I- Mục đích và phương pháp chứng minh.1/ Chứng minh trong đời sống: Tiết 87: TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH Tình huống: a- Em đi học về muộn do bạn em bị ốm nên em
Trang 1
NGỮ VĂN
Lớp 7
Trang 2
Kiểm tra bài cũ
Lập luận trong đời sống và lập luận trong văn nghị luận có điểm gì khác nhau?
?
Đáp án
+ Lập luận trong đời sống là những vấn đề mang tính cá
nhân, là lời nói giao tiếp hàng ngày, ( Ở phạm vi nhỏ).
Vd: Em rất thích đi tham quan.
+ Lập luận trong văn nghị luận là lập luận về những vấn
đề mang tính khái quát và có nghĩa xã hội.
Vd: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.
Trang 3I- Mục đích và phương pháp chứng minh.
1/ Chứng minh trong đời sống:
Tiết 87: TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
Tình huống:
a- Em đi học về muộn do bạn em bị ốm nên em phải đưa bạn về nhà, nhưng khi em trình bày lí do thì mẹ em lại không tin Trong tình huống đó em làm thế nào?
b- Trong khi đi tàu, lên xe buýt , khi nhân viên trên tàu, xe kiểm tra vé của hành khách, em phải làm gì để chứng tỏ mình đã chấp hành đúng ?
c- Em khoe với các bạn là mình mới học được cách gấp một chiếc hộp giấy rất đẹp Các bạn không tin Em phải làm gì để các bạn tin lời mình?
=> Em nhờ gia đình người bạn hoặc cô giáo chủ nhiệm xác nhận sự thật để mẹ tin.
=>Em đưa vé cho nhân viên trên tàu ( xe) kiểm tra.
=> Em sẽ tự gấp chiếc hộp cho các bạn xem.
Trang 4- Để chứng tỏ cho người khác tin lời của em
là sự thật, em phải đưa ra những bằng
chứng để thuyết phục ( Bằng chứng là
những nhân chứng, vật chứng, sự việc, số
liệu…)
=> Chứng minh là đưa ra những bằng
chứng để chứng tỏ một điều gì đó là đáng
tin.
- Ta cần chứng minh khi muốn làm cho ai
đó tin điều mình nói là đúng, là có thật.
Tiết 87: TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I- Mục đích và phương pháp chứng minh.
1/ Chứng minh trong đời sống:
Trang 5Trong đời sống, người ta dùng sự thật
(chứng cứ xác thực) để chứng tỏ một
điều gì đó là đáng tin
2/ Chứng minh trong văn bản nghị luận:
VD: Sgk trang 41
Trong văn nghị luận, để chứng tỏ một
ý kiến là đúng thì người ta phải dùng lập
luận, lý lẽ và những bằng chứng xác
thực đã được kiểm chứng thừa nhận để
chứng minh điều mình nói là đáng tin
cậy.
Tiết 87: TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I- Mục đích và phương pháp chứng minh.
1/ Chứng minh trong đời sống:
Trang 6Đừng sợ vấp ngã
Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chập chững bước đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì
Oan Đi - xnây từng bị toà báo sa thải vì thiếu ý tưởng Ông cũng nếm mùi phá sản nhiều lần trước khi sáng tạo nên Đi-xnây-len
Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình
Về môn hoá, ông đứng hạng15 trong số 22 học sinh của lớp
Lép Tôn- xtôi tác giả của bộ tiểu thuyết nổi tiếng Chiến tranh và hoà bình bị đình chỉ học đại học vì "vừa không có năng lực, vừa thiếu ý
chí học tập"
Hen- ri Pho thất bại và cháy túi tới năm lần trước khi thành công
Ca sĩ ô- pê- ra nổi tiếng En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy giáo cho là thiếu chất giọng và không thể nào hát đựơc
Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại Điều đáng sợ hơn là bạn đã bỏ qua nhiều cơ hội chỉ vì không cố gắng hết mình
(Theo Trái tim có điều kì diệu )
Trang 72 Chứng minh trong văn bản nghị luận.
văn bản: “Đừng sợ vấp ngã”.
* Luận điểm chính : Đừng sợ vấp ngã.
(Câu mang luận điểm: "Vậy xin bạn chớ lo sợ thất bại").
- Vấp ngã là thường: (3 dẫn chứng)
+ Lần đầu tiên chập chững bước đi.
+ Lần đầu tiên tập bơi.
+ Lần đầu tiên chơi bóng bàn.
- Những người nổi tiếng từng vấp ngã: (5 dẫn chứng)
+ Oan Đi-xnây từng bị sa thải, phá sản.
+ Lu-i Pa- xtơ chỉ là học sinh trung bình, hạng 15/22.
+ Lep Tôn-xtôi bị đình chỉ học đại học
+ Hen-ri Pho thất bại, cháy túi tới 5 lần.
+ En-ri-cô Ca-ru-xô bị thầy cho là thiếu chất giọng.
Trang 8Oan Đi-xnây (1901-1966)
-Nhà làm phim hoạt hình Mĩ nổi
tiếng, người sáng lập
Đi-xnây-len, công viên giải trí khổng lồ
tại ca-li-phoóc-ni-a, nước Mĩ
- Oan Đi-xnây từng bị toà báo sa
thải vì thiếu ý tưởng.
Trang 9- Lúc còn học phổ thông,
Lu- i Pa-xtơ chỉ là một
(1822-1895)
-> Nhà khoa học Pháp, người
đặt nền móng cho ngành vi
sinh vật học cận đại.
Trang 10- Lép Tôn- xtôi bị đình chỉ học đại
học vì "vừa không có năng lực,
vừa thiếu ý chí học tập" Lép Tôn- xtôi
(1828-1910)
-> Nhà văn Nga vĩ đại tác giả của bộ
tiểu thuyết nổi tiếng Chiến tranh và hoà
bình
Trang 11- Hen- ri Pho thất bại và cháy túi tới
năm lần trước khi thành công.
Hen- ri Pho (1863-1947)
->Nhà tư bản, người sáng
lập một tập đoàn kinh tế
lớn ở Mĩ.
Trang 12- Ca sĩ ô- pê- ra nổi tiếng của I-ta-li-a
En- ri- cô Ca- ru- xô
En-ri-cô Ca-ru-xô (1873-1921)
Từng bị thầy giáo cho là thiếu chất giọng
và không thể nào hát đựơc.
Trang 132- Trong văn nghị luận
Văn bản : Đừng sợ vấp ngã
-Luận điểm chính: Đừng sợ vấp ngã
-Các luận cứ ( lí lẽ và dẫn
chứng):
* Đã bao lần bạn vấp ngã mà
không hề nhớ
- Lần đầu…tập đi bị ngã.
- Lần đầu tập bơi suýt chết
đuối
- Lần đầu chơi bóng…không
trúng
* - Oan Đi-xnây từng bị sa
thải…
- Lu i Pa-xtơ… chỉ là một học
sinh trung bình
- - L.Tôn-xtôi bị đình chỉ
học đại học…
- Hen-ri-Pho thất bại , 5 lần…
- Ca sĩ En-ri-cô Ca-ru-xô bị
cho là thiếu chất giọng không
thể hát đ ợc.
* Chớ lo thất bại, đáng sợ hơn
là …không cố gắng hết mình.
Nhận xét
-Lí lẽ : chính xác, sát với
vấn đề cần chứng minh,
định h ớng cho dẫn chứng xuất hiện.
tiêu biểu đ ợc thừa nhận,
có sự lựa chọn, thẩm tra, phân tích => có tác dụng làm sáng tỏ luận điểm
Dẫn chứng đóng vai trò chính trong bài văn
đến xa , từ bản thân đến
ng ời khác.Trình tự các ý hợp lý
=> Lập luận chặt chẽ, rõ
ràng, dẫn chứng nổi bật.
Trang 14Chứng minh là một phép lập luận dùng những lí lẽ, bằng chứng
chân thật, đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới (cần được chứng minh) là đáng tin cậy.
Trong đời sống, người ta dùng sự thật (chứng cứ xác thực) để chứng tỏ một điều gì đó là đáng tin
Các lí lẽ, bằng chứng dùng trong phép lập luận chứng minh phải được lựa chọn, thẩm tra, phân tích thì mới có sức thuyết phục.
Tiết 87: TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN CHỨNG MINH
I- Mục đích và phương pháp chứng minh.
1/ Chứng minh trong đời sống:
2/ Chứng minh trong văn bản nghị luận.
Ghi nhớ:
Trang 15Bài tập
kiểu nghị luận chứng minh.
a/ “Tai nạn giao thông trong 10 năm qua tăng liên
tục.Năm 1990, số ng ời bị chết vì tai nạn giao thông là 2.268 ng ời Đến những năm giữa thập niên, số ng ời bị chết vì tai nạn giao thông khoảng 6.000 ng ời.Và đến năm 2001, số ng ời bị chết vì tai nạn giao thông đã lên
đến 10.866 ng ời Trong 10 tháng đầu năm 2002 đã xảy
ra 23.632 vụ tai nạn giao thông làm chết 10.556 ng ời và
bị th ơng 26.529 ng ời.Đây là những con số biết nói,
rung lên hồi chuông báo động nhằm cảnh tỉnh toàn xã hội phải tìm ra giải pháp ngăn chặn tai hoạ khủng
khiếp này.”
(Dựa theo số liệu thống kê của Bộ
Trang 16Luận điểm: Tình trạng tai nạn giao thông tăng nhanh
Các dẫn chứng:
- Năm 1990, số ng ời bị chết vì tai nạn giao thông
là 2.268
- Giữa thập niên …khoảng 6.000 ng ời
- Năm 2001 tăng đột biến…10.866 ng ời
- 10 tháng đầu năm 2002 là 10.566 ng ời chết và
bị th ơng 26.529 ng ời
Lí lẽ: đây là những con số biết nói, rung lên hồi
chuông báo động nhằm cảnh tỉnh toàn xã hội phải
tìm ra giải pháp ngăn chặn…
=> Các dẫn chứng là những số liệu cụ thể, tin cậy
giàu sức thuyết phục, đ ợc sắp xếp theo trình tự thời gian, làm sáng tỏ luận điểm ở câu 1.Đồng thời là cơ
sở để nêu lí lẽ nhận xét đánh giá ở câu cuối
Trang 172- Cho luận điểm sau:
“ Đến với tục ngữ, ta có thể tìm thấy những lời khuyên quý báu về phẩm chất, lối sống của con ng ời.”
Hãy chọn những dẫn chứng phù hợp để minh hoạ cho
luậnđiểmtrên.
Dẫn chứng:
- Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.
- Lá lành đùm lá rách
Khuyên về lòng biết ơn:
- Uống n ớc nhớ nguồn
- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Khuyên về đức tính kiên trì nhẫn nại
- Có chí thì nên
- Có công mài sắt có ngày nên kim
…
Trang 18* Hướng dẫn bài tập về nhà
1) Xác định luận điểm văn bản “ Không sợ sai lầm” 2) Nêu những luận cứ tác giả đã dùng:
- Luận cứ gồm những lí lẽ gì ?
- Tác giả đã phân tích các lí lẽ ấy như thế nào để
chứng minh luận điểm.
3) Cách lâp luận của văn bản này có gì khác cách lập luận chứng minh của văn bản “Đừng sợ vấp ngã ”