BỆNH học TẠNG tâm – PHỦ TIỂU TRƯỜNG

Triệu chứng lâm sàng• Tâm khí hư + sợ lạnh, tay chân lạnh, đau ngực, lưỡi nhạt bệu, rêu trắng trơn, mạch vi tế  Rối loạn chức năng???... Triệu chứng lâm sàng• Tâm dương hư + đột nhiên

Trang 1

BỆNH HỌC TẠNG TÂM – PHỦ

TIỂU TRƯỜNG

Trang 2

MỤC TIÊU HỌC TẬP

1 Nêu được tên gọi 10 hội chứng bệnh tạng Tâm

và phủ Tiểu trường do nguyên nhân bên trong

và nguyên nhân khác.

2 Giải thích được cơ sở lý luận của các hội

chứng (từ nguyên nhân đến cơ chế bệnh sinh

và triệu chứng)

3 Nêu được pháp trị của 10 hội chứng trên

Trang 4

Cơ chế bệnh sinh

• Tiên thiên bất túc  Tâm khí hư

• Bệnh lâu ngày ở tạng Tâm  Tâm khí hư

• Tuổi già  Chính khí suy  Tâm khí hư

Trang 7

Pháp trị

• Bổ ích tâm khí

• Bài thuốc: Tứ quân tử thang (Nhân sâm, Bạch

linh, Bạch truật, Cam thảo)

Trang 8

2 TÂM DƯƠNG HƯ

Nguyên nhân

• Trên cơ sở Tâm khí hư

Trang 9

• Tâm khí hư  Tâm dương hư

Trang 10

Triệu chứng lâm sàng

• Tâm khí hư + sợ lạnh, tay chân lạnh, đau ngực,

lưỡi nhạt bệu, rêu trắng trơn, mạch vi tế

 Rối loạn chức năng???

Trang 12

Pháp trị

• Ôn thông Tâm dương

• Bài thuốc: Độc sâm thang

Trang 13

3 TÂM DƯƠNG BẠO (HƯ) THOÁT

Nguyên nhân

• Trên cơ sở Tâm dương hư

Trang 14

• Tâm dương hư  Tâm dương bạo (Hư) thoát

Trang 15

• Tâm dương hư + đột nhiên ra mồ hôi không

ngừng, chân tay quyết lạnh, thở nhỏ yếu, sắc mặt tái xám, môi xanh tím, thần trí mơ hồ hoặc hôn mê

Trang 17

Pháp trị

• Hồi dương cứu nghịch

• Bài thuốc: Hồi dương cấp cứu thang (Phụ tử

chế, Can khương, Nhục quế, Nhân sâm, Bạch truật, Bạch linh, Ngũ vị tử, Trân bì, Cam thảo)

Trang 18

4 TÂM HUYẾT HƯ

Trang 19

• Bệnh lâu ngày  hao tổn huyết dịch

• Chấn thương hoặc sau sinh  mất huyết

• Ăn uống kém  sinh huyết giảm

• Tình chí khí uất hóa hỏa  hao tổn huyết dịch

Trang 20

• Hồi hộp, đánh trống ngực, mất ngủ, mộng mị,

chóng mặt, hay quên, sắc mặt xanh, hoặc vàng

úa, mội nhợt nhạt, lưỡi nhạt mạch hư hoặc nhược

Trang 21

Bệnh lý Tây Y thường gặp

• RLTK tim

• Thiếu máu

• Suy nhược cơ thể

• Suy nhược thần kinh

• Suy tim

Trang 22

Pháp trị

• Dưỡng tâm huyết, an thần

• Bài thuốc: Thiên vương bổ tâm đan (Sinh địa,

Huyền sâm, Đan sâm, Đương quy, Đảng sâm, Phục linh, Bá tử nhân, Viễn chí, Thiên môn, Mạch môn, Ngũ vị tử, Toan táo nhân, Cát cánh, Chu sa)

Trang 23

5 TÂM ÂM HƯ

Trang 24

• Bệnh lâu ngày  hao tổn huyết dịch  Âm hư

• Chấn thương hoặc sau sinh  mất huyết  Âm

hư

• Ăn uống kém  sinh huyết giảm  Âm hư

 Âm hư

Trang 25

• Hồi hộp, đánh trống ngực, mất ngủ, mộng mị, ngũ

tâm phiền nhiệt, sốt về chiều và đêm, đạo hãn, gò

má đỏ, lưỡi đỏ, khô ráo, mạch tế sác

Trang 26

• Rối loạn thần kinh chức năng

• Rối loạn thần kinh tim

• Rối loạn TKTV sau viêm nhiễm kéo dài

• Hội chứng suy nhược mạn

Trang 27

Pháp trị

• Tư dưỡng tâm âm, an thần

• Bài thuốc: Bá tử dưỡng tâm hoàn (Bá tử nhân,

Câu kỷ, Mạch môn, Đương quy, Thạch xương bồ, Phục thần, Huyền sâm, Thục địa, Cam thảo)

Trang 28

6 TÂM HỎA THƯỢNG CANG

Trang 29

• Bệnh lâu ngày  hao tổn huyết dịch  Âm hư

• Chấn thương hoặc sau sinh  mất huyết  Âm

hư

• Ăn uống kém  sinh huyết giảm  Âm hư

 Âm hư

Trang 30

• Cảm giác nóng trong người, cơn nóng phừng ở

mặt, ở ngực, hồi hộp, đánh trống ngực, mất ngủ, mộng mị, ngũ tâm phiền nhiệt, sốt về chiều và đêm, đạo hãn, gò má đỏ, lưỡi đỏ, khô ráo, mạch tế sác, vô lực

Trang 31

• Rối loạn thần kinh chức năng

• Rối loạn thần kinh tim

• Rối loạn TKTV sau viêm nhiễm kéo dài

• Hội chứng suy nhược mạn

Trang 32

Pháp trị

• Tư âm giáng hỏa, tiềm dương an thần

• Bài thuốc: Chu sa an thần hoàn (Chu sa, Hoàng

liên, Đương quy, Sinh địa, Cam thảo)

Trang 33

7 TÂM MẠCH TẮC TRỆ

Nguyên nhân

Tuổi cao sức yếu

Bệnh lâu ngày

Trang 35

• Nặng đầu, đau đầu, chóng mặt, hồi hộp, đánh

trống ngực, đau vùng trước ngực, bứt rứt, nặng mỏi, tê buốt ở chi, tiểu đậm màu Lưỡi đỏ, có vết tím bầm Mạch tế hoặc sáp

Trang 36

• Cơn đau thắt ngực

• Thiểu năng vành

Trang 37

Pháp trị

• Hoạt huyết, khử ứ, hành khí, chỉ thống

• Bài thuốc: Huyết phủ trục ứ thang (Đào nhân,

Hồng hoa, Xuyên khung, Đương quy, Sinh địa, Chỉ xác, Ngưu tất, Cát cánh, Cam thảo)

Trang 38

8 ĐÀM MÊ TÂM KHIẾU

Nguyên nhân

Nội thương tình chí

Ngoại càm thấp tà

Trang 39

• Tình thần kích động  khí uất  thấp  đàm

trọc  che lấp tâm khiếu

• Ngoại cảm thấp tà  thấp trọc khốn Trung tiêu

 đàm  che lấp tâm khiếu

Trang 40

• Tinh thần đần độn, cười nói một mình, đột nhiên

ngã lăn, đàm khò khè, rêu lưỡi trắng dày, mạch huyền hoạt

Trang 42

Pháp trị

• Trừ đàm khai khiếu

• Bài thuốc: Mông thạch cổn đờm hoàn (Mông

thạch, Trầm hương, Hoàng cầm, Đại hoàng)

Trang 43

9 ĐÀM HỎA NHIỄU TÂM

Nguyên nhân

Nội thương tình chí

Ngoại càm nhiệt tà

Điều trị sai

Trang 44

• Tình thần kích động  khí uất hóa hỏa  đàm

hỏa nội thịnh  nhiễu loạn tâm thần

• Ngoại cảm nhiệt tà  đàm  nhiễu loạn tâm

thần

• Bệnh nhiệt dùng thuốc nhiệt

Trang 45

• Vật vã, mất ngủ, miện đắng, họng khô, lưỡi đỏ, rêu

trắng dày Dễ kinh sợ, cười nói huyên thuyên, đánh mắng người, mạch hoạt, hữu lực

Trang 47

Pháp trị

• Thanh tâm tả hỏa, trừ đàm khai khiếu

• Bài thuốc: Tử tuyết đan

Trang 48

10 TIỂU TRƯỜNG HƯ HÀN

Nguyên nhân

Bệnh lâu ngày

Ăn uống

Trang 49

• Bệnh lâu ngày  dương khí suy  nội hàn 

mất đi hỏa của Tiểu trường  rối loạn phân biệt thanh trọc

• Ăn uống quá nhiều đồ lạnh  Tỳ khí hư  rối

loạn vận hóa  ảnh hưởng chức năng phủ Tiểu trường

Trang 50

• Đau bụng âm ỉ, thích xoa nắn, sôi ruột, tiêu chảy,

tiểu nhiều lần, trong dài, tay chân lạnh, không có sức, đại tiện lỏng, phân sống, lưỡi nhạt, rêu trắng mỏng, mạch tế nhược

Trang 51

• Viêm đại tràng mạn

• Rối loạn hấp thu

Trang 52

Pháp trị

• Ôn trung kiện tỳ

• Bài thuốc: Lý trung thang (Can khương, Nhân

sâm, Bạch truật, Cam thảo)

Định dạng
Số trang	52
Dung lượng	617 KB