Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN KIM THÀNH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC PHƯỜNG
TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2017
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN KIM THÀNH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC PHƯỜNG
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết
quả nghiên cứu nêu trong Luận văn Thạc sĩ Luật Học về “Quản lý nhà nước đối
với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” là hoàn toàn trung thực và
chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này./
Tác giả luận văn
Nguyễn Kim Thành
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNGVẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC PHƯỜNG 7
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với công chức phường 7 1.2 Nguyên tắc, nội dung và phương pháp quản lý nhà nước đối với công chức phường 21 1.3 Các yếu tố bảo đảm quản lý nhà nước đối với công chức phường 26
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC PHƯỜNG TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 30
2.1 Tình hình công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng 30 2.2 Công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng 39 2.3 Đánh giá chung về công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng 52
CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 60
3.1 Quan điểm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng 60 3.2 Giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng 62
KẾT LUẬN 75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chính quyền xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã) có vị trí hết sức quan trọng trong hệ thống chính trị - hành chính, là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân; thực hiện hoạt động quản lý nhà nước trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương theo thẩm quyền được phân cấp, đảm bảo cho các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được triển khai thực hiện trong cuộc sống Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã khẳng định: “Cấp xã là cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính Cấp
xã làm được việc thì mọi việc đều xong xuôi” Thực vậy, nếu chính quyền cấp xã
hoạt động có hiệu quả thì mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực thi nghiêm minh, kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao và ngược lại
Công chức cấp xã nói chung và công chức phường nói riêng là những người trực tiếp tiếp xúc với nhân dân hằng ngày, giải đáp, hướng dẫn, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là những người trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên cấp trên những ý kiến, nguyện vọng của nhân dân Vì vậy, chất lượng hoạt động thực thi công vụ của công chức phường ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị ở cơ sở, tác động đến sự nghiệp cách mạng và đổi mới của Đảng và Nhà nước Do đó, quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chức phường là hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức phường vững vàng về chính trị, văn hóa, có đạo đức lối sống trong sạch, có trí tuệ, kiến thức và trình độ, năng lực để thực thi chức năng, nhiệm vụ theo đúng pháp luật, bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và phục vụ nhân dân, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng, Nhà nước và của cả hệ thống chính trị
Thành phố Đà Nẵng là đô thị loại I cấp quốc gia (có 8 quận, huyện với 45
Trang 8phường và 11 xã), là thành phố động lực của khu vực miền Trung và Tây Nguyên Trong những năm qua, Đà Nẵng luôn là một trong những thành phố đi đầu cả nước
về năng lực cạnh tranh cấp t nh và những chính sách phát triển kinh tế, xã hội đã chứng tỏ hoạt động quản lý nhà nước có những tiến bộ vượt bậc và làm thay đổi bộ mặt thành phố trên nhiều phương diện Đánh giá một cách khách quan thì những năm qua đội ngũ cán bộ, công chức thành phố đủ về số lượng và không ngừng tăng lên về chất lượng Đó chính là nhờ vào sự lãnh đạo của Đảng bộ, ch đạo, điều hành của các cấp quản lý trong công tác quản lý nhà nước ở tất cả các lĩnh vực đặc biệt là quan tâm sâu sát đến hoạt động quản lý nhà nướ đối với cán bộ, công chức nói chung và công chức phường nói riêng nhằm bảo đảm cho bộ máy hành chính nhà nước ở chính quyền phường hoạt động có hiệu lực, hiệu quả
Tuy nhiên, trên thực tế công tác này chưa đạt được kết quả như mong muốn,
vì vậy vấn đề xây dựng đội ngũ công chức phường có phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mà Đảng bộ và nhân dân giao phó là một nội dung hết sức quan trọng và cần thiết Do đó, trong thời gian tới các cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần có cái nhìn tổng thể về thực trạng đội ngũ công chức cũng như công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường để có được những định hướng mới trong cách quản lý cho phù hợp đối với tình hình thực tế, đáp ứng nhu cầu phát triển về kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội của địa phương
Với mong muốn xây dựng thành phố Đà Nẵng trở thành một đô thị lớn của cả nước; là trung tâm kinh tế và xã hội của miền Trung góp phần thực hiện chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2011 – 2020 thì công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý nhà nước đối với công chức nói riêng được đặt lên hàng
đầu Xuất phát từ ý nghĩ đó, tôi chọn đề tài: “Quản lý nhà nước đối với công chức
phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng” làm đề tài luận văn thạc sĩ với mong
muốn sẽ đưa ra cái nhìn tổng thể về thực trạng chất lượng đội công chức phường và công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Từ đó
đề xuất một số giải pháp để phát huy vai trò của quản lý nhà nước đối với công
Trang 9chức phường nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, cá nhân
có thẩm quyền trong công tác quản lý nhà nước đối với đội ngũ này
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Từ trước đến nay, ở nước ta có rất nhiều các công trình nghiên cứu, các luận văn, hay các bài báo khác nhau của các chuyên gia, nhà khoa học, các học giả nghiên cứu về đội ngũ công chức chính quyền cấp cơ sở dưới nhiều góc độ, về công tác quản lý nhà nước đối với công chức cấp xã nói chung và công chức phường nói riêng với nhiều cách tiếp cận khác nhau, có thể kể đến một số tiêu biểu như:
Nguyễn Ngọc Hiến (Chủ biên – 2001) Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành
chính ở Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội Tác giả cuốn sách đã
đưa ra quá trình cải cách hành chính ở nước ta, những khó khăn, nguyên tắc và phương pháp thúc đẩy cải cách hành chính Cải cách đội cán bộ, công chức là một nội dung quan trọng trong nội dung cải cách hành chính của nước ta trong giai đoạn 2010-2020
Nguyễn Phương Đông (2002), Vấn đề giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức
cách mạng cho cán bộ, đảng viên Tạp chí Kiểm tra (07), tr 26-27 Tác giả đã nêu
lên tầm quan trọng và hiệu quả, hình thức, phương pháp giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên
PGS Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (2003), Luận cứ khoa học cho việc
nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội Nội dung luận cứ đưa ra cơ sở
lý luận trong sử dụng tiêu chuẩn cán bộ của Đảng phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, các quan điểm và phương hướng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán
bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương (2005), Xây dựng đội ngũ
cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân,
do nhân dân, vì nhân dân, NXB Chính trị quốc gia Các tác giả trên cơ sở nghiên
cứu các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò, vị trí người cán bộ cách mạng, cũng như
Trang 10yêu cầu đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; tìm hiểu những bài học kinh nghiệm về việc tuyển chọn và sử dụng nhân tài trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, cũng như kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy hiện đại của đất nước trong khu vực và trên thế giới Từ đó xác định các yêu cầu, tiêu chuẩn của cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân
Luận án tiến sĩ “Quản lý nhà nước về đào tạo bồi dưỡng công chức hành
chính trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Lại Đức Vượng đã phân tích, hệ thống
hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với đào tạo bồi dưỡng công chức hành chính; đánh giá, đưa ra kết luận về thực trạng đào tạo bồi dưỡng công chức hành chính trong giai đoạn hiện nay; từ đó xác định mục tiêu, phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo bồi dưỡng công chức hành chính nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
ThS Vũ Thúy Hiền (2014) “Xác định năng lực của công chức cấp xã trong
thực thi công vụ”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước Trong bài viết này tác giả đã xác
định được yêu cầu về những năng lực cần có cả về năng lực chung và năng lực chuyên môn của người công chức cấp xã trong quá trình thực thi công vụ nhằm hướng tới việc xây dựng đội ngũ công chức cấp xã vừa hồng, vừa chuyên
Và nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến chủ đề này, nhìn chung các công trình khoa học kể trên đã nghiên cứu sâu sắc, có tính hệ thống và tương đối toàn diện các vấn đề về công chức Đó là các tài liệu tham khảo có tính định hướng
và cần thiết cho tác giả thực hiện đề tài Tuy nhiên, còn có nhiều vấn đề chưa rõ hoặc chưa đầy đủ, chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào đề cập đến việc quản lý nhà nước về công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Vì thế, học
viên chọn đề tài “Quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành
phố Đà Nẵng” mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng chất lượng đội ngũ
công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài là làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về quản lý nhà
Trang 11nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Từ đó, đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước đối với công chức phường nói chung, trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nói riêng trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài có những nhiệm vụ nghiên cứu sau:
+ Làm rõ cơ sở lý luận của quản lý nhà nước đối với công chức phường: khái niệm, đặc điểm, vai trò, nguyên tắc, nội dung, hình thức và phương pháp quản lý nhà nước đối với công chức phường;
+ Phân tích, đánh giá thực trạng để làm rõ những ưu điểm và hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng;
+ Đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nói riêng và cả nước nói chung
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu: là các vấn đề lý luận thực tiễn của quản lý nhà
nước đối với công chức phường
4.2 Phạm vi nghiên cứu
+ Thời gian: luận văn nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường từ năm 2013 đến nay
+ Không gian: các phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng (45 phường)
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phư ng pháp luận
Luận văn dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp với quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với công chức và quản lý nhà nước đối với công chức Luận văn kế thừa có chọn lọc kết quả các công trình nghiên của các tác giả trong và ngoài nước được đăng trên sách, báo, bài giảng làm tiền đề để xây dựng
Trang 12một số khái niệm phục vụ cho đề tài, làm cơ sở lý luận cho nghiên cứu thực tiễn
5.2 Phư ng pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử trong nghiên cứu khoa học và các phương pháp khác như: Phương pháp luật học, logic, thống kê, phương pháp phân tích hệ thống, so sánh, quy nạp, diễn dịch, luật học,
xã hội học nhằm đánh giá thực trạng quản lý công chức xã/phường hiện nay ở thành phố Đà Nẵng
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về công chức, và quản lý nhà nước đối với công chức phường; đánh giá thực trạng về quản lý đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
6.1 Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn đưa ra những giải pháp để góp phần hoàn thiện hiệu quả của quản lý nhà nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Các kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm cơ sở để các cấp chính quyền trong đó có chính quyền địa phương ở thành phố nghiên cứu, vận dụng vào thực tế quản lý đối với công chức; là
cơ sở cho việc hoàn thiện pháp luật Luận văn cũng có thể là tài liệu cho việc nghiên cứu và giảng dạy về công vụ, công chức trên cấp xã
7 Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo Luận văn được kết cấu thành 3 chương, cụ thể:
Chương 1: Những vấn đề lý luận của quản lý nhà nước đối với công chức phường
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với công chức phường từ thực tiễn thành phố Đà Nẵng
Trang 13CHƯƠNG 1 NHỮNGVẤN ĐỀ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC PHƯỜNG
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nước đối với công chức phường
1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với công chức phường
1.1.1.1 Khái niệm công chức
Công chức là khái niệm được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới Tựu chung lại thì công chức là khái niệm dùng để ch công dân được tuyển dụng vào làm việc thường xuyên trong các cơ quan nhà nước, được ngân sách nhà nước trả lương
Tuy nhiên, tùy thuộc vào hệ thống chính trị, điều kiện kinh tế, xã hội mà khái niệm công chức được quy định khác nhau ở các quốc gia Có thể tìm hiểu khái niệm công chức ở một số quốc gia như:
Theo Luật công chức Trung Quốc: công chức nhà nước là những người công tác trong cơ quan hành chính nhà nước các cấp, từ nhân viên phục vụ Công chức ở Trung Quốc gồm hai loại: thứ nhất là công chức lãnh đạo là những người thừa hành quyền lực hành chính nhà nước, được bổ nhiệm theo các trình tự luật định, chịu sự điều ch nh của Hiến pháp, Điều lệ công chức và Luật Tổ chức chính quyền các cấp; thứ hai là công chức nghiệp vụ, là những người thi hành chế độ thường nhiệm, do
cơ quan hành chính các cấp bổ nhiệm và quản lý căn cứ vào Điều lệ công chức thì công chức nghiệp vụ chiếm tuyệt đại đa số trong công chức nhà nước, chịu trách
nhiệm quán triệt, chấp hành chính sách và pháp luật [27].
Theo Luật Công chức Nhật Bản, công chức được phân thành hai loại, gồm: công chức nhà nước là những người được nhận chức trong bộ máy của Chính phủ Trung ương ngành tư pháp, Quốc hội, quân đội, trường học và bệnh viện quốc lập Công chức địa phương gồm những người làm việc và lĩnh lương từ tài chính địa phương [25].
Theo Luật Công chức của Cộng hòa Pháp, định nghĩa như sau: công chức là
Trang 14những người làm công vụ được nhà nước hoặc cộng đồng lãnh thổ bổ nhiệm vào một công việc thường xuyên trong các công sở hay công sở tự quản, kể cả các bệnh viện [27].
Ở Mỹ, theo quy định của Luật công chức thì công chức được quan niệm là tất
cả những nhân viên trong ngành hành chính của Chính phủ Đặc điểm của công chức Mỹ là không mang tính thường xuyên liên tục mà tồn tại hệ thống thải loại; việc tuyển chọn, bổ nhiệm chủ yếu dựa vào công trạng thực tế, công chức ch được tuyển dụng vào một công việc cụ thể mà không có con đường chức nghiệp [20]
Theo Từ điển Luật học thì khái niệm công chức được hiểu: “Công chức là
công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong c quan hành chính Nhà nước, trong biên chế và hưởng lư ng từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đ n vị sự nghiệp công lập thì lư ng được bảo đảm từ quỹ lư ng của đ n vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” [42]
Ở nước ta, ngay từ khi thành lập nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch
hồ Chí Minh ban hành Sắc lệnh số 188/SL quy định chức danh viên chức Nhà nước Đây là văn bản khởi đầu cho việc xây dựng đội ngũ công chức nhà nước Ngày 20/5/1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 76/SL về Quy chế công chức Việt Nam Theo Sắc lệnh này, tại Điều 1 quy định: “Những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các
cơ quan Chính phủ, ở trong hay ngoài nước, đều là công chức theo Quy chế này, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ quy định” [20, tr.217]
Sau khi thống nhất đất nước trước yêu cầu của sự nghiệp xây dựng đất nước thì việc xây dựng đội ngũ công chức là nhiệm vụ quan trọng được Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam quan tâm và ch rõ cần phải có một văn bản hoàn thiện hơn để điều ch nh đối tượng này Với tư tưởng ch đạo đó, Pháp lệnh Cán bộ công chức được ban hành ngày 26/2/1998 và có hiệu lực từ ngày 1/5/1998 Pháp lệnh Cán bộ, công chức ra đời đã tạo cơ sở pháp lý cho chế độ công chức Nhà nước Việt Nam từng bước được xây dựng, hoàn thiện và phát triển, đáp
Trang 15ứng yêu cầu của một Nhà nước pháp quyền Đến năm 2000, Pháp lệnh cán bộ công chức được sửa đổi, bổ sung và năm 2003 lại được sửa đổi bổ sung một lần nữa thể hiện tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ công chức nhằm xác định rõ hơn về vai trò, quyền và nghĩa vụ của đội ngũ cán bộ công chức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước
Qua nhiều năm thực hiện Pháp lệnh Cán bộ công chức 1998, định nghĩa về
“công chức” được gộp chung là định nghĩa “cán bộ công nhân viên chức” và gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện các chế độ, chính sách Trước tình hình
đó cùng với sự phát triển kinh tế - xã hôi, sự phát triển của đời sống chính trị pháp
lý, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 được ban hành và tại Khoản 2 Điều 4 quy
định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong c quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ư ng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong c quan, đ n vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong c quan, đ n vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của
đ n vị sự nghiệp công lập , trong biên chế và hưởng lư ng từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đ n vị sự nghiệp công lập thì lư ng được bảo đảm từ quỹ lư ng của đ n vị sự nghiệp công lập theo
Như vậy, chúng ta thấy rằng công chức theo quy định của pháp luật Việt Nam có nhiều điểm khác biệt hơn so với quan niệm về công chức so với các nước
Cụ thể:
Thứ nhất, có phạm vi tương đối rộng hơn so với các nước bởi công chức ở Việt
Nam bao gồm cả những người làm việc trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước, trong các tổ chức chính trị, chính trị xã hội như: các Ban tham mưu của Đảng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Hội Liên hiệp phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Công đoàn Việt Nam; các cơ quan thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân
Trang 16Thứ hai, công chức ở Việt Nam hoạt động mang tính thường xuyên, liên tục,
thực hiện nhiệm vụ quyền hạn theo quy định của pháp luật So với Mỹ thì công chức Mỹ là mang tính thường xuyên liên tục mà tồn tại hệ thống thải loại
Thứ ba, công chức ở Việt Nam đều hưởng lương từ ngân sách Nhà nước
Khác so với công chức ở Nhật Bản, nếu như công chức ở Trung ương thì sẽ được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, còn nếu là công chức địa phương thì sẽ hưởng lương từ tài chính địa phương
Từ những quan niệm về công chức của các quốc gia trên thế giới cũng như các
quy định của pháp luật Việt Nam, thì có thể hiểu khái niệm công chức: Công chức
là công dân Việt Nam, trong biên chế, được hưởng lư ng từ ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật, do được bầu để giữ chức vụ, hoặc được tuyển dụng giao giữ chức danh chuyên môn nghiệp vụ trong các c quan hành chính nhà nước 1.1.1.2 Khái niệm công chức phường
Khái niệm công chức cấp xã được quy định tại Khoản 3, Điều 4 của Luật cán
bộ, công chức năm 2008 như sau: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được
tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp
xã, trong biên chế và hưởng lư ng từ ngân sách nhà nước” [30, Điều 4]
Theo Khoản 3, Điều 61 của Luật cán bộ, công chức 2008, công chức phường
có các chức danh sau đây:
+ Trưởng Công an;
+ Ch huy trưởng Quân sự;
+ Văn hóa - xã hội
Công chức cấp xã do cấp huyện quản lý Ngoài các chức danh theo quy định tại Khoản 3, Điều 61, Luật cán bộ, công chức năm 2008, công chức cấp xã còn bao
Trang 17gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về xã
Theo quy định tại Khoản 1, Điều 4 của Nghị định số 92/2009/NĐ-CP ngày 22/10/2009 của Chính phủ quy định số lượng cán bộ, công chức cấp xã được bố trí theo loại đơn vị hành chính xã: cấp xã loại 1 không quá 25 người, cấp xã loại 2 không quá 23 người, cấp xã loại 3 không quá 21 người (bao gồm cả cán bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về xã)
Như vậy, công chức cấp xã được tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể tại UBND cấp xã, trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo UBND cấp xã trong việc ch đạo, điều hành công tác, thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Theo quy định của Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 phân chia
về đơn vị hành chính thì cấp xã gồm: xã, phường, thị trấn Như vậy, từ đó, ta có thể
khẳng định: Công chức phường là công dân Việt Nam, được tuyển dụng giữ một
chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân phường, trong biên chế
và hưởng lư ng từ ngân sách nhà nước
Công chức phường gồm các chức danh sau:
+ Văn phòng – thống kê;
+ Địa chính – xây dựng đô thị và môi trường;
+ Tài chính – kế toán;
+ Tư pháp hộ tịch;
+ Văn hóa – xã hội;
+ Ch huy trưởng quân sự;
+ Trưởng Công an phường
Đặc điểm của công chức phường:
Thứ nhất, công chức phường là công chức được tuyển dụng và làm việc tại các
Ủy ban nhân dân phường
Công chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng vào vị trí chuyên môn nhất định và làm việc tại trụ sử Ủy ban nhân dân phường, xã, thị trấn
Thứ hai, công chức phường trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Trang 18Công chức phường được tuyển dụng và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, hưởng lương theo ngạch, bậc và phụ cấp theo quy định của Nhà nước
Thứ ba, công chức phường được giao giữ một công việc thường xuyên và ch
được thực hiện những gì pháp luật quy định
Công chức làm việc tại các xã, phường, thị trấn bao gồm 7 chức danh chuyên môn, mỗi công chức giữ một công việc thường xuyên và thực hiện công việc theo quy định của pháp luật
1.1.1.3 Khái niệm quản lý nhà nước đối với công chức phường
Quản lý nhà nước là dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, được
sử dụng quyền lực nhà nước để điều ch nh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người Quản lý nhà nước khác với dạng quản lý của các chủ thể khác như công đoàn, Thanh niên, Phụ nữ…là các chủ thể này không dùng quyền lực pháp luật của nhà nước để điều ch nh các quan hệ quản lý mà ch dùng phương thức giáo dục, vận động quần chúng
Quản lý nhà nước về công chức phường là một dạng quản lý hành chính nhà nước, tập trung chủ yếu vào các hoạt động: ban hành hoặc trình các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về công chức phường; lập quy hoạch, kế hoạch để xây dựng đội ngũ công chức phường đủ về số lượng và đảm bảo về chất lượng; quy định tiêu chuẩn, chức danh công chức phường; quy định số lượng công chức phường; quản lý, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, chế độ tập sự, thôi việc, ngh hưu, đánh giá công chức phường, phân cấp quản lý công chức phường; thực hiện khen thưởng, xử lý vi phạm, chế độ tiền lương và các chế độ chính sách đãi ngộ đối với công chức phường; bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện cho quá trình thực thi công vụ của công chức phường; tổng kết tình hình và báo cáo thống kê về công chức phường; giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với công chức phường; báo cáo cơ quan nhà nước cấp trên về hoạt động thực thi công vụ của công chức phường
Như vậy, quản lý nhà nước về công chức phường là một hình thức hoạt động của quản lý nhà nước, do UBND cấp quận mà trực tiếp là Phòng Nội vụ Quận thực
Trang 19hiện trên cơ sở pháp luật và để thi hành pháp luật trong lĩnh quản lý nhân sự, góp phần vào bảo đảm, bảo vệ quyền và nghĩa vụ của công chức nhằm phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội
1.1.2 Nội dung quản lý nhà nước đối với công chức phường
Quản lý nhà nước đối với công chức phường là nội dung quan trọng và rất cần thiết để công chức phường thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình Đồng thời, cũng nhằm xây dựng đội ngũ công chức phường có trình độ và năng lực thực thi công vụ cung cấp dịch vụ công cho xã hội thông qua một số nội dung cụ thể :
1.1.2.1 Xây dựng và ban hành văn bản quản lý nhà nước đối với công chức phường
Xây dựng và ban hành các văn bản quy đinh về tiêu chuẩn đối với công chức phường về trình độ, kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức để thực
sự trở thành công bộc của nhân dân, đáp ứng đúng đối với nền hành chính phục vụ Làm tốt việc này sẽ là căn cứ để thực hiện chính sách liên quan như đào tạo, bồi dưỡng, bố trí công việc phù hợp, động viên công chức hoàn thành nhiệm vụ
Các văn bản quy định về chế độ chính sách là điều kiện, là đòn bẩy tạo động lực khuyến khích công chức không ngừng rèn luyện phẩm chất đạo đức, thi đua, phấn đấu nâng cao năng lực, chất lượng thực thi công vụ Nếu có chế độ đãi ngộ hợp lý về lương, phụ cấp, đề bạt, bổ nhiệm, khen thưởng, vinh danh của Nhà nước, của địa phương thì đó là động lực cơ bản nhằm phát triển đội ngũ công chức phường Ngoài ra, còn có những chính sách hỗ trợ về nhà ở, đất hay những chính sách thu hút người tài về công tác tại địa phương
1.1.2.2 Quản lý công tác tuyển dụng, sử dụng công chức phường
Công chức phường là những người gần dân nhất, thường xuyên tiếp xúc với nhân dân, là người trực tiếp giải quyết công việc và truyền tải các chủ trương, chính sách của Nhà nước đến nhân dân hay nói rộng hơn đó là cánh tay nối dài giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Vì vậy, công tác tuyển chọn, sử dụng, đào tạo bồi dưỡng đối với công chức phường cần rất được quan tâm
Quản lý công tác tuyển dụng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ Công tác tuyển dụng có thể tuyển mới
Trang 20hoặc tuyển chọn lại những công chức hiện có để đào tạo, bồi dưỡng nhằm sử dụng hay tinh giảm, luân chuyển công tác Quản lý công tác tuyển dụng gồm các nội dung: xác định nhu cầu bổ sung, thu hút ứng viên dự tuyển; tuyển chọn người đáp ứng nhu cầu; tập sự và bổ nhiệm chính thức vào ngạch công chức Nếu công tác tuyển dụng công chức phường được xây dựng phù hợp với thực tiễn khách quan, đảm bảo tính công khai, minh bạch và công bằng sẽ là tiền đề quan trọng của việc xây dựng và phát triển đội ngũ công chức đủ đức, đủ tài đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và hoàn thành nhiệm vụ được giao Ngược lại, thiếu khách quan, công bằng trong tuyển dụng sẽ nảy sinh những tiêu cực trong quá trình tuyển dụng, ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức phường Vì vậy, chính sách tuyển dụng là yếu tố quyết định đến chất lượng đội ngũ công chức phường nên quá trình tuyển dụng cần đưa ra các tiêu chí rõ ràng, cụ thể và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời cần đưa ra các chính sách đãi ngộ để thu hút ứng viên
có chất lượng
Quản lý sử dụng công chức phường không ch là việc phân công nhiệm vụ, bổ nhiệm vào chức danh cụ thể, phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn mà còn tạo điều kiện để công chức thực hiện tốt chức trách của mình Nếu bố trí, sử dụng đúng chuyên môn, sở trường sẽ phát huy được năng lực tối đa của công chức trong thi hành công vụ Ngược lại, phân công, bố trí không hợp lý sẽ làm cho kiến thức quản
lý và kỹ năng của công chức phường ngày càng mai một và sinh ra tư tưởng tiêu cực, chống đối Vì vậy, cần đảm bảo tốt khâu sử dụng nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với công chức được hiệu quả
1.1.2.3 Quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức phường
Quản lý công tác đào tạo bồi dưỡng công chức phường vừa phát triển hơn nữa
hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ hành vi của mỗi cá nhân nhằm thực hiện công việc hiệu quả, vừa bổ sung, cập nhập kiến thức mới về chuyên môn, nghiệp
vụ Kết thúc quá trình đào tạo sẽ được đánh giá, cấp bằng làm cơ sở cho việc thực hiện khen thưởng hay kỷ luật Có nhiều loại hình đào tạo bồi dưỡng như đào tạo mới, đào tạo lại, đào tạo nâng cao, chuẩn hóa công chức phường thông quá các hình
Trang 21thức như tập trung, bán tập trung, từ xa Đào tạo, bồi dưỡng là nội dung cần thiết đối với công chức phường để nâng cao hiệu quả thực thi công vụ nên cần phải linh động, đa dạng và nhấn mạnh đến hình thức tự bồi dưỡng, học hỏi lẫn nhau trong quá trình thực thi công vụ giữa các công chức với nhau
1.1.2.4 Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá công chức phường
Quản lý công tác kiểm tra đối với công chức là việc thu thập thông tin để có những phán đoán, xác định xem mức độ hoàn thành công việc được giao của mỗi công chức Thông qua công tác kiểm tra, nhà quản lý sẽ nắm được tình hình thực tế
về số lượng và chất lượng công chức phường mà có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo bồi dưỡng, luân chuyển, khen thưởng và thực hiện chế độ chính sách đãi ngộ kịp thời Vì vậy, cần có những nhà quản lý vừa “hồng”, vừa “chuyên”, vừa có “tâm” lại
có “tầm” đề đảm bảo công tác kiểm tra được tiến hành minh bạch, công khai, không xuê xoa, bình quân, chiếu lệ
Quản lý công tác đánh giá công chức phường là sự phán xét trên cơ sở kiểm tra và luôn gắn liền với kiểm tra Trong công tác đánh giá, ngoài việc dựa trên cơ sở kiểm tra thì còn có ý kiến bình luận, nhận xét, phê bình để tiến tới sự phán xét một cách công bằng, dân chủ và khách quan Đánh giá công chức không phải là một khâu đơn giản vì nó ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của công chức Nếu đánh giá chính xác và hợp lý sẽ là động lực cho công chức phấn đấu, ngược lại sẽ gây tâm lý ganh đua, đố kỵ, chán nản trong nội bộ công chức Vì thế, công tác đánh giá cần được thực hiện một cách công khai, dân chủ dựa trên các tiêu chuẩn mang tính định lượng cụ thể để công tác đánh giá trở thành một nội dung được công chức hưởng ứng và trở thành động lực để công chức phấn đấu
Kiểm tra, đánh giá công chức phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và công bằng trong quá trình thực hiện Phải thực sự coi kiểm tra đánh giá là nhằm phát huy những mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực, vì mục đích chung của cơ quan Do vậy, trong quá trình đánh giá cần phải công tâm và chính xác nhằm tạo động lực cho công chức phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao và là cơ sở để thực hiện khen thưởng, kỷ luật Nếu đánh giá không chính xác sẽ không thực hiện đúng công tác
Trang 22khen thưởng, kỷ luật sẽ triệt tiêu động lực của đội ngũ công chức phường, làm cho
họ không có ý chí phấn đấu, sáng tạo, học hỏi nâng cao trình độ Vì thế, nhà nước cần thực hiện công tác quản lý để công tác đánh giá, khen thưởng, kỷ luật công chức đi đúng mục đích, định hướng đề ra
1.1.2.5 Quản lý việc tổ chức thực hiện chế độ chính sách, tạo dựng môi trường làm việc đối với công chức phường
Đảm bảo chế độ chính sách về vật chất cũng như tinh thần là động lực cơ bản nhất để công chức phấn đấu, toàn tâm toàn lực trong thực thi công vụ Các cấp chính quyền cần quan tâm tạo điều kiện để công chức phường có thể sống nhờ vào lương Bên cạnh đó, cần có các chế độ phụ cấp, các chính sách hỗ trợ để công chức
an tâm thực thi công việc Quản lý đối với việc thực hiện chế độ chính sách nhằm thực hiện việc chi đúng chế độ, đúng luật về lương, lương hưu, phụ cấp công tác độc hại
Quản lý công tác khen thưởng cũng như kỷ luật là một nội dung không thể thiếu đối với quá trình quản lý nhà nước về công chức phường Khen thưởng cũng như kỷ luật cần dựa vào những kết quả cụ thể thông qua quá trình kiểm tra, đánh giá Có thể khen thưởng bằng vật chất hoặc tinh thần để tạo động lực cho công chức phấn đấu Có khen thưởng thì có kỷ luật và phải kỷ luật đúng người, đúng tội, công bằng, công khai để công chức thấy được sự nghiêm ch nh của pháp luật và hoàn thiện mình hơn
Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền cần phải quan tâm đến những điều kiện về trụ sở làm việc, phương tiện làm việc để đảm bảo cho quá trình thực thi công vụ của công chức
1.1.3 Đặc điểm quản lý nhà nước đối với công chức phường
Một là, quản lý nhà nước đối với công chức phường là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước
Trong quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chức phường, quyền lực nhà nước thể hiện ở việc các chủ thể có thẩm quyền thể hiện ý chí nhà nước thông qua phương tiện quản lý nhất định, trong đó phương tiện cơ bản và đặc biệt quan trọng
Trang 23được sử dụng là văn bản quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chức Chủ thể quản
lý nhà nước đối với đội ngũ công chức phường thể hiện ý chí của mình dưới dạng các hoạt động áp dụng pháp luật; dưới dạng các mệnh lệnh cá biệt nhằm áp dụng pháp luật vào thực tiễn, trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia quan hệ quản lý; dưới những dạng mệnh lệnh ch đạo trong hoạt động, nhằm tổ chức thực hiện pháp luật trong thực tiễn; dưới dạng những thông tin hướng dẫn người dân để thực hiện giải quyết các yêu cầu của người dân trên mọi lĩnh vực trong cuộc sống hằng ngày thông qua hệ thống của bộ máy quản lý đối với công chức phường của Nhà nước Mặt khác, các chủ thể có thẩm quyền tiến hành những hoạt động cần thiết để bảo đảm thực hiện ý chí, quyền lực nhà nước như tổ chức, tuyên truyền giáo dục, thuyết phục, vận động nhân dân tham gia vào hoạt động của các cơ quan nhà nước
Hai là, quản lý nhà nước đối với công chức phường có tính chấp hành và điều hành
Tính chấp hành và điều hành của hoạt động quản lý nhà nước đối với công chức phường thể hiện trong việc những hoạt động này được tiến hành trên cơ sở pháp luật và nhằm mục đích thực hiện pháp luật, cho dù đó là hoạt động chủ động sáng tạo của chủ thể quản lý thì cũng không được vượt quá khuôn khổ pháp luật, điều hành cấp dưới, trực tiếp áp dụng pháp luật hoặc tổ chức những hoạt động thực tiễn…, trên cơ sở quy định pháp luật nhằm hiện thực hóa pháp luật Tính điều hành của hoạt động quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chức phường thể hiện trong việc các cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện pháp luật trong đời sống xã hội Trong quá trình đó, để thực hiện vai trò quản lý đối với công chức phường, cấp t nh, huyện và cả cấp xã không ch thực hiện pháp luật theo thẩm quyền được giao mà quan trọng hơn cả đảm nhận chức năng ch đạo nhằm vận hành hoạt động của các
cơ quan, đơn vị trực thuộc theo một quy trình thống nhất; tổ chức để mọi đối tượng
có liên quan thực hiện pháp luật nhằm hiện thực hóa các quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ quản lý
Ba là, quản lý nhà nước đối với công chức phường là hoạt động có tính thống nhất, được tổ chức chặt chẽ
Trang 24Quản lý nhà nước đối với đội ngũ công chức phường, bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước về công chức phường được tổ chức từ Trung ương tới địa phương, nhờ đó các hoạt động của bộ máy được ch đạo, điều hành, hướng dẫn kịp thời, thống nhất, bảo đảm lợi ích chung của cả nước, bảo đảm sự liên kết, phối hợp nhịp nhàng giữa các địa phương tạo ra sức mạnh tổng hợp của cả nước, tránh được sự cục bộ phân hóa giữa các địa phương hay vùng miền khác nhau Trên thực tế, mỗi địa phương đều có những nét đặc thù riêng về điều kiện kinh tế - xã hội, nên để có thể phát huy tối đa những yếu tố của từng địa phương, tạo sự năng động sáng tạo trong quản lý điều hành, bộ máy quản lý đối với công chức phường còn được tổ chức theo hướng phân cấp, trao quyền tự quyết, tạo sự chủ động sáng tạo cho chính quyền địa phương nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ, liên kết trong từng địa phương
và giữa những địa phương với nhau trên toàn quốc
Bốn là, quản lý nhà nước đối với công chức phường là hoạt động mang tính liên tục
Quản lý nhà nước đối với công chức phường luôn cần có tính liên tục, kịp thời
và linh hoạt để đáp ứng sự vận động không ngừng của đời sống xã hội Xã hội ngày càng vận động thì yêu cầu của người dân ngày càng nhiều và được nâng cao Chính điểm đặc thù này được coi là một cơ sở quan trọng trong việc xác lập quy định về tổ chức và hoạt động, quy chế quy định các nội dung quản lý công chức phường; tạo
ra bộ máy quản lý công chức phường gọn nhẹ, có sự linh hoạt trong tổ chức, có đội ngũ cán bộ công chức quản lý năng động sáng tạo, quyết đoán và chịu sự ràng buộc trách nhiệm đối với hoạt động của mình
Năm là, quản lý nhà nước đối với công chức là hoạt động quản lý có tính phức tạp
Quản lý đội ngũ công chức phường là nội dung có tính phức tạp bởi đây là hoạt động quản lý con người Vì vậy, quá trình quản lý không ch là việc tuân thủ các quy định của pháp luật mà còn gặp phải cả vấn đề về quan hệ thân quen, tình cảm Do vậy, quản lý nhà nước đối với công chức phường cần phải đảm bảo sự khéo léo, linh hoạt, kết hợp nhiều phương pháp trong quản lý
Trang 25Đó chính là những đặc điểm đặc thù của quản lý nhà nước đối với công chức phường hiện nay trong hoạt động của tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Nhà nước cần có những chính sách, cơ chế khuyến khích cũng như động viên nhằm xây dựng đội ngũ quản lý nhà nước đối với cán bộ công chức quản lý đối với công chức phường ngày một hoàn thiện hơn để đội ngũ này thực sự những người vừa có tâm vừa có tầm trong quá trình tạo dựng đội ngũ công chức phường thực sự là công bộc của nhân dân, là cánh tay nối dài giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân và hướng đến một nền hành chính phục vụ
1.1.4 Vai trò của quản lý nhà nước đối với công chức phường
Quản lý nhà nước đối với công chức phường là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của chính quyền cấp quận Sự quản lý của nhà nước đối với quá trình thực thi công vụ của công chức là không thể thiếu và tầm quan trọng của quản lý nhà nước đối với công chức phường được thể hiện ở những vai trò sau:
Một là, đảm bảo cho công chức thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ Công
chức phường là những người thực thi công vụ trong nền hành chính nhà nước Đây
là đội ngũ gần dân, sát dân nhất và là cánh tay nối dài của Đảng, Nhà nước với nhân dân Công chức phường chính là người truyền tải mọi chủ trương, chính sách cũng như việc cụ thể hóa các văn bản pháp luật của nhà nước đến với nhân dân Những yêu cầu về công việc chính là cơ sở để công chức phường thường xuyên tiếp xúc với người dân Để thực sự là công bộc của nhân dân, là người công chức vừa hồng, vừa chuyên đòi hỏi người công chức phải thường xuyên học tập nâng cao trình độ
và rèn luyện phẩm chất đáp ứng với yêu cầu của công việc và hội nhập
Hai là, quản lý nhà nước đối với công chức phường nhằm nâng cao chất lượng công chức phường Công chức phường là những người trực tiếp tiếp xúc với
người dân hằng ngày nên đội ngũ này cần phải được đáp ứng được các tiêu chuẩn theo quy định của nhà nước Muốn vậy, công tác tuyển dụng, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá về năng lực thực thi cần được quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật Thực hiện tốt được yêu cầu đó sẽ xây dựng được đội ngũ công chức phường thực sự có năng lực và phục vụ hiệu quả cho hoạt động của chính quyền cơ sở
Trang 26Ba là, đảm bảo cho công chức tuân thủ và chấp hành pháp luật Đây là vai trò
hàng đầu của quản lý nhà nước đối với công chức phường, bởi ch khi đội ngũ công chức tuân thủ và chấp hành nghiêm pháp luật thì trong hoạt động thực thi công vụ mới được đảm bảo Nhà nước cũng đã thực hiện việc phổ biến pháp luật thông qua nhiều kênh thông tin đại chúng để công chức và nhân dân có thể dễ dàng tiếp cận Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lý và sẽ bị xử lý nặng hơn đối với công chức nhà nước
Bốn là, hạn chế những tiêu cực trong thi hành công vụ của công chức Nhà
nước đã quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của công chức, những điều được làm và không được làm đối với công chức nói chung và công chức phường nói riêng Do
đó, trong quá trình thực thi công vụ, công chức phải thực hiện đúng quyền và nghĩa
vụ của mình, công chức phải nắm rõ những gì mình được làm và không được phép làm để trong quá trình thi hành công vụ không để xảy ra tình trạng nhũng nhiễu, hạch sách, quan liêu đối với nhân dân và xứng đáng là công bộc của nhân dân
Năm là, đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu cung cấp dịch vụ công phục vụ xã hội, nhân dân của đội ngũ công chức Công chức phường được nhân dân tín nhiệm
lựa chọn nhằm mục đích phục vụ nhân dân Nghĩa vụ của công chức đã được pháp luật quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật của Nhà nước Chính vì vậy, cần có
sự quản lý của nhà nước để việc cung cấp các dịch vụ công cho nhân dân, xã hội được diễn ra đầy đủ và kịp thời, thường xuyên và liên tục đến nhân dân
Sáu là, đảm bảo chế độ chính sách và các điều kiện làm việc cho công chức phường Đây là vai trò quan trọng tạo động lực cho công chức làm việc Hiện nay, ở
nhiều nước đã có những chế độ chính sách khuyến khích về lương, thưởng để công chức "không được, không thể, không muốn và không dám tham nhũng" như chính sách ở Singapore Nhà nước cần có những chính sách tạo động lực cho công chức phường hơn nữa về các khoản trợ cấp để đội ngũ này yên tâm công tác
Với tư cách là cơ quan hành chính nhà nước ở cơ sở, UBND phường chịu trách nhiệm quản lý hành chính nhà nước trực tiếp đối với công chức phường trong quá trình thực thi công vụ Bên cạnh đó, công chức phường còn chịu sự quản lý nhà
Trang 27nước của UBND cấp quân Như vậy, cần có cơ chế phối hợp, giám sát hoạt động để công tác quản lý nhà nước đối với công chức phường ngày càng hoàn thiện và hiệu quả hơn
1.2 Nguyên tắc, nội dung và phương pháp quản lý nhà nước đối với công chức phường
1.2.1 Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với công chức phường
Một là, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước đối với công chức phường
Nguyên tắc này thể hiện công chức trong quá trình thực thi công vụ phải tuân thủ các quan điểm, đường lối của Đảng và chấp hành hệ thống các văn bản pháp luật của Nhà nước Đảng thực hiện vai trò lãnh đạo thông qua việc đề ra các chính sách, chủ trương, đường lối, chiến lược về công chức; bồi dưỡng, huấn luyện công chức về phẩm chất, năng lực; thực hiện tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục bằng các hành động gương mẫu của đảng viên; kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ của công chức Để thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng vào cuộc sống, Nhà nước đã hiện thực hóa thành các văn bản hoàn ch nh, đồng bộ, quy định cụ các nội dung cụ thể đối với công chức phường Đảm bảo thực hiện tốt nguyên tắc này thì hiệu quả hoạt động của Ủy ban phường nói riêng và bộ máy nhà nước nói chung sẽ đi theo đúng định hướng xã hội chủ nghĩa
Hai là, cần phải kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế đối với công chức phường
Xác định rõ vị trí việc làm và cơ cấu công chức được xác định là nhiệm vụ bắt buộc đối với công chức nói chung và công chức phường nói riêng để thực hiện đổi mới cơ chế quản lý Thực hiện tốt việc xác định vị trí việc làm nhằm sắp xếp lại đội ngũ công chức và phát hiện những chồng chéo về chức năng nhiệm vụ để nâng cao hiệu quả thực thi công vụ của công chức phường, tạo thuận lợi cho công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá và cải cách tiền lương hiệu quả
Việc xác định biên chế công chức phường phải căn cứ vào các yếu tố khác như tính chất, đặc điểm, mức độ phức tạp và quy mô, phạm vi, đối tượng quản lý;
Trang 28mức độ hiện đại hoá công sở, trang thiết bị, phương tiện làm việc và ứng dụng công nghệ thông tin Ngoài ra, còn căn cứ vào quy mô dân số, diện tích tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương
Việc quản lý công chức phường dựa trên cơ sở kết hợp giữa tiêu chuẩn chức danh với vị trí việc làm tạo cơ sở khoa học, thể hiện tính thực tiễn cao, giúp xác định ch tiêu, số lượng người làm việc một cách chính xác, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức được cấp có thẩm quyền quy định Thực hiện nguyên tắc này giúp xóa bỏ cơ chế "xin - cho" trong quản lý biên chế cũng như bảo đảm thực hiện có hiệu quả, đúng mục đích công tác tổ chức thi tuyển, xét tuyển, đánh giá, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng công chức
Ba là, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, chê độ chịu trách nhiệm cá nhân và phân công, phân cấp rõ ràng
Trong điều kiện Đảng cầm quyền ở nước ta, biểu hiện cụ thể của nguyên tắc
đó chính là nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Nguyên tắc này đòi hỏi toàn bộ những vấn đề cơ bản, hệ trọng, những chủ trương, phương hướng, chiến lược liên quan đến công chức phải được dân chủ thảo luận trong tập thể các cơ quan lãnh đạo theo phạm vi, quyền hạn đã được xác định Hiện nay, UBND quận
có quyền và trách nhiệm tham gia vào việc quyết định theo đa số những vấn đề về chính sách, tuyển dụng, lựa chọn, bổ nhiệm, quy hoạch, bố trí, luân chuyển, đề bạt, đánh giá, khen thưởng, xử lý kỷ luật công chức phường theo quy định của pháp luật
Mặc dù tập thể lãnh đạo nhưng khi tổ chức thực hiện thì phải có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng, có người phụ trách Người được phân công phụ trách phải đề cao tinh thần trách nhiệm cá nhân, tích cực chủ động triển khai thực hiện nhiệm vụ được giao và phải chịu trách nhiệm trước tập thể, chịu sự kiểm tra, giám sát của tập thể Nếu không làm tốt hoặc vi phạm thì bị xử lý theo quy định của pháp luật Do vậy,
để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình đòi hỏi người công chức không ch là người giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt mà còn phải là người chấp hành nghiêm các quy định của kỷ
Trang 29luật nhà nước Bên cạnh đó, cần phân công, phân cấp trong quản lí về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm và tài chính, phương tiện thực hiện cho chính quyền cấp dưới trong việc tuyển dụng, bố trí, sắp xếp và quản lý công chức
Thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ trách nhiệm cá nhân và phân công, phân cấp rõ ràng sẽ góp phần đẩy lùi bệnh hình thức, quan liêu cũng như nguy cơ chuyên quyền, độc đoán trong công tác cán bộ công chức; xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và từng cấp khi được phân công thực hiện nhiệm vụ, tạo điều kiện lựa chọn được cán bộ đúng tiêu chuẩn, có phẩm chất và năng lực, hoàn thành tốt công tác được giao
Bốn là, việc sử dụng, đánh giá, phân loại cán bộ, công chức phải dựa trên phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ
Sử dụng, đánh giá và phân loại công chức có mối quan hệ tác động qua lại, chặt chẽ với nhau Muốn phân loại và sử dụng tốt công chức, trước hết phải đánh giá chính xác, trung thực Phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ
là những tiêu chí cơ bản, quan trọng để đánh giá, nhận xét và phân công thực hiện nhiệm vụ Kết quả đánh giá là căn cứ để phân loại, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật công chức Thực hiện tốt các chính sách về nhân sự một mặt góp phần tạo động lực cho công chức phấn khởi, tiếp tục cống hiến, mặt khác giúp cho công chức tu dưỡng, hoàn thiện bản thân Do đó, công tác đánh giá phải được thực hiện một cách công minh, khách quan, trung thực, chính xác, dân chủ, tránh đánh giá hình thức, mang tính chủ quan, thiên vị
Năm là, bảo đảm bình đẳng giới trong quản lý nhà nước đối với công chức phường
Luật Bình đẳng giới gồm 6 chương, 44 điều được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kì họp thứ 10 thông qua vào ngày 29 tháng
11 năm 2006, có hiệu lực thi hành ngày 01 tháng 7 năm 2007 là đạo luật có giá trị pháp lý cao nhất quy định rõ các nội dung về bình đẳng giới trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Trong hoạt động công vụ, đối với quản lí công chức cần tuân thủ một số nguyên tắc sau đây: Nam, nữ bình đẳng về tiêu chuẩn, độ tuổi khi tuyển dụng, được
Trang 30đối xử bình đẳng tại nơi làm việc về việc làm, tiền công, tiền thưởng, BHXH, điều kiện lao động và các điều kiện làm việc khác; Nam, nữ bình đẳng về tiêu chuẩn, độ tuổi khi được đề bạt, bổ nhiệm giữ các chức danh trong các ngành, nghề có tiêu chuẩn chức danh; Bảo đảm tỷ lệ thích đáng nữ đại biểu Quốc Hội, đại biểu Hội đồng nhân dân phù hợp với mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới; Bảo đảm tỷ lệ nữ thích đáng trong bổ nhiệm các chức danh trong cơ quan nhà nước phù hợp với các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới
Vậy, quản lí công chức phải gắn liền với tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng nhằm xây dựng đội ngũ công chức vững vàng về tư tưởng, phẩm chất đạo đức trong sạch, am hiểu, tinh thông về chuyên môn, thái độ phục vụ công vụ ngày càng chuyên nghiệp để đáp ứng yêu cầu của Nhà nước và xã hội Đồng thời quản lí cần phải tạo ra các cơ hội để công chức được thể hiện, đóng góp, cống hiến sức mình cho nền công vụ Trên cơ sở ghi nhận các thành tích của công chức, tạo cho công chức được thăng tiến theo chức nghiệp, công trạng nhằm khích lệ, động viên và phát huy tinh thần làm việc của đội ngũ này
1.2.2 Nội dung quản lý nhà nước đối với công chức phường
Quản lý nhà nước nói chung là việc tổ chức thực hiện quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Ðây là hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật trong từng lĩnh vực của đời sống xã hội cho nên tương xứng với mỗi lĩnh vực
có một nội dung quản lý khác nhau Quản lý nhà nước rất đa dạng và phong phú, được tiến hành trên nhiều lĩnh vực: kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng Trong nội dung quản lý nhà nước đối với công chức phường tập trung chủ yếu vào các hoạt động:
Thứ nhất, ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về công chức cấp phường
Thứ hai, xây dựng quy hoạch công chức cấp phường
Thứ ba, quy định tiêu chuẩn, chức danh công chức cấp phường
Trang 31Thứ tư, quy định số lượng công chức cấp xã; việc quản lý, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, chế độ tập sự, chế độ thôi việc, ngh hưu, đánh giá công chức cấp xã, việc phân cấp quản lý công chức phường
Thứ năm, thực hiện khen thưởng, xử lý vi phạm, chế độ tiền lương và các chế
độ, chính sách đãi ngộ đối với công chức phường
Thứ sáu, thanh tra, kiểm tra đối với cơ quan, tổ chức và đối với công chức cấp
xã trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về công chức cấp phường
Thứ bảy, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với công chức phường
1.2.3 Phương pháp quản lý nhà nước đối với công chức phường
Quản lý nhà nước về công chức là một trong những hoạt động của quản lý Nhà nước Để thực hiện hiệu quả công tác quản lý đối với công chức, Nhà nước đã đưa ra những hình thức và phương pháp quản lý phù hợp để quá trình quản lý đạt hiệu quả nhất
Phương pháp quản lý nhà nước đối với công chức phường là cách thức thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của chủ thể quản lý đối với công chức nhằm đạt được những hành vi xử sự cần thiết Quản lý nhà nước đối với công chức phường đã
và đang thực hiện các phương pháp sau:
- Phương pháp giáo dục, thuyết phục Đây là nhóm phương pháp cơ bản, đầu tiên được nhà nước thường xuyên sử dụng để tạo động viên, khuyến khích công chức phường luôn phát huy năng lực, tinh thần vì sự nghiệp chung của tổ chức
- Nhóm phương pháp kinh tế Là cách thức tác động gián tiếp đối với công chức bằng các cơ chế, kích thích tạo sự quan tâm nhất định tới lợi ích vật chất thông qua các chính sách như lương, thưởng để công chức phường có động lực và tự điều
ch nh mình nhằm hoàn thành nhiệm vụ được giao, góp phần vào lợi ích chung của tập thể
- Nhóm phương pháp tâm lý – xã hội Nhóm phương pháp thể hiện các cách thức mà chủ thể quản lý có thẩm quyền đặt ra tác động đến công chức phương bằng các cơ chế, biện pháp logic tâm lý – xã hội để biến các yêu cầu cao của nhà quản lý thành các yêu cầu, ý thức tự giác của công chức phường
Trang 32- Nhóm phương pháp quản lý hành chính – tổ chức Đây là nhóm phương pháp mang tính chất bắt buộc Thực hiện phương pháp này mang tính quy định của pháp luật và kế hoạch rõ ràng Quá trình thực hiện quản lý đòi hỏi cả chủ thể quản
lý có thẩm quyền và công chức bị quản lý phải tuân thủ tất cả các mệnh lệnh, quyết định, ch thị đã được ban hành
1.3 Các yếu tố bảo đảm quản lý nhà nước đối với công chức phường
1.3.1 Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
“Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức” [29] Có thể nói rằng, xây dựng nhà nước pháp quyền là phương thức duy
nhất đúng để tạo được ý thức thượng tôn pháp luật, coi trọng và tuân thủ pháp luật trong quản lý xã hội, quản lý nhà nước; bảo vệ quyền lợi của cán bộ công chức cũng như của người dân Những yêu cầu trên đòi hỏi các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền cần phải thực hiện hiệu quả công tác quản lý nhà nước bằng pháp luật trên mọi lĩnh vực, đặc biệt quản lý đối với đội ngũ cán bộ công chức nói chung và công chức phường nói riêng bởi đây là những đối tượng truyền tải những định hướng của Nhà nước đến với nhân dân
Với mục tiêu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, ngoài việc xây dựng được một hệ thống pháp luật đồng bộ, có tính thực tiễn cao và điều ch nh hết tất cả các quan hệ xã hội phát sinh trong cuộc sống hàng ngày thì ý thức chấp hành hệ thống pháp luật đó có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa pháp luật đi vào cuộc sống
Trong công tác quản lý nhà nước về công chức phường thì ý thức chấp hành pháp luật có vai trò quan trọng Mọi vấn đề của công dân đều được giải quyết dựa trên các căn cứ pháp luật Đồng thời, công chức phải phát huy tinh thần trách nhiệm, có ý thức trong thực thi công vụ Muốn vậy phải không ngừng tuyên truyền
Trang 33phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật công chức và nhân dân
1.3.2 Yếu tố cải cách hành chính và chính phủ kiến tạo
Sự gắn kết chặt chẽ, đồng bộ giữa cải cách hành chính với xây dựng chính phủ điện tử và kiểm soát thủ tục hành chính là yếu tố quyết định sự thành công của công cuộc cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển Xây dựng Chính phủ kiến tạo phát triển, liêm chính, hành động quyết liệt, phục vụ nhân dân là mục tiêu quan trọng mà Nhà nước ta luôn hướng tới
Cải cách hành chính là mục tiêu hàng đầu mà nền hành chính nhà nước luôn đặt ra, xây dựng một nền hành chính với cá thủ tục hành chính đơn giản, nhanh chóng, ko rườm rà, công khai, minh bạch các thủ tục hành chính Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước và thực hiện Chính phủ điện tử là một trong những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm quyền tự do, dân chủ của người dân
Chính phủ kiến tạo, có thể hiểu nội hàm ở đây là bằng việc ban hành cơ chế, chính sách và xây dựng bộ máy nhân lực, phương cách quản lý thích hợp để kiến tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế, các tầng lớp nhân dân phát huy mọi tiềm năng phát triển
Cải cách hành chính và xây dựng Chính phủ kiến tạo có vai trò quan trọng trong việc quản lý nhà nước đối với công chức phường Nếu như một nền hành chính với bộ máy hoạt động hiệu quả, tinh gọn, các chính sách và môi trường làm việc thuận lợi thì đòi hỏi phải có một đội ngũ công chức có năng lực, trình độ, chuyên môn mới đáp ứng được yêu cầu phát triển
1.3.3 Hội nhập quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa
Toàn cầu hóa là xu thế phát triển tất yếu của quan hệ quốc tế và của nền kinh
tế thế giới, nó vừa mang lại cho công tác quản lý nhà nước một động lực tích cực nhưng cũng đạt cho công tác này trước những đòi hỏi, yêu cầu và thách thức Toàn cầu hóa dẫn đến những thay đổi về quan điểm quản lý hành chính, đòi hỏi phải chuyển từ quan điểm cai trị sang quan điểm phục vụ nhằm mục tiêu tiết kiệm các
Trang 34chi phí, mang lại hiệu quả cao, cải thiện các hiệu ứng xã hội về chính trị, kinh tế trong quản lý hành chính Trong nền hành chính của chế độ quan liêu bao cấp, đội ngũ công chức với phong cách làm việc trì trệ, quan liêu không phù hợp và thích ứng với nền hành chính phát triển, khoa học, văn minh, hiện đại Do đó toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế cũng là một trong những nhân tố quan trọng đòi hỏi cần có những thay đổi trong quản lý nhà nước về cán bộ công chức nói chung và công chức phường nói riêng
là nhiệm vụ hàng đầu, thường xuyên và liên tục cho quá trình đổi mới và là một bộ phận góp phần vào hoàn thiện chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước (2) Nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý: luôn ý thức được công tác quản lý công chức phường chính là làm cho đội ngũ công chức của phường vững mạnh hơn Người quản lý phải biết bố trí hợp lý, khai thác thế mạnh của công chức, tạo điều kiện cho công chức được nâng cao trình độ, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động chung của phường
(3) Nhận thức của đội ngũ công chức phường: công chức phường cần thấy hiểu được quyền cũng như nghĩa vụ của mình trong quá trình thực thi công vụ nhằm mục đích phục vụ nhân dân và góp phần vào việc hoàn thiện hơn nữa nền hành chính nhà nước mà phấn đấu học tập nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất chính trị, phẩm chất của người công chức để có những định hướng mới cũng như thái độ tận tâm, nhiệt tình trong công việc, xứng đáng là “công bộc” của nhân dân
Trang 351.3.5 Yếu tố cơ chế, chính sách, và cơ sở vật chất, phương tiện làm việc
Cơ chế chính sách hợp lý sẽ là động lực thúc đẩy công tác quản lý nhà nước về công chức phường được hiệu quả hơn Đây là yếu tố cơ bản, là điều kiện và cũng là đòn bẩy khuyến khích công chức phường phấn đấu nâng cao năng lực, rèn luyện phẩm chất, tận tâm với công việc Ngoài những chính sách chung của Nhà nước, địa phương cần có các chính sách cụ thể riêng nhằm thu hút được được công chức giỏi,
có trình độ cao công tác tại phường Bên cạnh đó, cần phải đảm bảo các yếu tố về cơ
sở vật chất, trang thiết bị phục vụ quá trình thực thi công vụ của công chức phường Ngoài những yếu tố trên thì một số nội dung về tuyển dụng, sử dụng, luân chuyển, kiểm tra, đánh giá, đãi ngộ, đào tạo bồi dưỡng và tự bồi dưỡng cũng là nhân
tố quyết định đén quá trình quản lý công chức phương Do vậy, trong hoạt động quản
lý, các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền cần phải chú trọng đến các nội dung này để công tác quản lý nhà nước về công chức phường đạt được hiệu quả tốt nhất
Kết luận chương 1
Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận về đặc điểm, vai trò, nội dung, hình thức, nguyên tắc, các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với công chức phường ở chương một sẽ là tiền đề để tác giả nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước đối với công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng một cách khoa học và đúng hướng
Trang 36CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÔNG CHỨC
PHƯỜNG TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1 Tình hình công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.1.1 hái quát về điều kiện t nhiên, kinh tế, xã hội, v n hoá thành phố
2.1.1.1 Về điều kiện tự nhiên
Thành phố Đà Nẵng được tách ra từ t nh Quảng Nam - Đà Nẵng và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào ngày 01/01/1997, đến năm 2003 chính thức trở thành một trong ba đô thị loại I cấp quốc gia Đà Nẵng có vị trí địa lý thuộc vùng Trung Trung bộ, phía Bắc giáp t nh Thừa Thiên Huế, phía Tây và Nam giáp
t nh Quảng Nam, phía Đông giáp biển Đông Tổng diện tích thành phố hiện nay là 1.285,43km2; trong đó, các quận nội thành chiếm diện tích 245,54km2, các huyện ngoại
thống kê năm 2011 là 951.684 người, trong đó dân số thành thị là 828.660 người và
thành phố là 3.374,80 người/km2, nông thôn là 118,31 người/km2 Hiện tại, thành phố Đà Nẵng gồm có 6 quận: Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, Cẩm Lệ và hai huyện là Hòa Vang và huyện đảo Hoàng Sa, với tổng 56 xã, phường [44]
Thành phố Đà Nẵng vừa có đồng bằng duyên hải, vừa có đồi núi Vùng núi cao và dốc tập trung ở phía Tây và Tây Bắc, đây là nơi tập trung nhiều rừng đầu nguồn bảo vệ môi trường sinh thái Đồng bằng ven biển là vùng tập trung nhiều cơ
sở nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, quân sự, đất ở và các khu chức năng Đà Nẵng có vị trí trọng yếu cả về kinh tế – xã hội và quốc phòng, an ninh; là đầu mối giao thông quan trọng về đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không, cửa ngõ chính ra Biển Đông của các t nh miền Trung, Tây Nguyên và các nước tiểu vùng sông Mê Kông
2.1.1.2 Về điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội
Từ khi thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-BCT của Bộ Chính trị về việc xây
Trang 37dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá, chính quyền và nhân dân thành phố Đà Nẵng đã có nhiều nỗ lực, quyết sách hợp lý đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, phấn đấu trở thành một trong những địa phương đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá và cơ bản trở thành thành phố công nghiệp trước năm 2020 Nhờ quyết tâm đó nên những năm qua, Đà Nẵng luôn đạt được mức tăng trưởng kinh tế cao, trong ba năm liền từ 2008 – 2010 luôn dẫn đầu cả nước về năng lực cạnh tranh cấp t nh (PCI) Bộ mặt đời sống xã hội tiến bộ rõ rệt, giải quyết tốt các chính sách xã hội, kết cấu hạ tầng phát triển tương đối đồng bộ, đô thị được ch nh trang và xây dựng theo hướng hiện đại, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân (GDP) của thành phố tăng qua hằng năm từ 7.545,4 tỷ đồng năm 2007 lên 17.230,36 tỷ đồng năm 2015 [44]
Cơ cấu kinh tế thành phố tiếp tục chuyển dịch theo hướng dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp Theo thống kê đến năm 2015, cơ cấu kinh tế với t lệ 41,76%
là nông nghiệp, 56,09% là thương mại, dịch vụ, 2,15 là nông lâm thủy sản [41] Điều này phù hợp với định hướng phát triển đề ra là xây dựng thành phố Đà Nẵng trở thành thành phố dịch vụ, du lịch chất lượng cao, thân thiện và bền vững
Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục trong nhiều năm đã tạo điều kiện cải thiện và nâng cao mức sống cho người dân thành phố, điều này được thể hiện qua
ch tiêu thu nhập bình quân đầu người trong năm 2015 đạt 49 triệu đồng/người/năm
so với cả nước là 33 triệu đồng/người/năm Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ( DI), đến cuối năm 2015 tại Đà Nẵng đạt gần 2,9 t USD với hơn 99 doanh nghiệp
đã đi vào hoạt động Hiện vốn đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài có 80% chủ yếu vào các lĩnh vực xây dựng khu đô thị, du lịch và căn hộ biệt thự cao cấp [44] Năm 2016, thành phố Đà Nẵng đã tổ chức thành công nhiều sự kiện lớn như cuộc thi Dù bay Quốc tế Đà Nẵng và trình diễn pháo hoa Quốc tế Đồng thời từng bước đa dạng hoá sản phẩm du lịch và điểm đến, mở thêm các đường bay quốc tế và đưa vào hoạt động các cơ sở lưu trú cao cấp, tăng cường công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, an ninh trật tự Nhờ vậy, du lịch của thành phố vẫn duy trì được sức hút mạnh mẽ đối với du khách Ước tính tổng lượng khách đến tham quan, du lịch tại
Trang 38Đà Nẵng trong năm 2015 đạt hơn 2,8 triệu lượt, tăng 13,5% so với năm 2011; thu nhập xã hội từ hoạt động du lịch ước đạt 6.500 t đồng, tăng 37% so với năm 2011 Hiện Đà Nẵng có hơn 60 dự án đầu tư vào lĩnh vực du lịch với tổng vốn 4.004 triệu USD (tương đương 84.088 t đồng), trong đó có 13 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn 1.457 triệu USD và 47 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn 2.546 triệu USD [44]
2.1.2 Tình hình công chức phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
2.1.2.1 Số lượng, c cấu đội ngũ công chức phường
* Số lượng công chức phường và chức danh đảm nhiệm
Tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2017, trên địa bàn thành phố có 45 đơn vị phường, với 559 công chức [35]
Bảng 2.1 Số lượng công chức chuyên môn phường và chức danh đảm nhiệm từ
năm 2013 đến Quý I năm 2017
Qua bảng 2.1 ta thấy, có 559 công chức phường, số lượng công chức phường
cơ bản đầy đủ theo từng vị trí công tác Các chức danh có số lượng công chức chuyên môn được phân bổ hợp lý, có một số chức danh được phân bổ nhiều như: Văn phòng – Thống kê, Địa chính – Nông nghiệp – Xây dựng và Môi trường, Tư pháp – Hộ tịch, Tài chính – kế toán các chức danh trên được phân bổ nhiều hơn đã
Trang 39phản ảnh đúng thực tế công việc của địa phương
Bảng 2.2 C cấu đội ngũ công chức phường giai đoạn
năm 2013 đến Quý I năm 2017
(Nguồn: Sở Nội vụ thành phố Đà Nẵng)
Số lượng công chức chuyên môn tăng dần qua các năm do ủy UBND các phường được bổ sung thêm nhiệm vụ và ch tiêu biên chế Năm 2014 số lượng công chức chuyên môn phường là 552 người đến quý I năm 2017 số lượng công chức chuyên môn là 559 tăng 7 công chức
* C cấu đội ngũ công chức phường
Qua bảng 2.2 ta thấy, tỷ lệ công chức chuyên môn nam ít hơn nữ; cơ cấu giới tính công chức có sự biến động nhưng rất nhỏ, công chức nữ có xu hướng tăng dần qua các năm Tính quý I năm 2017 tỷ lệ công chức nữ giảm 6,7% so với năm 2014
Trang 40Nhìn chung, tỷ lệ về giới tính của đội ngũ công chức phường tương đối cân bằng, phù hợp với các đặc điểm, hoạt động, yêu cầu công việc chuyên môn, nghiệp vụ
Cơ cấu đội ngũ công chức phường có sự thay đổi về số lượng Tính đến quý I
50 tuổi chiếm tỷ trọng cao nhất với 55,5% vào năm 2013, đây là những người đã có một khoảng thời gian công tác nhất định, là độ tuổi có những bước trưởng thành nhất định trong nhận thức cũng như trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Đội ngũ công chức phường có độ tuổi trên năm 50 tuổi có số lượng ít trong cơ cấu số lượng công chức phường với tỷ lệ 7,9% tính đến Quý I năm 2017 và giảm dần qua các năm
Nhìn chung, về độ tuổi của đội ngũ công chức phường đa số còn trẻ phản ánh đúng tình hình thực tế hiện nay và phù hợp với chức danh quy định
2.1.2.2 Chất lượng đội ngũ công chức phường
* Về trình độ chuyên môn
Trong giai đoạn 2014 – 2016, chất lượng đội ngũ công chức phường tại thành phố đã không ngừng được nâng lên, số lượng công chức có trình độ chuyên môn cao tăng rõ rệ Điều này được thể hiện qua Bảng 2.3
Bảng 2.3 Thống kê trình độ chuyên môn công chức phường giai đoạn 2014-2016
Số lượng công chức (người)
Số lượng