BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNGTRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN NGỌC LINH NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN TU BỔ, TÔN TẠO ĐÌNH LÀNG HUYỆN ỨNG HÒA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Trang 1BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN NGỌC LINH
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN TU BỔ, TÔN TẠO ĐÌNH LÀNG HUYỆN
ỨNG HÒA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ
HÀ NỘI, NĂM 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN NGỌC LINH
KHÓA: 2015 - 2017
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC
DỰ ÁN TU BỔ, TÔN TẠO ĐÌNH LÀNG HUYỆN ỨNG
HÒA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: QUẢN LÝ ĐÔ THỊ
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.LÊ KIỀU
HÀ NỘI, NĂM 2017
Trang 3TÀI LIÊU THAM KHẢO
1 Đăng Văn Bài Tu bổ và tôn tao các di tích lịch sử văn hóa là hoạt động
có tính đặc thù chuyên ngành Tap trí di sản văn hóa số 2( năm 2006)
2 Hoàng Đạo Cương (2006) Các hỏng hóc thường thấy trong cấu kiện gỗ Việt Nam, Viện Bảo tồn di tích, Hà Nội
3 Phạm Hùng Cường (2014), Làng Việt – Bảo tồn và phát triển, NXB Nông nghiệp, Hà Nội, ISBN 979-604-60-1442-3
4 Phạm Phú Cường Bảo tồn di tích thuộc khu vực lịch sử trong quá trình phát triển đô thị, Tạp chí kiến trúc Việt Nam ( Tháng 9 năm 2009)
5 Nguyễn Bá Đang, Sự phát triển các đô thị Việt Nam với vấn đề bảo tồn các khu phố cổ và cũ Tạp trí kiến trúc Việt Nam ( Tháng 2 nawm1995)
6 Nguyễn Trường Giang Một số vấn đề về bảo tồn và quản lý di tích đình làng khu vực Hà Nội Tạp chí khoa học công nghệ xây dựng- Trường đại học xây dựng số 26/11-2015
7 Nguyễn Khởi Bảo tồn và trùng tu các di tích kiến trúc Nhà xuất bản xây
dựng năm 2002
8 Hoàng Đạo Kính; Bảo tồn và phát triển tiếp nối các di sản đô thị ở Việt Nam Tạp trí kiến trúc Việt Nam số 9 ( năm 2010)
9 Hà Văn Tấn, Đình Việt Nam, NXB TPHCM-1998)
10 Trương Văn Quảng Thách thức giữa bảo tồn và phát triển kiến trúc đương đại Tạp chí kiến trúc số 08( năm 2010)
11 ICOMOS Autralia (1999) “ Hiến chương Bura)
12 Dự án tu bổ, tôn tạo đình Chu Quyến Báo điện tử Kienviet.net ngày 09/04/2011 Giải nhì CTKTQG 2010
13 https://vi.wikipedia.org/wiki/Ứng_Hòa
Trang 414 Kiến trúc đình làng Bắc bộ - http://suhoctre.hisforum.net
15 Báo điện tử www.vinaremon.com.vn ngày 27/4/2010
16 Báo www.thesaigontimes.vn ngày 10/4/2014 về “ hiến chương venice và hiến chương Burra)
17 ICOMOS Australia (1999), “Hiến chương Burra”, Hội nghị Burra 1999,
Link: http://www.icomos.org/australia/burra.html.
18 Báo Thể thao – Văn hóa, GS Hoàng Đạo Kính, “Đừng rượt đuổi theo hai
chữ bảo tồn”, Link: http://thethaovanhoa.vn/video/van-hoa-giai-tri/gs-
hoang-dao-kinh-dung-ruot-duoi-theo-2-chu-bao-ton-n20140102150053236.htm
19 www.hueworldheritage.org.vn- hiến chương bảo vệ thành phố và khu vực đô thị lịch sử
20 Chu Minh Khôi Đức giúp bảo tồn di sản ở Việt nam Nguồn báo Giác
Ngộ Online , ngày 13/01/2011
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Ngọc Linh
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc tới PGS.Lê Kiều người thầy trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo đã chỉ bảo, dạy dỗ tác giả trong suốt quá trình học tập
Tác giả xin trân trọng cảm, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau Đại học đã tạo điều kiện và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
Xin trân trọng cảm ơn!
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Ngọc Linh
Trang 7DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Số hiệu bảng,
biểu
Tên bảng, biểu
Bảng 1.1 Danh sách đình làng huyện Ứng Hòa được xếp hạng
DANH MỤC CÁC HÌNH MINH HỌA
Hình 1.1 Bản đồ địa lý huyện Ứng Hoà - TP Hà Nội
Hình 1.2 Đình làng Hoàng Xá- xã Liêm Bạt- huyện Ứng Hòa
Hình 1.3 Đình Thanh Dương
Hình 1.4 Một số chân đá tảng đình Hòa Xá bị che lấp sau những lần
nâng cos nền của người dân Hình 1.5 Hệ thống cột đình Hòa Xá bị mối mọt, hư hại
Hình 1.6 Một số hình ảnh xuống cấp của đình Hòa Xá
Hình 1.7 Hệ cửa thượng song hạ bản đình Họa Đống
Hình 1.8 Hiện trạng nền lát gạch Ceramic, chân cột mất chân tảng
đình Họa Đống Hình 1.9 Bức điêu khắc đình Viên Đình
Hình 1.10 Một thanh kẻ đình Viên Đình đang bị mục mất chữ cổ Hình 1.11 Một phần bức tường nghi môn đình Hòa Xá bị phá
Hình 1.12 Sân đình được lát bằng gạch giếng đáy hạ long,
Trang 8Hình 1.13: Đình Yên trường trùng tu xong vào đầu năm 2014
Hình 1.14 Họa tiết hoa văn cổ bị vứt dưới nền nhà
Hình 1.15 Dùng cuốc, xẻng để đập phá "trùng tu" di tích đình Tiên
Canh (nguồn vov.vn)
Hình 1.16 Đơn vị thi công tháo dỡ, dùng cuốc đập vỡ ngói rơi xuống
làm sứt mẻ, biến dạng bức phù điêu đình Tiên Canh
Hình 1.17 Một số họa tiết kiến trúc, trong đó có bức phù điêu chạm
khắc tinh xảo không được đánh số hạ giải, bị đập phá rơi gãy ngổn ngang trên sàn đình lẫn ngói vỡ
Hình 2.1 Hiện trạng di tích trước khi tu bổ, tôn tạo
Hình 2.2 Công tác hạ giải đình Chu Quyến
Hình 2.3 Thi công móng đình Chu Quyến
Hình 2.4 Phương pháp gia cố cột đình Chu Quyến
Hình 2.5 Một số hình ảnh về sản xuất ngói theo phương pháp cổ
truyền Hình 2.6 Một số hình ảnh về phục chế phù điêu và họa tiết trang trí
tại đình Chu Quyến Hình 2.7 Phối cảnh không gian kết cấu đình Chu Quyến
Hình 2.8 Các Bước Lắp dựng hệ khung đình Chu Quyến
Hình 2.9 Lắp dựng hệ khung đình Chu Quyến
Hình 2.10 Các bước lắp dựng hệ mái
Hình 2.11 Tổng thể công trình sau dự án
Hình 3.1 Các hình thức kiến trúc phổ biến của đình làng
Trang 91
MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Danh mục các bảng biểu và hình ảnh minh họa
PHẦN MỞ ĐẦU 1
Lý do chọn đề tài: 1
Mục đích nghiên cứu 2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2
Phương pháp nghiên cứu: 2
Cấu trúc của luận văn: 3
PHẦN NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN TU BỔ, TÔN TẠO ĐÌNH LÀNG HUYỆN ỨNG HÒA, TP HÀ NỘI 4
1.1 Tổng quan về hệ thống di tích đình làng huyện Ứng Hòa 4
1.1.1.Vài nét về huyện Ứng Hòa 4
1.1.2.Tổng quan về hệ thống di tích đình làng huyện Ứng Hòa 10
1.2.Thực trạng công tác tu bổ tôn tạo công trình đình làng huyện Ứng Hòa 24
1.2.1.Hiện trạng các công trình đình làng huyện Ứng Hòa 24
1.2.2 Nguyên tắc tu bổ, tôn tạo công trình đình làng huyện Ứng Hòa : 29
1.3 Thực trạng quản lý chất lượng Các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa 29
1.3.1 Hiện trạng quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa, TP Hà Nội 29
1.3.2 Nguyên nhân: 34
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ
Trang 102
CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN TU BỔ , TÔN TẠO ĐÌNH LÀNG HUYỆN
ỨNG HÒA 44
2.1 Một số cơ sở lý thuyết trong bảo tồn đình làng: 44
2.1.1 Các hiến chương, văn kiện Quốc tế: 44
2.1.2 Luật di sản văn hóa ( năm 2001, sửa đổi bổ sung năm 2009): 48
2.1.3 Một số điểm đặc thù cần chú ý trong việc vận dụng các lý thuyết bảo tồn với di tích của Việt Nam 48
2.1.4 Các khái niện trong công tác tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa 49
2.2 Cơ sở pháp lý trong công tác tu bổ tôn tạo di tích: 50
2.2.1 Các luật, thông tư, nghị định liên quan đến công tác tu bổ, tôn tạo 50
2.2.2 Các tiêu chuẩn quy phạm áp dụng: 51
2.3 Bài học thực tiễn từ mô hình tu bổ, tôn tạo đình Chu Quyến, xã Chu minh huyện Ba vì, Hà Nội 51
2.3.1 Giới thiệu về dự án tu bổ, tôn tạo đình Chu Quyến 51
2.3.2 Vài nét về đình Chu Quyến 51
2.3.3.Nguyên tắc tiến hành : 52
2.3.4 Các bước nghiên cứu và tổ chức thực hiện : 53
2.3.5 Đánh giá kết quả đạt được của dự án tu bổ , tôn tạo đình Chu Quyến 62 2.3.6.Những yếu tố làm lên thành công dự án tu bổ tôn tạo đình Chu Quyến: 64
2.4 Những đặc điểm của di tích đình làng, công tác thi công tu bổ tôn tạo di tích ảnh hưởng đến chất lượng và quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng 65
2.4.1 Đặc điểm sản phẩm tu bổ, tôn tạo đình làng ảnh hưởng đến chất lượng và quản lý chất lương công trình đình làng 65
2.4.2 Quá trình thi công tu bổ, tôn tạo đình làng có những đặc điểm ảnh hưởng đến chất lượng và quản lý chất lương công trình đình làng 71
CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
Trang 113
QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÁC DỰ ÁN TU BỔ, TÔN TẠO ĐÌNH
LÀNG HUYỆN ỨNG HÒA 73
3.1 Quan điểm và mục tiêu quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa 73
3.1.1 Quan điểm: 73
3.1.2 Mục tiêu và phương hướng quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo di tích đình làng huyện Ứng Hòa 82
3.2 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng các dự án tu bổ tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa 83
3.2.1 Tiêu chuẩn hóa thông tin về di tích đình làng, là cơ sở cung cấp dữ liệu cho việc khảo sát, thiết kế phục vụ cho công tác tu bổ, tôn tạo di tích 85
3.2.2 Nâng cao năng lực chuyên môn cho các đối tượng tham gia công tác tu bổ tôn tạo di tích 86
3.2.3.Giải pháp về công nghệ, vật liệu trong công tác tu bổ tôn tạo di tích đình làng 87
3.2.4 Xây dựng quy trình tu bổ di tích đình làng huyện Ứng Hòa dựa trên những nguyên tắc khoa học 90
3.2.5 Sự tham gia của cộng đồng trong công việc tu bổ tôn tạo đình làng 95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 97
1.Kết luận: 97
2.Kiến nghị: 97
TÀI LIÊU THAM KHẢO
Trang 121
PHẦN MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài:
Đình làng là những công trình có dấu ấn văn hóa nghệ thuật kiến trúc tiểu biểu nhất trong làng xã truyền thống Từ xa xưa, đình làng đã trở thành niềm tự hào của người Việt Nhiều ngôi đình tồn tại từ cách đây cả trăm năm nhưng vẫn còn lưu giữ chi tiết những mảng chạm… vô cùng giá trị Huyện Ứng Hòa thuộc thành phố Hà Nội là một trong những huyện
sở hữu rất nhiều ngôi đình có giá trị được nhà nước xếp hạng là di tích lịch
sử kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc Gia
Trải qua nhiều biến cố lịch sử dân tộc, dưới tác động của thời gian, thiên tai, chiến tranh tàn phá, nhiều công trình đã bị hư hỏng, bị mối mọt xuống cấp nghiêm trọng Trước tình hình đó đã có rất nhiều ngôi đình được Bộ văn hóa thể thao và du lịch quan tâm đưa vào chương trình mục tiêu quốc gia chống xuống cấp và tôn tạo di tích Song chất lượng nhiều ngôi đình được trùng tu lại không đạt được kết quả như mong đợi do việc trùng tu cẩu thả, thiếu hiểu biết , hay vì tư lợi cá nhân, một nhóm người dẫn đến tình trạng nhiều ngôi đình sau khi trùng tu chỉ qua một thời gian ngắn đã xuống cấp trầm trọng, tính bền vững không cao, hay mất
đi dáng vẻ kiến trúc ban đầu
Để các dự án tu bổ tôn tạo đình làng đảm bảo chất lượng và gìn gữ , phát huy được giá trị di tích ban đầu cần có rất nhiều yếu tố Một trong những yếu tố cơ bản nhất là năng lực quản lý (của chính quyền, của chủ đầu tư) và năng lực của các nhà thầu tham gia quá trình tu bổ
Công tác quản lý chất lượng đối với các công trình xây dựng cơ bản
đã được Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn Luật về quản lý chất lượng công trình xây dựng hoàn thiện theo hướng hội nhập quốc tế; những
mô hình quản lý chất lượng công trình tiên tiến cùng hệ thống tiêu chí kỹ
Trang 132
thuật cũng được áp dụng một cách hiệu quả song vì tính chất chuyên biệt ,dự án bảo tồn trùng tu di tích có những khác biệt hơn so với dự án đầu tư xây dựng thông thường Do đó, công tác quản lý chất lượng cũng gặp rất nhiều bất cập, điều này gây ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả bảo tồn di
tích, vì vậy “ Nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa, Tp Hà Nội’’ được tác giả chọn làm
đề tài để nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu những đặc điểm riêng của công tác quản lý tu bổ, tôn tạo công trình văn hóa để đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng trên địa bàn huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội
*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý chất lượng các dự án tu bổ ,
tôn tạo đình làng được xếp hạng di tích cấp Quốc Gia do UBND huyện Ứng Hoà làm chủ đầu tư với nguồn vốn là vốn xây dựng cơ bản của thành phố hỗ trợ đầu tư được thực hiện trong những năm gần đây tại huyện Ứng Hoà
- Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản lý chất lượng các dự án tu bổ tôn
tạo đình làng ở các vùng nông thôn thuộc Bắc Bộ
*Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống trong việc:
Thu thập số liệu, điều tra khảo sát nghiên cứu thực trạng;
Phỏng vấn người có trách nhiệm liên quan
Tham khảo kinh nghiệm cách quản lý của các dự án tu tổ bổ tôn tạo
có quy mô tương tự
Tổng hợp các tài liệu, phân tích và đánh giá vấn đề So sánh để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng các dự án tu bổ,
Trang 143
tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội
* Cấu trúc của luận văn:
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Thực trạng về Quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo
đình làng huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội
Chương 2: Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý về quản lý chất lượng các
dự án tu bổ tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa
Chương 3: Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng
các dự án tu bổ tôn tạo đình làng huyện Ứng Hòa
Trang 15THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 1697
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1.Kết luận:
Công tác quản lý chất lượng các dự án tu bổ di tích đình làng hiện vẫn còn nhiều khó khăn và thách thức Một số vấn đề trong công tác tu bổ đình làng thường thấy là sự thiếu kết nối giữa ngôi đình với tính nguyên gốc của bối cảnh tu bổ Yếu tố nguyên gốc cần được nhìn nhận trong sự biến đổi không ngừng và cũng cần được xem xét đến trong việc tu bổ đình làng Thiếu nguồn lực tài chính và năng lực chuyên môn , thông tin dữ liệu, chưa xây dựng được quy trình trong công tác thi công di tích là bốn trong
số những nguyên nhân dẫn đến giảm hiệu quả trong công tác quản lý chất lượng dự án tu bổ, tôn tạo đình làng Một vài nhóm giải pháp nhằm cải thiện công tác quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng có thể
kể đến ở đây là việc tiêu chuẩn hóa thông tin về di tích nhằm tạo ra kho dữ liệu thông tin về di tích phục vụ cho quản lý và quá trình tu bổ, tôn tạo di tích có chất lượng Ngoài ra việc xây dựng lực lượng chuyên môn, nâng cao vai trò trách nhiệm của người dân trong việc gìn gữ và phát huy giá trị
di tích đình làng, từ đó xây dựng quy trình thực hiện thi công di tích để các bên tham gia có sự hiểu và thực hiện, tuân thủ đúng theo quy trình đề ra nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng thi công tu bổ di tích
2.Kiến nghị:
Căn cứ vào tình hình quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo
di tích nói chung và đình làng nói riêng của huyện Ứng Hòa Theo góc độ phân tích khoa học
Để thực hiện tốt công tác quản lý chất lượng các dự án tu bổ, tôn tạo đình làng, Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện cần co những cán bộ chuyên sâu về công tác bảo tồn, từ đó đề ra được quy trình thực hiện dự án