vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù bản chất và hiện tượng để giải quyết một tình huống trong lĩnh vực tự nhiên, hoặc xã hội, hoặc tư duy

Không nên đồng nhất bản chất với phạm trù cái chung và phạm trù quy luật - Hiện tượng là phạm trù triết học dung để chỉ cái là sự biểu hiện ra bên ngoài của bản chất => Bản chất chính là

CHÀO MỪNG THẦY

CÔ VÀ CÁC BẠN ĐẾN

VỚI BÀI THUYẾT

TRÌNH CỦA NHÓM

13B2

SẤM SÉT

ĐỀ TÀI

VẬN DỤNG NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CẶP PHẠM TRÙ BẢN CHẤT

VÀ HIỆN TƯỢNG ĐỂ GIẢI QUYẾT MỘT TÌNH HUỐNG TRONG LĨNH VỰC TỰ NHIÊN, HOẶC

XÃ HỘI, HOẶC TƯ DUY

Phép biện chứng duy vật về

nội dung và ý nghĩa phương

pháp luận của cặp phạm trù

bản chất và hiện tượng

Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng vào giải quyết một tình huống thuộc

lĩnh vực tự nhiên

NỘI DUNG

ĐỀ TÀI

Phép biện chứng duy

vật về nội dung và ý

nghĩa phương pháp

luận của cặp phạm trù

bản chất và hiện tượng

Định nghĩa phạm trù bản chất và phạm

trù hiện tượng

Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng

Ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và

hiện tượng

1 Định nghĩa phạm trù bản chất và phạm trù hiện tượng

- Bản chất là phạm trù triết học dung để chỉ tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất

nhiên, tương đối ổn định ở bên trong sự vật, quy định sự vận động và phát triển của sự vật đó Không nên đồng nhất bản chất với phạm trù cái chung và phạm trù quy luật

- Hiện tượng là phạm trù triết học dung để chỉ cái là sự biểu hiện ra bên ngoài của bản chất

=> Bản chất chính là mặt bên trong, mối liên hệ tất nhiên tương đối ổn định được ẩn dấu ở trong sự vật và được bộc lộ ra bên ngoài bằng các hiện tượng Hiện tượng là cái bên ngoài, cái luôn biến đổi của sự vật, nó là hình thức biểu hiện của bản chất

2 Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng

2.1 Sự thống nhất giữa bản chất và hiện tượng

- Bản chất bao giờ cũng bộc lộ qua hiện tượng, còn hiện tượng bao giờ cũng là sự biểu hiện của bản chất nhất định

- Không có bản chất tồn tại thuần túy tách rời hiện tượng, cũng như không có hiện tượng lại không biểu hiện của một bản chất nào đó

- Bản chất và hiện tượng tương ứng với nhau

• Khi bản chất thay đổi thì hiện tượng cũng thay đổi theo

• Khi bản chất mất đi thì hiện tượng cũng mất theo

=> Bản chất và hiện tượng luôn gắn bó và thống nhất với nhau trong sự vật Nhờ vậy, con người có thể nhận thức được bản chất và quy luật phát triển của sự vật thông qua vô vàn hiện tượng của nó

2.2 Sự đối lập giữa bản chất và hiện tượng

- Bản chất sâu sắc hơn hiện tượng, hiện tượng phong phú hơn bản chất nhưng không sâu sắc

bằng bản chất

- Hiện tượng biểu hiện bản chất nhưng không biểu hiện một cách trực tiếp, đầy đủ hoàn toàn bản chất; mà thường biểu hiện ở một khía cạnh của bản chất, thậm chí có hiện tượng xuyên tạc bản chất

- Bản chất phản ánh cái chung tất yếu, quyết định sự tồn tại và phát triển của sự vật, còn hiện

tượng phản ánh cái cá biệt

- Bản chất là cái tương đối ổn định, biến đổi chậm; còn hiện tượng thì thường xuyên biến đổi

một cách nhanh chóng

3 Ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù bản chất – hiện tượng

- Bản chất là cái ẩn dấu bên trong hiện tượng Do vậy, nhận thức sự vật phải đi sâu tìm bản chất, không dừng ở hiện tượng Phải đi từ bản chất cấp 1 đến bản chất cấp 2 rồi đến bản chất cấp sâu hơn nữa

- Bản chất không tồn tại thuần túy bên ngoài hiện tượng Do đó tìm bản chất phải thông qua

nghiên cứu hiện tượng Trong hoạt động thực tiễn phải dựa vào bản chất để định hướng hành động, không nên dựa vào hiện tượng

- Muốn cải tạo sự vật phải thay đổi bản chất của nó chứ không nên thay đổi hiện tượng Thay đổi được bản chất, hiện tượng sẽ thay đổi theo Đây là qui trình phức tạp không được chủ quan

nóng vội

Vận dụng nội dung và ý

nghĩa phương pháp luận

của mối quan hệ biện

chứng giữa bản chất và

hiện tượng vào giải quyết

một tình huống thuộc lĩnh

vực tự nhiên

Khái quát về hiện tượng sấm sét trong

tự nhiên

Bản chất của hiện tượng sấm sét

Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất

và hiện tượng của sấm sét

Vận dụng ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù bản chất – hiện tượng để nhận thức và giải quyết hiệ tượng sấm sét trong tự nhiên

1 Khái quát về hiện tượng sấm sét trong tự

nhiên

- Sét là hiện tượng phóng điện giữa hai đám

mây tích điện dương (+) và âm (-); hoặc giữa

đám mây tích điện dương với đất

- Sấm là tiếng động do chớp đốt nóng không khí Không khí giãn nở ra rất nhanh, nó gây

ra tiếng động

2 Bản chất và hiện tượng của sấm sét

- Hiện tượng

• Sấm chớp là một hiện tượng phóng điện tự nhiên một cách đột ngột trong khoảng thời gian cực ngắn giữa đám mây và mặt đất hay bên trong đám mây, kèm theo đó là một tia sáng và

tiếng sấm => nguy hiểm

• Sét có nhiều loại Sét khô

Sét hòn

Sét dị hình

………

• Sấm sét được tạo ra cùng lúc, tùy thuộc vào khoảng cách và bản chất của những tia chớp (hình ảnh của sấm sét), âm thanh sấm( âm thanh của sấm sét) nghe được có thể dạng thanh ngắn hoặc dàng âm trầm lớn kéo dài hoặc ngắn

- Bản chất

• Bản chất của hiện tượng sét là sự phóng điện trong chất khí ở áp suất bình thường, sét phát sinh do sự phóng điện giữa các đám mây tích điện trái dấu hoặc giữa một đám mây tích điện với mặt đất tạo thành tia lửa điện khổng lồ

• Bản chất của hiện tượng sấm là do sự phóng điện hay sự di chuyển cực nhanh của các điện

tử ma sát vào không khí làm nó trở nên cực nóng có thể hình thành plasma và giãn nở,

theo thuyết động học thì khi không khí bị giãn nở một cách quá nhanh và đột ngột xung quanh tia sét nó sẽ tạo ra một sóng chấn động lan rộng kèm theo tiếng

3 Mối quan hệ biện chứng giữa bản chất và hiện tượng của sấm sét

3.1 Sự thống nhất

- Bản chất của sấm sét luôn được bộc lộ qua tia sét, tiếng sét và tiếng sấm; Còn tia sét, tiếng sét

và tiếng sấm là biểu hiện của sự phóng điện trong chất khí ở áp suất bình thường giữa những đám mây tích điện trái dấu hoặc giữa một đám mây tích điện với mặt đất

- Bản chất và hiện tượng của sấm sét luôn tương ứng với nhau

• Sự phóng điện giữa các đám mây trái dấu và giữa các đám mây với mặt đất tạo ra tia lửa điện

Tia lửa điện tỏa nhiệt ít => tiếng sấm sẽ nhỏ hơn

Tia lửa điện tỏa nhiệt nhiều => tiếng sấm lớn hơn

• Giữa các hiện tượng cũng có sự gắn kết: các đặc tính của sấm rất phức tạp tùy theo yếu tố hình học của sét như chiều dài, có bao nhiêu tua, độ vọng âm thanh từ mặt đất và có bao nhiêu tia sét trên cùng một đường đi…

3.2 Sự đối lập

- Bản chất của sấm sét cũng là nguyên nhân hình thành nên sấm sét => cái tất nhiên, tương đối

ổn định Trong khi đó các hiện tượng của nó lại rất đa dạng, phong phú

- Tia sét và tiếng sấm đều thể hiện bản chất của sấm sét nhưng đôi khi chúng lại khiến chúng ta nhầm tưởng về hiện tượng thiên nhiên này như sấm và sét là 2 hiện tượng độc lập riêng biệt, hoặc sét là nguyên nhân gây ra sấm

- Bản chất của sấm sét luôn sâu sắc hơn hiện tượng sấm sét

• Có thể quan sát hiện tượng sấm và sét bằng thị giác bình thường

• Để hiểu được bản chất bên trong của sấm sét thì phải có kiến thức và kinh nghiệm khoa học chuyên sâu, cùng với các dụng cụ phục vụ cho mục đích nghiên cứu

4 Vận dụng nội dung và ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù bản chất và hiện

tượng để nhận thức và giải quyết hiện tượng sấm sét trong tự nhiên

4.1 Lợi ích và tác hại của sấm sét

Lợi ích

Sấm sét Bước đầu tiên của nền văn minh nhân loại

Sấm sét Bước đầu tiên của nền văn minh nhân loại

Sấm sét

- Tạo tầng ôzôn cho khí quyển

- Cải tạo đất

- Giúp cây sinh trưởng

Sấm sét

cho khí quyển

trưởng

Sấm sét Đội quân tìm nguồn nước ngầm, mỏ quặng

Sấm sét Đội quân tìm nguồn nước ngầm, mỏ quặng

Sấm sét Nguồn năng lượng khổng lồ

Sấm sét Nguồn năng lượng khổng lồ

Tác hại

Sét đánh gây

nguy hiểm đến

tính mạng con

người

Sét đánh ảnh hưởng đến môi

trường

Sét đánh làm thiệt hại về vật chất

4.2 Một số biện pháp phòng tránh sét

Tránh sét trong nhà Tránh sét ngoài trời

Đứng xa

cửa sổ,

cửa ra

vào, các

đồ dùng

điện

Tránh các chỗ ẩm ướt như

bể nước, buồng tắm

Rút phích điện ra khỏi thiết

bị điện

Tránh các khu vực địa hình cao, hay

ẩm ướt

Tránh trú nấp dưới các cây cao

Tránh xa các vật dụng kim loại

Không nên đứng thành cụm đông người

Hạn chế diện tích tiếp xúc giữa người với mặt đất

Kết luận

thiệt hại nặng nề Thông qua việc tìm hiểu cặp phạm trù bản chất – hiện tượng và vận dụng nội dung, ý nghĩa phương pháp luận của cặp phạm trù này vào thực tiễn, ta đã rút ra được những nhận

thức về tác hại và lợi ích của sấm sét để phòng tránh cũng như tìm cách để sấm sét trở thành người bạn hữu ích của con người

BÀI THUYẾT TRÌNH ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC

CẢM ƠN THẦY CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE

BÀI THUYẾT TRÌNH ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC

CẢM ƠN THẦY CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE