Bằng lao động sáng tạo và ý chí đấu tranh bền bỉ , kiên cường ,nhân dân ta đã xây dựng lên một nền văn hóa kết tinh sức mạnh và in đậm dấu ấn của bản sắc dân tộc, chứng minh sức sống mãn
Trang 1Mục lục
Phần mở đầu
Nội dung
I.Quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc
1.1 Khái niệm
1.1.2.Khái niệm Văn hóa
1.1.3.Khái niệm về tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc
1.2.Quan điểm của đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đậm đà bản sắc dân tộc
II.Thực trạng về văn hóa - tư tưởng của thanh niên Việt Nam hiện nay
2.1.Thực trạng
2.1.1.Mặt tích cực
2.1.2.Mặt hạn chế
III.Vận dụng quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc với thế hệ thanh niên hiện nay và giải pháp
3.1.Xây dựng con người
3.2.Phát triển gắn liền với giữ gìn bản sắc dân tộc , trong quá trình giao lưu hội nhập văn hóa đối với thế hệ thanh niên hiện nay
3.3.Ngăn chặn nhưng âm mưu lợi dụng văn hóa để chống phá Đảng và Nhà nước ta
3.4.Nhân rộng những tấm gương tích cực trong việc gìn giữ.bảo tồn văn hóa dân tộc
3.5.Tăng cường vai trò quản lý nhà nước về xây dựng văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc với thế hệ thanh niên hiện nay
Trang 2Kết luận Tài liệu tham khảo
Trang 3Phần mở đầu Trải qua hơn 400 năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam , nền văn hóa Việt Nam đã được hình thành và phát triển Bằng lao động sáng tạo và
ý chí đấu tranh bền bỉ , kiên cường ,nhân dân ta đã xây dựng lên một nền văn hóa kết tinh sức mạnh và in đậm dấu ấn của bản sắc dân tộc, chứng minh sức sống mãnh liệt và sự trường tồn của dân tộc Việt Nam tạo nên nét đẹp riêng của con người Việt Nam
Dưới ách thống trị hơn 80 năm của thực dân Pháp đã tạo ra sự đứt đoạn lớn trong lịch sử dân tộc Nền văn hóa Việt Nam cũng bị tác động lớn khi thực dân Pháp thực hiện các chính sách kìm hãm,phá hoại như chính sách ngu dân làm cho hơn 90% dân số nước ta bị mù chữ,các tệ nạn xã hội thì ngày càng nhiều : mại dâm,cờ bạc thuốc phiện tràn lan kìm hãm sự phát triển của dân tộc
Sau năm 1945,Đảng lãnh đạo mặt trận văn hóa đóng vai trò to lớn vào thành công của đất nước , các tệ nạn như mại dâm,thuốc phiện gần như không còn ,với khẩu hiệu “diệt giặc dốt” đã xóa bỏ được cơ bản mù chữ của nhân dân ta
Trong hơn 25 năm đổi mới,Đảng ta đã xây dựng nền văn hóa Việt Nam phát triển với nhiều thành tựu to lớn Tuy nhiên dưới tác động của nền kinh tế thị trường ,bên cạnh những mặt tích cực ,giao lưu hội nhập thì nền văn hóa đang bị ảnh hưởng :một bộ phận thanh niên sống xa hoa,thác loạn thực dụng,các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ bị mai một, mất đi bản sắc dân tộc vốn có
Từ những ý nghĩa trên.là một sinh viên ,em xin chọn đề tài : “Vận dụng quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến ,đậm đà bản sắc dân tộc với thế hệ thanh niên hiện nay ”làm bài tiểu luận môn đường lối cách mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Trang 4
Nội dung
I.Quan niệm của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc
1.1.Khái niệm
Cho đến nay Unessco đã tổng kết nhân loại có hơn 400 định nghĩa khác nhau
về khái niệm văn hóa nhưng tựu chung lại Văn hóa có hai lớp nghĩa.Theo nghĩa rộng thì : “ Văn hóa Việt Nam là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do cộng đồng các dân tộc Việt Nam sáng tạo ra trong quá trình dựng nước và giữ nước”, nhưng sử dụng theo nghĩa hẹp thì : “ Văn hóa là đời sống tinh thần của xã hội, Văn hóa là hệ các giá trị, truyền thống,lối sống , Văn hóa là năng lực sáng tạo của một dân tộc, Văn hóa là bản sắc của một dân tộc,là cái phân biệt dân tộc này với dân tộc khác ”
1.1.2.Khái niệm về tiên tiến ,đậm đà bản sắc dân tộc
Tiên tiến là yêu nước và tiến bộ với nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội theo chủ nghĩa Mác – Lênin , tư tưởng Hồ Chí Minh ,nhằm mục tiêu tất cả vì con người.Tiên tiến không chỉ về nội dung tư tưởng mà cả trong hình thức biểu hiện , trong các phương tiện chuyển tải nội dung
Bản sắc dân tộc bao gồm những giá trị văn hóa truyền thống bền vững của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc ,tinh thần đoàn kết ,ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân – gia đinh – làng – xã –
tổ quốc; đó là lòng nhân ái , khoan dung , trọng tình nghĩa đạo lý ,là đức tính cần
cù sang tạo trong lao động ;sự tinh tế trong ứng xử ,tính giản dị trong lối sống Bản sắc dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo
Có thế nói , bản sắc của một dân tộc là tổng thể những phẩm chất ,tính cách, khuynh hướng cơ bản thuộc về sức mạnh tiềm tàng và sức sáng tạo , giúp cho dân tộc đó có giữ được tính duy nhất , tính thống nhất , tính nhát quán so với bản thân mình trong quá trình phát triển Sức mạnh và sức sáng tạo này có mối liên hệ gốc
Trang 5rễ, lâu dài và bền vững với môi trường xã hội – tự nhiên với quá trình lịch sử mà dân tộc đó đã tồn tại
Nói chung ,bản sắc dân tộc là sức sống bên trong của dân tộc ,là quá trình dân tộc thường xuyên tự ý thức, tự khám phá ,tự vượt qua chính bản thân mình ,biết cạnh tranh và hợp tác để tồn tại và phát triển
1.2.Quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến ,đậm đà bản sắc dân tộc
Một là : Củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phong phú , đa dạng ;tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới , việc tang, lễ hội ;triển khai cuộc vận động xây dựng gia đình Việt Nam góp phần giữ gìn và phát triển những giá trị truyền thống của văn hóa, con người Việt Nam,nuôi dưỡng giáo dục thế hệ trẻ
Hai là : Phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật;bảo tồn ,phát huy giá trị các di sản văn hóa truyền thống ,cách mạng Theo đó, tiếp tục phát triển nền văn học,nghệ thuật Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc , giàu chất nhân văn,dân chủ, vươn lên hiện đại ,phản ánh chân thật ,sâu sắc dời sống ,lịch sử dân tộc và công cuộc đổi mới đất nước; cổ vũ ,khẳng định cái đúng ,cái đẹp ,đồng thời lên án cái xấu ,cái ác Hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về
sở hữu trí tuệ ,về bảo tồn ,phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc Xây dựng và thực hiện các chính sách ,chế độ đào tạo ,bồi dưỡng ,chăm lo đời sống vật chất, tinh thần ,tạo điều kiện để đội ngũ những người hoạt động văn hóa ,văn học ,nghệ thuật sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật
Ba là : Chú trọng phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin ,giáo dục ,tổ chức và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân
và đất nước Tập trung đào tạo, bồi dưỡng ,xây dựng đội ngũ hoạt động báo chí,xuất bản vững vàng về chính trị ,tư tưởng ,nghiệp vụ và năng lực đáp ứng tốt yêu cầu của thời kì mới
Bốn là : Đổi mới ,tăng cường việc giới thiệu ,truyền bá văn hóa ,văn học , nghệ thuật ,đất nước ,con người Việt Nam với thế giới Xây dựng một số trung tâm văn nước ngoài Tiếp thu những kinh nghiệm tốt về phát triển văn hóa của các
Trang 6nước ,giới thiệu các tác phẩm văn học ,nghệ thuật đặc sắc của nước ngoài với công chúng Việt Nam Ngăn chặn ,đẩy lùi ,vô hiệu hóa sự xâm nhập và tác hại của các sản phẩm đồi trụy ,phản động từ nước ngoài vào nước ta ,bồi dưỡng và nâng cao Như vậy, các quan điểm của Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam theo mục tiêu tiên tiến,đậm đà bản sắc dân tộc được khẳng định Nhưng từ thực tiễn đời sống văn hóa của đất nước những năm qua ,đặc biệt là trong xu thế hôị nhập ,có sự tác động nhiều chiều của quá trình toàn cầu hóa, của nền kinh tế thị trường ,Đảng ta đã xác định bốn việc cần được cấp ủy,đảng ,chính quyền các cấp và nhất là các ngành văn hóa coi trọng ,tập trung chỉ đạo ,tổ chức thực hiện nhằm tiếp tục xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội Trong đó ,việc xây dựng môi trương văn hóa lành mạnh ,phong phú ,đa dạng có ý nghĩa rất quan trọng, chi phối
va gắn bó hữu cơ với ba công việc sau Cần nhận thức đầy đủ rằng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cũng chính là góp phần tạo ra môi trường chính trị - xã hội ổn định,an toàn và bền vững trên cơ sở đời sống kinh tế được đảm bảo
II.Thực trạng về văn hóa – tư tưởng của thanh niên Việt Nam hiện nay
2.1.Thực trạng
2.1.1.Mặt tích cực
Tư tưởng ,đạo đức và lối sống là lĩnh vực then chốt của văn hóa đã có những chuyển biến quan trọng ,chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh được vận dụng và phát triển sáng tạo ngày càng tỏ rõ gia trị bền vững làm nền tảng tư tưởng ,kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng nước ta ,nhân tố hàng đầu đảm bảo cho đời sống tinh thần phát triển đúng hướng
Ý thức phấn đấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ,tinh thần trách nhiệm
và năng lực tổ chức của cán bộ ,đảng viên được nâng lên Nhiều nét mới trong giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức được hình thành Tính năng động và tích cực của công dân nhất là thanh niên được phát huy, sở trường và năng lực cá nhân thanh niên được khuyến khích Không khí dân chủ trong xã hội được tăng lên Thế hệ trẻ thanh niên tiếp thu nhanh kiến thức mới và có tinh thần vươn lên lập thân ,xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Những việc làm thiết thực nhớ về cội nguồn ,về cách mạng và kháng chiến ,tưởng nhớ anh hùng dân tộc, quý trọng danh nhân văn hóa ,đền ơn đáp
Trang 7nghĩa những người có công ,giúp đỡ những người hoạn nạn trở thành phong trào của thanh niên cũng như quần chúng Tự do tín ngưỡng được tôn trọng
Sự nghiệp giáo dục,khoa học thu được những thành tựu quan trọng ,góp phần nâng cao dân trí ,trình độ học vấn của nhân dân ,làm tăng thêm sức mạnh nội sinh Thế hệ thanh niên trên lĩnh vực văn học ,nghệ thuật ,các hoạt động sáng tạo có bước phát triển mới ,nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống được giữ gìn ,có nhiếu tác phẩm có giá trị về đề tài cách mạng,công cuộc đổi mới Nhiều bộ phận công phu về văn hóa dân gian và văn hóa bác học Việt Nam trong nhiều thế kỷ được xuất bản,tạo cơ sở cho việc nghiên cứu ,phát huy và bảo tồn những giá trị tư tưởng ,học thuật và thẩm mỹ dân tộc Hoạt động lý luận phê bình đạt được những thành tựu tích cực ,khẳng định mạnh mẽ văn nghệ cách mạng và kháng chiến ,đẩy lùi những quan điêm sai trái
Thông tin đại chúng phát triển nhanh về số lượng và quy mô,về nội dung và hình thức ,về in ,phát hành truyền dẫn ,ngày càng phát huy vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của xã hội Hệ thống mạng thông tin trong nước và quốc tế được thiết lập ,tạo khả năng lựa chọn ,khai thác nguồn thông tin bổ ích phục vụ phục vụ đông đảo công chúng Đôị ngũ các nhà báo ngày càng đông và có bước phát triển về chính trị ,tư tưởng và nghiệp vụ
Giao lưu văn hóa với nước ngoài ngày càng được mở rộng ,chúng ta có dịp tiếp xúc những thành tựu nhân văn hóa nhân loại,đồng thời thế hệ thanh niên đã giới thiệu với nhân dân thế giới về những giá trị tốt đẹp,độc đáo của văn hóa Việt Nam Đảng và nhà nước đã quan tâm tăng cường quản lý bộ máy nhà nước,ban hành những văn bản pháp luật nhằm điều chỉnh các hoạt động của ngành văn hóa Một
bộ phận quan trọng trong thiết chế văn hóa (nhà văn hóa,câu lạc bộ,bảo tàng,thư viện ,cửa hàng sách báo,khu vui chơi giải trí )đã có những phương thức mới
có hiệu quả
Việc thể chế hóa Nghị quyết được thế hệ thanh niên coi trọng ,việc thể chế hóa này đã tạo hành lang pháp lý phù hợp và thông thoáng cho nhân dân và độ ngũ trí thức ,văn nghệ sĩ hoạt động và sáng tạo văn hóa
2.1.2.Mặt hạn chế
Trang 8Trước tình hình chính trị phức tạp trên thế giới, một số người hoài nghi về con đường xã hội chủ nghĩa,phủ nhận xã hội chủ nghĩa và con đường đi lên xã hội chủ nghĩa,phủ nhận xã hội chủ nghĩa và con đường đi lên xã hội chủ nghĩa ở nước ta Không ít người còn mơ hồ bang quan mất cảnh giác trước những luận điệu thù địch,xuyên tạc bôi nhọ chế độ ta
Tệ sùng bái nước ngoài,coi thường những giá trị văn hóa dân tộc,chạy theo lối sống thực dụng,cá nhân ,ích kỷ đang gây hại đến thuần phong mỹ tục của dân tộc Không ít trường hợp vì đồng tiền mà trà đạp lên tình nghĩa gia đình,quan hệ thầy trò,đồng chí,đồng nghiệp Buôn lậu và tham nhũng phát triển,ma túy mại dâm
và các tệ nạn khác cũng tăng Mê tín dị đoan khá phổ biến,nhiều hủ tục cũ và mới lan tràn,nhất là trong việc cưới,tang lễ ,lễ hội
Nghiêm trọng hơn sự suy thoái về đạo đức và lối sống ở một bộ phận khoonh nhỏ cán bộ,đảng viên ,có những cán bộ có chức có quyền Nạn tham nhũng,dùng tiền nhà nước tiêu sài hoang phí,ăn chơi xa đọa không được ngăn chăn hiệu quả Hiện tượng quan liêu cửu quyền ,sách nhiễu nhân dân,bè phái mất đoàn kết khá phổ biến.Những tệ nạn đó gây bất bình cho nhân dân,làm giảm uy tín của Đảng,Nhà nước
Nhiều biểu hiện tiêu cực trong lĩnh vực giáo dục ,đào tạo làm xã hội lo lắng như sự suy thoái về quan hệ đạo lý thầy trò,bạn bè,môi trường sư phạm xuống cấp,lối sống thiếu lý tưởng,hoài bão,ăn chơi,nghiện ma túy ở một số bộ phận học sinh,sinh viên coi nhẹ giáo dục đào đức ,thẩm mỹ và các môn chính trị, xã hội và nhân văn
Ví dụ như những những biểu hiện sai lệch của học sinh,sinh viên trong đời sống học đường lam cho gia đình và xã hội lo lắng Sự lạnh lùng trong các mối quan hệ tình cảm đâng ngày càng lan rộng trong một số bộ phận học sinh,sinh viên ,lời của một bài hát “Tình yêu đến em không mong đợi gì,tình yêu đi em không hề hối tiếc”không thể không đáng suy nghĩ Nó như một tuyên ngôn cho lối sống lạnh lùng, vô cảm thiếu hụt những đam mê,khát vọng vốn là tài sản quý báu của tuổi trẻ,sự phát triển của internet bên cạnh những mặt tích cực còn tác động tiêu cực đến đời sống học sinh,sinh viên.Từ việc sử dụng internet làm công cụ giai trí tiêu phí thời gian ,sức lực và tiền bạc vào game online,trang web đen Từ môi trường giao tiếp ảo nhiều sinh viên đã ảo hóa những thông tin cá nhân để cung cấp thông tin giả gây ra nhưng hậu quả không ngờ tới làm mất đi nhân cách và giá trị con người
Trang 9Việc xây dựng thể chế văn hóa còn nhiều hạn chế và chậm chễ Chính sách xã hội hóa được họa động văn hóa chậm đực ban hành Bộ máy tổ chức nghành văn hóa chưa được sắp xếp hơp lý để phát huy hiệu quả
Chính sách định hướng và khuyến khích đầu tư xã hôi cho phát triển văn hóa còn chưa rõ ràng Hệ thống các thiết chế văn hóa cần thiết nói chung xuống cấp và sử dụng kém hiệu quả
Ở nhiều vùng sâu,vùng xa,vùng đồng bằng các dân tộc thiêu số ,vùng căn cứ kháng chiến,cách mạng trước đây còn quá nghèo nàn
III Vận dụng quan điểm của Đảng về xây dựng nền Văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc với thế hệ thanh niên hiên nay
3.1.Xây dựng con người
Có tinh thần yêu nước ,tự cường dân tộc ,phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ,có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu ,đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình ,đọc lập dân tộc,dân chủ tiến bộ xã hội
Có ý thức tập thể,đoàn kết vì lợi ích chung
Có lối sống lành mạnh,nếp sống minh,cần kiệm,trung thực ,nhân nghĩa ,tôn trọng kỷ cương phép nước,quy ước của cộng đồng,có ý thức bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái
Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp,có kỹ thuật ,sáng tạo,năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể
Thường xuyên học tập,nâng cao hiểu biết ,trình độ chuyên môn,trình độ thẩm mỹ
và thể lực
3.2.Phát triển gắn liền với giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc,trong quá trình giao lưu hội nhập văn hóa đối với thế hệ thanh nhiên hiện nay
Mở rộng quan hệ hợp tác ,giao lưu văn hóa thế giới Làm tốt việc giới thiệu văn hóa,đất nước,con người Việt Nam cho thế hệ thanh niên hiện nay cũng như thế giới.Tiếp thu có chọn lọc các giá trị nhân văn,,khoa học tiến bộ của nước ngoài; phổ biến những kinh nghiệm tốt xây dựng và phát triển văn hóa của các nươc.Ngăn
Trang 10ngừa sự xâm nhập các sản phẩm văn hóa phản động,đồi trụy Có chính sách cụ thể
để quảng bá văn hóa Việt Nam với caác nước trên thế giới như ngày hội Văn hóa Việt Nam tại Bỉ,ngày hội Văn hóa Việt Nam tại Hàn Quốc Thông qua quảng cáo
du lịch,giới thiệu với thế giới biết đến đất nước và con người Việt Nam mến khách
và thân thiện
Kế thưà giá trị dân tộc,phát huy những giá trị Văn hóa truyền thống(bác học và dân gian),văn hóa cách mạng,bao gồm cả văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể Nghiên cứu và giáo dục sâu rộng những đạo lý tốt đẹp do cha ông để lại Xây dựng nếp sống văn minh,gia đình văn hóa.Bảo tồn,kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống là trách nhiệm chung của toàn Đảng và toàn dân ,phải đưa văn hóa đi vào đời sống người Việt Nam,trở thành chỗ dựa tinh thần,niềm tin vững chắc cho nhân dân trong thời kì hội nhập và phát triển đất nước
Đầu tư có chiều sâu và chất lượng giữ gìn bản sắc dân tộc ,phục dựng lại những lễ hội mang đậm tính nhân văn,xây dựng thêm những lễ hội toàn cầu với sự tham gia của tất cả các nước trên thế giới;tiếp tục mở rộng xây dựng nhà văn há cộng đồng tại các xã,phường,khu dân cư
3.2.Ngăn chăn những âm mưu lợi dụng văn hóa để chống phá Đảng và Nhà nước ta
Tôn trọng tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của dân,đảm bảo các tôn giáo hoạt động bình thường trên cơ sở tôn trọng pháp luật;khuyến khích ý tưởng công bằng,bác ái,hướng thiện trong tôn giáo Đồng thời,tuyên truyền giáo dục khắc phục tệ nạn mê tín dị đoan;chống các việc lợi dụng tôn giáo ,tín ngưỡng thực hiện
ý đồ chính trị xấu của các thế lực thù địch Luôn nâng cao cảnh giác đề phòng thế lực thù địch dùng tôn giáo làm lá chắn thực hiện âm mưu phá hoại chế độ chính trị của nhà nước ta như những sự việc giáo sứ Thái Hà tại Hà Nội,giáo sứ tại Nam Định đã bị kẻ xấu lợi dụng xảy ra trong thời gian qua
Củng cố,xây dựng,phát triển từng bước hệ thống thông tin đại chúng Đẩy mạnh thông tin đối ngoại Tận dụng thành tựu của mạng internet để giới thiệu công cuộc đổi mới và văn hóa Việt Nam với thế giới Đồng thời,có biện pháp hiệu quả ngăn chặn ,hạn chế tác dụng tiêu cực qua mạng internet và các phương tiện truyền thông khác Ngăn chặn thế lực thù địch dùng internet tuyên truyền,bôi nhọ Đảng và Nhà