So sánh giữa giao dịch chứng khoán phái sinh và giao dịch cổphiếu Để giúp nhà đầu tư hiểu về thị trường chứng khoán phái sinh CKPS một cách đơn giản nhất, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội
Trang 1So sánh giữa giao dịch chứng khoán phái sinh và giao dịch cổ
phiếu
Để giúp nhà đầu tư hiểu về thị trường chứng khoán phái sinh (CKPS) một cách đơn giản nhất, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã có so sánh những điểm giống và khác nhau khi giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30 trên TTCKPS và giao dịch cổ phiếu trên thị trường cổ phiếu niêm yết HNX
Giao dịch cổ phiếu niêm yết HNX Giao dịch hợp đồng tương lai VN30
Mở tài khoản
Nhà đầu tư mở một tài khoản tại các công ty chứng khoán (CTCK) là thành viên giao dịch cổ phiếu của HNX
Nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch tại các CTCK là thành viên giao dịch CKPS và mở tài khoản ký quỹ tại các CTCK là thành viên
bù trừ CKPS
Nhà đầu tư có thể sử dụng tài khoản giao dịch cổ phiếu để giao dịch CKPS trong trường hợp CTCK nơi nhà đầu tư mở tài khoản đồng thời là thành viên giao dịch CKPS Khi đó, nhà đầu tư chỉ cần mở thêm
Trang 21 tài khoản ký quỹ tại CTCK là thành viên
bù trừ được chỉ định
Nhà đầu tư vẫn có thể giao dịch chứng khoán phái sinh tại các CTCK không phải là thành viên giao dịch CKPS thông qua ủy thác đầu tư cho CTCK thực hiện các giao dịch tại thành viên giao dịch CKPS
Ký quỹ (Margin)
Nhà đầu tư phải có đủ 100% tiền và cổ phiếu trong tài khoản trước khi giao dịch
Nhà đầu tư có thể vay
ký quỹ (margin) để mua
cổ phiếu Chỉ các cổ phiếu đủ tiêu chuẩn mới được thực hiện các giao dịch ký quỹ
Nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ một tỉ lệ nhất định so với giá trị các hợp đồng giao dịch Hiện tại tỉ lệ ký quỹ theo quy định của trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD) là 10% nhưng để phòng ngừa rủi ro, các CTCK thường yêu cầu mức ký quỹ cao hơn, từ 13,5-15%
Ký quỹ trong giao dịch chứng khoán phái sinh là việc nhà đầu tư đặt cọc 1 khoản tiền
để đảm bảo cho các giao dịch của mình
Thời gian giao dịch 9h00-14h45 8h45-14h45
Kết cấu phiên giao
dịch
Gồm 2 phiên: khớp lệnh liên tục và định kỳ đóng cửa
Gồm 3 phiên: khớp lệnh định kỳ mở cửa, khớp lệnh liên tục, và khớp lệnh định kỳ đóng cửa
Thời hạn sở hữu
của nhà đầu tư
Không giới hạn thời gian sở hữu
Nhà đầu tư sở hữu hợp đồng cho đến ngày đáo hạn Ngày giao dịch cuối cùng được quy định trong mẫu hợp đồng và thông báo trên lịch giao dịch, hiện tại là ngày thứ Năm thứ
ba trong tháng
Trang 3Khối lượng phát
hành
Theo quy mô vốn của các doanh nghiệp Không giới hạn
Khối lượng giao
dịch tối thiểu 100 cổ phiếu 1 hợp đồng
Khối lượng giao
dịch tối đa/lệnh
Không giới hạn
500 hợp đồng/lệnh
Khối lượng nắm
giữ tối đa
Không giới hạn, trừ một
số trường hợp đặc biệt hạn chế tỉ lệ nắm giữ của nhà đầu tư nước ngoài
Giới hạn vị thế nắm giữ tối đa với nhà đầu tư
cá nhân là 5.000 hợp đồng, tổ chức là 10.000 hợp đồng, nhà đầu tư chuyên nghiệp là 20.000 hợp đồng
Đơn vị yết giá/bước
giá 1.000 đồng
Tính theo điểm chỉ số cơ sở của hợp đồng Bước giá tối thiểu của hợp đồng tương lai chỉ số VN30 là 0,1 điểm chỉ số
Biên độ dao động
giá
10%
Ngày giao dịch đầu tiên của cổ phiếu niêm yết:
30%
7%
Phương thức giao
dịch
Khớp lệnh và thỏa thuận Khớp lệnh và thỏa thuận
Các loại lệnh giao
dịch
ATO, ATC, LO, MAK, MOK, MTL ATO, ATC, LO, MAK, MOK
Nguyên tắc khớp Ưu tiên về giá và thời Ưu tiên về giá và thời gian
Trang 4lệnh gian
Giá tham chiếu
Là giá đóng cửa của cổ phiếu trong phiên giao dịch liền trước
Ngày giao dịch đầu tiên: mức giá do doanh nghiệp đăng ký và HNX phê duyệt
Là giá thanh toán cuối ngày của hợp đồng tương lai trong ngày giao dịch liền trước Ngày giao dịch đầu tiên: là giá lý thuyết (do VSD tính toán và công bố)
Thời gian thanh
toán
T+2 tiền về tài khoản
T+3 chứng khoán về tài khoản
Nhà đầu tư thanh toán tiền và cổ phiếu cho người bán qua hệ thống thanh toán bù trừ với giá trị đúng bằng giá trị khớp lệnh
T+0 ghi nhận sở hữu vị thế (ngay trong ngày và theo thời gian thực)
T+1 tiền về tài khoản
Việc thanh toán được thực hiện vào cuối giờ giao dịch hàng ngày Nếu tài khoản phái sinh của nhà tư lỗ ròng khiến cho số dư ký quỹ dưới mức quy định, trung tâm bù trừ sẽ gọi ký quỹ và nhà đầu tư sẽ phải thanh toán đầy đủ toàn bộ số tiền bổ sung ký quỹ vào sáng ngày giao dịch hôm sau, nếu không CTCK sẽ tiến hành đóng một phần vị thế hợp đồng của nhà đầu tư Nếu tài khoản phái sinh của nhà đầu tư lãi ròng, tài khoản ký quỹ có số dư, nhà đầu tư sẽ được nhận toàn
bộ số lãi phát sinh đó vào sáng ngày hôm sau
Chốt
lãi/lỗ
Nhà đầu tư bán cổ phiếu để thu tiền về
Sau khi mua hoặc bán hợp đồng tương lai thì nhà đầu tư phải giao dịch đóng vị thế để chốt lãi/lỗ, nghĩa là thực hiện lệnh giao dịch ngược với giao dịch trước đó Ví dụ: nếu
Trang 5trước đó nhà đầu tư bán hợp đồng tương lai chỉ số VN30 thì để đóng vị thế, nhà đầu tư
sẽ phải mua lại hợp đồng tương lai cùng kỳ hạn với số lượng đúng bằng số lượng đã bán trước đó