tiết 99 - Ngữ văn 7 - Chuyển câu chủ động thành câu bị động

Câu sau đây có cùng nội dung miêu - Người ta / đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống từ hôm “hoá vàng”... cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã xuống từ hôm “hoá và

2 / Quan sát hình ảnh sau và đặt ba câu gồm có : 1

câu có chủ ngữ là “thầy giáo” và 2 câu có chủ ngữ

là “bạn học sinh” Xác địnhh câu nào là câu bị động

-Thầy giáo / gọi bạn

học sinh lên bảng.

=> Câu chủ động

- Bạn học sinh / được

thầy giáo gọi lên bảng.

=> Câu bị động

- Bạn học sinh / bị

thầy giáo gọi lên bảng.

=> Câu bị động

Chuyển

đổi câu chủ động thành câu

bị động

(tt)

Chaứo caực em !

Tiết 99

II/ CÁCH CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU BỊ ĐỘNG

1, ví dụ 1 :

a/ Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải /

đã được ng ư ời ta hạ xuống từ hôm “hoá vàng”.

b/ Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải /

đã hạ xuống từ hôm “hoá vàng”.

Giống nhau :

Chúng cùng là câu bị động.

Khác nhau:

- Câu (a) có từ “được”

- Câu (b) không có từ “được”

2, Nhận xét

Câu sau đây có cùng nội dung miêu

- Người ta / đã hạ cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải xuống

từ hôm “hoá vàng”.

có cùng nội dung miêu tả với 2 câu trên ; nhưng nó là câu chủ động khác với 2 câu bị động ở trên.

cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

xuống từ hôm “hoá vàng”.

Người ta / hạ

Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải / đã người ta

hạ xuống từ hôm “hoá vàng”.

được

cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải đã

xuống từ hôm “hoá vàng”.

Người ta / hạ

Cánh màn điều treo ở đầu bàn thờ ông vải / đã

xuống từ hôm “hoá vàng”.

được hạ

người ta

Có hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động:

Cách 1 :

Chuyển đối tượng của hoạt động lên đầu câu,có thêm từ bị, được.

Cách 2 :

Chuyển đối tượng của hoạt động lên đầu câu, đồng thời lược bỏ hoặc biến từ

bị, được hay chủ thể của hoạt động

thành một bộ phận không bắt buộc.

Ví dụ 2:

Những câu sau có phải là câu bị động không ? Vì sao?

- Bạn Nam / được giải nhất trong kỳ thi học sinh giỏi toán.

-Tay em / bị đau.

=> Không phải là câu bị động vì chủ ngữ không chỉ đối tượng của hành động

* Lưu ý : Không phải câu nào có các từ bị, được cũng là câu bị động.

3, Ghi nhớ: SGK T.64

III LUYỆN TẬP

- Ngôi chùa ấy / đã được một nhà

sư vô danh xây từ thế kỉ XIII.

Bài tập 1.

- Ngôi chùa ấy / đã xây từ thế kỉ

XIII.

a Một nhà sư vô danh / đã xây

ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII.

- Tất cả cánh cửa chùa / được người ta làm bằng gỗ lim.

- Tất cả cánh cửa chùa / làm bằng gỗ lim.

b Người ta / làm tất cả cánh

cửa chùa bằng gỗ lim.

- Con ngựa bạch / được (bị)

chàng kị sĩ buộc bên gốc đào.

- Con ngựa bạch / buộc bên

gốc đào.

ngựa bạch bên gốc đào.

- Một lá cờ đại / được người ta dựng ở giữa sân.

- Một lá cờ đại / dựng ở giữa sân.

Bài tập 2.

- Em / bị thầy giáo phê bình.

- Em / được thầy giáo phê bình.

a.Thầy giáo / phê bình em.

- Ngôi nhà ấy / đã được người ta phá đi.

- Ngôi nhà ấy / đã bị người ta phá đi.

b Người ta / đã phá ngôi nhà ấy đi.

- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn / đã bị

trào lưu đô thị hóa thu hẹp.

- Sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn / đã

được trào lưu đô thị hóa thu hẹp.

C.Trào lưu đô thị hoá / đã thu hẹp sự khác biệt giữa thành thị với nông thôn.

Sắc thái ý nghĩa của câu dùng từ “được” với câu dùng

từ “bị”.

* Câu bị động dùng từ “được” có hàm ý đánh giá tích cực về sự việc được nói đến trong câu.

* Câu bị động dùng từ “bị” có hàm ý đánh giá tiêu cực

về sự việc được nói đến trong câu.

•Lưu ý 2:

Khi dùng câu bị động có chứa từ bị hoặc được cần chú ý đến sắc thái ý nghĩa khi đặt chúng trong văn cảnh.

Bài tập 3

Viết đoạn văn ngắn

nói về lòng say mê

văn học của em, hoặc

về ảnh hưởng của tác

phẩm văn học đối với

em, trong đó ít nhất

có dùng một câu bị

động.

“Những lúc ngả lòng, tôi vịn câu thơ đứng dậy” câu nói ấy của

nhà thơ Phùng Quán khiến tôi nghĩ ngay đến chức năng nâng đỡ

tâm hồn con người của văn học Thật vậy khi bạn đang buồn bã,

chán chường nếu đọc một bài thơ hay thì tâm hồn bạn sẽ cảm thấy thư thái, cân bằng trở lại Bạn định làm một việc không tốt nhưng nếu lúc ấy bạn lại đọc tác phẩm “Những tấm lòng cao cả” của

Ét-môn-đô Đơ A-mi-xi thì có thể rằng bạn sẽ dừng lại trước vực thẳm

tội lỗi Rõ ràng tâm hồn ta đã được văn học làm cho thay đổi hẳn

“Văn học là nhân học”

(Góc-ky)

1/ Chú ý phân biệt câu bị động với các câu bình thường cĩ từ

“bị”, “được”.

2/ Cần thường xuyên xác định câu bị động trong các văn bản gặp trong chương trình và ngồi chương trình.

3/ Tập chuyển đổi câu chủ động sang câu bị động và ngược lại.

Chào

các

em !