Hoạt động quản lý nhà nước về TTATXH đã được các cấp, các ngành và lực lượng bảo vệ an ninh trật tự quan tâm tham gia thực hiện có hiệu quả như: Đã chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Trang 2VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
TS.TRẦN MINH ĐỨC
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành và trân trọng nhất, lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lời cảm
ơn sâu sắc tới TS Trần Minh Đức, người đã tận tình, đầy trách nhiệm hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này
Tôi cũng xin trân trọng cám ơn các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo ở Học viện khoa học xã hội đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện quan tâm, giúp đỡ để tôi hoàn thành tốt khóa học và nghiên cứu để hoàn thiện đề tài luận văn của mình
Xin chân thành cám ơn lãnh đạo và cán bộ, chiến sĩ, công chức, người lao động các cơ quan, cá nhân cùng các bạn học viên khoá 6 đợt 2/2015 đã tạo mọi điều kiện quan tâm giúp đỡ cho tôi hoàn thành luận văn này
Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn, luận văn không tránh khỏi những hạn chế thiếu sót Rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của các nhà khoa học, các thầy cô giáo và các bạn học viên
Xin chân thành cám ơn!
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Học viên
Trần Kim Đính
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ 7 NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI 7
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội 7 1.2 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội 15 1.3 Phương pháp quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội 18 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội 22
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TẠI HUYỆN HÒA VANG, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 26
2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Hòa Vang, thành phố
Đà Nẵng 26 2.2 Tình hình trật tự an toàn xã hội tại huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng 31 2.3 Tình hình quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội tại huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng 39 2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội trên địa bàn huyện Hòa Vang 55
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI TỪ THỰC TIỄN HUYỆN HÒA VANG, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 60
3.1 Nhu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội từ thực tiễn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng 60 3.2 Phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội từ thực tiễn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng 62 3.3 Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội từ thực tiễn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng 67
KẾT LUẬN 78 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Quản lý nhà nước về TTATXH là một bộ phận quan trọng của quản lý nhà nước, tác động sâu sắc đến mọi mặt của đời sống kinh tế, xã hội Mục tiêu quản lý nhà nước về TTATXH ở nước ta là nhằm bảo vệ vững chắc sự ổn định về mọi mặt của đất nước, giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa
Trong những năm qua sự hội nhập khu vực và quốc tế đã và đang tác động tích cực tới tình hình phát triển kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội đối với nước ta Bên cạnh những thành tựu đã đạt được trong việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội khi tham gia hội nhập thì cũng nảy sinh nhiều vấn đề bất cập khác, nhất là tình hình trật tự an toàn xã hội
Tình hình TTATXH ở nước ta hiện nay vẫn còn tiềm ẩn và diễn biến hết sức phức tạp Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực TTATXH còn có những hạn chế nhất định Vì vậy, đòi hỏi các lực lượng tiến hành quản lý nhà nước về TTATXH trong lĩnh vực này cần điều chỉnh, đổi mới các biện pháp để phù hợp hơn với tình hình thực tiễn Nhận thức được tính phức tạp TTATXH trong thời gian qua được Đảng, Nhà nước hết sức quan tâm, đặc biệt tìm ra giải pháp phòng ngừa, hạn chế, tiến tới giảm dần TTATXH ở nước ta
Đối với địa phương, huyện Hòa Vang giữ một vị trí chiến lược hết sức quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh của thành phố Đà Nẵng Hoạt động quản lý nhà nước về TTATXH đã được các cấp, các ngành và lực lượng bảo vệ an ninh trật tự quan tâm tham gia thực hiện có hiệu quả như: Đã chủ động nắm chắc tình hình, tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp giải quyết kịp thời những vụ việc liên quan đến tình hình trật tự an toàn xã hội trên địa bàn, không để
bị động, bất ngờ xảy ra, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Triển khai có hiệu quả kế hoạch bảo
vệ, đảm bảo an toàn tuyệt đối các mục tiêu trọng điểm, các sự kiện chính trị quan
Trang 8trọng của huyện Làm tốt công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng chống các loại tội phạm Tập trung quản lý các loại đối tượng, mở các đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm, phát hiện, xử lý các băng ổ nhóm tội phạm; đặc biệt chú ý các đối tượng hình sự, ma túy, tụ điểm tệ nạn xã hội Công tác cải cách tư pháp đã có nhiều đổi mới Tuy nhiên, trong quá trình tiến hành quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật
tự, an toàn xã hội còn bộc lộ nhiều sơ hở, thiếu sót như: nhận thức vấn đề này còn thiếu thống nhất, chưa đầy đủ; hệ thống các quy định của pháp luật về hoạt động trong quản lý nhà nước trong lĩnh vực trật tự an toàn xã hội chưa đầy đủ và chặt chẽ; sự phối hợp và biện pháp tiến hành của các lực lượng nghiệp vụ và các chủ thể khác chưa phù hợp, đồng bộ, hiệu quả chưa cao; công tác quản lý kinh tế - xã hội, tổ chức thực hiện của chính quyền các cấp chưa theo kịp với tình hình nên dẫn đến những sơ hở, thiếu sót để kẻ địch và bọn tội phạm lợi dụng hoạt động Có nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh trật tự ở địa phương như: công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân; một
số văn bản hướng dẫn còn thiếu, chồng chéo; trình độ, năng lực của một số cán bộ làm công tác quản lý nhà nước còn hạn chế, trách nhiệm và tác phong lề lối làm việc còn quan liêu
Xuất phát từ những vấn đề thực tiễn trên, nhằm phát huy những ưu điểm, tìm
ra những giải pháp, để tăng cường công tác quản lý, giữ gìn TTATXH trên địa bàn
huyện Hòa Vang nên việc chọn đề tài “Quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
từ thực tiễn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng” là có nghĩa lý luận và thực tiễn
trong công tác giữ gìn TTATXH ở huyện Hòa Vang nói riêng và ở nước ta nói chung
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Liên quan đến quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội đã có nhiều công trình nghiên cứu ở những khía cạnh khác nhau như:
Cho đến nay, lý luận Quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội đã được đề
cập đến nhiều trong các giáo trình dành cho chuyên ngành pháp luật như: Quản lý
nhà nước về an ninh trật tự (Chủ biên: Trần Viết Long và tập thể tác giả Học Viện
Trang 9Cảnh Sát Nhân Dân, Hà Nội - 2007); Một số vấn đề lí luận cơ bản quản lý nhà nước
về An ninh trật tự (Lê Ngọc Thanh - Đại Học Cảnh Sát Nhân dân, Hà Nội - 1996); Một số lí luận cơ bản về hoạt động nghiệp vụ của lực lượng cảnh sát quản lý hành chính (Chủ biên: TS Vũ Văn Hiền - Học Viện Cảnh Sát Nhân dân, Hà Nội - 2003);
Kỹ năng giao tiếp của cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Chủ biên:
PGS TS Đinh Trọng Hoàn - NXB Công An Nhân Dân - 2009); Cảnh sát quản lý
hành chính về trật tự xã hội (Chỉ đạo biên soạn: Đại tá Phạm Văn Đức - NXB Công
An Nhân dân, Hà Nội - 1998)
Trần Viết Long và tập thể tác giả, Giáo trình Học Viện Cảnh Sát Nhân Dân,
Hà Nội - 2007; Quản lý nhà nước về An ninh trật tự
Lê Ngọc Thanh, Giáo trình Đại Học Cảnh Sát Nhân dân, Hà Nội - 1996; Một
số vấn đề lí luận cơ bản quản lý nhà nước về An ninh trật tự
TS Vũ Văn Hiền, giáo trình Học Viện Cảnh Sát Nhân Dân, Hà Nội - 2003;
Một số lí luận cơ bản về hoạt động nghiệp vụ của lực lượng cảnh sát quản lý hành chính
PGS TS Đinh Trọng Hoàn, giáo trình - NXB Công An Nhân Dân - 2009; Kỹ
năng giao tiếp của cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội
Đại tá Phạm Văn Đức, giáo trình - NXB Công An Nhân dân, Hà Nội - 1998;
Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội
PGS TS Nguyễn Xuân Yêm, Một số vấn đề về quản lý nhà nước về an ninh
quốc gia, trật tự an toàn xã hội, NXB Công An Nhân Dân, Hà Nội - 1999
Dương Quốc Hoàng - Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh, Hà Nội - 2005, Tăng cường quản lý nhà nước bằng pháp luật trên
lĩnh vực giao thông đường bộ ở Việt Nam hiện nay
Trần Xuân Học - Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học quốc gia Hà Nội - 2012,
Quản lý Nhà nước về TTATXH trên địa bàn phường Dịch Vọng hiện nay
Phạm Thị Mai - Luận văn thạc sĩ Luật học, Đại học quốc gia Hà Nội - 2014, Quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thành phố Hải
Dương
Trang 10Ngoài các công trình nghiên cứu có liên quan nên trên, qua tra cứu, tác giả nhận thấy chưa có một công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về quản lý nhà nước nhất là gắn với một địa phương, cụ thể là huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
Do đó đề tài này không trùng lặp với các công trình đã công bố
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hóa và tổng kết lý luận công
tác quản lý nhà nước về TTATXH, qua đó phân tích đánh giá thực trạng quản lý, đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với TTATXH trên địa bàn huyện Hòa Vang
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với TTATXH ở cấp
độ toàn quốc nói chung và cấp độ một địa phương (huyện trực thuộc thành phố) nói riêng
- Phân tích, đánh giá thực trạng việc thực hiện quản lý nhà nước đối với TTATXH trên địa bàn huyện Hòa Vang giai đoạn 2012-2016
- Đưa ra một số giải pháp nhằm đổi mới công tác quản lý nhà nước đối với TTATXH từ thực tiễn huyện Hòa Vang
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu luận văn là quản lý nhà
nước đối với TTATXH trên địa bàn huyện Hòa Vang
4.2 Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn
đề lý luận và thực trạng hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực TTATXH huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng thời gian từ năm 2012 đến nay
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận: Việc nghiên cứu luận văn dựa trên phương pháp luận
của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để nhận thức xem xét các vấn đề một cách khách quan, logic, cụ thể lịch sử, từ đó đưa ra những giải pháp có căn cứ khoa học
5.2 Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên
Trang 11phổ biến như phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, điều tra, khảo sát số liệu,
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Ý nghĩa lý luận
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận
về hoạt động của cơ quan quản lý trong quản lý nhà nước trên lĩnh vực TTATXH
Đề tài được nghiên cứu thành công có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảo, phục vụ cho nghiên cứu công tác quản lý trật tự an toàn xã hội ở địa phương
để từng bước nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về TTATXH
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả đề tài luận văn giúp lãnh đạo, cơ quan ban ngành các cấp có điều kiện nắm vững tình hình TTATXH trên địa bàn, những vấn đề phức tạp nảy sinh, kết quả các biện pháp mà lực lượng quản lý đã tiến hành trong quản lý nhà nước về lĩnh vực TTATXH ở địa bàn huyện Hòa Vang Trên cơ sở đó điều chỉnh, cải tiến nội dung, các biện pháp tiến hành quản lý cho phù hợp với thực tiễn Đồng thời kết quả đề tài, nhất là các định hướng, có thể khai thác áp dụng khắc phục những tồn tại thiếu sót, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng quản lý trong quản
lý nhà nước lĩnh vực TTATXH huyện Hòa Vang trong tình hình mới
Ngoài ra, việc nghiên cứu đề tài giúp tác giả củng cố thêm hệ thống nghiệp
vụ lý luận quản lý nhà nước về TTATXH, nâng cao trình độ lý luận và khả năng ứng dụng vào thực tiễn công tác, đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi của xã hội trong thời kỳ mới
Trong phạm vi thực tiễn tại địa bàn huyện Hòa Vang Do đó, tác giả hi vọng, luận văn sẽ là công trình nghiên cứu một cách có hệ thống trên cả phương diện lý luận và thực tiễn về việc thực hiện quản lý nhà nước về TTATXH, có giá trị tham khảo về mặt lý luận, cũng như góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật TTATXH trên địa bàn huyện Hòa Vang nói riêng và trên phạm vi cả nước nói chung, góp phần ngăn chặn, khắc phục hạn chế và khó khăn trong quản lý nhà nước
về TTATXH
Trang 127 Cơ cấu của luận văn
Luận văn ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, phần Nội
dung được kết cấu thành 3 chương và 10 tiết:
Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý của quản lý nhà nước về trật tự
an toàn xã hội
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội tại huyện
Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước
về trật tự an toàn xã hội từ thực tiễn huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
Trang 13CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN XÃ HỘI
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm quản lý nhà nước trật tự an toàn xã hội
1.1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước trật tự an toàn xã hội
- Khái niệm TTATXH
Trong một số tài liệu, từ điển, bài viết , thuật ngữ trật tự an toàn xã hội được hiểu một cách phổ biến nghĩa là chỉ sự hoạt động ổn định hài hòa của các thành phần xã hội trong cơ cấu xã hội; trật tự xã hội nhằm duy trì sự phát triển xã hội và
cơ chế bảo đảm tính trật tự xã hội là các thiết chế xã hội Trật tự xã hội biểu hiện tính tổ chức của đời sống xã hội, tính chuẩn mực của các hành động xã hội Nhờ trật
tự xã hội mà hệ thống xã hội đạt được sự ổn định, cho phép nó hoạt động một cách
có hiệu quả dưới sự tác động của các yếu tố bên trong và bên ngoài Cũng có tác giả tách thuật ngữ trật tự an toàn thành hai vấn đề riêng biệt là trật tự và an toàn để định nghĩa Chẳng hạn: “Trật tự là tình trạng ổn định, có thứ bậc trên dưới, trước sau; còn an toàn là yên ổn trọn vẹn, yên ổn hẳn, không sợ tai nạn” Trật tự công cộng (xã hội) còn được hiểu là:
Trạng thái xã hội có trật tự được hình thành và điều chỉnh bởi các quy tắc, quy phạm nhất định ở những nơi công cộng mà mọi người phải tuân theo Trật tự công cộng là một mặt của TTATXH và có nội dung bao gồm những quy định chung
về trật tự, vệ sinh, văn hóa; sự tuân thủ những quy định của pháp luật và phong tục, tập quán, sinh hoạt được mọi người thừa nhận; tình trạng yên ổn, có trật tự, tôn trọng lẫn nhau trong lao động, sinh hoạt, nghỉ ngơi của mọi người.[3]
Như vậy, nói đến TTATXH là nói đến tình trạng (trạng thái) ổn định, có trật
tự, kỷ cương của xã hội Trật tự, kỷ cương đó được xác lập trên cơ sở các quy tắc
xử sự chung do Nhà nước ban hành (được gọi là những quy phạm pháp luật) và
Trang 14những giá trị xã hội, chuẩn mực đạo đức truyền thống được mọi người trong xã hội thừa nhận, tôn trọng, tuân thủ và nhờ đó mà mọi người có được cuộc sống yên ổn Nói cách khác: trật tự an toàn xã hội là trạng thái xã hội có trật tự, kỷ cương, trong
đó mọi người có cuộc sống yên ổn trên cơ sở các quy phạm pháp luật và chuẩn mực đạo đức, pháp lý xác định Công tác đảm bảo TTATXH là giữ gìn trạng thái bình yên, an toàn, có trật tự, kỷ cương của xã hội, là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm, tệ nạn và các hành vi vi phạm pháp luật có ảnh hưởng đến trạng thái đó
Dưới góc độ đảm bảo an ninh, trật tự, khái niệm TTATXH được định nghĩa như sau: là trạng thái xã hội bình yên trong đó mọi người được sống yên ổn trên cơ
sở các quy phạm pháp luật, các quy tắc và chuẩn mực đạo đức, pháp lý xác định Đấu tranh giữ gìn TTATXH bao gồm: giữ gìn trật tự nơi công cộng; đảm bảo trật tự
an toàn giao thông; phòng ngừa tai nạn; bài trừ tệ nạn xã hội; bảo vệ môi trường Bảo vệ TTATXH là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt và có chức năng tham mưu, hướng dẫn và trực tiếp đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự công cộng, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, tham gia phòng ngừa tai nạn, bài trừ tệ nạn xã hội, bảo vệ môi trường
- Khái niệm về quản lý nhà nước
Quản lý là một hoạt động có từ lâu đời trong xã hội Nói đến hoạt động quản
lý trong xã hội là trực tiếp đề cập đến sự tác động, chỉ huy, điểu khiển các quá trình
xã hội và hành vi hoạt động của con người phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đề ra và đúng với ý chí của chủ thể quản lý
Trên bình diện chủ thể quản lý nhà nước, khái niệm quản lý nhà nước có thể hiểu theo hai nghĩa như sau:
Theo nghĩa rộng: quản lý nhà nước là hoạt động tổ chức, điều hành của cả bộ máy Nhà nước, bao hàm cả sự tác động, tổ chức của quyền lực Nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp Theo cách hiểu này, ở Việt Nam, hoạt
động quản lý nhà nước được đặt trong cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí,
nhân dân lao động làm chủ”
Trang 15Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước là quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người trên cơ sở các quy định, quy phạm pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ Nhà nước đề ra
Từ những phân tích trên đây, có thể rút ra nhận thức chung về quản lý nhà
nước như sau: Quản lý nhà nước là hoạt động của các chủ thể (chủ yếu là các cơ
quan nhà nước) trên cơ sở quy định của hệ thống pháp luật nhằm tổ chức và phối hợp những cố gắng chung của toàn xã hội để giải quyết các nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội và các nhiệm vụ khác trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
- Khái niệm quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội:
Quản lý nhà nước về TTATXH là bộ phận rất quan trọng của quản lý nhà nước nói chung, của quản lý nhà nước về an ninh, trật tự nói riêng Thực chất đó là
sự tác động đồng bộ có mục đích của Nhà nước thông qua hoạt động của một hệ thống các cơ quan Nhà nước và tổ chức xã hội được chức năng hóa trong lĩnh vực này (trên cơ sở quy định của pháp luật) vào tất cả các yếu tố cấu thành nên TTATXH nhằm tạo nên sự ổn định, an toàn cho đất nước trên mọi phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, nhằm đạt tới các mục tiêu xây dựng thành công
Như vậy, có thể định nghĩa: Quản lý nhà nước về TTATXH là hoạt động chấp
hành và điều hành của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội được Nhà nước
ủy quyền, được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thi hành pháp luật nhằm thực hiện trong cuộc sống hàng ngày các chức năng của Nhà nước trong lĩnh vực TTATXH
Trang 161.1.1.2 Đặc điểm của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
Thứ nhất, quản lý nhà nước về TTATXH mang tính quyền lực Nhà nước với mục đích đảm bảo phục vụ các hoạt động kinh tế, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh
tế, xã hội
Quyền lực nhà nước trong quản lý nhà nước về TTATXH trước hết thể hiện ở việc các chủ thể có thẩm quyền thể hiện ý chí Nhà nước thông qua phương tiện nhất định, trong đó phương tiện cơ bản và đặc biệt quan trọng được sử dụng là văn bản quản lý hành chính nhà nước
Bên cạnh đó, quyền lực Nhà nước còn thể hiện trong việc các chủ thể có thẩm quyền tiến hành những hoạt động cần thiết để bảo đảm thực hiện ý chí Nhà nước, như các biện pháp về tổ chức, về kinh tế, tuyên truyền giáo dục, thuyết phục cưỡng chế… Chính những biện pháp này là sự thể hiện tập trung và rõ nét của sức mạnh Nhà nước, một bộ phận tạo nên quyền lực Nhà nước, nhờ đó ý chí của chủ thể quản
lý nhà nước được bảo đảm thực hiện
Thứ hai, quản lý nhà nước về TTATXH là hoạt động được tiến hành bởi những chủ thể có quyền năng hành pháp
Cách hiểu phổ biến hiện nay thì Nhà nước có ba quyền năng: lập pháp, hành pháp và tư pháp Trong đó, quyền năng hành pháp trước hết và chủ yếu thuộc về các cơ quan hành chính nhà nước Do đó, có thể kết luận chủ thể quản lý hành chính nhà nước là các chủ thể mang quyền lực Nhà nước tất cả các yếu tố cấu thành nên TTATXH nhằm tạo nên sự ổn định, an toàn cho đất nước trên mọi phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, nhằm đạt tới các mục tiêu xây dựng thành công
và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN
Thứ ba, quản lý nhà nước về TTATXH là hoạt động hành pháp của các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền; quá trình tổ chức thực hiện phải có sự phối hợp đồng bộ, thống nhất của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau
Quản lý nhà nước về TTATXH là một nội dung quan trọng trong quản lý nhà nước về an ninh trật tự Việc tổ chức tiến hành các nội dung yêu cầu quản lý về TTATXH được thực hiện công khai, dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật và
Trang 17các văn bản thể lệ hành chính của Nhà nước quy định về đảm bảo về TTATXH, đồng thời được tiến hành đồng bộ, thống nhất bởi bộ máy Nhà nước
Đặc điểm trên đòi hỏi khi thực hiện yêu cầu của quản lý nhà nước về TTATXH đòi hỏi phải có sự phân công, phân cấp hợp lý giữa các ban, ngành, các lực lượng Sự phân công đó phải được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp lý
và sử dụng các phương tiện khoa học kỹ thuật … Do vậy, có thể nói chất lượng quản lý nhà nước về TTATXH phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng quản lý của nhiều ngành khoa học khác nhau Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà kỹ thuật điện, điện tử và khoa học công nghệ, thông tin viễn thông phổ biến… Từ việc nghiên cứu đặc điểm trên, đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước cần có kế hoạch đầu tư, nâng cấp các trang thiết bị kỹ thuật và ứng dụng nhanh nhất thành tựu của các ngành khoa học vào quản lý nhà nước về TTATXH
Thứ năm, quản lý nhà nước về TTATXH có liên quan đến nhiều mặt hoạt động đến đời sống xã hội, đến tâm tư tình cảm và các quyền lợi cơ bản của công dân
Quá trình quản lý nhà nước về TTATXH nói riêng không những chịu sự tác động chi phối bởi các chính sách và các biện pháp quản lý xã hội của Nhà nước, mà việc quản lý nhà nước về TTATXHcòn thường xuyên có tác động đến nhiều mặt hoạt động của đời sống xã hội Nhất là trong tình hình hiện nay, khi xã hội càng phát triển, sẽ dẫn đến rất nhiều tệ nạn xã hội Vấn đề đó không những góp phần thực hiện các yêu cầu về kinh tế, vệ sinh, mỹ quan, văn minh, lịch sự ở một xã hội hiện đại, mà còn đáp ứng kịp thời các nhu cầu về tình cảm, quan hệ giao dịch, thăm hỏi hoặc vui chơi giải trí của công dân
Trang 18Thứ sáu, việc thực thi quản lý nhà nước về TTATXH chủ yếu do các cơ quan hành chính nhà nước và do cán bộ công chức tiến hành các hoạt động áp dụng pháp luật
Ở đặc điểm này đòi hỏi cơ quan quản lý phải thể hiện những quy định khắt khe, hàng loạt các điều kiện đảm bảo TTATXH, cán bộ công chức phải có trình độ chuyên môn nhất định có trách nhiệm với công việc xử lý các vi phạm pháp luật về TTATXH đều dựa trên cơ sở pháp luật, đúng pháp luật Trong quá trình đó, các chủ thể này, không chỉ tự mình thực hiện pháp luật mà quan trọng hơn cả chúng đảm nhận chức năng chỉ đạo nhằm vận hành hoạt động của các cơ quan, đơn vị trực thuộc theo một quy trình thống nhất; tổ chức để mọi đối tượng có liên quan thực hiện pháp luật nhằm hiện thực hóa các quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ
quản lý
1.1.2 Vai trò của quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
Đảm bảo TTATXH đóng vị trí trọng yếu của nền kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, mọi tác động trở ngại đối với TTATXH đều gây ra những hậu quả xấu đối với kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, đến tài sản của Nhà nước, tính mạng tài sản của công dân Việc quản lý nhà nước về đảm bảo TTATXH cũng tạo
ra tiền đề quan trọng góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh Vai trò đó được thể hiện trên một số phương diện như sau:
Thứ nhất, quản lý nhà nước về TTATXH góp phần phòng chống tội phạm và các tệ nạn xã hội
Trước tình hình xã hội còn phức tạp với nhiều loại tội phạm và các tệ nạn xã hội liên tiếp xảy ra trong đời sống xã hội, việc giữ gìn trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm và đẩy lùi các tệ nạn xã hội đang được các cơ quan cấp cao nhà nước tăng cường bảo vệ, tạo điều kiện cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh trong xã hội Quản lý nhà nước có vai trò đảm bảo cho xã hội phát triển trong sạch vững mạnh, nâng cao trình độ dân trí của người dân, góp phần đẩy lùi tệ nạn xã hội
Để phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh có hiệu quả với tội phạm và tệ nạn xã hội, đưa ra các luật, những biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc quy định các chế tài xử
Trang 19phạt; kiểm soát các hoạt động liên quan đến các lĩnh vực như trộm cắp, ma túy, mại dâm, gây rối trật tự công cộng,…; đề cao trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống tội phạm và các tệ nạn xã hội; quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước trong việc tuyên truyền giáo dục, thuyết phục hay xử lí với các vi phạm Quản lý nhà nước cũng khuyến khích những hành động bảo vệ công lý, quy định chính sách khen thưởng hợp lí với những người có công trong phòng chống tội phạm
Thứ hai, quản lý nhà nước về TTATXH đảm bảo an toàn giao thông
An toàn giao thông gồm an toàn giao thông đường bộ, an toàn giao thông đường thủy và an toàn giao thông đường hàng không, nhưng chủ yếu nhất và được
quan tâm nhiều nhất vẫn là an toàn giao thông đường bộ
Quản lý nhà nước tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho công tác bảo đảm trật tự
an toàn giao thông đường bộ thông qua việc ban hành Luật giao thông đường bộ nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đề cao ý thức trách nhiệm của cơ quan,
tổ chức, cá nhân Bảo đảm an toàn giao thông đường bộ là trách nhiệm của cơ quan,
tổ chức, cá nhân và của toàn xã hội để đảm bảo giao thông đường bộ thông suốt, trật
tự, an toàn, thuận lợi phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Luật Giao thông đường bộ quy định quy tắc giao thông đường bộ (ví dụ như các quy tắc mà người tham gia giao thông đường bộ phải tuân theo như: người tham gia giao thông đường bộ phải đi bên phải chiều đi của mình, đi đúng phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ, hiệu lệnh của cảnh sát giao thông); các điều kiện đảm bảo an toàn giao thông đường bộ của kết cấu cơ sở hạ tầng, phương tiện và người điều khiển phương tiện tham gia giao thông
đường bộ, hoạt động vận tải đường bộ và quản lý nhà nước về giao thông đường bộ
Thứ ba, quản lý nhà nước về TTATXH bảo đảm an sinh xã hội thể hiện rõ nhất trong chính sách lao động; chính sách y tế, chính sách xóa đói giảm nghèo
Trong lĩnh vực lao động, Nhà nước tạo cơ sở pháp lí cho việc hình thành, phát triển thị trường lao động có cơ cấu, tổ chức ngày càng phù hợp: các chế định
về quyền, nghĩa vụ của người lao động và sử dụng lao động, chế định hợp đồng lao
Trang 20động, thỏa ước tập thể ngày càng hoàn thiện, đảm bảo sự bình đẳng về địa vị pháp lí giữa các bên tham gia hợp đồng Không chỉ có vậy, quản lý nhà nước đã quan tâm giải quyết vấn đề tranh chấp lao động, được quy định cụ thể ở Chương XIV: “Giải quyết tranh chấp lao động” của Luật Lao động, xác định rõ những nguyên tắc trong giải quyết tranh chấp, bảo đảm sự phát triển ổn định của các quan hệ lao động
Trong lĩnh vực y tế là hệ thống được hình thành sớm và từng bước thể chế chính sách bảo vệ sức khỏe nhân dân của Đảng và Nhà nước, phù hợp với điều kiện phát triển thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa; là cơ sở xây dựng nền y học tiên tiến, dân tộc và hiện đại; là cơ sở pháp lí quan trọng trong bảo đảm sự tham gia của
xã hội trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe nhân dân, góp phần bảo đảm công bằng xã hội
Chính sách xóa đói giảm nghèo, quản lý nhà nước quy định biện pháp hỗ trợ trực tiếp đối với các hộ nghèo và các chủ thể tham gia phát triển kinh tế xã hội vùng sâu, vùng xa Trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn có các ưu đãi về quyền sử dụng, chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất…được quy định cụ thể trong Luật Đất đai, Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp Không chỉ dừng lại ở đây, pháp luật còn quy định những biện pháp hỗ trợ, ưu đãi với người nghèo, vùng sâu, vùng xa: pháp luật giáo dục quy định chính sách đối với người học thuộc diện chính sách xã hội trong các điều từ 89 đến điều 92 của Luật giáo dục 2006, với các chế độ
ưu đãi về tuyển sinh, trợ cấp học phí, cấp học bổng…
Thứ tư, quản lý nhà nước về TTATXH góp phần bảo vệ môi trường
Bảo vệ môi trường là một vấn đề cấp thiết không chỉ với Việt Nam mà trên toàn thế giới Điều này phụ thuộc phần lớn vào ý thức của mỗi cá nhân Luật bảo vệ môi trường ra đời (lần đầu tiên vào năm 1993) được sửa đổi năm 2005 đã góp phần vào những chuyển biến tích cực như: nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, phát triển công tác bảo tồn thiên nhiên và sự đa đạng của hệ sinh thái Quản lý nhà nước đã cụ thể hóa các chính sách bảo vệ môi trường, khuyến khích những hành vi liên quan đến việc tuyên truyền bảo vệ môi trường, khai thác hợp lí tài nguyên thiên nhiên đồng thời đề ra những biện pháp trừng trị thích đáng với những hành vi có ảnh hưởng xấu đến môi trường như: săn bắn, khai thác trái phép, xả rác
bừa bãi
Trang 21Như vậy, có thể thấy vai trò của Nhà nước đối với việc đảm bảo TTATXH là thực sự cần thiết là quan trọng quản lý nhà nước đóng vai trò quan trọng nhất, hiệu quả nhất để xây dựng một xã hội văn minh lịch sự Pháp luật chỉ rõ nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi tổ chức, cá nhân trong từng lĩnh vực, từ đó nâng cao ý thức của mọi thành viên trong xã hội, tạo ra sự gắn kết giữa cá nhân với tập thể cộng đồng, hình thành nên một xã hội có trật tự ổn định, nâng cao ý thức chấp hành của người dân, để thể hiện được tối đa vai trò của quản lý nhà nước về TTATXH
1.2 Nội dung quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
Thứ nhất, nhà nước ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về TTATXH
Hiện nay, khuôn khổ pháp lý trong lĩnh vực TTATXH được Quốc hội, Chính phủ và Thanh tra Chính phủ ban hành và hướng dẫn đầy đủ Nhiệm vụ của các cơ quan hành chính nhà nước, cá nhân người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước phải thể chế hóa các Luật, Nghị định của Chính phủ để triển khai thực hiện trong ngành và lĩnh vực mình quản lý Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về TTATXH cũng như bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân; đồng thời, thể hiện vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân người có thẩm quyền trong giải quyết các vấn đề TTATXH
Trong thực tiễn các hoạt động kinh tế theo cơ chế thị trường có nhiều vấn đề mới nảy sinh, một số chính sách, quy định khi được ban hành không theo kịp diễn biến của quá trình đổi mới, một số quyết định hành chính (QĐHC), hành vi hành chính (HVHC) của các cấp các ngành thiếu chuẩn xác, còn bất cập,… đã dẫn đến việc TTATXH có khả năng tăng nhanh về số lượng, cũng như phức tạp về tính chất Tuy nhiên, pháp luật về TTATXH được ban hành khá đầy đủ, nhưng nhiều văn bản thiếu đồng bộ, bất cập hoặc đáp ứng được yêu cầu trong thực tiễn việc thường xuyên nghiên cứu, xây dựng hoàn thiện tổ chức các văn bản TTATXH là cần thiết
và quan trọng, nhằm đánh giá thực trạng, hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong quản
lý, triển khai pháp luật về TTATXH kiến nghị sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm
Trang 22pháp luật công tác quản lý nhà nước về TTATXH, tạo ra sự chuyển biến tích cực, hạn chế các vụ việc TTATXH nổi cộm, phức tạp kéo dài
Thứ hai, tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật về TTATXH
Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục; hướng dẫn tổ chức thực hiện pháp luật về TTATXH góp phần nhằm tạo ra sự chuyển biến về nhận thức, nâng cao ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật TTATXH của cán bộ công chức, các cơ quan, tổ chức
và nhân dân Ngoài việc, giúp cán bộ công chức nắm được quy định của pháp luật trong giải quyết TTATXH còn giúp người dân hiểu và thực hiện đúng quyền, nghĩa
vụ của mình khi thực hiện về TTATXH Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật TTATXH cần được triển khai bằng nhiều hình thức và được xác định rõ mục tiêu, nội dung, biện pháp, lộ trình thực hiện, phù hợp với thực tiễn và phải đạt mục tiêu chung là tạo ra sự chuyển biến căn bản trong nhận thức và nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân…
Thứ ba, kiểm tra, giám sát và thanh tra việc chấp hành pháp luật về TTATXH
Thanh tra, kiểm tra là một giai đoạn quan trọng trong chu trình quản lý nhà nước về TTATXH, là phương thức bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa, tăng cường
kỷ luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN Thanh tra, kiểm tra giải quyết TTATXH là một mắt xích, có ý nghĩa quan trọng trong quá trình QLNN về TTATXH Qua thanh tra, kiểm tra trách nhiệm trong giải quyết TTATXH sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm quản lý của các ngành, các cấp, đồng thời nắm bắt được tình hình TTATXH và kết quả giải quyết ở các cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền Qua đó, thấy được các thiếu sót cũng như những vướng mắc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật để kịp thời chỉ đạo, hướng dẫn hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xử lý người thiếu trách nhiệm, chấp hành không đúng quy định pháp luật trong quản lý TTATXH
Trong công tác thanh tra, kiểm tra về TTATXH phải thực hiện tốt cơ chế phối hợp giữa Công an với các ban ngành, đoàn thể, các cấp ở địa phương trên các lĩnh vực quản lý nhà nước về TTATXH Xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy
Trang 23đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức kinh tế - xã hội và quan hệ phối hợp giữa các
tổ chức này với lực lượng Công an trong việc thực hiện nhiệm vụ đấu tranh, ngăn chặn hoạt động phá hoại của các thế lực thù địch, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội; phân tích thông tin và xử lý các tình huống Đồng thời, đề cao vai trò giám sát của Hội đồng Nhân dân, Mặt trận, đoàn thể các cấp thông qua phản biện, đóng góp
ý kiến liên quan đến các hoạt động của quản lý TTATXH
Thứ tư, xây dựng lực lượng cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà
nước về TTATXH
Đây là một nhiệm vụ quan trọng, trực tiếp giải quyết các vấn đề liên quan đến rất nhiều đối tượng và tổ chức xã hội rất tinh vi và phức tạp Vì vậy, cần phải thường xuyên kiện toàn, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) làm công tác quản lý nhà nước về TTATXH Để có được điều này thì một trong những giải pháp quan trọng là việc thường xuyên tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho CBCC làm công tác quản lý nhà nước về TTATXH Ngoài phổ biến các quy định được sửa đổi, bổ sung hay mới ban hành; còn cung cấp kiến thức, trao đổi kỹ năng, nghiệp vụ trong công tác xử lý về TTATXH trong thực thi công vụ; tạo điều kiện cho đội ngũ, cán
bộ công chức có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm và phương thức giải quyết Quản lý nhà nước về TTATXH thông qua thực tế quá trình thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan, đơn
vị và địa phương
Thứ năm, giải quyết khiếu nại tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về TTATXH
Quản lý nhà nước về TTATXH là nhiệm vụ của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền của cơ quan hành chính nhà nước trong hoạt động QLNN của mình, thực hiện QLNN về TTATXH có vai trò thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ đó làm cho nền hành chính quốc gia phát triển Hoạt động quản lý TTATXH thực chất là hoạt động chấp hành và điều hành, việc giải quyết các vi phạm TTATXH Được thể hiện đúng quy định mà các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã đặt ra, được các cơ quan hành chính nhà nước áp dụng vào hoạt động QLNN về TTATXH
Mặt khác, giải quyết khiếu nại tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về TTATXH
Trang 24thể hiện hoạt động điều hành là khi giải quyết các vi phạm TTATXH của cơ quan
có thẩm quyền đã trực tiếp tác động lên các hành vi chủ thể vi phạm, làm thỏa mãn nhu cầu của chủ thể khi xử lý vi phạm TTATXH Đồng thời, công tác QLNN về TTATXH đảm bảo sự tồn tại và ổn định chấp hành, giải quyết TTATXH phải tuân thủ nghiêm minh quy định của văn bản pháp luật, xử lý theo pháp luật, công minh
và đảm bảo công bằng cho các đối tượng vi phạm TTATXH Phải tiến hành đúng thủ tục luật định khi giải quyết vi phạm về TTATXH bảo đảm được các quyền lợi của các chủ thể liên quan, nhất là người vi phạm TTATXH
1.3 Phương pháp quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
1.3.1.Phương pháp thuyết phục
Là phương pháp quản lý bao gồm những hoạt động như giải thích, hướng dẫn, động viên, khuyến khích, trình bày, chứng minh, để đảm bảo sự cộng tác, tuân
thủ hay phục tùng tự giác của đối tượng quản lý nhằm đạt một kết quả nhất định
Thuyết phục trong quản lý nhà nước về TTATXH là làm cho đối tượng quản
lý hiểu rõ sự cần thiết và tự giác thực hiện những hành vi nhất định hoặc tránh thực hiện những hành vi nhất định Chủ thể quản lý hành chính nhà nước (chủ yếu là các
cơ quan quản lý nhà nước) tiến hành, thông qua tuyên truyền, giáo dục, giải thích, hướng dẫn, nêu gương nhằm tạo ra ý thức về lối sống cộng đồng, ý thức pháp luật của mỗi công dân, tạo ra thói quen sống và làm việc theo pháp luật
Trong quản lý nhà nước về TTATXH chúng ta thấy những nhiệm vụ và mục tiêu của quản lý hành chính Nhà nước chỉ có thể thực hiện được thông qua ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân, khi người dân đã nhận thức được sự cần thiết phải thực hiện các quy định của pháp luật thì họ không chỉ tự giác chấp hành
mà còn tham gia tích cực vào các công tác của quản lý hành chính Nhà nước, sáng tạo ra những cách làm hay, mang lại nhiều hiệu quả thiết thực Cơ quan quản lý nhà nước về TTATXH cần phải phát động phong trào quần chúng tham gia bảo vệ TTATXH để cùng lực lượng Công an nhân dân đấu tranh phòng chống tội phạm và các loại tệ nạn xã hội
Việc thuyết phục phải được tiến hành một cách thường xuyên, liên tục, kiên
Trang 25trì nhằm hình thành tri thức pháp luật, lòng tin vào pháp luật và có nhu cầu xử sự theo đúng pháp luật Muốn vậy phải chỉ cho đối tượng quản lý thấy rõ lợi ích thiết thực của họ khi thực hiện theo các yêu cầu của chủ thể quản lý
Phải kết hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội Thông qua hoạt động của các tổ chức xã hội để phát huy sự nhiệt tình, sự sáng tạo và tính chủ động của các đối tượng quản lý trong việc tham gia giải quyết các yêu cầu đặt ra cho quản lý hành chính nhà nước
Phải được tiến hành bằng nhiều hình thức với các phương tiện đa dạng, phong phú, sinh động
1.3.2 Phương pháp cưỡng chế
Cưỡng chế là biện pháp bắt buộc bằng bạo lực của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với một cá nhân hay tổ chức nhất định, về mặt vật chất hay tinh thần nhằm buộc các cá nhân hay tổ chức đó thực hiện những hành vi nhất định do pháp luật quy định, hoặc phải phục tùng những hạn chế nhất định đối với tài sản của
cá nhân hay tổ chức hoặc tự do thân thể của cá nhân đó Cưỡng chế của nhà nước là biện pháp của đa số với thiểu số và được áp dụng trong giới hạn do luật định
Trong quản lý nhà nước về TTATXH khi thực hiện phương pháp cưỡng chế thì chủ thể phải là cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; chẳng hạn như: cơ quan Công an, Uỷ ban nhân dân, cơ quan Thi hành án…Đối tượng bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế là cá nhân, tổ chức nhất định trong những trường hợp pháp luật quy định Thông thường các biện pháp cưỡng chế được
áp dụng khi quyết định của các chủ thể quản lý hành chính Nhà nước không được tự giác chấp hành
Quản lý nhà nước về TTATXH khi sử dụng phương pháp cưỡng chế thì tập trung vào các loại cưỡng chế như: Cưỡng chế tư pháp (cưỡng chế hình sự và cưỡng chế dân sự) và cưỡng chế hành chính
Trong cưỡng chế hành chính về TTATXH là biện pháp cưỡng chế nhà nước
do các cơ quan và người có thẩm quyền quyết định áp dụng đối với cá nhân hay tổ chức có hành vi vi phạm hành chính về TTATXH hoặc đối với một số cá nhân, tổ
Trang 26chức nhất định với mục đích ngăn chặn hay phòng ngừa các vi phạm pháp luật,tệ nạn xã hội, an toàn, an ninh vì lợi ích quốc gia Khi thực hiện phương pháp này các
cơ quan chức năng tiến hành tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về chủ trương, kế hoạch, biện pháp đảm bảo trật tự an toàn xã hội phù hợp với tình hình thực tế trên địa bàn Đây là biện pháp quan trọng đảm bảo cho việc quản lý nhà nước về đảm bảo TTATXH được đồng bộ, phát huy được vai trò của các chủ thể và
khai thác tốt các điều kiện khả năng của từng địa bàn
Chỉ những cơ quan quản lý nhà nước về TTATXH, người có chức vụ được pháp luật quy định có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng cưỡng chế hành chính mới có thẩm quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế Nghĩa là không phải bất kỳ cơ quan nào cũng có thẩm quyền áp dụng cưỡng chế hành chính Mặt khác, mỗi cơ quan hành chính, người có chức vụ chỉ được áp dụng những biện pháp cưỡng chế nhất định
Cưỡng chế hành chính về TTATXH được áp dụng theo trình tự thủ tục do pháp luật hành chính quy định Việc áp dụng cưỡng chế hành chính được thực hiện theo trình tự thủ tục đơn giản
Cưỡng chế hành chính về TTATXH được áp dụng để: phòng ngừa nhằm ngăn ngừa những vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước TTATXH cũng như đảm bảo các an toàn xã hội trong các trường hợp khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh, Các biện pháp này thông thường được áp dụng để ngăn ngừa những hiểm hoạ xảy ra đối với sinh mạng và tài sản của công dân, tài sản của nhà nước, xã hội trong các hoàn cảnh khẩn cấp không liên quan đến những vi phạm pháp luật
1.3.3 Phương pháp hành chính
Là phương pháp ra chỉ thị từ trên xuống Phương pháp này bao hàm cả hai nhân tố; thuyết phục và cưỡng chế Nó dựa trên nguyên tắc tập trung dân chủ Phương pháp hành chính về TTATXH là phương thức tác động tới cá nhân, tổ chức thuộc đối tượng quản lý bằng cách quy định trực tiếp nghĩa vụ của họ qua những mệnh lệnh dựa trên quyền lực nhà nước và phục tùng
Trang 27Đặc trưng của phương pháp này là sự tác động trực tiếp của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng cách đơn phương quy định nhiệm vụ và phương án hành động của đối tượng quản lý
Chủ thể quản lý nhà nước về TTATXH có quyền đưa ra nhiệm vụ và phương
án hành động của đối tượng quản lý, có quyền kiểm tra việc thực hiện các mệnh lệnh của mình và có quyền áp dụng các hình thức kỷ luật nếu mệnh lệnh của mình không được chấp hành
Phương pháp hành chính được tiến hành trong khuôn khổ của pháp luật, có nghĩa là các quyết định hành chính được ban hành trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chủ thể quản lý do pháp luật quy định Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp chỉ được ra Chỉ thị, kiểm tra hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong khuôn khổ, chức năng và quyền hạn của mình do pháp luật quy định
Phương pháp hành chính về TTATXH là phương thức tác động đến cá nhân,
tổ chức thuộc đối tượng quản lý thông qua quy định trực tiếp nghĩa vụ của họ, qua những mệnh lệnh và sự phục tùng Sử dụng phương pháp này rất cần thiết trong hoạt động quản lý về TTATXH bởi vì cơ quan quản lý hành chính nhà nước nào cũng phải dùng quyền lực nhà nước để quản lý
1.3.4 Phương pháp kinh tế
Phương pháp kinh tế là phương pháp tác động gián tiếp đến hành vi của các đối tượng quản lý thông qua việc sử dụng những đòn bẩy kinh tế tác động đến lợi ích của con người
Quản lý nhà nước về TTATXH sử dụng phương pháp dùng đòn bẩy kinh tế, nhằm động viên cá nhân, tập thể tích cự lao động sản xuất, phát huy tài năng sáng tạo, hoàn thành nhiệm vụ được giao với năng suất chất lượng hiệu quả cao, bảo đảm kết hợp chặt chẽ lợi ích chung của xã hội và lợi ích riêng của người lao động
Phương pháp kinh tế trong quản lý nhà nước về TTATXH cần phải được quan tâm và ủng hộ thường xuyên hơn, bởi vì phương pháp kinh tế khác với phương pháp hành chính ở chỗ, đằng sau phương pháp hành chính đó là quyền lực của nhà nước, đối với phương pháp kinh tế đằng sau nó là phải có tính hợp lý, là các
Trang 28quy luật kinh tế, một đặc điểm quan trọng của phương pháp kinh tế là phương pháp kinh tế chỉ có thể phát triển trong điều kiện có các tiền đề hành chính tương ứng
Phương pháp kinh tế trong quản lý nhà nước về TTATXH được thể hiện trong việc sử dụng đòn bẩy kinh tế như: quyền tự chủ trong sản xuất, kinh doanh; chế độ hạch toán kinh tế, chế độ thưởng nhằm tạo điều kiện vật chất thuận lợi cho hoạt động có hiệu quả của đối tượng quản lý phát huy năng lực sáng tạo, chọn cách tốt hơn, hoàn hảo hơn để hoàn thành nhiệm vụ, sử dụng hợp lý các tài sản được giao, không sử dụng hoang phí, pháp huy và khai thác hợp lý nhất những khả năng sẵn có
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về trật tự an toàn xã hội
Thứ nhất, tình hình an ninh chính trị
Thực tiễn chứng minh rằng, nếu như quản lý trên lĩnh vực an ninh chính trị nhằm đảm bảo thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ Quốc Việt Nam, bảo vệ chế độ chính trị, bảo vệ nhà nước XHCN, kịp thời phát hiện và dập tắt mọi âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch chống phá chủ nghĩa xã hội, chống phá cách mạng Việt Nam, thì quản lý về TTATXH giành ưu tiên cho mục tiêu đảm bảo cho các quá trình xã hội, các hoạt động trong đời sống xã hội diễn ra một cách bình thường, an toàn trên cơ sở tôn trọng và tuân thủ các quy định của pháp luật và các quy tắc của lối sống, đạo đức xã hội chủ nghĩa
Giữa an ninh quốc gia và TTATXH có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau An ninh quốc gia được bảo vệ vững chắc mới tạo điều kiện cơ bản thuận lợi
để bảo vệ tốt TTATXH Ngược lại, TTATXH được giữ vững sẽ góp phần tích cực vào việc bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, tăng cường lòng tin của quần chúng nhân dân vào Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa Cần nhấn mạnh rằng: Nếu tình hình TTATXH diễn biến phức tạp, nghiêm trọng kéo dài, không kiểm soát được sẽ gây ảnh hưởng rất xấu, thậm chí chuyển hóa thành vấn đề chống đối chính
trị, điều đó rõ ràng tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia
Thứ hai, điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội và trình độ dân trí
Điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội và trình độ dân trí của quốc gia là những
Trang 29điều kiện về vật chất, tinh thần cần thiết, là những yếu tố cơ bản để đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện tốt các nội dung yêu cầu quản lý nhà nước về TTATXH Hay nói một cách khác đó là điều kiện cần và đủ để bảo đảm Luật TTATXH có khả năng đi vào cuộc sống (có tính khả thi) Xuất phát từ điều kiện kinh tế, khả năng xây dựng tổ chức các công trình, mạng lưới hệ thống cơ sở hạ tầng, kiến trúc thượng tầng đến việc khai thác sử dụng các phương tiện mà Nhà nước quy định các nội dung yêu cầu quản lý và trách nhiệm công dân trong việc chấp hành các quy định quản lý
Tuy nhiên, quản lý nhà nước về TTATXH cũng như các công tác quản lý hành chính khác của Nhà nước, nó mang những đặc tính cơ bản của hoạt động quản
lý đó là phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa “quyền uy” và “sự phục tùng” Muốn quản lý được phải có “quyền uy”, mà muốn có “quyền uy” phải lấy “sự phục tùng”
tự giác, làm tiền đề Điều đó đòi hỏi, cùng với các điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội của quốc gia, việc xác định nội dung, yêu cầu quản lý nhà nước về TTATXH còn phải căn cứ vào trình độ dân trí, cũng như khả năng, điều kiện, ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân Do vậy, quản lý nhà nước về TTATXH nhất thiết phải phù hợp với điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội và trình độ dân trí của quốc gia vừa là nguyên tắc cơ bản, vừa là điều kiện khách quan, cần và đủ để đảm bảo về TTATXH đạt kết quả tốt
Thứ ba, thể chế và bộ máy quản lý nhà nước về TTATXH
Thể chế là tổng thể các quy định của nhà nước về tổ chức chức năng nhiệm
vụ quyền hạn thẩm quyền của các cơ quan quản lý nhà nước về TTATXH, mối quan hệ giữa các cơ quan quản lý nhà nước về TTATXH với nhau và với công dân
là hệ thống luật pháp, các văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện quản lý nhà nước về TTATXH Như vậy, nếu thể chế của một quốc gia hoàn thiện, hợp lý có tính hệ thống và thực tế sẽ tác động có hiệu quả đến công tác quản lý nhà nước về TTATXH và ngược lại bất cập, tồn tại hạn chế sẽ dẫn đến sự tắt trách trong công tác quản lý nhà nước
Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về TTATXH là điều kiện
Trang 30quan trọng nhằm thực hiện hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về TTATXH, khi
tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về TTATXH gọn nhẹ ít tầng nấc trung gian, sắp xếp hoàn thiện, khoa học, hợp lý và xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng đầu mối sẽ đảm bảo cho hoạt động quản lý nhà nước về TTATXH diễn ra
có hệ thống, linh hoạt, hợp lý, hiệu quả tránh tình trạng chồng chéo, bỏ sót nhiệm
vụ quản lý nhà nước về TTATXH
Thứ tư, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và nguồn lực vật chất
Con người là nhân tố trung tâm quyết định sự thành công hay thất bại trong bất kỳ hoạt động Vì vậy, trong thực thi nhiệm vụ quyền hạn chức năng của mình đội ngũ cán bộ công chức quản lý nhà nước về TTATXH đó có ảnh hưởng rất lớn trong việc thực thi nhiệm vụ, đảm bảo hiệu quả hoạt động công tác quản lý nhà nước về TTATXH Thông qua những hoạt động cụ thể của đội ngũ cán bộ công chức mà hệ thống pháp luật, các văn bản, quy định của nhà nước được đưa vào quản lý nhà nước về TTATXH Vì vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ quản lý nhà nước về TTATXH là hết sức cần thiết
Mặt khác, để thực hiện quản lý nhà nước về TTATXH thì các điều kiện đảm bảo về tài chính hoạt động của bộ máy quản lý, trang thiết bị kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ là một trong những điều kiện quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hiệu quả quản lý nhà nước về TTATXH
Kết luận chương 1
Quản lý nhà nước về TTATXH là một hoạt động cần thiết và quan trọng trong hoạt động quản lý nhà nước Để làm căn cứ cho việc tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm trong quản lý nhà nước về TTATXH thì việc khát quát những vấn đề
lý luận chung về hoạt động này là một điều hết sức cần thiết Trong chương 1, luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về TTATXH Cụ thể
đã làm rõ được những vấn đề cơ bản như sau:
- Làm rõ những khái niệm nội dung liên quan đến quản lý nhà nước về
Trang 31TTATXH như: TTATXH, quản lý nhà nước, quản lý nhà nước về TTATXH một cách khái quát chung nhất và cơ bản nhất Nêu được đặc điểm cơ bản nhất quản lý nhà nước về TTATXH Vai trò quan trọng quản lý nhà nước về TTATXH
- Trình bày được những nội dung cơ bản quản lý nhà nước về TTATXH làm
cơ sở khoa học một cách đầy đủ lý luận chung quản lý nhà nước về TTATXH
- Nêu ra được những nguyên tắc, quan điểm và phương thức tiến hành quản
lý nhà nước về TTATXH làm nền tảng cơ bản thực hiện từng bước quản lý nhà nước về TTATXH
- Chỉ ra được các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về TTATXH đây là cơ sở để đánh giá sự ảnh hưởng nhân tố khách quan và chủ quan đến kết quả và hạn chế của quản lý nhà nước về TTATXH
Tóm lại, chương 1 đã khái quát được những vấn đề lý luận cơ bản làm cơ sở, nền tảng cho việc phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động này trong thực tiễn ở chương 2
Trang 32CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN
XÃ HỘI TẠI HUYỆN HÒA VANG, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
Đặc điểm tự nhiên
Huyện Hòa Vang là huyện ngoại thành, nằm về phía Tây Bắc của thành phố
Đà Nẵng, phía Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên Huế, phía Đông giáp quận Liên Chiểu, quận Thanh Khê, quận Hải Châu, quận Cẩm Lệ và quận Ngũ Hành Sơn, phía Nam giáp tỉnh Quảng Nam, phía Tây giáp tỉnh Thừa Thiên Huế và tỉnh Quảng Nam Huyện Hòa Vang gồm 11 xã: Hòa Châu, Hòa Phước, Hòa Liên, Hòa Sơn, Hòa Phong, Hòa Phú, Hòa Bắc, Hòa Ninh, Hòa Khương, Hòa Nhơn và Hòa Tiến
Hòa Vang là một huyện nông nghiệp; do đó, huyện có điều kiện phát triển sản phẩm nông nghiệp phục vụ cho đô thị và các vùng lân cận; hàng năm cung cấp các mặt hàng nông sản cho thành phố Huyện Hòa Vang có các dãy rừng phòng hộ, đặc biệt là rừng Bà Nà - Núi Chúa, đây không chỉ là rừng nguyên sinh với nhiều loại gỗ quý mà còn là một khu du lịch nổi tiếng của thành phố Đà Nẵng
Huyện Hòa Vang là nơi chuyển tiếp đan xen giữa khí hậu miền Bắc và khí hậu miền Nam, được chia làm hai mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô Mùa mưa từ tháng 8 đến tháng 12, mùa khô từ tháng 1 đến tháng 7 Mùa mưa trùng với mùa bão lớn nên thường có lũ lụt, ngập úng ở nhiều vùng
Hoà Vang có 3 loại địa hình là miền núi, trung du và đồng bằng
+ Vùng đồi núi: phân bố ở phía Tây, có diện tích khoảng 56.476,7 ha, bằng
79,84% tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện
+ Vùng trung du: chủ yếu là đồi núi thấp có độ cao trung bình từ 50 đến
100m, xen kẽ là những cánh đồng hẹp
+ Vùng đồng bằng: bao gồm 3 xã Hoà Châu, Hoà Tiến, Hoà Phước với tổng
diện tích là 3.087 ha, chiếm 4,37% diện tích tự nhiên Đây là vùng nằm ở độ cao
Trang 33thấp 2-10 m, hẹp nhưng tương đối bằng phẳng
Tài nguyên huyện Hòa Vang rất phong phú và đa dạng trữ lượng rất lớn như:
- Tài nguyên đất: Hòa Vang có tổng diện tích đất tự nhiên 73.691,04 ha
Đất nông lâm nghiệp 61.923,8 ha, chiếm 84,0% diện tích tự nhiên, đất phi nông nghiệp là 6.201,1 ha chiếm 8,4% và đất chưa sử dụng 5.566,1 ha chiếm 7,6%
- Tài nguyên nước: Huyện Hòa Vang có một hệ thống sông ngòi khá phong
phú, trong đó có sông chính là sông Cu Đê
- Tài nguyên rừng: Diện tích đất lâm nghiệp của huyện là 50.989,75 ha, rừng
huyện Hòa Vang được xem là lá phổi của thành phố Đà Nẵng và là nơi giao lưu giữa hai nguồn thực vật phía Bắc và phía Nam, thuộc loại rừng nhiệt đới thường xanh quanh năm Đặc điểm tài nguyên rừng của huyện Hòa Vang gồm:
Rừng phòng hộ: diện tích 10.848,59 ha, gồm các khu rừng phòng hộ đầu nguồn tập trung, với chức năng điều hoà nguồn nước, duy trì khả năng sinh thuỷ và bảo vệ môi trường
Rừng đặc dụng: diện tích 16.991,33 ha đóng vai trò trong bảo vệ môi trường, phục vụ nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch sinh thái
+ Rừng sản xuất: diện tích 31.149,83 ha bao gồm các khu rừng do Ban quản
lý rừng phòng hộ quản lý và các khu rừng do chính quyền địa phương quản lý, thực hiện giao đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình, tổ chức, cá nhân
- Tài nguyên khoáng sản: Tài nguyên khoáng sản đã được phát hiện ở huyện
Hoà Vang chủ yếu là các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng, bao gồm: đá ốp lát,
đá phục vụ xây dựng, đá trang trí mỹ nghệ, tập trung chủ yếu ở các xã trung du và miền núi Ngoài ra, đã phát hiện quặng Volfram ở Nà Hoa (Hoà Ninh), quặng thiếc
ở Đồng Nghệ (Hoà Khương) nhưng trữ lượng không lớn
Đặc điểm về kinh tế và xã hội
- Tăng trưởng kinh tế: Những năm qua, huyện Hòa Vang triển khai thực hiện
phương hướng, nhiệm vụ kế hoạch phát triển kinh tế đã đạt được những thành tựu quan trọng Tốc độ tăng trưởng kinh tế hằng năm đã tăng với mức độ rất ổn định vào giai đoạn 2001-2010 nhưng huyện đã vượt được mức chỉ tiêu đề ra với GDP
Trang 34bình quân trong giai đoạn này là 7,5% Các ngành thuộc khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 14%; khu vực nông, lâm nghiệp tăng 5,7% và dịch vụ tăng 10,1% Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 16%/năm
Những năm tiếp theo thì tốc độ tăng trưởng đã được cải thiện hơn 2011-2016 duy trì được sự tăng trưởng cao Điển hình như năm 2015, năm 2016 với tốc độ tăng trưởng 9,3% mặc dù những năm qua ảnh hưởng một phần suy thoái nền kinh tế thế giới Đạt được thành tựu này là nhờ vào hướng đi đúng đắn của chính quyền huyện, trong giai đoạn này huyện đã tập trung phát triển ngành nông nghiệp, lâm nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng của thành phố, tạo việc làm cho người dân đồng thời đưa huyện phát triển đi theo hướng là huyện CNH- HĐH
- Cơ cấu kinh tế: Trong cơ cấu kinh tế giai đoạn 2011 - 2015, khu vực công
nghiệp - dịch vụ chiếm 68% Xét theo cơ cấu giữa sản xuất và phi sản xuất vật chất, giữa nông nghiệp và phi nông nghiệp thì cơ cấu kinh tế huyện chuyển dịch nhanh chóng theo hướng giảm tỷ trọng sản xuất nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, điều đó được thể hiện: Đến năm 2010 tỷ lệ đô thị hóa 35% và năm 2015 khoảng 45%
- Cơ cấu đầu tư: có sự chuyển hướng, tập trung hơn vào đầu tư xây dựng kết
cấu hạ tầng, chú trọng phát triển dịch vụ (chiếm đến 62,04% tổng số vốn đầu tư
toàn xã hội năm 2016)
- Về dân số: dân số trung bình của huyện Hòa Vang năm 2014 là 127.465
người, chiếm 13% dân số thành phố, với 29.537 hộ
- Nguồn lao động: Nguồn lao động của huyện trong giai đoạn 2011-2015
tương đối dồi dào, chiếm 60,7% dân số, tăng bình quân 2,3%/năm Lao động có việc làm hàng năm tăng 2,7%/năm; tỷ lệ thất nghiệp nhìn chung thấp so với các khu vực
đô thị của thành phố nằm ở mức dưới 5%
- Thu nhập, mức sống và các vấn đề xã hội khác:
Thu nhập bình quân của người dân/năm tăng lên đáng kể trong các năm qua,
từ 18,6 triệu đồng/người vào năm 2010 lên đến 34,5 triệu đồng/ngườivào năm 2016
Cơ cấu thu nhập có sự chuyển dịch đáng kể theo hướng giảm tỷ trọng thu nhập từ
Trang 35nông lâm nghiệp, tăng tỷ trọng thu nhập từ tiền công và các thu nhập phi nông nghiệp khác; thu nhập từ nông lâm nghiệp chỉ chiếm khoảng 46,7% năm 2016
Mức sống dân cư: Công tác xoá đói giảm nghèo có nhiều tiến bộ, đến cuối năm 2015 huyện không còn hộ nghèo theo chuẩn cũ của thành phố (mức 600.000 đồng/người/tháng trở xuống) Số hộ có các phương tiện nghe nhìn, đi lại, xây dựng nhà mới tăng, 100% số thôn trên địa bàn huyện có đường điện sinh hoạt
Đánh giá chung ảnh hưởng của đặc điểm kinh tế, văn hóa xã hội đến quản lý nhà nước về TTATXH:
- Về thuận lợi:
Từ những đặc điểm tự nhiên đã trình bày ở trên cho thấy Hoà Vang đã phát huy những lợi thế về điều kiện tự nhiên để thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện, thể hiện qua các điểm sau:
Với lợi thế bao bọc phía Tây khu nội thị của thành phố Đà Nẵng nên các dịch
vụ phục vụ đô thị đã được phát huy, là địa bàn tập trung những cơ sở sản xuất phục
vụ trực tiếp quá trình phát triển của khu vực đô thị
Văn hóa, xã hội, môi trường có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng giáo dục tăng lên cả về số lượng và chất lượng, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân ngày càng nâng lên, thiết chế văn hóa cơ sở được đầu tư, khang trang công tác bảo tồn phát huy di sản văn hóa được chú trọng, chính sách an sinh xã hội đạt nhiều kết quả tích cực Công tác quốc phòng, an ninh đảm bảo, ổn định
Có nhiều tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt khu rừng bảo tồn Bà Nà - Núi Chúa, nguồn nước khoáng nóng ở Đồng Nghệ, Núi Thần Tài, có điều kiện rất thuận lợi để phát triển du lịch, trên cơ sở đó làm đòn bẩy phát triển toàn bộ nền kinh tế của huyện Đặc biệt, với trên 60% diện tích là rừng núi, ngoài nhiệm vụ là
lá phổi của thành phố Đà Nẵng, Hòa Vang còn là bức bình phong bảo vệ thành phố
Đà Nẵng khỏi sự tàn phá của thiên nhiên
Nhìn chung, những đặc điểm trên đây là những điều kiện thuận lợi để các xã hoạt động có hiệu quả quản lý nhà nước về TTATXH, khắc phục những tệ nạn xã hội do tác động của mặt trái cơ chế thị trường, giải quyết những vấn đề xã hội, giữ
Trang 36vững an ninh chính trị, TTATXH trên địa bàn, góp phần quan trọng vào thành công công cuộc đổi mới Thực tế đã khẳng định, huyện mạnh thì thành phố mạnh, thành phố vững mạnh thì sẽ tác động lớn đến sự phát triển của đất nước Xã yếu kém không ổn định, có nhiều điểm nóng, bức xúc thì huyện sẽ thiếu ổn định, kiềm chế phát triển, thậm chí gây hậu quả xấu đối với thành phố, ảnh hưởng tác động đến phát triển đất nước, đến uy tín thanh danh của Đảng
- Về khó khăn
Tuy nhiên, những năm gần đây, kinh tế thị trường phát triển nhanh tạo ra sự phân tầng mạnh mẽ giữa các giai cấp, các tầng lớp dân cư trên địa bàn huyện Số người không có việc làm có xu hướng tăng, hộ nghèo theo chuẩn mới của thành phố còn ở mức cao, đời sống một bộ phận nhân dân thu nhập thấp, mỗi giai cấp, tầng lớp có tâm tư, nguyện vọng khác nhau, đây là những vấn đề nảy sinh những khó khăn, phức tạp về TTATXH mà quản lý nhà nước ở huyện là nơi tập trung giải quyết
Tỷ lệ thất nghiệp trên địa bàn huyện tuy có giảm qua điều tra các năm 2011 đến năm 2015 nhưng mức giảm còn chậm Số lượng người có việc làm ổn định tuy
có tăng qua các năm nhưng mức tăng không đáng kể, tỷ lệ thất nghiệp có giảm qua các năm, nhưng đến năm 2015 lại tăng nhẹ, tuy nhiên với những con số này chưa phản ánh hết mức độ thiếu việc làm trong thực tế của người dân cho cả khu vực nông thôn tình trạng này dễ dẫn đến khai thác không hiệu quả tài nguyên và thực trạng báo động về tệ nạn xã hội
Lực lượng lao động của huyện có thể đông hơn nhiều do người nhập cư không được thống kê Vì vậy, tạo việc làm là một trong những nhiệm vụ quan trọng của huyện trong những năm tiếp theo Điều này ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội
Đô thị hóa làm phát sinh các vấn đề xã hội bức xúc về việc làm, tệ nạn xã hội, giảm diện tích đất nông nghiệp, trong đó chịu ảnh hưởng lớn nhất là các cộng đồng sống ở khu vực có núi rừng Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh bất thường ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng cây trồng vật nuôi và gây nguy cơ cháy rừng cao
Do lực lượng kinh tế ngoài quốc doanh còn non trẻ nên quá trình khai thác cạn kiệt tài nguyên dẫn đến ô nhiễm môi trường và tàn phá môi trường sống của dân cư
Trang 37Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng với những bất cập trong thực hiện chính sách đền bù, giải tỏa, điều này trở thành nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng tranh chấp phức tạp, kéo dài giữa các hộ dân với nhau, giữa cá nhân với doanh nghiệp hay giữa doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác Mặt khác, có hàng trăm cửa hàng kinh doanh dịch vụ, siêu thị và dịch vụ khác Việc quản lý các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự và các cơ sở kinh doanh dịch vụ nhạy cảm còn nhiều bất cập (đặc biệt là các cơ sở kinh doanh karaoke, internet, khách sạn, nhà nghỉ, cửa hàng tẩm quất, mat-xa ) sẽ dẫn đến tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội
Huyện Hòa Vang có trữ lượng rất lớn về tài nguyên rừng, trong khi đó mỗi năm có 2 mùa rõ rệt mùa mưa kéo dài từ tháng 8 đến tháng 12, mùa khô kéo dài từ tháng 1 đến tháng 7 qua đó ta thấy rằng mùa khô hanh kéo dài nên gây ra rất nhiều khó khăn cho công tác phòng cháy, chữa cháy
Nhìn chung, ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội bên cạnh những mặt thuận lợi đã bộc lộ những khó khăn và phức tạp về tình hình TTATXH như: tình trạng thất nghiệp, khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên, phân hóa giàu nghèo, trình độ phát triển dân trí, thu nhập dân cư thấp…đây chính là nguy cơ ảnh hưởng không nhỏ đến TTATXH hiện tại và tương lai và đặc biệt ảnh hưởng không nhỏ công tác quản lý nhà nước về TTATXH trên địa bàn huyện Hòa Vang
2.2 Tình hình trật tự an toàn xã hội tại huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng
2.2.1 Tình hình tội phạm
Do chịu ảnh hưởng tình hình chung của khu vực và thành phố Đà Nẵng tình hình tội phạm và tệ nạn xã hội ở huyện Hòa Vang trong những năm qua diễn biến phức tạp tội phạm hình sự ngày càng gia tăng Tội phạm xâm hại tài sản công dân chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu tội phạm Tội phạm giết người chủ yếu do nguyên nhân
xã hội, nhất là mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm có xu hướng gia tăng Việc phối hợp trao đổi thông tin tội phạm giữa các lực lượng còn hạn chế, chưa chủ động phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh liên quan đến tình hình an ninh trật tự
Trang 38- Vi phạm hình sự: từ năm 2012 - 2016 trên địa bàn huyện Hòa Vang xảy ra
198 vụ, trong đó làm chết 05 người, bị thương 135 người, thiệt hại tài sản khoảng 2,38 tỷ đồng Riêng năm 2016, xảy ra 31 vụ trong đó giết người: 01 vụ; cướp tài sản: 02 vụ; cướp giật tài sản: 01 vụ; trộm cắp tài sản: 13 vụ; lừa đảo chiếm đoạt tài sản 01 vụ; cố ý gây thương tích: 09 vụ; cố ý làm hư hỏng tài sản: 03 vụ; chống người thi hành công vụ: 01 vụ Trong đó, tội phạm cướp, cố ý gây thương tích, cố ý làm hủy hoại tài sản có chiều hướng gia tăng, tội phạm trộm cắp tài sản vẫn chiếm
tỷ lệ cao trong cơ cấu tội phạm Nhìn chung, tình hình tội phạm hình sự vẫn trong tầm kiểm soát, không có diễn biến phức tạp Do bị tấn công, trấn áp mạnh nên hoạt động của tội phạm không còn liều lĩnh, công khai, nhưng vẫn tiềm ẩn phức tạp Tội phạm trộm cắp tài sản vẫn xảy ra nhiều chủ yếu là trộm cắp xe máy, trộm đột nhập, trộm cơ hội…Các đối tượng phạm tội hoạt động rất tinh vi, manh động bằng nhiều phương thức, thủ đoạn hoạt động khác nhau
- Vi phạm ma túy: Trong những năm qua đã phát hiện một số vụ buôn bán ma
tuý tổng hợp với số lượng lớn, bằng nhiều thủ đoạn như: các đối tượng cấu kết hình thành đường dây buôn bán, vận chuyển ma tuý liên tỉnh, đối tượng tại chỗ liên kết với đối tượng từ các tỉnh phía Bắc để vận chuyển ma túy vào địa bàn thành phố, huyện tiêu thụ Từ năm 2012-2016 trên địa bàn huyện, tội phạm ma túy xảy ra 24
vụ Qua điều tra xử lý cho thấy đối tượng phạm tội đều là người nghiện từ địa phương khác đến địa bàn huyện hoạt động; phương thức thủ đoạn phạm tội rất tinh
vi, xảo quyệt như liên tục thay đổi nơi ở, số điện thoại liên lạc, phương tiện đi lại, chọn những khu đồi vắng, khu nghĩa địa để giao nhận, nhằm tránh sự chú ý, hoạt động mua bán diễn ra nhanh gọn, vừa kết hợp phương thức tiền hàng trao tay với phương thức nhận tiền một nơi rồi mới chỉ người mua đến nơi khác nhận hàng
- Vi phạm trật tự xã hội: Trong những năm qua tình hình tội phạm về trật tự xã
hội tăng nhanh tốc độ tăng bình quân 8,54% từ năm 2012-2016 Riêng năm 2016, xảy ra 38 vụ phạm pháp hình sự trên lĩnh vực trật tự xã hội, chiếm 88,4% trên tổng số
vụ phạm pháp hình sự (38/43 vụ) làm bị thương 06 người 01 người chết thiệt hại tài
sản khoảng 671.000.000 đồng Trong đó trọng án xảy ra 01 vụ chiếm 2,3%
Trang 39- Vi phạm về quản lý kinh tế, môi trường: Tội phạm kinh tế chủ yếu là các
hành vi gian lận thương mại, hủy hoại rừng Tình hình khai thác đất, cát, sỏi trái phép chủ yếu vẫn là các hoạt động lén lút khai thác nhỏ, tuy nhiên có thời điểm phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân Từ năm 2012-2016 đã phát hiện 45 vụ việc
về kinh tế - môi trường, trong đó có 11 vụ trong lĩnh vực kinh tế và 34 vụ trong lĩnh vực môi trường
- Vi phạm mua bán người: Qua thực tế cho thấy, tình hình tội phạm mua bán
người trên địa bàn huyện trong thời gian qua chưa phát hiện vụ việc nào có liên quan nhưng còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu xuất phát từ đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, thiếu việc làm, chênh lệch về thu nhập, mức sống Bên cạnh đó, nhận thức pháp luật của nhân dân còn hạn chế nên dễ bị lừa gạt, không có kỹ năng tự bảo vệ mình
2.2.2 Tình hình tệ nạn xã hội
Trong thời gian gần đây thực trạng về tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp và khó lường tình hình người sử dụng trái phép chất ma túy, tệ nạn cờ bạc, mại dâm, số đề,
lây nhiễm HIV/AIDS… trên địa bàn huyện ngày càng tiếp tục gia tăng
- Tình hình người nghiện: Trong thời gian gần đây, số đối tượng sử dụng trái
phép chất ma túy tổng hợp chiếm tỷ lệ cao và ngày càng trẻ hóa, tập trung ở độ tuổi thanh, thiếu niên Công an huyện đã tăng cường phối hợp với Đồn Công an Cánh Bắc Hòa Vang, Trạm Nam Hòa Vang và Công an 11 xã tổ chức rà soát tiến hành gọi hỏi răn đe, giáo dục, kiểm tra thử test đối với 573 lượt đối tượng là người nghiện đang quản lý, giáo dục tại xã theo Nghị định 111/CĐ-CP; đối tượng nghiện đang tham gia điều trị thay thế bằng Methadone; đối tượng sau cai nghiện; đối tượng nghiện có nơi cư trú ổn định, đối tượng sử dụng ma túy đã bị xử phạt vi phạm hành chính; số đối tượng nghi vấn sử dụng trái phép chất ma túy Kết quả qua kiểm tra, thử test đã phát hiện 136 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy (tăng 41 đối tượng, chiếm 43,15% so với năm 2016)
Năm 2016 qua công tác kiểm tra, xử lý phát hiện 61 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy cho thấy tình trạng sử dụng ma tuý tổng hợp là nhiều nhất chiếm
Trang 4064,71%, sử dụng heroin chiếm 16,91%, sử dụng cần sa chiếm 18,38%, nữ giới 05 đối tượng chiếm 3.65% Trong đó, số đối tượng là người địa phương tái nghiện 33 đối tượng chiếm 33,67% (tăng 17 đối tượng, chiếm 106,25% so với năm 2015); số mới nghiện phát sinh là 65 đối tượng chiếm 66,33% (giảm 2 đối tượng chiếm 2,98%
so với năm 2015 Độ tuổi dưới 16 tuổi: 01 đối tượng (0,74%); từ 16 đến dưới 18 tuổi: 04 đối tượng (2,94%); từ 18 đến 30 tuổi: 103 đối tượng (75,74%); trên 30 tuổi:
28 đối tượng (20,59%); 87 đối tượng không có nghề nghiệp ổn định (63,97%)
Tính đến ngày 15/5/2017 trên địa bàn huyện có 98 đối tượng nghiện; 24 đối tượng đang cai nghiện tập trung; 42 đối tượng đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã theo Nghị định 111/CĐ-CP và cai nghiện tại gia đình, cộng đồng; 26 đối tượng đang quản lý theo diện sau cai, 06 đối tượng đang điều trị thay thế bằng Methadone và 125 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy đã bị xử lý hành chính
- Tệ nạn cờ bạc, mại dâm: tệ nạn cờ bạc vẫn còn diễn ra ở hầu hết các địa
bàn, với các hình thức như mua bán lô đề, đánh bài ăn tiền, xóc đĩa , tập trung chủ yếu ở các hàng quán cà phê; tệ nạn mại dâm tiềm ẩn phức tạp ở một số tiệm hớt tóc nam nữ trên tuyến quốc lộ 1A, 14B dưới hình thức Massage kích dục
Trong những năm qua 2012-2016 Công an huyện phối hợp Công an các xã bắt xử lý 367 vụ, trong đó có 321 vụ đánh bạc trái phép, 1270 đối tượng phạt tiền với tổng số tiền 4,53 tỷ đồng, 38 vụ đánh số đề, 18 vụ mại dâm lớn nhỏ Tất cả số tiền tịch thu sung công quỹ Hoạt động cờ bạc chủ yếu là đánh bạc ăn tiền nhỏ lẻ và thỉnh thoảng có vài trường hợp đánh trực tiếp qua Internet Hầu hết các đối tượng tổ chức đánh bạc, mại dâm đều dùng nhiều thủ đoạn để đối phó với cơ quan chức năng như: thường xuyên thay đổi địa điểm, triệt để lợi dụng địa bàn giáp ranh với các tỉnh, huyện, cắt cử người canh gác cảnh giới từ xa,…nên rất khó khăn trong công tác bắt xử lý
- Tình hình lây nhiễm HIV/AIDS: Số trường hợp nhiễm HIV/AIDS/Chết tích
lũy trên toàn huyện là 96/65/46 người Trong đó, Hòa Bắc: 7/6/7; Hòa Ninh: 4/3/2; Hòa Liên: 10/8/5; Hòa Phong: 18/8/6; Hòa Nhơn: 9/6/6; Hòa Phú: 4/3/2; Hòa Châu: 6/5/5; Hòa Phước:15/11/7; Hòa Khương: 5/3/2; Hòa Tiến: 8/5/1; Hòa Sơn: 9/7/3