Cùng với sự phát triển của xã hội hiện nay, các vấn đề pháp lý nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày là nguyên nhân dẫn đến các cá nhân, tổ chức có nhu cầu được tư vấn và giải quyết các vấn đề này một cách hiệu quả và đảm bảo đúng với pháp luật, người dân ngày càng tìm đến luật sư như một nhu cầu thiết thân, số lượng luật sư, tổ chức hành nghề luật sư ngày một phát triển, nền tư pháp nước nhà đã tạo điều kiện nhiều hơn để luật sư thể hiện tầm quan trọng của mình, đặc biệt trong việc ban hành các quy định pháp luật về luật sư và nghề luật sư.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2 NỘI DUNG 2
I – Quy định của pháp luật hiện hành về các hình thức hành nghề của Luật sư 2
1 Khái niệm Luật sư và hành nghề Luật sư : 2
2 Các hình thức hành nghề Luật sư : 3
II – Những vấn đề tồn tại trong áp dụng các quy định về hình thức hành nghề luật sư và một số kiến nghị : 6 KẾT LUẬN 7 PHỤ LỤC : 9
Trang 2MỞ ĐẦU
Cùng với sự phát triển của xã hội hiện nay, các vấn đề pháp lý nảy sinh trong cuộc sống hàng ngày là nguyên nhân dẫn đến các cá nhân, tổ chức có nhu cầu được
tư vấn và giải quyết các vấn đề này một cách hiệu quả và đảm bảo đúng với pháp luật, người dân ngày càng tìm đến luật sư như một nhu cầu thiết thân, số lượng luật
sư, tổ chức hành nghề luật sư ngày một phát triển, nền tư pháp nước nhà đã tạo điều kiện nhiều hơn để luật sư thể hiện tầm quan trọng của mình, đặc biệt trong việc ban hành các quy định pháp luật về luật sư và nghề luật sư Để tìm hiểu một khía cạnh của nghề luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay, cụ thể là quy định về hình thức hành nghề của Luật sư, em xin chọn cho mình đề bài số 5 :
“Phân tích các hình thức hành nghề của Luật sư theo quy định của pháp luật hiện
hành.” làm nội dung bài tập lớn học kỳ.
NỘI DUNG
I – Quy định của pháp luật hiện hành về các hình thức hành nghề của Luật sư
1 Khái niệm Luật sư và hành nghề Luật sư :
Theo điều 2 Luật Luật sư năm 2006 ( sửa đổi năm 2012 ) quy định : “Luật sư là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của Luật này, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (sau đây gọi chung là khách hàng).”
Trang 3Luật Luật sư hiện nay không quy định rõ thế nào là hành nghề Luật sư, tuy
nhiên thông qua quy định tại điều 2 trên có thể đưa ra khái niệm : “ Hành nghề Luật sư là việc Luật sư thực hiện dịch vụ pháp lý bao gồm tham gia tố tụng, thực hiện tư vấn pháp luật, các dịch vụ pháp lý khác theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (gọi chung là khách hàng).”
Việc hành nghề Luật sư có ảnh hưởng rất lớn đến sự công bằng, chặt chẽ, tôn nghiêm của pháp luật, do đó hành nghề Luật sư có những đặc điểm riêng biệt hơn
so với việc hành nghề các công việc khác như cần sự chuyên nghiệp, trình độ chuyên môn và kỹ năng hành nghề Hành nghề chủ yếu bằng trình độ chuyên môn chứ không phải là vốn vật chất Luật sư cung cấp “dịch vụ pháp lý” cho khách hàng và nhận thù lao từ khách hàng Có thể nói nghề Luật sư là một loại “dịch vụ tư”
2 Các hình thức hành nghề Luật sư :
Theo quy định tại Điều 23 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi bổ sung năm 2012):
“Điều 23 Hình thức hành nghề của luật sư :
Luật sư được lựa chọn một trong hai hình thức hành nghề sau đây:
Trang 41 Hành nghề trong tổ chức hành nghề luật sư được thực hiện bằng việc thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư; làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư;
2 Hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định tại Điều 49 của Luật này.”
Như vậy theo quy định trên thì các luật sư ở Việt Nam hiện nay có thể hành nghề thông qua 2 hình thức là hành nghề trong tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân
a Hành nghề trong tổ chức hành nghề luật sư :
Quy định về tổ chức hành nghề luật sư được quy định trong luật Luật sư năm
2006 (sửa đổi bổ sung năm 2012) bắt đầu từ Điều 32 đến Điều 48
Theo quy định tại Điều 32 : Hình thức tổ chức hành nghề luật sư :
1 Tổ chức hành nghề luật sư bao gồm:
a) Văn phòng luật sư;
b) Công ty luật.
2 Tổ chức hành nghề luật sư được tổ chức, hoạt động theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan.
3 Điều kiện thành lập tổ chức hành nghề luật sư:
Trang 5a) Luật sư thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất hai năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật này;
b) Tổ chức hành nghề luật sư phải có trụ sở làm việc.
.”
Đối với luật sư hành nghề trong tổ chức hành nghề luật sư, luật sư có thể đứng
ra thành lập một tổ chức hành nghề cho riêng mình và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của tổ chức hoặc tham gia cùng với những luật sư khác thành lập một tổ chức hành nghề và cùng nhau chịu trách nhiệm Tuy nhiên để làm được điều đó thì
luật sư phải đảm bảo quy định tại khoản a Điều 32 : “Luật sư thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất hai năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật này ” Quy định này nhằm mục đích nâng cao năng lực cũng như trách
nhiệm của luật sư trước khi tham gia vào một tổ chức hành nghề luật, cũng như đảm bảo các cá nhân, tổ chức được hưởng những dịch vụ pháp lý chất lượng nhất khi đến các tổ chức luật sư Thực tế trước khi có những quy định này đã có rất nhiều luật sư tham gia hành nghề khi chưa đủ kinh nghiệm, thiếu chuyên nghiệp
Trang 6dẫn đến những hậu quả pháp lý bất lợi cho khách hàng, làm ảnh hưởng đến uy tín của nghề luật sư
Khoản 4 Điều 32 luật Luật sư cũng quy định : “Một luật sư chỉ được thành lập hoặc tham gia thành lập một tổ chức hành nghề luật sư Trong trường hợp luật sư
ở các Đoàn luật sư khác nhau cùng tham gia thành lập một công ty luật thì có thể lựa chọn thành lập và đăng ký hoạt động tại địa phương nơi có Đoàn luật sư mà một trong các luật sư đó là thành viên.” Quy định này đảm bảo cho khả năng làm
việc hiệu quả của luật sư và của tổ chức hành nghề Nếu một luật sư tham gia hoặc thành lập nhiều tổ chức hành nghề luật sư, đồng nghĩa với việc sẽ phải chịu trách nhiệm cho nhiều tổ chức khác nhau nếu phát sinh vấn đề cũng như việc phân bổ công việc ra nhiều nơi dẫn đến hiệu quả công việc không cao Thành lập hoặc chỉ tham gia thành lập một tổ chức hành nghề sẽ giúp luật sư đảm bảo khối lượng công việc, có thể thực hiện các vấn đề khách hàng yêu cầu một cách hiệu quả hơn
b Hành nghề với tư cách cá nhân :
Đối với các luật sư hành nghề với tư cách cá nhân, điều 49 luật Luật sư 2006 (sửa đổi năm 2012) quy định :
“1 Luật sư hành nghề với tư cách cá nhân là luật sư làm việc theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức không phải là tổ chức hành nghề luật sư.
Trang 72 Trường hợp hợp đồng lao động có thỏa thuận thì luật sư hành nghề với tư cách cá nhân phải mua bảo hiểm trách nhiệm cho hoạt động hành nghề của mình theo quy định của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm.
3 Luật sư hành nghề với tư cách cá nhân không được cung cấp dịch vụ pháp
lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức khác ngoài cơ quan, tổ chức mình đã ký hợp đồng lao động, trừ trường hợp được cơ quan nhà nước yêu cầu hoặc tham gia tố tụng trong vụ án hình sự theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và thực hiện trợ giúp pháp lý theo sự phân công của Đoàn luật sư mà luật sư là thành viên.”
Theo quy định của Luật hiện hành thì đối với luật sư hành nghề với tư cách cá nhân, mức độ tự do lựa chọn hình thức hành nghề đã bị giảm đi so với quy định của Luật cũ khi các luật sư lựa chọn hình thức này chỉ có thể hành nghề thông qua việc ký kết các hợp đồng lao động với các cơ quan, tổ chức không phải là tổ chức hành nghề luật sư Khi đã làm việc cho các cơ quan, tổ chức này thì luật sư không được cung cấp dịch vụ pháp lý cho cá nhân, cơ quan, tổ chức khác ngoài cơ quan, tổ chức mình đã ký hợp đồng lao động, trừ trường hợp được cơ quan nhà nước yêu cầu hoặc tham gia tố tụng trong vụ án hình sự theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và thực hiện trợ giúp pháp lý theo sự phân công của Đoàn luật sư mà luật
sư là thành viên Ngoài ra, theo quy định tại Điểm đ Khoản 1 Điều 21 Luật Luật sư
sửa đổi 2012 thì luật sư có quyền “hành nghề luật sư ở nước ngoài” Đây là một
quy định phù hợp với xu thế hội nhập hiện nay Tuy vậy, pháp luật hiện hành chưa
Trang 8có những quy định cụ thể để thực hiện quyền này của luật sư Hơn thế, cùng với những khác biệt trong quy định của pháp luật các nước, việc thực hiện quyền này trên thực tế gặp rất nhiều khó khăn
II – Những vấn đề tồn tại trong áp dụng các quy định về hình thức hành nghề luật sư và một số kiến nghị :
Hoạt động luật sư trong thời gian qua không những đã đáp ứng kịp thời nhu cầu giúp đỡ pháp lý ngày càng cao của các cá nhân, tổ chức; góp phần quan trọng trong việc bảo việc quyền, lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo và các đương sự khác, phục vụ tích cực cho công cuộc cải cách tư pháp, mà còn góp phần tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi và tin cậy cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh, thương mại trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, cũng phải thấy rằng, trong tổ chức và hoạt động hành nghề luật sư hiện nay vẫn còn một số hạn chế sau đây:
Thứ nhất, số lượng luật sư hiện có so với dân số cả nước vẫn còn quá thấp, phân
bố không đồng đều, chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn (Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh) gây ra sự mất cân đối lớn trong hành nghề và giáo dục pháp luật giữa các vùng miền, chất lượng đội ngũ luật sư hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu trong cải cách tư pháp và hội nhập kinh tế quốc tế
Trang 9Thứ hai, nguyên tắc kết hợp quản lý nhà nước với phát huy vai trò tự quản của
tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư còn chưa được thực hiện tốt trong thực tiễn Tổ chức luật sư toàn quốc với tư cách là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật
sư trong phạm vi toàn quốc để đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của luật
sư trong hành nghề vẫn còn đang trong quá trình chuẩn bị thành lập Trong khi đó, Nhà nước không thể làm thay công việc của Đoàn luật sư, không thể can thiệp vào các hoạt động có tính chất tự quản của luật sư Do vậy, trong quản lý hành nghề luật sư, vẫn còn tình trạng thiếu tập trung, thiếu thống nhất từ phía tổ chức xã hội -nghề nghiệp của luật sư
Thứ ba, tổ chức và hoạt động của luật sư Việt Nam và việc hành nghề của tổ
chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam, về cơ bản, vẫn đang được điều chỉnh bằng các văn bản quy phạm pháp luật riêng biệt Việc tách rời các quy định về luật sư Việt Nam và hành nghề của luật sư nước ngoài tại Việt Nam không những hạn chế mối liên kết giữa luật sư Việt Nam và luật sư nước ngoài hành nghề tại Việt Nam mà còn ảnh hưởng đến nguyên tắc đối xử quốc gia trong lĩnh vực dịch vụ pháp lý
Thứ tư, việc luật sửa đổi 2012 quy định những luật sư hành nghề với tư cách cá
nhân không còn được tự do lựa chọn hình thức hành nghề như luật 2006 khiến cho nhiều luật sư không muốn chịu sự ràng buộc với các cơ quan tổ chức mà chỉ thực hiện hợp đồng pháp lý với khách hàng một cách độc lập Hầu hết các quốc gia đều thống nhất quan điểm rằng luật sư là một nghề tự do và độc lập, do vậy các quy
Trang 10định về việc lựa chọn hình thức hành nghề đối với cá nhân luật sư sẽ trở thành rào cản đối với họ
Trước những hạn chế đó, các nhà làm luật nên xem xét tới việc nới rộng hơn quyền tự do chọn lựa hình thức hành nghề đối với luật sư Như đã nhắc đến ở trên thì luật sư là một ngành nghề tự do và độc lập do đó nên mở rộng cơ hội để các luật sư có thể hoạt động một cách tự do – độc lập và không cần thiết phải chịu sự chi phối của một tổ chức luật nào Đối với các tổ chức hành nghề luật sư, cần đề xuất những quy định nhằm nâng cao trách nhiệm đối với tổ chức Tham khảo các
mô hình tổ chức luật của các nước trên thế giới để học hỏi và cải thiện những điểm thiếu sót trong hoạt động tổ chức hành nghề ở nước ta
KẾT LUẬN
Nghề luật sư ở Việt Nam đang ngày càng phát triển với sự xuất hiện ngày càng nhiều các luật sư, các tổ chức hành nghề luật uy tín và có trình độ pháp lý cao Luật sư là một nghề cao quý với những mục đích và phẩm chất nghề nghiệp cao đẹp , là một nghề tự do cung cấp các dịch vụ pháp lý giúp góp phần duy trì và bảo vệ pháp luật Nâng cao trình độ của các luật sư cũng như các tổ chức luật đã và đang là vấn đề được Đảng và Nhà nước quan tâm Bên cạnh những đổi mới quan trọng trong các quy định của pháp luật về các hình thức hành nghề luật sư thì đâu đó vẫn còn tồn đọng các khiếm khuyết trong các quy định này đòi hỏi các nhà làm
Trang 11luật xem xét và sửa đổi để phù hợp với nhu cầu hoạt động luật pháp của các luật sư trong xã hội hiện nay
Trên đây là toàn bộ nội dung bài làm của em Do kiến thức còn hạn hẹp nên trong quá trình thực hiện bài tập không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ các thầy cô để bài làm hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 12
PHỤ LỤC :
Danh mục tài liệu tham khảo :
1 Tập bài giảng “ Luật sư và hành nghề Luật sư” – HV Tư pháp;
2 “ Luật sư và pháp luật về luật sư Việt Nam” – Đỗ Hoàng Yến & Nguyễn Văn Bốn;
3 Luật Luật sư của Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam số 65/2006/QH11 ngày 29/06/2006;
4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật luật sư số 20/2012/QH13
Một số link tài liệu tham khảo :
http://text.123doc.org/document/2398863-tieu-luan-mon-luat-su-va-nghe-luat- su-phan-tich-cac-quy-dinh-cua-phap-luat-ve-hinh-thuc-hanh-nghe-cua-luat-su.htm
http://danluat.thuvienphapluat.vn/phan-tich-cac-diem-moi-cua-luat-luat-su-sua-doi-2012-82840.aspx
http://www.luatdaiviet.vn/xem-tin-tuc/-nghe-luat-su-o-viet-nam-thuc-trang-va-giai-phap