PHÂN TÍCH QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA HIỆN NAY Một số khái niệm 1 Cơ sở lí luận và một số đặc trưng của nền kinh tế th
Trang 2TẾ ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
ĐỊNH HƯỚNG XHCN
Trang 3PHÂN TÍCH QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ XÂY DỰNG THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
Một số khái niệm
1
Cơ sở lí luận và một số đặc trưng của nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa
2
Quan điểm của Đảng về xây dựng thể chế kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
3
Kết quả, hạn chế, ý nghĩa và nguyên nhân
4
Trang 5• Tạo ra cơ chế đào tạo,tuyển chọn,sử dụng quản lý kinh doanh năng động , hiệu quả và đào thải quản lý kém hiệu quả.
• Môi trường kinh doanh tự do , dân chủ , bảo vệ người tiêu dùng
• Thông tin không hoàn hảo dẫn đến phân bổ nguồn lực không hiệu quả
• Lạm phát,thất nghiệp
Trang 62.Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
• Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là tên gọi
một cơ chế quản lý kinh tế được Đảng Cộng sản Việt Nam tạo
ra và triển khai tại Việt Nam từ thập niên 1990 đến nay
(Việc áp dụng cơ chế này cũng được ghi vào Hiến pháp Việt Nam mới nhất)
• Đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam thừa nhận chưa nhận thức
rõ, cụ thể , đầy đủ về thế nào là nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa mà chỉ có giải thích nguyên lý chung
Trang 7Nguyên nhân
• Hệ thống kinh tế này là hoàn toàn
mới, chưa có tiền lệ trong lịch sử
Thực trạng
• Gần 20 năm theo đuổi kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhưng các thể chế cho hệ thống này hoạt động vẫn chưa có đầy đủ
Nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hướng tới mục
tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
• Công tác lý luận ở Việt Nam về
hệ thống kinh tế này chưa theo kịp
thực tiễn
Trang 8Company Logo
II Cơ sở lí luận
và một số đặc trưng của nền kinh tế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Trang 9Xuất phát
• Mô hình kinh tế
bao cấp của Liên
Xô (Lenin lãnh đạo)
và Đông Âu trước
kia
• Đề ra Chính sách kinh tế mới (NEP), nhà nước cho phép một số thị trường được tồn tại
• Xóa bỏ NEP và xây dựng mô hình kinh tế
kế hoạch
1 Cơ sở lí luận và thực tiễn
Không nên lầm tưởng kinh tế thị trường chỉ gắn liền với chủ nghĩa tư bản còn chủ nghĩa xã hội thì không
• Lầm tưởng chủ nghĩa
xã hội chỉ gắn liền với kinh tế bao cấp
Trang 10
Quan hệ tiền tệ hàng hóa trong nền kinh tế có thể tính toán
được và điều chỉnh để sao cho phúc lợi tập thể đạt mức tối ưu
Nêu ra những điều kiện để nền kinh tế xã hội chủ nghĩa có thể,
về mặt lý thuyết, đạt được hiệu quả trong phân phối nguồn lực
Ủng hộ việc sử dụng các công cụ thị trường việc và kế hoạch hóa
Enrico Barone
Fred Manville Taylor
Oskar Ryszard Lange
Cơ sở lý luận
Có thể tính toán và đặt ra các mức giá và chờ đợi phản ứng của thị trường để điều chỉnh cho phù hợp
Trang 11• Chủ nghĩa xã hội kết hợp với yếu tố thị trường còn được gọi là Con đường thứ ba (để phân biệt với hai con đường khác) là
kinh tế thị trường tự do (hay kinh tế tư bản chủ nghĩa) và kinh
tế kế hoạch hóa tập trung
• Các nước Đông Âu và Liên Xô cũ đã rời bỏ nền kinh tế kế
hoạch hóa để chuyển sang nền kinh tế thị trường
• Các nước tư bản phát triển như Mĩ, Anh, Pháp và Nhật trong
thế kỉ 20 cũng điều chỉnh mô hình kinh tế theo hướng giảm
thiểu sự can thiệp của bộ máy nhà nước (mô hình kinh tế hỗn
hợp)
Trang 12phát triển nhanh, hiệu quả,
bền vững và chủ động
hội nhập kinh tế thành công
Phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường
Đa dạng các hình thức
sở hữu, khu vực kinh
tế nhà nước giữ vai trò
chủ đạo
Đất đai thuộc sở hữu
toàn dân
nền kinh tế hỗn hợp, nghĩa
là vừa vận hành theo cơ chế
thị trường, vừa có sự điều
tiết của nhà nước
Phân phối theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế, mức đóng góp vốn
Chú trọng phân phối lại qua phúc lợi xã hội
Phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội
Tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp và nhân dân khuyến khích tham gia phát triển kinh tế
Add Your Text
ĐẶC TRƯNG
Trang 13III.Quan điểm của Đảng về xây dựng thể chế
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa ở nước ta.
Trang 14vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên
cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của CNXH
Lý luậnĐại hội VI Đại hội IX
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Trang 151.Quá trình đổi mới nhận thức của đảng về nền kinh tế thị trường
a.Cơ chế quản lí kinh tế Việt Nam thời kì trước đổi mới
• Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp
Trang 16• Doanh nghiệp bị trói buộc , ỷ lại vào cấp trên.
• Can thiệp quá sâu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp nhưng không chịu trách nhiệm
về vật chất với quyết định của mình
• Quản lý nền kinh tế bằng mệnh
lệnh hành chính dựa trên hệ thống
chi tiêu pháp lệnh
chi tiết từ trên xuống dưới
• Cơ quan quản lý nhà nước làm thay chức năng quản
lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Trang 17QUAN HỆ HÀNG HÓA TIỀN TỆ
• Bị coi nhẹ, chỉ là hình thức, quan
hệ hiện vật là chủ yếu
BỘ MÁY QUẢN LÝ
• Cồng kềnh, nhiều cấp trung gian
Trang 18Qua giá:
Chế độ bao cấp
Trang 20BAO CẤP phiếuTem
Chế độ bao cấp
Trang 21Tập trung tối đa các nguồn lực kinh tế vào mục đích chủ yếu trong từng giai đoạn và điều kiện cụ thể.
( quá trình công nghiệp hóa )
Tăng trưởng
chủ yếu theo
chiều rộng
ThemeGallery is a Design Digital Content &
Contents mall developed by Guild Design Inc.
ƯU ĐIỂM
Trang 22thủ tiêu cạnh tranh
kìm hãm tiến bộ khoa học – công nghệ
triệt tiêu động lực kinh tếvới người lao động, không kích thích tính năng động, sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh
Trang 23“Việc bố trí lại cơ cấu kinh tế
phải đi đôi với đổi mới
cơ chế quản lý kinh tế…”
- Nhu cầu đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
ĐẠI HỘI VI
Trang 24b Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới
- Tư duy của Đảng về kinh tế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII
Đây là giai đoạn hình thành và phát triển tư duy của Đảng về
kinh tế thị trường So với thời kỳ trước đổi mới, nhận thức về
kinh tế thị trường có sự thay đổi căn bản và sâu sắc
Trang 25Kinh tế thị trường không phải là cái riêng có của Chủ nghĩa
tư bản mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại
Kinh tế thị trường còn tồn tại khách quan trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Có thể và cần thiết sử dụng kinh tế thị trường để xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Nhận thức kinh tế thị trường
Trang 26• Cơ chế thị trường làm cơ sở nguồn lực kinh tế
Nhận thức kinh tế thị trường
Trước đổi mới
• Kế hoạch là đặc trưng quan trọng
nhất của kinh tế xã hội chủ nghĩa
• Thị trường coi là một công cụ
thứ yếu bổ sung cho kế hoạch
Đổi mới
• Điều hòa , thúc đẩy cải tiến bộ, đào thải cái lạc hậu, yếu kém
Trang 27thị trường từ Đại hội IX đến Đại hội X
Định hướng, phân phối
Phương hướng
Quảnlý
Mục đích phát triển
Trang 28• a Mục tiêu và quan điểm cơ bản
- Thể chế kinh tế và thể chế kinh tế thị trường
2 Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa
• Một bộ phận cấu thành của hệ thống thể chế xã hội, tồn tại
bên cạnh các bộ phận khác như thể chế chính trị, thể chế
giáo dục…
• Một hệ thống các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh
các chủ thể kinh tế, các hành vi sản xuất kinh doanh và
các quan hệ kinh tế
Trang 29Cách thức thực hiện các quy tắc nhằm đạt được mục tiêu hay kết quả mà các bên tham gia thị trường mong muốn.
Các quy tắc về hành vi kinh tế diễn ra trên thị trường
Trang 30- Mục tiêu hoàn thiện thể chế kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Trang 31Áp dụng mô hình quản lý hiện đại, có năng lực canh tranh quốc tế.
Trang 32Đổi mới cơ bản mô hình tổ chức
và phương thức hoạt động của
các đơn vị sự nhiệp CNH,HĐH
Trang 34Giải quyết mối quan hệ giữa phát
triển kinh tế với phát triển văn hóa,
đảm bảo tiến bộ, công bằng xã hội
Trang 35Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản
lý của Nhà nước và phát huy vai
trò của Mặt trận Tổ quốc
Trang 36• Đồng bộ các bộ phận cấu thành của kinh tế, yếu tố thị trường và loại thị trường,kinh tế với chính trị, xã hội, giữa nhà nước, thị trường và xã hội.
• Hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội,
• Nhận thức đầy đủ, vận dụng đúng đắn quy luật khách quan của kinh tế thị trường, đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa
• Kế thừa chọn lọc thành tựu phát triển KTTT , hội nhập
kinh tế quốc tế, giữ vững độc lập, chủ quyền quốc gia
• Chủ động,tích cực giải quyết các vấn đề lý luận và thực
tiễn bước đi vững chắc, tổng kết rút kinh nghiệm
Trang 37Đại diện là Nhà nước, đảm bảo và tôn trọng các quyền của người sử dụng đất.
Hoàn thiện phương hướng
Tách biệt vai trò các vai trò của Nhà nướcNhà nước
Đất đai
Pháp lý Quy định quyền sở hữu doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
Quy định quyền , trách nhiệm, nghĩa vụ với tài sản Khuyến khích, hỗ trợ phát triển các loại hình sở hữu
Sở hữu
Trang 38• Đổi mới, phát triển cơ chế thị trường
• Thực hiện nghiêm túc, nhất quán pháp lý kinh doanh
Hoàn thiện phân phối
• Đổi mới, phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế
• Thu hẹp các lĩnh vực độc quyền nhà nước
• Hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách phân bổ nguồn lực, đảm bảo tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội
• Đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước để các đơn vị sự
nghiệp công lập phát triển mạnh mẽ, có hiệu quả
Trang 39• Tạo điều kiện phát triển các doanh nghiệp bảo hiểm bảo
• Hoàn thiện luật pháp, cơ chế thị trường; hoàn thiện luật pháp chính sách về tiền lương, tiền công
Hoàn thiện thể chế thị trường
• Xây dựng luật pháp, cơ chế, chính sách quản lý
• Đổi mới cơ chế quản lý khoa học ,công nghệ
• Tăng đầu tư ,đẩy mạnh xã hội hóa cho các ngành giáo dục,
y tế, văn hóa, thể dục, thể thao
• Hoàn thiện thể chế về giá, khung pháp lý , cơ chế thị trường
• Phát huy vai trò điều hành tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước
Trang 40Hoàn thiện lãnh đạo của Đảng, quản lý Nhà nước
• Vai trò lãnh đạo của Đảng thể hiện chỉ đạo nghiên cứu lý luận và
tổng kết thực tiễn ; xác định rõ, cụ thể và đầy đủ mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
• Đổi mới và nâng cao vai trò, hiệu lực quản lý kinh tế của Nhà nước
• Hoàn thiện luật pháp, cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để các
hình thức tổ chức và nhân dân tham gia tích cực, hiệu quả vào
hoạch định, thực thi, các chủ trương phát triển kinh tế – xã hội
Trang 41IV Kết quả, hạn chế, ý nghĩa và nguyên nhân
Trang 42• Quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN còn chậm;
• Vấn đề sở hữu, quản lý và phân phối trong doanh nghiệp nhà nước chưa giải quyết tốt;
• Cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành của bộ máy nhà nước còn nhiều bất cập, hiệu quả, hiệu lực quản lý thấp
• Cơ chế, chính sách phát triển các lĩnh vực văn hóa, xã hội chậm đổi mới
2.Hạn chế và nguyên nhân
a.Hạn chế
Trang 43• Xây dựng thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là vấn đề hoàn toàn mới chưa có tiền lệ trong lịch sử
• Năng lực thể chế hóa và quản lý, tổ chức thực hiện của Nhà nước còn chậm ;
• Vai trò tham gia hoạch định chính sách, thực hiện và giám sát của các cơ quan dân cử, mặt trận, đoàn thể chính trị – xã hội, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp còn yếu
b.Nguyên nhân