Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức từ thực tiển thành phố hồ chí minh (tt)

Quan thực tiễn nêu trên, xuất phát từ những hạn chế, yếu kém trong tổ chức thực hiện phong trào thi đua tại thành phố Hồ Chí Minh, nhất là trong thời gian qua việc nghiên cứu có tính chấ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI Người hướng dẫn khoa học:PGS.TS Vũ Hồng Anh

Phản biện 1: TS Trần Minh Đức

Phản biện 2: TS Đỗ Minh Khôi

Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp tại: Học viên Khoa học Xã hội 14 giờ 00 ngày 11 tháng 10 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại: thư viên Học viện Khoa học Xã hội

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thi đua, khen thưởng là biện pháp tổ chức thực tiễn, một phương pháp tuyên truyền, giáo dục tích cực để động viên ý chí sáng tạo, ý chí quyết tâm, năng lực hoạt động thực tiễn của cán bộ, công

chức, viên chức nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ mà cấp trên giao

Trong thời gian qua phong trào thi đua yêu nước của thành phố Hồ Chí Minh luôn gắn với nhiệm vụ chính trị và chương trình hành động, tập trung các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm, những việc khó và những khâu yếu kém nhằm tạo động lực thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị và các chỉ tiêu kinh tế - xã hội Tuy nhiên vẫn có một số cơ quan, đơn vị thực hiện công tác thi đua, khen thưởng còn mang tính hình thức, rập khuôn, máy móc, chưa tạo được động lực cho cán bộ, công chức, viên chức làm việc

Nguyên nhân dẫn đến tồn tại, khuyết điểm trên là do trong qua trình thực hiện Luật thi đua, khen thưởng và các văn bản quy định, hướng dẫn về thi đua, khen thưởng còn lúng túng; việc xây dựng các tiêu chí thi đua, khen thưởng chưa được nghiên cứu sâu, không quy định cụ thể tính chất định lượng của từng tiêu chí để làm cơ sở đánh giá; có lúc, có nơi người đứng đầu cơ quan, đơn vị chưa thật sự quan tâm đúng mức đến công tác thi đua, khen thưởng chủ yếu giao cho cán bộ hoặc đơn vị tham mưu; các giá trị so sánh giữa quyền lợi vật chất với động viên tinh thần, các chuẩn mực về đạo đức, lối sống, sức ép về cạnh tranh kinh tế, lợi nhuận…tác động không ít đến cán

2

bộ, công chức, viên chức và phong trào thi đua

Quan thực tiễn nêu trên, xuất phát từ những hạn chế, yếu kém trong tổ chức thực hiện phong trào thi đua tại thành phố Hồ Chí Minh, nhất là trong thời gian qua việc nghiên cứu có tính chất tổng kết về mặt lý luận và thực tiễn đối với công tác thi đua, khen thưởng cho đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức chưa nhiều, chủ yếu là tổng kết hoặc hội nghị trao đổi, chia sẽ kinh nghiệm Vì vậy tác giả

chọn đề tài “Quản lý Nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán

bộ, công chức, viên chức từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh”

với mong muốn góp phần đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn Thành phố, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phong trào thi đua của Thành phố phát triển

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Hiện nay có rất nhiều đề tài nghiên cứu về công tác thi đua, khen thưởng, các đề tài và luận án đã nêu lên tương đối đầy đủ những vấn đề lý luận và một số giải pháp có giá trị về thực tiễn Tuy nhiên, việc đi sâu nghiên cứu quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức hầu như chưa được đề cập đầy đủ, do vậy trong luận văn này tác giả mong muốn tìm hiểu

và nghiên cứu toàn diện hơn những quy định của pháp luật về quản

lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức; tạo ra những cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm hoàn thiện và tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của luận văn là nghiên cứu đề xuất một số giải

3

pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích cơ sở lý luận quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức; đánh giá tình hình quản

lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Tập trung nghiên cứu các hoạt động quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh trong 5 năm trở lại đây

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng Công sản Việt Nam về thi đua, khen thưởng để làm rõ hơn lý luận về thi đua, khen thưởng, đồng thời trong quá trình nghiên cứu luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp và tổng kết kinh nghiệm

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Làm rõ một số vấn đề cơ bản về lý luận quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

4

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu luận văn góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học về thi đua, khen thưởng và công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng, đồng thời những đề xuất, kiến nghị của luận văn góp phần tăng cường công tác quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố

Hồ Chí Minh

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận văn gồm ba chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về thi đua

khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về thi đua, khen

thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố

Hồ Chí Minh

Chương 3: Quan điểm, giải pháp tăng cường quản lý nhà

nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

5

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG ĐỐI VỚI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC,

VIÊN CHỨC

1.1 Khái niệm

1.1.1 Khái niệm thi đua, khen thưởng

1.1.1.1 Khái niệm thi đua

Tại Điều 3 Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi, bổ sung năm 2005 quy định: “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Như vậy thi đua là hoạt động xã hội có ý thức, có tổ chức, tạo thành phong trào cách mạng rộng lớn với sự tham gia của các cá nhân, tập thể, mọi thành phần, lứa tuổi, dân tộc, tôn giáo trên tinh thần tự nguyện, tự giác nhằm phấn đấu đạt được thành tích cao nhất trong lao động sản xuất, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.1.1.2 Khái niệm khen thưởng

Tại khoản 2, Điều 3, Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi, bổ sung năm 2005 quy định: “Khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc”

Như vậy, khen thưởng là việc Nhà nước ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng của các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc bằng những hình thức nhất định (cả vật chất và tinh thần)

6

Tóm lại thi đua, khen thưởng là động lực thúc đẩy kinh tế -

xã hội phát triển, là biện pháp để người quản lý thực hiện nhiệm vụ trọng tâm, chính trị của cơ quan, đơn vị mình nhằm khuyến khích, động viên mọi người hăng hái lập thành tích trong lao động, sản xuất Thi đua, khen thưởng là hai mặt hoạt động gắn kết với nhau, có mối quan hệ hữu cơ, thi đua không phải vì khen thưởng mà khen thưởng là bước tiếp sau của thi đua, là kết quả của thi đua, phản ánh chất lượng, hiệu quả thi đua Thi đua tạo nên thành tích để khen thưởng và khen thưởng là động lực thúc đẩy, kích thích trở lại thi đua; nếu thi đua là nội dung thì khen thưởng là hình thức; thi đua là nguyên nhân thì khen thưởng là kết quả; nếu chỉ có thi đua mà không

có khen thưởng thì phong trào thi đua không thể phát triển mạnh và khi khen thưởng đúng sẽ trở thành động lực thúc đẩy phong trào thi đua phát triển cao hơn, phong trào thi đua phát triển mạnh thì sẽ có nhiều thành tích và xuất hiện nhiều điển hình tiên tiến để khen

thưởng, biểu dương

1.1.2 Khái niệm cán bộ, công chức, viên chức

Tại điều 4, khoản 1, Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định về cán bộ, công chức như sau:

Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ

nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Công chức: là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ

nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc

7

phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải

là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản

lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị

sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị

sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

Tại điều 2 Luật viên chức năm 2010 quy định:

Viên chức: là công dân Việt Nam được tuyển dụngtheo vị trí

việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

Tóm lại, cán bộ, công chức, viên chức là những người được Nhà nước tuyển dụng, nhận một công vụ hoặc một nhiệm vụ nhất định, do Nhà nước trả lương và có nghĩa vụ, bổn phận phục vụ nhân dân, phục vụ Nhà nước theo các quy định của pháp luật

1.1.3 Khái niệm thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

Thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

là hình thức ghi nhận sự cống hiến của họ, một phương pháp tuyên truyền, giáo dục tích cực để động viên ý chí sáng tạo, ý chí quyết tâm, năng lực hoạt động thực tiễn của cán bộ, công chức, viên chức nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao; là “đòn bẩy”, kích thích cá nhân, tập thể hăng say hoạt động, phát huy hết tài năng của mình trong việc xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện

ra theo đúng quy định của pháp luật, góp phần tạo động lực thực thi công vụ, phát huy mọi nguồn lực, thúc đẩy sự phát triển của đất nước

1.2 Nội dung quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

Nội dung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng được quy định tại điều 90 Luật thi đua, khen thưởng gồm:

+ Xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật về thi đua, khen thưởng;

+ Tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng;

+ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức làm công tác thi đua, khen thưởng;

+ Sơkết, tổng kết, đánh giá hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng; hợp tác quốc tế về thi đua, khen thưởng;

+ Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật

về thi đua, khen thưởng;

+ Giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thi đua, khen thưởng

1.3 Nguyên tắc quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chứcphải đảm bảo các nguyên tắc sau: nguyên tắc

Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phát triển toàn diện

Góp phần giúp cho cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, các

cơ quan, đơn vị bảo vệ chính trị - xã hội

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức

Có 5 yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đó là: yếu tố pháp luật, chính trị, kinh tế, văn hóa, hội nhập quốc tế

Tiểu kết chương 1

Chương 1 của luận văn tác giả đã phân tích, làm rõ một số vấn đề về lý luận liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng nói chung và đối với cán bộ, công chức, viên chức nói riêng; đã đi sâu phân tích các khái niệm, nội dung quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức Qua đó có thể thấy rõ hơn vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác thi đua, khen thưởng đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

10

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THI ĐUA, KHEN THƯỞNG ĐỐI VỚI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1.Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và những yêu cầu đối với công tác quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Trong 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX tình hình kinh tế thành phố Hồ Chí Minh từng bước giữ vững tăng trưởng kinh tế, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 9,6%/năm (gấp 1,66 lần mức tăng trưởng bình quân của cả nước), chiếm tỷ trọng 21%GDP của quốc gia, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 5.500 USD/năm, gấp 2,5 lần so với mức bình quân của cả nước, đóng góp 30% vào ngân sách cả nước, an sinh xã hội thực hiện

có hiệu quả, tình hình quốc phòng – an ninh, trật tự an toàn xã hội không ngừng được củng cố

Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình kinh tế - xã hội của thành phố còn những hạn chế, yếu kém như: tăng trưởng kinh tế con thấp so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ IX; quy hoạch đô thị, kết cấu hạ tầng đô thị chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - văn hoá, cải thiện dân sinh, bảo vệ môi trường; chất lượng giáo dục đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển

và hội nhập quốc tế; lãnh đạo thực hiện 6 chương trình đột phá của thành phố có một số mặt triển khai chậm, có chương trình hiệu quả chưa cao; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tội phạm hình sự, tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp, một số nơi, lĩnh vực

11

còn tiềm ẩn những yếu tố gây bất ổn, bức xúc trong nhân dân

Trước tình hình kinh tế - xã hội của thành phố, trong những năm tới đòi hỏi các phong trào thi đua của thành phố phải có sức lan toả mạnh mẽ, khai thác mọi tiềm năng của thành phố; bám sát việc thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt là việc thực hiện 7 chương trình đột phá của thành phố Công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng phải đổi mới về nội dung và hình thức

để phù hợp với sự năng động, sáng tạo của thành phố

2.2 Tình hình quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

2.2.1 Xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật về thi đua, khen thưởng

Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Chỉ thị số CT/TU ngày 04 tháng 9 năm 2014 về việc tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị 34-CT/TW Ủy ban nhân dân thành phố ban hành kế hoạch số 4447/KH-UBND-VX ngày 05 tháng 9 năm 2014 về tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị 34-CT/TW

25-Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tổ chức thực hiện phong trào thi đua yêu nước và công tác khen thưởng như: ban hành Quyết định số 48/2014/QĐ-UBND ngày 12 tháng 12 năm 2014 quy định về công tác thi đua, khen thưởng tại thành phố Hồ Chí Minh; Quyết định số 6047/QĐ-UBND ngày 12 tháng 12 năm 2014 về thành lập Hội đồng khoa học, sáng kiến cấp thành phố; quy chế hoạt động của Hội đồng thi đua – khen thưởng thành phố; ban hành bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Nội vụ, Ủy ban nhân dân quận, huyện, Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn về thi đua, khen thưởng trên địa bàn thành