Vị trí địa lí, diện tích, dân số: Bản đồ hành chính Bình Thuận Bình Thuận thuộc khu vực duyên hải Nam Trung bộ, là tỉnh giàu tài nguyên về biển, rừng, khoáng sản, đặc biệt là tiềm năng p
Trang 1Du lịch sinh thái Bình Thuận Phú Quý – Những tiềm năng còn chưa được biết đến.
I Tổng quan về Du lịch Bình Thuận:
1 Vị trí địa lí, diện tích, dân số:
Bản đồ hành chính Bình Thuận
Bình Thuận thuộc khu vực duyên hải Nam Trung bộ, là tỉnh giàu tài nguyên về biển, rừng, khoáng sản, đặc biệt là tiềm năng phát triển du lịch với nhiều bãi biển đẹp, cảnh quan tự nhiên, thơ mộng, hùng vĩ, hoang sơ…kết hợp cùng các di tích văn hoá lịch sử, với nhiều kiến trúc độc đáo
Bình Thuận có quốc lộ 1A, tuyến đường sắt Bắc – Nam chạy xuyên suốt theo chiều dài của tỉnh, cạnh đó còn có quốc lộ 28, 55 và bờ biển dài 192 km nên đã trở thành giao điểm, cửa ngõ giao lưu về kinh tế - văn hoá – xã hội giữa các tỉnh Đông Nam bộ, Tây Nguyên và Nam Trung bộ; cách thành phố Hồ Chí Minh 200 km
Diện tích tự nhiên : 7.992 km2
Dân số: gần 1,2 triệu người
Đơn vị hành chính: tỉnh có 10 đơn vị hành chính gồm: 01 thành phố, 01 thị xã và 08 huyện với 127 xã, phường, thị trấn
2 Hình thành và phát triển:
Trang 2 Sau sự kiện nhật thực toàn phần (24/10/1995) với hàng trăm ngàn người đến thành phố Phan Thiết và một số địa điểm thuộc các huyện lân cận xem hiện tượng thiên nhiên kỳ thú, từ những làng chài yên ả bên biển xanh, địa danh Mũi Né - Phan Thiết nhanh chóng trở thành một điểm đến hấp khách du lịch trong và ngoài nước Đặc biệt, chỉ trong vòng 5 năm trở lại đây, thành phố biển Phan Thiết với điểm nhấn Mũi Né - Hòn Rơm đã được du khách xa gần gọi tên một cách lãng mạn là thiên đường nghỉ dưỡng - Thủ đô Resort Với nguồn tài nguyên
du lịch phong phú, đa dạng, vị trí địa lý thuận lợi, gần 17 năm qua, trong điều kiện có rất nhiều khó khăn nhưng Đảng, Chính quyền các cấp ở Bình Thuận đã tập trung mọi nguồn lực
để đầu tư phát triển du lịch Vai trò, vị trí của du lịch trong cơ cấu kinh tế của tỉnh ngày càng nâng lên, thể hiện là ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh ngày càng rõ nét, góp phần quan trọng trong việc khai thác có hiệu quả tài nguyên đất đai, lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của Bình Thuận
Du lịch Bình Thuận với thương hiệu biển xanh - cát trắng - nắng vàng đã vươn xa, trở thành điểm đến an toàn, thân thiện và tin tưởng của du khách từ khắp nơi trong và ngoài nước D iện mạo du lịch Bình Thuận hôm nay có dáng dấp của một khu du lịch tầm cỡ quốc gia với nhiều loại hình, từ nghỉ dưỡng, giải trí, dưỡng bệnh, hồi phục sức khoẻ; du lịch sinh thái, tìm hiểu môi trường thiên nhiên khác lạ, giao lưu với các nền văn hóa, dân tộc khác nhau; du lịch tín ngưỡng, tôn giáo, nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử, văn hóa, lễ hội, các di tích lịch sử - văn hoá, phong tục tập quán, các làng nghề truyền thống; du lịch kết hợp với thăm hỏi, đoàn tụ, lễ tết, nghỉ ngơi; du lịch kết hợp với thể thao, hội hè; du lịch MICE, kết hợp với hội thảo, ngoại giao, văn hóa nghệ thuật, nghiên cứu thị trường, hội chợ, triển lãm, giao dịch, buôn bán; du lịch chất lượng cao của giới doanh nhân như chơi gofl, chơi các môn thể thao biển…mà điểm nhấn là tổ chức thành công Lễ hội du lịch Bình Thuận - Hội tụ Xanh năm 2005 đã quảng bá tích cực hình ảnh điểm đến du lịch Bình Thuận đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước
3 Cơ sở vật chất - Kinh doanh - Đầu tư
Cơ sở vật chất kỹ thuật, dịch vụ phục vụ du lịch tiếp tục phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng :
Từ 10 cơ sở lưu trú (CSLT) năm 1995 đến nay (năm 2011) toàn tỉnh có 186 CSLT đang hoạt động kinh doanh với tổng số 7.541 phòng, trong đó đạt tiêu chuẩn 4 sao có 14 cơ sở với 1.390 phòng, 3 sao có 11 cơ sở với 799 phòng, 2 sao có 29 cơ sở với 1.316 phòng, 1 sao có 26 cơ sở với 695 phòng, đạt tiêu chuẩn kinh doanh có 47 cơ sở với 869 phòng
Dịch vụ kinh doanh lữ hành, hướng dẫn du lịch từng bước phát triển Hiện có 31 đơn vị đang hoạt động kinh doanh lữ hành, trong đó có 3 Công ty lữ hành quốc tế; 47 Hướng dẫn viên du lịch đã được cấp thẻ, trong đó có 15 Hướng dẫn viên quốc tế
Dịch vụ ăn uống, mua sắm và các dịch vụ khác phục vụ khách du lịch phát triển nhanh đáp ứng được nhu cầu của khách du lịch Hiện có hơn 100 nhà hàng đầy đủ tiện nghi, sang trọng phục vụ các món ăn Âu, Á, đặc sản địa phương, hơn 60 cơ sở massage và hơn
80 cơ sở bán các mặt hàng hải đặc sản, hàng thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm phục vụ
du khách; dịch vụ vận chuyển khách tham quan, du lịch đặc biệt là các dịch vụ thể thao biển ngày càng phong phú đa dạng như: lướt ván buồm, lướt ván diều, lặn biển Chất lượng dịch vụ ngày càng cao, phong cách phục vụ ngày càng chuyên nghiệp
Trang 3 Du lịch phát triển tạo việc làm ổn định cho hơn 10.000 lao động trực tiếp trong lĩnh vực
du lịch Lao động được chú ý đào tạo, bồi dưỡng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề được nâng lên, đáp ứng được yêu cầu phục vụ khách du lịch
Kinh doanh – Đầu tư:
- Công tác quản lý nhà nước về du lịch ngày càng được quan tâm, nhất là về môi trường thiên nhiên (xử lý nước thải, rác thải…), môi trường xã hội (chèo kéo, chèn ép du khách,
ăn xin, bán hàng rong), vệ sinh an toàn thực phẩm, an toàn giao thông; công tác quy hoạch du lịch được triển khai đồng bộ trên địa bàn toàn tỉnh đã thu hút trên 410 dự án du lịch còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng trên 63.000 tỷ đồng và diện tích đất chiếm 8.391 héc ta, chủ yếu là nằm dọc theo ven biển; công tác quảng bá, xúc tiến du lịch Bình Thuận được đẩy mạnh trên tất cả các kênh Do đó, góp phần vào việc đẩy nhanh tốc
độ tăng trưởng ngành khá cao và ổn định
- Các chỉ tiêu du lịch từ năm 1995 đến nay đều đạt và vượt kế hoạch đề ra; thời gian lưu trú của khách dài hơn, quay lại nhiều lần hơn; doanh thu du lịch và các khoản nộp ngân sách
từ du lịch tăng trưởng ở mức cao Giai đoạn từ năm 1995 - 1999, là 53.000 - 345.000 lượt khách, doanh thu từ 30,66 tỷ - 99 tỷ đồng, khách quốc tế 5.300 - 28.000 lượt; từ năm
2000 - 2004, là 513.000 - 1.000.000 lượt khách; doanh thu từ 123 tỷ - 440 tỷ đồng, khách quốc tế 53.000 - 96.000 lượt; từ năm 2005 - 2009, là 1.200.000 - 2.200.000 lượt khách, doanh thu từ 600 tỷ - 1.890 tỷ đồng, khách quốc tế 130.000 - 220.000 lượt; năm 2011 là
2.804.500 lượt khách, doanh thu 3.351,462 tỷ đồng, khách quốc tế 300.550 lượt khách.
Lượng khách du lịch đến tỉnh tăng trưởng ổn định, khách quốc tế tăng từ 13-15%/năm, doanh thu du lịch tăng bình quân 32 - 35 %/năm
- Sự phát triển của du lịch Bình Thuận trong những năm qua đã góp phần chuyển dịch cơ
cấu kinh tế, cơ cấu lao động của Bình Thuận theo hướng tiến bộ, giải quyết nhiều công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo Du lịch phát triển đã làm thay đổi bộ mặt đô thị
và nông thôn, nhất là các vùng ven biển những nơi trước đây từng là vùng sâu, vùng xa -thì nay đã mang bộ mặt mới, khang trang, kết hợp hài hoà giữa thiên nhiên và kiến trúc hiện đại, đường sá, điện nước, thông tin liên lạc phục vụ du lịch cũng góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân ở các vùng du lịch Du lịch phát triển đã góp phần gìn giữ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa, các tài nguyên thiên nhiên, làm đẹp thêm cảnh quan và cải thiện môi trường đồng thời cũng góp phần nâng cao trình độ dân trí của nhân dân
II./ Tiềm năng du lịch sinh thái và các điểm Du lịch sinh thái (DLST)
1 Tiềm năng về DLST
Bình Thuận có khí hậu nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa, nắng ấm, không khí trong lành, mát mẻ, nhiệt độ ôn hoà (trung bình 27*C), lượng mưa thấp và tập trung đã tạo môi trường thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động du lịch quanh năm Bình Thuận còn có hệ sinh thái động thực vật phong phú về chủng loại có giá trị cao phục vụ du khách tham quan, nghiên cứu Nhiều mỏ nước khoáng có lưu lượng khá lớn, độ nóng cao, có tiềm năng phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động du lịch sinh thái, nghĩ dưỡng, chữa bệnh… như: Suối nước khoáng Vĩnh Hảo (Tuy Phong), Suối nước nóng Bưng Thị tại chân núi Tà Cú (Hàm Thuận Nam), Suối khoáng nóng Phong Điền
Trang 4Biển – dấu ấn Du lịch Bình Thuận.
Trong các tài nguyên về du lịch, tài nguyên về du lịch biển là nổi bậc hơn cả
Bình Thuận quy tụ đầy đủ các yếu tố khách quan cho phép phát triển hoàn chỉnh ngành du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái biển và cồn cát ven biển Nếu có dịp quan sát từ trên máy bay hoặc
du ngoạn bằng tàu thuyền dọc bờ biển với những con sóng quanh năm vỗ về, là nguồn cảm hứng
vô tận cho du khách, bạn sẽ phần nào cảm nhận được vẻ kỳ thú của miền đất này
Hoàng hôn trên biển Bình Thuận
Nằm ở vị trí cực Nam Trung Bộ, bờ biển Bình Thuận từng chịu nhiều ảnh hưởng của các hoạt động kiến tạo, sơn tạo, tạo nên nhiều đảo, cù lao, vũng, vịnh, cho ta những địa danh nổi tiếng xa gần Vị trí và điều kiện tự nhiên này góp phần tạo nên một vùng khí hậu tuyệt vời và hiếm có
Đây là một miền đất mưa thuận gió hòa, đặc biệt Bình Thuận hầu như không có bão, không có mùa lạnh và cũng không nóng quá vào mùa hè như những vùng đất khác
Biển Bình Thuận rộng 52.000 km vuông, nơi gặp nhau của 2 dòng hải lưu nóng, lạnh đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển và làm giàu nguồn lợi thủy sản Ước tính có khoảng 800 loài sinh vật biển đã được tìm thấy ở biển Bình Thuận, trong đó hải sản có khả năng khai thác chiếm khoảng 1/3 Nhiều loài có giá trị cao
như sò huyết, bàu ngư, ốc hương, cua
huỳnh đế Đặc biệt trong những năm
gần đây biển Bình Thuận liên tiếp xuất
hiện cá voi Các nhà khoa học cho rằng
những chú cá voi này bị dòng hải lưu
đánh lạc vào vùng biển Bình Thuận
Với 192 km chiều dài bờ biển, có nhiều
đảo, cù lao, vũng, vịnh; bãi biển có cảnh
quan đẹp, môi trường hoang dã với
Trang 5những bãi cát trắng, nước trong xanh, tạo nên nhiều điểm du ngoạn nổi tiếng như: Cà Ná, Cù Lao Câu, Bình Thạnh, Gành Son (Tuy Phong), Bàu Trắng (Bắc Bình), bãi biển Đồi Dương – Thương Chánh, Rạng, Mũi Né – Hòn Rơm (Tp Phan Thiết), Mũi Điện – Khe Gà, Thuận Quý (Hàm Thuận Nam), Đồi Dương, Hòn Bà, Ngảnh Tam Tân, Cam Bình (LaGi) … trong đó có một số cảnh quan thu hút nhiều du khách như: Đồi Cát Bay (Mũi Né, Hoà Thắng), Hòn Rơm (Mũi Né), Suối Tiên (Hàm Tiến), Bãi đá màu - Bình Thạnh (Tuy Phong)
Gắn với biển, nơi đây người dân có truyền thống tổ chức lễ hội nghinh ông để cầu cá ông(tức cá voi) phù hộ cho những chuyến ra khơi được cá tôm đầy ấp Hiện nay tại Vạn Thủy Tú-đền thờ cá ông tại Phan Thiết đang lưu giữ bộ xương cá voi được xem là lớn nhất Đông Nam Á
Ngoài ra, Bình Thuận còn là tỉnh sở hữu nhiều cái nhất, Trung tâm sách Kỷ lục Việt Nam – VIETKINGS đã chính thức xác lập 16 kỷ lục Việt Nam tại Bình Thuận như: địa phương có Resort – Hotel nằm dọc biển nhiều nhất Việt Nam; Đồi Cát Mũi Né- Đồi Cát thay đổi hình dạng
tự nhiên nhiều nhất Việt Nam; Bãi đá Cổ thạch có hình dạng, màu sắc nhiều nhất Việt Nam; Lễ hội Nghinh Ông Quan Thánh Đế Quân lớn nhất Việt Nam , Phan Thiết – Địa phương có thương hiệu sản xuất nước mắm đầu tiên tại Việt Nam vv… Bình Thuận còn là nơi bảo tồn, gìn giữ nhiều di tích lịch sử, văn hóa Chăm như một phần giá trị đặc sắc văn hóa ngàn năm của dân tộc Việt
Nhắc đến Bình Thuận người ta không thể không nhắc đến thương hiệu nước mắm Phan Thiết nổi tiếng xa gần cùng với những món ắn đặc sản từ hải sản như mực một nắng, cá thu, bàu ngư, sò huyết
Mực một nắng làng nghê nước mắm Phú Hài(Phan Thiết)
Trang 6Rừng – những nét hoang sơ còn sót lại
Tiếp giáp với các tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng là những vùng rừng nguyên sinh và bán nguyên sinh còn sót lại Nhưng không vì thế mà rừng mất đi vẻ bí ẩn đầy thu hút với du khách cũng như các nhà nghiên cứu Ðến năm 2002, toàn tỉnh có 379.133 ha rừng Trong đó: Diện tích rừng tự nhiên
là 341.085 ha, diện tích rừng trồng toàn tỉnh là 38.048 ha Hiện nay diện tích rừng suy giảm nghiem trọng do cháy và nạn chặt phá rừng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quần thể sinh vật sinh sống trong rừng cũng như làm suy thoái đất đai
Thác Bà
Rừng Bình Thuận thuộc nhóm rừng nhiệt đới ẩm nửa rụng lá và rừng lá rộng thường xanh Kiểu rừng nửa rụng lá phân bố ở địa thế thấp vùng sườn đồi hoặc ven thung lũng trên các loại đất mỏng có đá lộđầu và trên đất bồi tụ ven sông ven suối, tầng đất mỏng, khả năng giữ nước kém, thiếu nước trong mùa khô đã hình thành kiểu rừng nửa rụng lá Rừng có trữ lượng khá cao, phân tầng rõ và tổ thành gồm những loại cây có đặc tính rụng lá về mùa khô, điển hình là những loài cây Bằng lăng (Lagerstroemia sp) thuộc họ Tử vi (Lythraceae) Cùng với những cây thường xanh hay rụng lá thuộc các họ Xoan (Meliaceae), họ Long não (Lauraceae), họ Đậu (Fabaceae) Tập trung chủ yếu ở các huyện Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình và Hàm Thuận Nam
Rừng lá rộng thường xanh phân bố trên các loại đất feralit đỏ vàng phát triển trên sa phiến thạch, đất feralit nâu đỏ trên đá bazan và đất xám phù sa cổ, tầng đất dày, ẩm, thoát nước, ít kết von Đặc trưng là rừng cây họ Dầu (Dipterocarpaceae) có diện tích lớn, nổi bật là các loài cây họ Dầu chiếm tỷ lệ cao hoặc có ưu thế tuyệt đối trong tổ thành loài cây nhưDầu song nàng, Dầu con rái, Sao đen, Chai, Vên vên thường mọc thành cụm hoặc không liên tục, chiếm ưu thế ở tầng vượt tán, đôi khi mọc tập trung thuần loại thường được gọi là " lán dầu" Bên cạnh loài cây họ Dầu còn có nhiều loài cây gỗ mọc hỗn giao đa số thuộc loài cây họ Đậu (Fabaceae) như Gõ đỏ, Gõ mật, Cẩm lai, Giáng hương và các loài cây gỗ thuộc các họ khác như họ Xoài (Anacardiaceae), họ Dâu tằm (Moraceae), họ Bồ hòn (Sapindaceae), họ Tử vi (Lythraceae) tạo thành rừng nhiều tầng tán, độ đa dạng thực vật khá cao, cây phụ sinh phong phú, độ tàn che 0,7
là kiểu rừng có cảnh sắc đa dạng phức tạp, tiêu biểu của kiểu rừng thường xanh ẩm nhiệt đới Loại rừng này tập trung các huyện phía tây của tỉnh, giáp ranh với Đồng Nai như Đức Linh và Tánh Linh
Trang 7Ngoài ra còn có các hệ rừng thứ sinh như lồ ô, trản cây bụi và xavan đồng cỏ.
Trước những năm 1990 nơi đây có hệ động thực vật thuộc loại
phong phú nhất nhì Việt Nam với nhiều loài thú quý hiếm có tên
trong sách đỏ Việt Nam như Voọc đen, gấu, cheo cheo, voi các
loài chim như Hồng vũ, chích chòe than
Cheo cheo
Hiện tỉnh có 2 khu bảo tồn thiên nhiên là Biển Lạc- Núi Ông và khu bảo tồn thiên nhiên núi Tà Cú
Tiềm năng du lịch sinh thái phong phú Ngoài việc nghiên cứu các loại động thực vật Bình Thuận còn sở hữu nhiều hồ thác đẹp hoang sơ và đầy thách thức Đó là Biển Lạc(Tánh Linh), Thác Bà(Đức Linh), hồ Đa Mi(Hàm Thuận Bắc) cùng với các vùng rừng phòng hộ rừng đặc dụng với nhiều loại cấy quý hiếm, cây thuốc
2 Một số điểm du lịch sinh thái:
Bàu Trắng
Trang 8Cồn cát trắng ven Bàu Mùa sen nở
Rừng dương - nơi lí tưởng để cắm trại Bàu Trắng : bàu nước ngập giữa bốn bề là cát như một ốc đảo giữa lòng sa mạc.
Là nơi sinh sống của nhiều loài cá như: rô đen, trắm cỏ, chạch, trắng, trê,
Sen nở ngát hương mỗi khi mùa về.
Rừng Đa Mi
Ẩn mình trong cánh rừng Đa Mi (Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận) bạt ngàn là hồ thủy điện Đa Mi đẹp như một nàng công chúa, ngọn thác sương mù hùng vĩ, cao ngất, uốn lượn như con rồng bạc khổng lồ
Rừng Đa Mi còn có rất nhiều thác lớn nhỏ được
người dân ở đây truyền miệng câu nói “Đa Mi
đệ nhất thác”.
Lòng hồ Đa Mi nhìn từ xa
Trang 9Hồ Hàm Thuận gồm tám đảo nhỏ nổi lên giữa dòng nước bắt nguồn từ sông La Ngà (Đồng Nai) Còn hồ Đa Mi chỉ có nhiệm vụ giữ nước để làm thủy điện Những con sông nhỏ ở khu vực này khá đặc biệt, tất cả đều chảy theo hình chữ “S”, giống như dáng hình của đất nước Hơn nữa, nước ở đây trong vắt, xanh màu ngọc bích và có nhiều thác gềnh.
Chiều Rừng Đa Mi
Hòn Lau Câu
Giữa bốn bề biển trời mênh mông,
với hàng vạn khối đá đủ màu sắc,
hình dạng bao bọc xunh quanh, hòn
Lao Câu hay còn gọi là cù Lao Câu
như một vương quốc đá yên bình,
hoang sơ giữa biển khơi.
Biển xanh và đá
Trang 10 Gành Son
Gành Son thuộc xã Chí Công, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.
Gành Son (còn gọi là Ghềnh Son) là những dãy núi đá màu đỏ và hang động cheo leo gập ghềnh Màu đỏ của đá, màu xanh của biển nổi bật dưới ánh nắng, khiến nơi này có một vẻ đẹp hài hòavừa gần, vừa xa, vừa hư lại vừa thực Đến gành Son vào những buổi sớm tinh sương hay những buổi chiều nhạt nắng, bạn sẽ được chứng kiến cuộc sống nhộn nhịp của một làng chài ven biển với những tàu đánh cá cập bờ, những em bé tung tăng bơi lội, và những thiếu nữ tắm rửa bên giếng nước ngọt gần biển.