giả đi đến kết luận: cơ quan tiêu hoá của lợn con phát triển nhanh hơn các cơ quan khác

Cơ quan tiêu hoá của lợn con khi còn trong bào thai đã hình thành đầy

đủ nhưng dung tích còn nhỏ Lợn con 1 ngày tuổi, dạ dày nặng 4 - 5g, có thể chứa 25 - 40g sữa; ruột non nặng 40 - 50g, dài 3,5 - 4,0m, có thể chứa 100 - 110g sữa Lúc 10 ngày tuổi, dạ dày tăng gấp 3 lần (cả khối lượng và thể tích),

20 ngày tuổi nặng gấp 8 lần, dung tích ruột non tăng gấp bội, ruột già cũng tăng mạnh Ở 60 ngày tuổi, dạ dày và ruột non tăng gấp 60 lần lúc sơ sinh

* Đặc điểm sinh lý tiêu hoá ở ruột

Phân tiết các men tiêu hoá ở dạ dày và ruột non cũng rất kém, chỉ đủ tiêu hoá các loại thức ăn đơn giản như sữa, đậu nành nhưng không thể tiêu hoá được protein của gạo, bột cá…

Lợn con 20 - 30 ngày tuổi lượng dịch tuỵ phân tiết trong một ngày là

150 - 300ml Sự phân tiết dịch tuỵ tăng theo tuổi: ở 40 ngày tuổi là 460ml, 3 tháng tuổi là 3 - 5lít và 7 tháng tuổi là 10lít Trong thời gian thiếu HCl, hoạt tính của dịch tuỵ rất cao bù lại khả năng tiêu hoá kém của dạ dày

Tác dụng của dịch mật đối với lợn con rất quan trọng vì trong sữa của lợn mẹ có rất nhiều lipit Dịch mật xúc tiến tiêu hoá lipit trong sữa, tương đối thấp đối với saccaroza, mantoza và tăng cường nhu động ruột

Bộ máy tiêu hoá của lợn con phát triển rất nhanh, song khả năng chống

đỡ bệnh tật lại rất kém Do đó cần chú ý vệ sinh chuồng trại, máng ăn, máng uống…và có các biện pháp kỹ thuật phòng bệnh đường tiêu hoá cho lợn con (giữ ấm, ẩm độ ổn định, tiêm phòng…)

11

2.2.3 Nguyên nhân gây bệnh phân trắng lợn con

Do đặc điểm về quá trình phát triển của lợn con trong giai đoạn bú sữa

mẹ, các hệ cơ quan, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên lợn con có thể mắc

nhiều bệnh, đặc biệt là bệnh lợn con phân trắng

Nguyên nhân chính của bệnh lợn con nhiễm phân trắng là do thức ăn của lợn mẹ trong thời kỳ bú sữa bị thay đổi đột ngột, dẫn đến chất lượng sữa

bị thay đổi làm cho lợn con không kịp thích nghi, bị rối loạn tiêu hóa gây ỉa phân trắng

Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như: thời tiết, khí hậu thay đổi đột ngột, vệ sinh kém

Theo Đào Trọng Đạt và cs (1996) [2], bệnh lợn con phân trắng do

E.coli gây ra là bệnh truyền nhiễm cấp tính ở dạng nhiễm trùng huyết hoặc

nhiễm độc đường ruột, viêm ruột ở lợn con, nhất là sau khi sinh, thậm chí chỉ

vài giờ Có tới 48% trường hợp tiêu chảy ở lợn con là do E.coli gây ra

E.coli là loài vi khuẩn phổ biến nhất trong đường ruột, nó xuất hiện và

sống trong ruột của động vật chỉ trong vài giờ sau khi sinh Khi điều kiện

chăm sóc nuôi dưỡng kém sức đề kháng của con vật giảm thì E.coli trở lên

cường độc và có khả năng gây bệnh Chúng sản sinh ra độc tố (entertoxin) phá huỷ tổ chức thành ruột là thay đổi cân bằng quá trình trao đổi nước, điện giải nước không được hấp thụ từ ruột vào và bị rút ra từ cơ thể và ruột dẫn đến gây tiêu chảy

- Nguyên nhân khác làm tăng mức độ nhiễm E.coli là vệ sinh chuồng

trại kém, bầu vú lợn bị nhiễm khuẩn, thức ăn nước uống không hợp vệ sinh,

E.coli xâm nhập theo đường miệng và cơ thể Ngoài ra do trong dịch vị thiếu

HCL tự do cũng là nguyên nhân gây bệnh ở đường tiêu hóa

12

- Lợn con không được bú sữa đều, dẫn đến sức đề kháng yếu làm tăng khả năng cảm nhiễm bệnh; thời tiết nóng, lạnh đột ngột, ẩm độ môi trường cao cũng làm lợn con dễ mắc bệnh lợn con phân trắng

- Theo Sử An Ninh (1993) [4], lợn con khi còn ở trong bụng mẹ thì được bảo vệ rất tốt, nhưng khi mới đẻ ra đã chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tốt bên ngoài đặc biệt là thời tiết như nóng, lạnh, mưa, ẩm ướt kinh nghiệm thực tế chứng minh rằng thời tiết thay đổi đột ngột cụ thể là yếu tố nóng lạnh, khô ẩm không ổn định hoặc không thích hợp với yêu cầu sinh lý của lợn con đều là nguyên nhân quan trọng gây ra bệnh lợn con ỉa phân trắng Khi thời tiết thay đổi đột ngột trời đang nắng ấm đột nhiên chuyển sang mưa lạnh thì lợn con do các phản ứng thích nghi có tính bảo vệ còn kém nên lợn dễ

bị cảm lạnh từ đó sinh rối loạn tiêu hoá mà sinh bệnh phân trắng Trong yếu

tố về thời tiết thì nhiệt độ và ẩm độ chiếm vị trí quan trọng hơn hết Ẩm độ thích hợp cho lợn con là khoảng 75-85% khi ẩm độ lớn hơn 85% thì tỉ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con bao giờ cũng nhiều hơn các tháng hanh khô ít mưa

- Theo Trịnh Văn Thịnh (1985) [8] sắt là yếu tố vi lượng rất cần thiết cho sinh trưởng và khả năng chống đỡ bệnh tật Ở động vật 1/2 lượng sắt trong cơ thể ở hemoglobin một lượng ít nằm ở myoglobin và một số enzyme Trong quá trình mang thai hoặc sữa đầu lợn mẹ không đáp ứng đủ nhu cầu về sắt dễ bần huyết ở lợn con, cơ thể suy nhược, không hấp thu được dinh dưỡng, giảm sức đề kháng và dễ mắc bệnh

- Mặt khác, lượng sữa mẹ giảm dần sau đẻ và đến ngày thứ 20 giảm đột ngột, trong khi đó nhu cầu về dinh dưỡng của lợn con ngày càng cao Đến ngày thứ 20 nếu dinh dưỡng của mẹ không đảm bảo, lợn con càng thiếu sữa, chúng ngậm la liếm nền chuồng và thành chuồng nên dễ phát sinh bệnh đường tiêu hoá

13

2.2.4 Đặc tính của vi khuẩn E coli

* Đặc điểm mầm bệnh

- Do lợn con nhiễm bệnh chủ yếu là khi ăn uống bị nhiễm mầm bệnh

- E coli phát triển nhanh trong đường ruột, chúng tự huỷ hoại và

giải phóng ra các độc tố Độc tố này xâm nhập vào máu con vật nhiễm bệnh và chết

- Trực khuẩn ruột già Escherichia coli (E coli) còn có tên khác là

Bacterium coli commune, Bacillus communis, do Escherich phân lập năm

1885 từ trẻ em E.coli thường sinh sống phần sau của ruột, ít khi ở dạ dày hay

phần trước của ruột các loài gia súc, gia cầm và cả người

* Đặc điểm hình thái

E.coli là một trực khuẩn hình gậy ngắn kích thước 0,6x2-3µ, hai đầu

tròn Khi ở trong cơ thể động vật E coli có hình cầu, trực khuẩn đứng riêng

lẻ, đôi khi xếp thành chuỗi ngắn, có lông ở quanh nên có thể di động được, khi nhuộm bắt mầu Gr (-) không hình thành nha bào Trong tổ chức và dịch thể ngấm ra từ bệnh tích, thỉnh thoảng thấy hiện tượng bắt mầu sẫm ở hai đầu Tuy nhiên cũng có khi gặp những biến chủng không có lông, không di động

* Đặc điểm nuôi cấy

Theo Nguyễn Quang Tuyên (1993) [9] trực khuẩn E coli hiếu khí và

yếm khi tuỳ tiện có sinh trưởng ở nhiệt độ 15 – 240C, nhiệt độ thích hợp 370

C

và pH 7,4 Trong nước thịt phát triển tốt, môi trường rất đục, có cặn lắng xuống đáy mầu tro nhạt, đôi khi hình thành màu xám nhạt Canh trùng mùi hôi thối Trên mặt thạch ở 370C trong 24 giờ hình thành những khuẩn lạ hình tròn ướt, không trong suốt, màu tro trắng nhạt, hơi lồi đường kính 2-3mm

14

Trên môi trường gelatin, vi khuẩn mọc tròn vết cấy mặt ống tạo thành một lớp bụi xám Trên môi trường E.M.B.E chúng hình thành những khuẩn

lạc mầu tím đen, trên môi trường Endo, E coli hình thành khuẩn lạc màu đỏ

* Đặc điểm sinh hoá

- Trực khuẩn E coli biểu hiện các đặc tính sinh hoá rõ rệt, chúng lên

men và sinh hơi đường glucoza, glactoza, matoza, lactoza, fluctoza Có thể lên men hoặc không lên men các đường dextrin, amidin, glycogen…

Trực khuẩn E coli làm đông vón sữa sau 24 - 27h, ở 370

C không làm tan chảy gelatin Thường sinh Indo không sản sinh H2S, không làm tan chảy huyết thanh đông, lòng trắng đông

Phản ứng M.R dương tính, V.P âm tính hoàn nguyên nitrat thành nitrit

* Sức đề kháng

Trực khuẩn E coli chịu nhiệt kém, chúng bị tiêu diệt ở 600

C trong vòng

15 phút, 1000C trực khuẩn chết nhanh chóng Trong đất và nước E.coli sống

được vài tháng, các chất sát trùng thông thường như: hocmon 11%, Crezit

5%, nước vôi 20% có thể diệt E coli trong vòng 15-20 phút

Sức sống của E coli bị giảm xuống đáng kể khi độ ẩm trong chuồng hạ

xuống 30% Chúng đề kháng với sự sấy khô

E coli rất mẫn cảm với nhiều kháng sinh như: Nitrofuratcin, neomicin,

streptomycin, ampocilin, gentamicin

* Cấu trúc kháng nguyên

Trong cơ thể lợn con thường có mặt 3 loại E coli gây bệnh đó là loại

sinh độc tố hướng ruột (ETEC), loại gây bệnh được ruột (EPEC) và loại sinh độc tố mạch máu Với ba loại kháng nguyên gây bệnh là: O, H và K

Kháng nguyên O còn gọi là kháng nguyên thân, chịu nhiệt khi đun sôi

ở 1000

C trong vòng 90 phút vẫn giữ được tính kháng nguyên, giữ được khả năng liên kết và kết hợp

+ Kháng nguyên B bị phá huỷ ở nhiệt độ 1000C trong vào 1 giờ Khi

đó, kháng nguyên trị mất tính kháng nguyên nhưng vẫn giữ được khả năng liên kết và kết tủa

+ Kháng nguyên A chịu nhiệt tốt hơn chúng không bị phá huỷ khi đun sôi 1000C trong vòng 2 giờ 30 phút, tính kháng nguyên có khả năng liên kết

và kết tủa đều, giữ nguyên

* Độc tố của vi khuẩn E coli

Trực khuẩn E.coli tạo ra hai loại độc tố nội độc tố và ngoại độc tố:

- Nội độc tố gây độc của E coli, chúng gắn chặt vào trong tế bào vi

khuẩn Nội độc tố có thể chiết xuất bằng nhiều phương pháp như phá vỡ vỏ tế bào bằng cơ học rồi chiết xuất bằng axittrichoxetic, phenol-lipit Vì vây, nó thuộc loại kháng nguyên hoàn toàn và có tính đặc hiệu cao Ngoài ra còn có

một loại E coli sinh độc tố hướng mạch máu gây bệnh phù thũng ở lợn

- Ngoại độc tố là độc tố nhiễm khuẩn tiết ra khuếch tán và môi trường

Ngoại độc tố của vi khuẩn E coli là một chất không chịu được nhiệt, dễ bị

phá huỷ ở 560

C trong vòng 10 - 30 phút Dưới tác dụng của focmon và nhiệt

độ, ngoại độc tố chuyển thành giải độc tố Ngoại độc tố có tính hướng thần kinh và gây ra hoại tử Hiện nay việc chiết xuất ngoại độc tố chưa thành công

mà chỉ có thể phát hiện canh trùng của những chủng mới thành lập được Khả

16

năng tạo độc tố sẽ mất đi khi có chủng được giữ lâu dài hoặc cấy chuyển nhiều lần trên môi trường dinh dưỡng

* Độc tính gây bệnh của E coli

- Bệnh phân trắng lợn con thường xuất hiện trong thời gian độ ẩm cao

- Chuồng trại ẩm ướt, sân chơi chật chội cũng tạo điều kiện cho bệnh phát triển, ngoài ra thành phần sữa nhiều chất khô, mỡ khó tiêu từ đó

vi khuẩn E coli có tác dụng phân huỷ sữa thành axit gây viêm cho dạ dày

và thành ruột

- Do thời tiết khí hậu, chuồng nuôi chế độ ăn uống, vệ sinh chuồng trại cũng ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm bệnh

- Lợn con chủ yếu khi ăn uống bị nhiễm mầm bệnh E coli do trữ lượng

sắt của lợn con từ bào thai chưa đủ khi sinh ra có đủ sữa mẹ cung cấp nhu cầu sữa cho lợn con, nên có thể suy yếu không thể hấp thu đầy đủ chất dinh dưỡng và tiêu hoá kém dẫn đến ỉa chảy

- Vi khuẩn E coli thường làm đông sữa 24 -37 giờ ở 30C không làm tan Gelatin, thường sinh ra Indol không sản sinh H2S

2.2.5 Đặc điểm của bệnh phân trắng lợn con

* Quá trình sinh dịch

Đây là bệnh rất phổ biến ở lợn con theo mẹ, đặc biệt là lợn mới sinh đến 21 ngày tuổi Có con mắc ngay sau khi sinh 2 – 3h và một số con mắc muộn hơn khi đã 4 tuần tuổi

Vi khuẩn tập trung chủ yếu ở ruột già nên phân gia súc là nguồn gây bệnh lớn, đặc biệt là gia súc mắc bệnh Chúng cũng tồn tại trong đất, nước, chất thải và chất độn chuồng

Bệnh do E coli xảy ra ở hầu hết các đàn lợn trong vụ đẻ, nguồn thải

bệnh nhiều nhất là nái chờ phối (96,6%), ít nhất là nái chửa kỳ hai Trong

17

trường hợp này, lợn con bị nhiễm E.coli ngay sau khi sinh, lợn bệnh sau khi

khỏi sẽ trở thành vật mang trùng

Bệnh lợn con phân trắng là một bệnh phát triển quanh năm, nhiều nhất

là cuối vụ đông xuân và cuối xuân sang hè, sau nhiều trận mưa, khí hậu thay đổi đột ngột, tỷ lệ mắc bệnh có thể lên tới 100%, tỷ lệ chết có thể tới 30 – 40%

Thời gian nào độ ẩm càng cao bệnh phát triển càng mạnh Tỷ lệ mắc bệnh ở vùng trung du và vùng núi ít hơn, thời gian mắc bệnh cũng ngắn hơn vùng đồng bằng Nền chuồng bằng đất và sân chơi rộng hạn chế sự phát triển của bệnh

Trong các cơ sở chăn nuôi, E coli lan truyền bằng đường cơ học do

chuột, chó, mèo, côn trùng, dụng cụ chăn nuôi hoặc do người chăm sóc bị

nhiễm E coli

Theo Phạm Ngọc Thạch (2006) [7], cơ chế sinh bệnh: đầu tiên dạ dày giảm tiết dịch vị, nồng độ HCl giảm, làm giảm khả năng diệt trùng và khả năng tiêu hóa protein Khi độ kiềm trong đường tiêu hóa tăng cao tạo điều kiện cho các vi khuẩn trong đường ruột phát triển mạnh, làm thối rữa các chất chứa trong đường ruột và sản sinh nhiều chất độc Những sản phẩm trên kích thích vào niêm mạc ruột làm tăng nhu động ruột, con vật sinh ra ỉa chảy, khi bệnh kéo dài, con vật bị mất nước (do ỉa chảy) gây nên rối loạn trao đổi chất trong cơ thể như nhiễm độc toan hoặc mất cân bằng các chất điện giải, làm cho bệnh trở nên trầm trọng, gia súc có thể chết

Nguyễn Quang Tuyên (1993) [9] cho biết: Súc vật mới sinh không có

E coli trong ruột nhưng chỉ sau khi sinh vài giờ đã có

Bình thường E coli chỉ cư trú ở ruột già và phần cuối ruột non với số

lượng ít Phần đầu và giữa ruột non gần như không có Khi sức đề kháng của cơ

thể lợn con giảm, vi khuẩn E coli phát triển mạnh lên cả về số lượng cũng như độc lực, hình thành nên những chủng E coli cường độc gây bệnh cho lợn con

18

* Triệu chứng lâm sàng

Bệnh thường gặp ở lợn con theo mẹ dưới 2 tháng tuổi Lợn con mắc bệnh có biểu hiện: chậm chạp, bú ít hoặc bỏ bú (khi bị nặng và kéo dài), thân nhiệt thường hạ sau vài giờ đến một ngày Lợn đi ỉa nhiều lần trong ngày, phân lỏng màu trắng như vôi, trắng xám hoặc hơi vàng, cá biệt có con đi lẫn máu, mùi tanh khắm Lợn con bụng tóp lại, da nhăn nheo, lông xù, đi đứng xiêu vẹo, phân dính bê bết xung quanh hậu môn và khoeo chân

Theo Phạm Ngọc Thạch (2006) [7], nhu động ruột của lợn ở thời kì đầu của bệnh giảm yếu, thời kỳ sau lại tăng Nhiệt độ 39,5-40,50C, buổi chiều thường cao hơn buổi sáng 1-20C Đi ỉa chảy một ngày 15-20 lần, con vật rặn nhiều lưng uốn cong, bụng thót lại, thể trạng đờ đẫn, có khi bú chút ít có khi không bú hoàn toàn, nằm nhiều hơn đi lại Các niêm mạc mắt, mũi, mồm nhợt nhạt vì thiếu máu và mất nước quá nhiều, chân lạnh Con vật chết trong tình trạng co giật bởi nhiễm độc Dù bệnh khỏi, sau khi cai sữa nuôi rất chậm lớn, khi bệnh nặng con vật mệt lử bỏ bú hoàn toàn, chân và toàn thân run rẩy, đi lại không được, nằm một chỗ, đặc biệt là hai chân sau liệt, mắt sâu lõm, khô, khát nước nhiều, thở dốc mạch nhanh, phản xạ các bắp thịt gân yếu, không điều trị kịp thời con vật chết trong 3-6 ngày trước khi chết nhiệt độ hạ xuống chỉ còn 35-36,50C Sau giai đoạn bệnh dữ dội nếu được điều trị kịp thời bệnh

sẽ chuyển sang giai đoạn lành bệnh Lúc này phân chuyển từ màu trắng hoặc trắng xám đen, phân đặc dần thành khuôn như phân của lợn khoẻ

* Bệnh tích

Lợn con chết do bệnh phân trắng tiến hành mổ khám thấy: bệnh tích chủ yếu tập trung ở xoang bụng, niêm mạc nhợt nhạt, dạ dày chứa đầy hơi và sữa chưa tiêu hoá, niêm mạc dạ dày phủ một lớp dịch nhầy, đường cong lớn xuất huyết Ruột non bị viêm cata kèm theo xuất huyết, chất chứa trong ruột

19

lỏng, màu vàng Gan bị thoái hoá màu đất sét, sưng, túi mất căng và bị dài ra

do chứa mật Lách không sưng nhưng bóc lớp vỏ đi thấy xuất huyết Tim to,

cơ tim nhão Xác chết gầy, bụng hóp, những lợn chết qua đêm phần bụng thường có màu đen do quá trình hoại tử gây nên

* Chẩn đoán

Dựa vào triệu chứng lâm sàng, các tổn thương tế bào mô và sự hiện diện của các thể Gr (-) thường bám sát vào niêm mạc ruột

Chẩn đoán dựa vào độ pH của phân, nghiên cứu cho thấy nếu lợn

con bị bệnh phân trắng do E.coli thì dịch tiêu chảy có pH hoàn toàn

kiềm Đó là do trong giai đoạn đầu tiên sau sơ sinh, dịch tiêu hoá của lợn con chưa có HCl tự do

* Phòng bệnh

- Bệnh phân trắng lợn con là bệnh hay gặp ở lợn con sơ sinh đến 60 ngày tuổi, để hạn chế bệnh phát ra ta cần chú ý một số biện pháp phòng bệnh sau:

- Tiêm phòng vacxin E coli cho lợn mẹ, miễn dịch sẽ di truyền từ cơ

thể mẹ đến lợn con qua sữa Với liều dùng tiêm dưới da 10ml cho lợn mẹ đang kì mang thai, có thể tiêm nhắc lại lần thứ 2 trước khi đẻ 15-20 ngày

- Giữ chuồng trại luôn khô, sạch, ấm Ta cần làm ổ úm và rơm rạ lót chuồng; không cho lợn mẹ ăn trong chuồng, giữ nền chuồng khô sạch không nên rửa chuồng trại vào những ngày mưa khi không cần thiết

- Nuôi dưỡng tốt lợn nái mẹ trong thời gian cho con bú, bổ sung thêm khoáng đa vi lượng và các vitamin cần thiết, tránh thay đổi thức ăn đột ngột

2.2.6 Một số loại thuốc dùng trong điều trị bệnh phân trắng lợn con tại trang trại

2.2.6.1 Nor - 100

- Thành phần mỗi ml chứa: Norfloxacin 10%

20

- Cơ chế tác dụng:

Quinolone (flumequin, norfloxacin, enrofloxacin, ciprofloxacin, difloxacin, marbofloxacin, ofloxacin ) là nhóm kháng sinh nhân tạo gồm những dẫn xuất của quinolein Quinolone đầu tiên (axit nalidixic)

có phổ kháng khuẩn hẹp (tác dụng trên vi khuẩn gram âm), được sử dụng vào những năm 1960 Quinolone được fluor hóa gọi là fluoroquinolone đã được đưa vào sử dụng trong lâm sàng vào những năm 1970 Fluoroquinolone có phổ kháng khuẩn rộng, tác dụng trên cả vi khuẩn Gram âm và Gram dương Kháng sinh nhóm này phân bố đồng đều cả trong dịch nội và ngoại bào, phân bố hầu hết các cơ quan: phổi, gan, mật, xương, tiền liệt tuyến, tử cung, dịch não tủy và qua được hàng rào nhau thai Fluoroquinolone bài thải chủ yếu qua đường tiết niệu ở dạng còn nguyên hoạt chất và tái hấp thu thụ động ở thận

Trong các cơ chế tác động của kháng sinh lên vi khuẩn thì cơ chế tác động của fluoroquinolone là ức chế tổng hợp axit nucleic Sự nhân đôi DNA bắt đầu bằng phản ứng tách chuỗi DNA ra làm hai, mỗi bên là một khuôn để gắn nucleotid thích hợp theo nguyên tắt bổ sung

Enzyme DNA polymerase xúc tác sự tổng hợp các liên kết giữa các nucleotid; enzyme DNA gyrase nối các DNA trong quá trình tổng hợp và tạo thành các vòng xoắn Quinolone (axit nalidixic và các fluoroquinolone) ức chế mạnh sự tổng hợp DNA trong giai đoạn nhân đôi do ức chế enzyme DNA gyrase Cơ chế tác động này hiệu quả trên cả vi khuẩn gram dương và gram âm Nhưng cũng có thể do cơ chế ức chế tổng hợp axit nucleic này mà kháng sinh nhóm fluoroquinolone được cho là có nguy cơ gây đột biến gene, gây sẩy thai khi sử dụng cho động vật mang thai, và khuyến cáo là không nên sử dụng kháng sinh nhóm fluoroquinolone cho động vật mang thai, động vật sinh sản và làm giống

Dùng liên tục trong 3 - 5 ngày

Lợn con, chó mèo: 1ml/ 5 - 7kgTT/ ngày

Lợn, trâu, bò: 1ml/8 - 10kg TT/ngày

2.2.6.2 Amcolis

- Thành phần mỗi ml chứa: Ampicillin 10mg

- Cơ chế tác dụng:

Ampicillin (Anh ngữ: Ampicillin; Pháp ngữ: Ampicilline) là kháng

sinh phổ rộng thuộc nhóm Betalactam, tức là nhóm kháng sinh có cấu trúc phân tử gồm khung beta – lactame, trên đó có các nhóm trí hoán Cùng trong nhóm betalactam với ampicillin, còn có các loại thuốc kháng sinh khác là: Penicillin, amoxycillin, augmentin, unacyl, cloxacillin, oxacillin,

Ampicillin thực chất là một penicillin bán tổng hợp nhóm A có hoạt phổ rộng với nhiều chủng vi khuẩn gram (+) và vi khuẩn gram (-) ampicillin có tác dụng chống lại những vi khuẩn mẫn cảm gây nhiễm khuẩn đường hô hấp, dẫn mật, tiêu hoá, tiết niệu, một số bệnh ngoài da như viêm bì

có mủ, áp xe, đầu đinh, viêm tai giữa, bàng quang và thận

Ampicilin là một kháng sinh tương tự penicilin tác động vào quá

trình nhân lên của vi khuẩn, ức chế sự tổng hợp mucopeptid của thành tế bào vi khuẩn

Để đạt được hiệu quả, ampicilin phải thấm qua thành tế bào và gắn

với các protein Các protein gắn ampicilin chịu trách nhiệm nhiều bước trong quá trình sinh tổng hợp của thành tế bào và có mặt trong hàng trǎm đến

22

hàng nghìn phân tử trên một tế bào vi khuẩn Các protein gắn ampicilin rất khác nhau giữa các chủng vi khuẩn Các kháng sinh beta - lactam cản trở việc tổng hợp thành tế bào qua trung gian PBP, cuối cùng dẫn đến ly giải tế bào

Sự ly giải diễn ra qua trung gian là các enzyme tự ly giải thành tế bào vi khuẩn (ví dụ: các autolysin) kháng sinh beta - lactam gây cản trở bằng một chất ức chế autolysin

Tính kháng với các ampicilin có được phần lớn là nhờ sản sinh

betalactam Để khắc phục điều này, người ta đã tạo ra một số chất ức chế betalactamase: axit clavulanic và sulbactam Các hợp chất này cũng là các phân tử beta - lactam nhưng bản thân chúng ít hoặc không có hoạt tính kháng khuẩn

Chúng làm bất hoạt enzym beta - lactam bằng cách gắn vào vị trí hoạt động của enzym Trong quá trình đó, chúng bị phá huỷ ; vì vậy, chúng còn được gọi là các ức chế "tự sát" Việc bổ sung chất ức chế, như: axit clavulanic hoặc sulbactam, sẽ tái lập hoạt tính của ampicilin chống lại vi sinh vật sản sinh beta - lactam Tuy nhiên, các cơ chế khác với sản sinh beta -

lactam có vẻ là trung gian tạo ra tính kháng của Staphylococcus aureus kháng

Dùng liên tục trong 3 - 5 ngày

Lợn con, chó mèo: 1ml/ 5 - 7kgTT/ ngày

Lợn, trâu, bò: 1ml/5 - 10kg TT/ngày