Tuần 4. Bài ca về trái đất

VỚI TRƯỜNG HỌC MỚI VNEN A.MỤC TIÊU MÔN TIẾNG VIỆT 2: Môn Tiếng Việt 2 yêu cầu hình thành và phát triển HS kĩ năng sử dụng Tiếng Việt nghe, nói, đọc, viết để học tập và giao tiếp tron

Trang 1

TRƯỜNG TIỂU HỌC CHÂU SƠN

TẬP ĐỌC LỚP 2

Năm học: 2013 - 2014

Trang 2

VỚI TRƯỜNG HỌC MỚI ( VNEN )

A.MỤC TIÊU MÔN TIẾNG VIỆT 2:

Môn Tiếng Việt 2 yêu cầu hình thành và phát triển HS kĩ năng sử dụng

Tiếng Việt ( nghe, nói, đọc, viết ) để học tập và giao tiếp trong các môi trường

hoạt động của lứa tuổi Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt góp phần rèn các thao tác tư duy.Cung cấp cho HS một số kiến thức sơ giãn về Tiếng Việt

và những hiểu biết sơ giãn về xã hội, tự nhiên, con người, về văn hóa, văn họccủa Việt Nam và nước ngoài.Để đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo mô hình mới mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình, cách thức dạy học và kiểm tra đánh giá HS.Để đạt được mục đích đó,đọc là một kĩ năng rất quan trọng hàng đầu của con người, không biết đọc con

người không thể tiếp thu nền văn hóa nhân loại, không thể sống một cuộc

sống bình thường Nhờ có đọc con người có thể tự học,học nữa, học mãi, học suốt đời Chính vì vậy tập đọc ở các lớp đầu cấp rất quan trọng nên khối

chúng tôi chọn chuyên đề Rèn môn tập đọc cho các em nhằm nâng cao chất lượng học tập

Trang 3

MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TẬP ĐỌC LỚP 2 BƯỚC ĐẦU LÀM QUEN

I.Mục đích yêu cầu phân môn tập đọc lớp 2:

1.Phát triển các kĩ năng đọc,nghe và nói cho HS cụ thể là:

b Đọc thầm và hiểu nội dung:

-Biết đọc không thành tiếng, không mấp máy môi

-Hiểu được nghĩa của các từ ngữ trong văn cảnh( bài đọc)

- Nắm được nội dung của câu, đoạn hoặc bài đọc

Khoảng

40 tiếng / 1phút

Khoảng

45 tiếng / 1phút

Khoảng

50 tiếng / 1phút

Trang 4

c Nghe:

- Nghe và nắm được cách đọc đúng các từ ngữ, câu, đoạn và bài

- Nghe hiểu các câu hỏi và yêu cầu của thầy cô

-Nghe hiểu và có khả năngnhận xét ý kiến của bạn

d Nói:

- Biết cách trao đổi với các bạn trong nhóm học tập về bài đọc

- Biết cách trả lời các câu hỏi của bài đọc

2.Trau dồi vốn Tiếng Việt, vốn văn học, phát triển tư duy, mở rộng sự hiểu biết của học sinh về cuộc sống cụ thể là:

- Làm giàu và tích cực hóa vốn từ, vốn diễn đạt

-Bồi dưỡng vốn ban học ban đầu, mở rộng hiểu biếtvề cuộc sống, hình thành một số kĩ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập của bản

thân( như khai lý lịch đơn giản, đọc thời khóa biểu, tra và lập mục lục

sách…)

-Phát triển một số thao tác tư duy cơ bản ( phân tích, tổng hợp, phán

đoán… )

Trang 5

3 Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm và tâm hồn lành mạnh, trong sáng; tình yêu cái đẹp, cái thiện và thái độ ứng xử đúng mực trong cuốc sống; hứng thú đọc sách và yêu Tiếng Việt cụ thể:

- Bồi dưỡng tình cảm yêu quý, kính trọng biết ơn và trách nhiệm với ông bà, cha

mẹ, thầy cô; yêu trường lớp; đoàn kết giúp đỡ bạn bè; vị tha, nhân hậu

- Xây dựng ý thức và năng lực thực hiện những phép xã giao tối thiểu

-Từ những mẩu chuyện bài văn, bài thơ hấp dẫn trong SGK, hình thành lòng ham muốn đọc sách, khả năng cảm thụ văn bản văn học, cảm thụ vẻ đẹp của Tiếng Việt và tình yêu Tiếng Việt

II Nội dung dạy học:

1.Số lượng bài, thời lượng học:

Trung bình mỗi tuần, HS được học 2 bài tập đọc, trong đó có 1 bài học trong 2 tiết, một bài còn lại học trong một tiết Như vậy cả năm HS học 62 bài tập đọc với

93 tiết

Trang 6

2 Các loại bài tập đọc:

a Xét theo thể loại văn bản:

-Văn bản văn học: văn xuôi và thơ Trung bình, trong mỗi chủ điểm (2 tuần), HS được học một truyện vui ( học kì I ) hoặc một truyện ngụ ngôn ( học kì II )Những câu chuyện này vừa để giải trí vừa có tác dụng rèn luyện tư duy và phong cách sống vui tươi , lạc quan cho các em

- Văn bản khác: Văn bản khoa học, báo chí, hành chính ( tự thuật, Thời khóa biểu, Thời gian biểu, mục lục sách… ) Thông quanhững văn bản này,SGK cung cấp cho các em một số kiến thức và kĩ năng cần thiết trong đời sống, bứoc đầu xác lập mối liên hệ giữa học với hành, giữa nhà trường và xã hội

b Xét theo thời lượng dạy học:

Có 31 bài tập đọc được dạy trong 2 tiết và 31 bài tập đọc được dạy trong 1 tiết Những bài dạy trong 2 tiết đều là truyện kể đóng vai trò chính trong mỗi chủ

điểm Sau khi học các bài tập đọc này, HS còn có một tiết để kể lại nôi

dungtruyện hoặc phân vai dựng lại câu chuyện theo kiểu hoạt cảnh và viết chính

tả một đoạn trích hay tóm tắt nội dung truyện

VỚI TRƯỜNG HỌC MỚI( VNEN )

Trang 7

III Biện pháp dạy học:

1.Đọc mẫu: Đọc mẫu của GV bao gồm:

Đọc mẫu toàn bài: thường nhằm giới thiệu, gây cảm xúc, tạo hứng thú học đọc cho HS

Đọc câu , đoạn: nhằm hướng dẫn gợi ý hoặc tạo tình huống để học sinh nhận xét, giải thích nội dung bài đọc

Đọc từ, cụm từ: nhằm sửa phát âm sai và cách đọc đúng cho HS

2.Hướng dẫn tìm hiểu nghĩa của từ trong bài, tìm hiểu nội dung bài đọc:

* Hướng dẫn tìm hiểu nghĩa của từ trong bài:

a.Những từ ngữ cần tìm hiểu nghĩa:

-Từ khó đối với học sinh được chú giải ở sau bài đọc

-Từ phổ thông mà học sinh chưa quen

-Từ ngữ đóng vai trò quan trọng để giúp người đọc dễ hiểu nội dung bài Đối với những từ còn lại, nếu có học sinh nào chưa hiểu, GV giải thích riêng cho HS đó hoặc tạo điều kiện để học khác giải thích giúp, không nhất thiết phải đưa ra giảng chung cho cả lớp

b.Cách hướng dẫn tìm hiểu nghĩa của từ ngữ:

GV có thể giải nghĩa,nêu ví dụ cho HS hiểu hoặc gợi ý cho HS làm những bài tập nhỏ để tự nắm nghĩa của từ ngữ bằng một số biện pháp sau:

Trang 8

-Đặt câu với từ ngữ cần giải nghĩa

-Tìm những từ đồng nghĩa với từ ngữ cần giải nghĩa

-Tìm những từ trái nghĩa với từ ngữ cần giải nghĩa

-Miêu tả sự vật, đặc điểm được biểu thị ở từ ngữ cần giải nghĩa Ngoài ra, cũng

có thể giúp học sinh nắm nghĩa của từ bằng đồ dùng dạy học( hiện vật, tranh vẽ,

mô hình… ) Điều cần chú ý là dù giải nghĩa từ theo cách nào cũng chỉ nên giới hạn trong phạm vi cụ thể ở bài đọc, không mở rộng ra những nghĩ khác nhất là những nghĩa xa lạ với HS lớp 2

* Hướng dẫn tìm hiểu nôi dung bài:

a.Phạm vi nội dung cần tìm hiểu

-Nhân vật ( số lượng, tên, đặc điểm…), tình tiết của câu chuyện; nghĩ đen và những nghĩa bóng dễ nhận ra của các câu văn, câu thơ

-Ý nghĩa của câu chuyện, của bài văn, bài thơ

b.Cách tìm hiểu nội dung bài đọc:

Tìm hiểu nội dung bài đọc thể hiện ở những câu hỏi đặt sau mỗi bài Dựa vào

hệ thống câu hỏi đó GV tổ chức sao cho mỗi HS đều được làm việcđể tự mình nắm được nội dung bài Để giúp HS hiểu bài GV cần hỏi những câu hỏi phụ, những yêu cầu , những lời giảng bổ sung Sau khi HS nêu ý kiến, GV sơ kết

nhấn mạnh ý chính Trong quá trình tìm hiểu bài GV cần chú ý rèn cho Hs cách trả lời câu hỏi, diễn đạt ý bằng câu văn gọn rõ

Trang 9

3.Hướng dẫn đọc và học thuộc lòng:

a.Luyện đọc thành tiếng:

-Luyện đọc thành tiếng bao gồm các hình thức: Từng HS đọc cá nhân(CN), một nhóm (cả bàn, cả tổ ), thỉnh thoảng rèn đọc đồng thanh (ĐT), một nhóm HS đọc theo phân vai Nhất là phương pháp giáp dục của chúng ta giúp cho HS tích cực hơn trong học tập dần dần cả tỉnh chúng ta sẽ hướng dẫn các em theo chương trình VNEN, tổ khối chúng tôi cũng mạnh dạn đưa vào vài hình thức học theo chương trình VNEN Vì thế trong việc luyện đọc cho HS , GV cần biết nghe HS đọc để có cách hướng dẫn thích hợp với từng emvà cần khuyến khích HS trong lớp trao đổi, nhận xét về chỗ được, chỗ chưa được của bạnnhằm giúp HS rút kinh

nghiệm để đọc tốt hơn…

b.Luyện đọc thầm: Dựa vào SGK, GV giao nhiệm vụ cụ thể cho HS nhằm định hướng việc

đọc hiểu ( Đọc câu, đoạn hay khổ thơ nào? Đọc để biết, hiểu , nhớ điều gì? ) Có đoạn văn (thơ) cần cho HS đọc thầm 2,3 lượt với thời gian nhanh dần và thực hiện nhiệm vụ Yêu cầu

từ dễ đên khó, nhằm trau dồi kĩ năng đọc hiểu Cần khắc phục trình trạng học sinh đọc thầm một cách hình thức GV không nắm được kết quả đọc hiểu của HS để xử lý trong quá trình dạy học.

c.Luyện học thuộc lòng:

Ở những bài dạy có yêu cầu HTL, GV cần chú ý HS luyện đọc kĩ hơn( bước đầu diễn cảm);

có thể ghi bảng một số từ làm “ điểm tựa”

Để HS tự nhớ và đọc thuộc toàn bộ; hoặc tổ chức cuộc thi hay trò chơi luyện HTL một cách nhẹ nhàng, gây hứng thú cho HS.

MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TẬP ĐỌC LỚP 2 BƯỚC ĐẦU LÀM QUEN VỚI TRƯỜNG HỌC MỚI ( VNEN )

Trang 10

4.Ghi bảng:

Nội dung ghi bảng càn phải ngắn gọn, xúc tích đảm bảo tính khoa học và tính

sư phạm Hình thức trình bày bảng mang tính thẩm mĩ, có tác dụng giáo dục học sinh.Việc ghi bảngcần được kết hợp nhẹ nhàng với tiến trình dạy học nhằm đem lại hiệu quả trực quan tốt nhất

Ngoài các biện pháp thông thường trên để từng bước cập nhật chương trình dạy học theo mô hình mới VNEN khối chúng tôi cũng từng bước thực dạy học theo mô hình trên cũng không thiếu phần:

5.Phối hợp giáo dục tay ba:

Sau khi đi sâu tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của từng em học sinh Chúng tôi thấy trình độ và cũng như sự hiểu biết của phụ huynh cũng còn hạn chế nên việc giúp các em học cũng khó khăn Vì thế chúng tôi sau khi họp phụ huynh, chúng tôi thông qua kết quả việc đọc của các em cho PH nghe và phổ biến một số yêu cầu giúp các em học tốt môn tập đọc

Ví dụ: PH chỉ cần chịu khó ra ít thời gian ở nhà yêu cầu các em đọc một bài tập

đọc ít nhất là 10 lần, sau đó có thể cho các em đọc cho mẹ nghe truyện tranh,

truyện thiếu niên sau dần đọc báo cho cả nhà nghe…

Trang 11

Cứ như thế chúng tôi luôn kết hợp phương pháp giáo dục tay ba: gia đình, nhà trường và xã hội để nâng cao chất lượng học tập cho các em Trong quá trình dạy trên lớp chúng tôi luôn quan tâm giúp đỡ các em như tranh thủ giờ ra chơi giúp các em rèn đọc bằng cách cùng đọc truyện cho nhau nghe…

Còn phía chúng tôi luôn tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề, đầu tư nghiên cứu tài liệu dạy học và các tài liệu tham khảo khác Nghiên cứu thiết kế bài dạy một cách cụ thể, có khoa học Tìm hiểu nội dung bài dạy trước khi lên lớp

Cụ thể như thế qua dự giờ vài tiết trường bạn dạy theo chương trình

VNEN,bồi dưỡng chuyên môn hè và qua học hỏi trên mạng Khối chúng tôi cũng dựa vào đó để hình thành xây dựng vài tiết học theo chương trình VNEN Chúng tôi nhận thấy có một số ưu điểm như sau:

Theo quan sát thực tế của chúng tôi tại một giờ học của học sinh, do đã quen với cách học mới nên trong suốt quá trình học không khí lớp học khá sôi nổi; việc trao đổi giữa học sinh và giáo viên tỏ ra đơn giản và thường xuyên; các em học sinh được chia thành các nhóm nhỏ để cùng học, khi có gì khó không thể giải đáp được, học sinh sẽ yêu cầu sự trợ giúp từ giáo viên bằng cách sử dụng thẻ cứu trợ

Trang 12

Sự phân công công việc trong một nhóm rất rõ ràng, mỗi người một nhiệm vụ,

những học sinh yếu cũng được tham gia và bình đẳng như các bạn khác trong nhóm Điểm khác biệt lớn nhất là trước kia để đánh giá được mức độ hiểu bài của học sinh sau mỗi tiết học cô giáo cũng chỉ có thể kiểm tra một vài học sinh; nhưng

ở mô hình này, tất cả các học sinh đều được các bạn khác trong nhóm kiểm tra nên không xảy ra tình trạng “giấu dốt” Nhiều em học sinh của trường cũng đánh giá là mô hình này rất thú vị, dễ học và dễ hiểu

Là người tham gia triển khai thí điểm mô hình mới, tôi thấy: “Chương trình VNEN rất hay Đầu tiên là học sinh được chủ động, sáng tạo trong việc học của mình Các em được hoạt động theo nhóm rất vui vẻ Giáo viên chỉ tổ chức hướng dẫn các em thực hiện các nội dung của bài học Với cách thức hoạt động như vậy nên vai trò của GV trong lớp học chỉ là định hướng và theo dõi hoạt động nhóm của

HS Khi phát hiện có nhóm cần sự trợ giúp thì lúc đó GV mới tham gia hướng dẫn Nói một cách khác là GV gần như là giao lớp học cho chính các em HS tự quản

Cả giáo viên, học sinh và phụ huynh đều sử dụng chung một loại sách giáo khoa nên thuận tiện trong việc trao đổi và kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh Khi áp dụng phương pháp này, giáo viên là người vất vả nhất Để một giờ học thành công thì giáo viên phải luôn nhạy bén, ví dụ như việc tìm ra các nhóm trưởng có học lực tốt nhất nhóm, chia các nhóm sao cho đồng đều về học lực, quan sát việc học và thường xuyên kiểm tra khả năng tiếp thu kiến thức của các em để kịp thời hỗ trợ, không phải lúc nào cũng để cho học sinh tự học”

Trang 13

V.TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN

QUI TRÌNH 5 BƯỚC DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN

Bước 1 Tạo hứng thú cho HS:

* Yêu cầu cần đạt:

- Kích thích sự tò mò, khơi dậy hứng thú của HS về chủ đề sẽ học; HS cảm thấy vấn đề nêu lên rất gần gũi với họ

- Không khí lớp học vui, tò mò, chờ đợi, thích thú

* Cách làm: Đặt câu hỏi; Câu đố vui; Kể chuyện; Đặt một tình huống; Tổ chức trò chơi; Hoặc sử dụng các hình thức khác

Bước 2 Tổ chức cho HS trải nghiệm

- Huy động vốn hiểu biết, kinh nghiệm có sẵn của HS để chuẩn bị học bài mới

- HS trải qua tình huống có vấn đề, trong đó chứa đựng những nội dung kiến thức, những thao tác, kỹ năng để làm nảy sinh kiến thức mới

* Cách làm: Tổ chức các hình thức trải nghiệm thú vị, gần gũi với HS

Trang 14

Bước 3 Phân tích - Khám phá - Rút ra kiến thức mới

- HS rút ra được kiến thức, cảm nhận được bài văn

* Cách làm: - Dùng các câu hỏi gợi mở, câu hỏi phân tích, đánh giá để giúp HS thực hiện tiến trình phân tích và rút ra bài học.

- Sử dụng các hình thức thảo luận cặp đôi, thảo luận theo nhóm, hoặc các hình thức sáng tạo khác nhằm kích thích trí tò mò, sự ham thích tìm tòi, khám phá phát hiện của HS

- Nên soạn những câu hỏi thích hợp giúp HS đi vào tiến trình phân tích thuận lợi và hiệu quả.

Các hoạt động trên có thể thực hiện với toàn lớp, nhóm nhỏ, hoặc cá nhân từng HS

luyện đọc thêm hay giờ ra chơi đọc báo cho nhau nghe…

Trang 15

Tiếp tục hướng dẫn các em đọc nhất là những em đọc yếu,GV tiếp tục quan sát

và phát hiện những khó khăn của HS, giúp các em luyện đọc một cách tốt nhất

Có thể giao nhiệm vụ theo nhóm, theo cặp đôi, theo bàn, theo tổ HS về nhà

luyện đọc thêm hay giờ ra chơi đọc báo cho nhau nghe…

Bước 5 Ứng dụng

HS củng cố, nắm vững các nội dung kiến thức trong bài đã học

HS biết vận dụng kiến thức đã học trong hoàn cảnh mới, đặc biệt trong những tình huống gắn với thực tế đời sống hàng ngày.

Cảm thấy tự tin khi lĩnh hội và vận dụng kiến thức mới

Trang 16

* Cách làm:

- Mỗi HS thực hiện mô hình VNEN đến trường luôn ý thức được mình phải bắt đầu và kết thúc hoạt động học tập như thế nào, không cần chờ đến sự nhắc nhở của GV.

- Trong tài liệu hướng dẫn học, ở mỗi bài học, các hoạt động học tập đều được chỉ dẫn cụ thể và chi tiết.

- Trong mỗi phòng học của VNEN đều treo 10 bước học tập

Tiến trình10 bước học tập

1 Chúng em làm việc nhóm ( nhóm trưởng lấy tài liệu và đồ dùng)

2 Em đọc tên bài học và viết vào vở

7 Chúng em đánh giá cùng thầy, cô giáo

8 Em thực hiện Hoạt động ứng dụng ( với sự giúp đỡ của gia đình, người lớn )

9 Kết thúc bài, em viết vào Bảng đánh giá

10 Em đã học xong bài mới em phải ôn lại phần nào?

Trang 17

V.TỔ CHỨC VÀ ĐÁNH GIÁ TIẾT HỌC THEO MÔ HÌNH DẠY HỌC VNEN

ĐÁNH GIÁ CỦA TIẾT HỌC:

Mục đích: Coi trọng đánh giá QTHT

Nguyên tắc: Theo chuẩn kiến thức kĩ năng, thông tư 32

Đổi mới:

- Tăng cường Đánh giá cả Quá trình học tập,

- ĐG trong lớp (HS tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá HS)

- ĐG ngoài lớp (CMHS và cộng đồng đánh giá kết quả giáo dục HS)

- Chú trọng đánh giá năng lực

+ Bảng đánh giá tiến độ học tập của HS theo nhóm

- Đánh giá Định kì: bài kiểm tra, bài thi

MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TẬP ĐỌC LỚP 2 BƯỚC ĐẦU LÀM QUEN VỚI TRƯỜNG HỌC MỚI ( VNEN )

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	1,62 MB