LỜI NĨI ĐẦUVới mục tiêu đào tạo và hướng dẫn sinh viên khoađóng tàu tiếp cận với thực tế sản xuất của người thợ đóng tàu, cũng như làm quen với cách sử dụng và thao tác các trang thiết b
Trang 1LỜI NĨI ĐẦU
Với mục tiêu đào tạo và hướng dẫn sinh viên khoađóng tàu tiếp cận với thực tế sản xuất của người thợ đóng
tàu, cũng như làm quen với cách sử dụng và thao tác các
trang thiết bị máy móc phục vụ cho việc đóng tàu, tìm hiểu
về công nghệ đóng tàu ở nước ta Khoa Đóng tàu và công
trình nổi trường Đại học Giao Thông Vận Tải TP Hồ Chí
Minh đã tạo điều kiện cho sinh viên khoa xâm nhập thực tế
bằng việc đưa các sinh viên xuống các nhà máy đóng tàu để
thực tập công nhâ
Trong thời gian 8 tuần tiếp cận thực tế chúng em cũngđã hiểu được phần nào tình hình thực tế của ngành đóng tàu
nước ta Qua đó chúng em đã học hỏi được nhiều kinh
nghiệm trong thực tế sản xuất của người đi trước, cùng với
kiến thức đã học ở trường sẽ củng cố thêm kiến thức cho
chúng em vững bước trong những năm học khó khăn phía
trước
Cũng vì lẽ đó chúng em xin chân thành cảm ơn đếnquý thầy cô khoa đóng tàu và công trình nổi trường Đại học
giao thông vận tải TP hồ chí minh đã tạo điều kiện cho
chúng em có những kinh nghiệm quý báu đó
Em xin cảm ơn các cán bộ, các chú, các bác và anh
em công nhân, công nhân viên nhà máy đóng tàu An Phú
đã tạo điều kiện cho chúng em hoàn thành tốt chuyến thực
tập này Xin cảm ơn !
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
Trang 3
( dành cho năm 3 chuyên ngành thiết kế và đóng thân tàu )
Giúp sinh viên :
Tiếp cận thực tế sản xuất, làm quen với các công việc củangười thợ đóng tàu;
Sử dụng và thao tác các trang thiết bị, máy móc phục vụ choviệc đóng tàu;
Thực hành công nghệ lắp ráp và hàn thân tàu;
Tìm hiểu kết cấu và hình thức kết cấu của các loại tàu khácnhau
II NỘI DUNG THỰC TẬP :
Tìm hiểu bố trí, sắp xếp các phân xưởng đóng tàu ở nhàmáy;
Tham quan tìm hiểu kết cấu và bố trí hệ thống hạ thuỷ tàu:âu tàu, ụ nổi, triền đà, … ;
Tìm hiểu cấu tạo, nguyên lý làm việc và sử dụng các trangthiết bị công nghệ của nhà máy như máy cán tôn, máy dập,máy nâng hạ và các thiết bị kiểm tra quá trình đóng tàu ở nhàmáy;
Tìm hiểu kết cấu khung dàn, bệ lắp ráp chi tiết , phân đoạn;
Tìm hiểu cách lắp ráp và hàn phân đoạn, tổng đoạn;
Tìm hiểu kết cấu và các hình thức kết cấu của các loại tàuđang được đóng tại nhà máy;
Tìm hiểu các phương pháp làm sạch vỏ bao tàu, sơ tàu, cácthiết bị làm sạch bề mặt tôn vỏ bao, yêu cầu kỹ thuật về sơntàu;
Trang thiết bị an toàn lao động và nội quy an toàn lao độngcủa nhà máy;
Thực hành lắp ráp và hàn thân tàu; thực hành vệ sinh côngnghiệp; thực hành làm sạch bề mặt và tôn vỏ tàu
Trang 4Báo cáo thực tập
I TÌM HIỂU BỐ TRÍ XẮP XẾP CÁC PHÂN XƯỞNG ĐÓNG
TÀU TẠI NHÀ MÁY:
Giới thiệu về cơng ty.
Cơng ty TNHH MỘT THÀNH VIÊN ĐĨNG TÀU AN PHÚ tiền thân là Xí nghiệp liên hiệp đĩng tàu được thành lập năm 1979 Đến năm 1993 để phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất và sắp sếp lại các doanh nghiệp nhà nước , xí nghiệp liên hiệp được đổi thành Cơng ty đĩng tàu AN PHÚ theo quyết định số 44/QĐ-UB của UBND
TP, HỒ CHÍ MINH ban hành ngày 26/3/1993 Cơng ty đĩng tàu AN PHÚ là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc UBND TP HCM và Sở GTCCTP HCM.
1/Bố trí xưởng đóng tàu :
_ Chọn địa điểm để bố trí một xưởng đóng tàu là công việc hết sứcquan trọng vì đó là một trong những yếu tố quyết định nhằm nângcao năng suất, nâng cao chất lượng làm việc, đẩy mạnh mối quan hệthông thường với các ngành nghề mạnh của nhà máy
_ Khi bố trí xưởng tàu phải lưu ý những điều kiện sau:
Đặc thù thiên nhiên của nơi bố trí xưởng như cơ cấu địa chất ,địa thế hướng gió, hướng mặt trời
Diện tích địa điểm đủ lớn và có khả năng mở rộng, nhiều mặtiếp xúc sông
Khả năng tàu ra vào xưởng
Khoảng cách tới các cảng
Chiều rộng và chiều sâu của vũng nước
Việc cung cấp năng lượng va giao thông vận tải
Can đối giữa các vùng công nghiệp để tạo điều kiện thuận lợicho việc hợp táp hoá sản xuất
Trang 5nơi nào đó có độ cứng cho phép của địa tầng lớn nhất đồng thời machnước ngầm thấp nhất ( dưới 2m ) Địa hình của nơi bố trí xưởng phảitương đối bằng phẳng và nghiêng đều về phía vũng nước Xưởng tàuphải bố trí ở vị trí tương đối cao để tránh ngập nước vào mùa mưahoặc khi nước lên
_ Diện tích mặt bằng của xưởng thường được xác định từ những chỉsố diện tích cần thiết cho chính các bộ phận xí nghiệp và diện tíchcần thiết chung cho tàon bộ xí nghiệp; bao gồm cả đường xá, nơi sinhhoạt công cộng diện tích chung thường lớn hơn diện tích tác nghiệptừ 30-50% Độ lớn của diện tích xưởng được quyết định bởi năng lựcxưởng và việc mở rộng trong tương lai Như bố trí số người làm việc :
Xưởng tàu biển : 200 người/ha
Xưởng tàu biển : 150 người/ha
_ Khoảng cách tới cảng thường có ý nghĩa lớn đối với xưởng vì tạođiều kiện được sửa chữa tàu khi tàu ra vào cảng Chiều rộng và chiềusâu vũng nước kế cận xưởng tàu phải bảo đảm hạ thuỷ tàu dễ dàng,xoay trở tàu thuận tiện Đối với xưởng đóng tàu trên triền thì chiềurộng của vũng nước ít nhất phải gấp 2÷2,5 lần chiều dài thân tàu lớnnhất có thể đóng tại xưởng Đối với hạ thuỷ ngang chiều rộng củavũng nước phải gấp ít nhất 4 lần chiều rộng thân tàu lớn nhất
_ Khi thiết kế xưởng phải hết sức tận dụng các đường xà, giao thôngcông cộng, đường tải điện, đường dẫn nước …… có sẵn tại nơi xâydựng xưởng
2/Cách bố trí các phân xưởng trong địa phận xưởng :
_ Việc bố trí các phân xưởng bên trong địa phận xưởng tàu là rấtquan trọng vì khi bố trí tốt các phân xưởng sản xuất sẽ tạo thuận ợicho việc thi công đóng mới, sữa chữa, di chuyển giữa các xưởng
_ Việc bố trí các xưởng bên trong địa phận xưởng tàu phụ thuộc vàocông nghệ, day chuyền công nghệ và điều kiện tự nhiên của địaphận, đều phải dựa trên nguyên tắc sau:
Chia toàn bộ địa phận ra làm các vùng nhỏ Tại mỗi vùng cầnbố trí các phân xưởng có cùng đặc tính sản xuất giống nhau, vềđiều kiện phòng cháy chữa cháy và vệ sinh như là các khu vựcsản xuất vỏ, khu vực chứa gỗ, khu vực đóng và sửa chữa máy
Trang 6 Vị trí các phân xưởng, nhà cửa, trang thiết bị phải đáp ứng yêucầu của quá trình công nghệ.
Các phân xưởng phụ, kho hàng, thiết bị cung cấp năng lượngcần phải bố trí gần những phân xưởng sản xuất mà chúng phụcvụ
Khoảng cách giữa các nhà xưởng phải bảo đảm yêu cầu phòngcháy chữa cháy, cũng như vệ sinh
Đường di chuyển nguyên vật liệu phải thẳng và nhanh
Đường xà giao thông đi lại cũng phải ngắn nhất và không đượccắt ngang đường di chuyển vật liệu
3/Sơ đồ mặt bằng xưởng đóng tàu An Phú :
_ Xưởng đóng tàu An Phú nằm ở một vị trí rất thuận lợi cho việcđóng tàu vì có hầu như hai mặt giáp với sông Sài Gòn, diện tíchkhông lớn lắm tuy nhiên vẫn có thể mở rộng, chưa sử dụng hết đất vàrất có tiềm năng Tuy nhiên vì nhà máy đã được xây dựng từ rất sớmnên cách bố trí các phân xưởng cĩ phần khơng hợp lý với cơng nghệ vàyêu cầu ngày càng cao hiện nay Cách bố trí các phân xưởng khơng tậndụng tốt mặt bằng hiện cĩ của nhà máy Việc bố trí khơng hợp lý các
Trang 7thủy, lắp ráp các phân tổng đoạn Việc bố trí các đường điện không hợp
lý dễ gây ra tai nạn Cơ sở vật chất nhà máy thiếu thốn và năng suất sửdụng không cao từ đó dẫn đến năng suất lao động rất hạn chế
Trang 8
Sơ đồ xưởng tàu An Phú
Trang 94/Cơ sở vật chất của nhà máy :
Hai xưởng vỏ ( Xường vỏ 1 và 2 )
Một xưởng cơ điện
Một xưởng cắt tôn
Một dãy nhà kho
Một cầu tàu ( dùng cho tàu neo đậu chờ sữa chữa )
Khu vực hành chính
Một ụ khô
Một căn tin
Nhiều triền đà dọc bờ sông
5/Bố trí các phân xưởng trong xí nghiệp :
_ Xí nghiệp đóng tàu An Phú quản lí việc đóng mới va sữa chữa tàu theocác tổ sản xuất bao gồm :
+ Tổ ụ-triền : kéo tàu và hạ thuỷ tàu
+ Tổ sắt-hàn : đóng mới và sửa chữa
+ Tổ sơn : làm sạch và sơn tàu
+ Tổ máy : lắp ráp máy tàu
+ Tổ cơ khí : quản lí xưởng cơ điện
+ Tổ cơ giới : thực hiện vận chuyển trong xí nghiệp
+ Tổ điện : sửa chữa điện trong xưởng , điện tàu
_ Mặt bằng xí nghiệp được chia làm nghiều khu vực, mỗi khu vực domột tổ quản lí theo chức năng riêng của từng tổ
_ Việc phân phối các xưởng riêng biệt là hợp lí và thuận tiện trong việcsản xuất
Cơ sở vật chất của nhà máy:
1 Phân xưởng cơ điện :
Có diện tích 20x70 m2
Là nơi làm việc của thợ cơ khí, điện, nguội Xưởng cơ điện có cácmáy phục vụ cho ngành đóng tàu như máy tiện, máy phay, máykhoan, máy đục, máy uốn ống, cầu thang, máy cưa
Xưởng cơ điện do tổ điện, cơ khí, máy quản lí
2 Phân xưởng cắt tôn :
Bao gồm các máy: máy chấn, máy dập, máy uốn tôn Các loạimáy này được sử dụng nhiều trong việc đóng tàu Nhà xưởng này chi
Trang 10phối tất cả các xưởng còn lại trong qua trình cắt tôn, uốn dập và đượcđưa đi phân phối cho các xưởng trong việc đóng mới và sửa chữa tôntàu.
Xưởng sử dụng các mô tơ và hệ thống cẩu để nâng và hạ tôn trongquá trình vận chuyển và cắt dập tôn
3 Xưởng vỏ I :
Do tổ vỏ quản lí
Là nơi chứa các trang thiết bị phục vụ cho việc đóng mới và sữachữavỏ bao tàu như : bình khí gas , đèn xì , thùng điện hàn
Gồm các khu nhỏ như : sửa chữa chân vịt , khu phóng dạng( chiếm diện tích lớn nhất )
4 Xưởng vỏ II :( tương tự như xưởng I )
5 Ụ Khô :
Nằm giáp bề mặt sông
Có kích thước 100x15x4 (m) đang hoán cải tàu 2000T
_ Bãi tôn : đươc phân bố hai nơi la gần xưởng vỏ II và xưởng máycông cụ
_ Bốn kho : chứa các thiết bị và vật liệu đóng tàu
_ Các triền tàu ở dọc bờ sông
II TÌM HIỂU CẤU TẠO , NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC VÀ SỬ
DỤNG CÁC TRANG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ CỦA NHÀ MÁY :
( máy hàn điện , máy cắt , máy cán tôn , uốn tôn , máy dập , máy cắt tôn
, và các trang thiết bị khác )
1/Máy hàn điện :
_ Máy hàn điện được đặt trong một thùng có bánh xe kéo để tịên dichuyển đến nơi làm việc , có đầu dây nối ra ngoài để cắm vào ổ điệngồm 2 dây nóng và dây nguội
_ Dây nóng được nối với kẹp hàn ( que hàn ) , dây nguội được nối vớivật hàn
_ Máy hàn được cấp điện bằng các trạm điện nằm rải rác trên khuvực đóng tàu , trạm điện có mái che , có bảng điện , có ổ cắm điệnvà cầu giao , cầu chì ở bên trong
Trang 11que hàn
_ Có nhiều phương pháp hàn kim loại như : hàn hơi , hàn điện ,hàn nén áp điện trở …các xưởng đóng tàu ở nước ta hiện nay chủ yếu hàn
bằng phương pháp hàn hơi và hàn điện Trong đó hàn điện là được sử
dụng nhiều do dễ dùng và dễ vận chuyển
ChiÕt ¸p ®iỊu chØnh dßng ®iƯn
§iỊu chØnh hå quang
Tuú chän
Trang 12Dòng vào 220-380 V
Cấu tạo máy hàn
_ Cấu tạo máy hàn : gồm máy biến thế bộ tự cảm , mỏ hàn và cầu dao điện
Máy biến thế được cấu tạo bởi : máy biến áp , bộ tự cảm , cuộn sơcấp , cuộn thứ cấp
Mỏ hàn ( kìm hàn) : cấu tạo có tay cầm , xứ cách điện , dẫn nhiệt kém và nối với dây nóng của máy hàn
Cầu dao có nhiệm vụ đóng ngắt dòng điện đi vào máy hàn
Trang 13_ Nguyeõn lyự laứm vieọc :
Hồ quang
Dây hàn
tiếp điện
cơ cấu cấp dây
h ớng hàn
thuốc hàn
đ ờng cấp thuốc hàn
Điện cực hàn (dây hàn)
Xỉ đặc Xỉ lỏng
Kim loại cơ bản Kim loại cơ bản
Kim loại cơ bản vùng hồ quang
Kim loại nóng chảy (vũng hàn) Kim loại mối hàn
a)
b)
ẹoựng caàu dao ủieọn ủeồ cung caỏp ủieọn cho maựy , ủieàu chổnh ủieọn aựpbaống tay quay vụựi ủieọn theỏ tửứ 60V ủeỏn 300V Tuứy theo vaọt lieọu
haứn vaứ kieồu haứn ta ủieàu chổnh ủieọn aựp cho thớch hụùp
Doứng ủieọn chaùy trong maùch ủieọn kheựp kớn tửứ caàu dao ủieọn thoõng
qua maựy haứn vaứo maựy bieỏn theỏ taùi nay doứng ủieọn ủửụùc ủieàu chổnh bụỷi tay quay ủeồ cho cửụứng ủoọ vaứ ủieọn aựp thớch hụùp Sau ủoự doứng ủieọn ủửụùc ủửa ra moỷ haứn , ủaàu daõy coứn laùi noỏi vụựi vaọt haứn
Khi haứn , que haứn chaùm vaọt haứn gay chaọp maùch , phaựt quang vaứ nhieọt ủoọ luực naứy raỏt lụựn laứm chaỷy que haứn vaứ vaọt haứn ( Loaùi que
haứn ủửụùc sửỷ duùng nhieàu laứ HV-T421 vaứ T 422 )
_ Yeõu caàu khi sửỷ duùng maựy haứn :
Trang 14 Phải lưu ý điện áp máy hàn ở mức nào để điều chỉnh cho thích
hợp với vật liệu hàn
Khi hàn phải mang quần áo bảo hộ , bao tay, kính hàn và mang
giày để cách điện
2/Máy Cắt :
_ Máy cắt bằng đèn xì hoạt động theo nguyên tắc nung nóng chảy và
thổi bay xỉ chảy
_ Cấu tạo :
Máy cắt gồm 2 bình : 1 bình oxy thường có màu xanh , 1 bình
chứa axetilen hay gas Gas cho nhiệt nóng chảy thấp hơn axetilennhưng được dùng rộng rãi hơn do giá thành rẻ
Trên mỗi bình đều có van đóng mở , đồng hồ đo áp suất , dây
dẫn Hai dây dẫn từ 2 bình khí được nối với mỏ cắt
Trang 15Oxy Axetilen
14 : Lỗ mỏ trong 15 : Lỗ mỏ ngoài
_ Nguyên lý hoạt động của máy cắt :
Mỏ hút điều khiển 2 bình khí ( van ) sau đó mỏ van điều chỉnh ở
tay cầm mỏ cắt để điều chỉnh lượng khí axetilen và oxy thích hợp để cắt ( Ngọn lửa màu xanh là thích hợp nhất )
Sau đó đưa mỏ cắt vào vật cần cắt , nung nóng đến nhiệt dộ chảy và mở van oxy để đẩy bay lớp kim loại nóng chảy
Khi cắt xong , đóng van oxy , ngắt ngọn lửa , khóa các van
Các dạng ngọn lửa cắt :
Trang 16Đúng dạng Nhiều Oxy Nhiều
_ Lưu ý khi sử dụng máy cắt :
Cần kiểm tra lượng khí trong bình bằng đồng hồ đo áp suất
Kiểm tra ống dẫn khí
Khi cắt xong cần đóng tất cả các van từ mỏ cắt đến bình , ống dẫnphải tránh vật có nhiệt độ cao như vừa cắt xong
3/Máy uốn tôn :
_Thông số kĩ thuật :
Nước sản xuất : Liên Xô
Điều khiển : bán tự động, điện cơ
Loại máy uốn: 3 trục
Kích thước : Trục lớn 200 mm chủ động
Trục nhỏ 150 mm bị động
Điện áp: 350 V
Thép cuốn đáy tàu có giới hạn bền b= 2400 KG/cm2
Thép uốn , tôn uốn dày nhất là 16 mm
Chỉ uốn được với đường kính là 3000 mm
Trang 17_ Cấu tạo :
Bệ máy
3 môtơ lái trục
3 trục uốn song song nhau
Dây truyền động ,hộp điều khiển ,ốc điều chỉnh
Trục chủ động
Máy chạy về hai phía khi uốn tôn , đường kính uốn tôn phải lớnhơn đường kính trục
Khi tôn được uốn xong , tắt máy , đỡ trục chính bằng cách dungmáy nâng trục moat đầu
Trang 18 Và khi nâng lên hoàn toàn , lấy tôn ra
Phương pháp uốn tơn
4/Máy dập tôn :
_ Thông số :
Máy MATUEIKIUAI
Nước sản xuất : Nhật
Áp lực tạo ra của máy : 25 tấn
Điều khiển:bán tự động , điện cơ
Kích thước: dài 3.2 m
Phần dập cao 4.5 m
Lực tải trọng đập : 69 ( )
2
KG a
L S
Chiều rộng tôn đập : a 8 S
Bán kính đập : R > 1 mm
Aùp suất từ 0 cho tới 300 kg/cm2
_ Cấu tạo bộ phận khi dập :
Hệ thống khung bệ đỡ
Hệ thống lưỡi dập chuyển động theo nguyên lý dập ép
Hệ thống tạo lực ép có sử dụng động cơ điện để chạy máy bơmhơi , tạo nên áp lực ép bằng khí nén , hoặc có thể sử dụng làmquay hệ thống bánh đà tạo nên
Trang 19 Hệ thống canh chỉnh
Các hệ thống để tạo cở dưỡng
a
P
Bộ khuơn mẫu uốn tấm trên máy ép vạn năng
1) Bệ máy ép; 2) Giá kẹp khuơn mẫu dưới; 3) Khuơn mẫu dưới cĩ thể thayđổi được; 4) Chày ép cĩ thể thay đổi được; 5) Giá kẹp chân ép
Trang 20Ngồi ra cịn cĩ các dụng cụ chủ yếu dùng cho việc uốn tơn sau
a) Búa trịn; b) Búa dẹt đầu; c) Kẹp vận chuyển; d) Chìa vặn; e) Vịtđịnh vị;
f) càng giữ tấm; g) Tấm đệm
Cơ cấu máy dập
_ Nguyên tắc họat động :
Máy họat động bán tự động , theo nguyên lý ép thuỷ lực Khihọat động máy điề khiển mặt trên đầu đập nâng lên và công nhânđưa tôn vào sau đó diều khiển đầu đập đi xuống , tuỳ theo hìnhdạng vật cần dập ( chữ U , L hay cong theo ý muốn ) mà sử dụngcác rãnh dưới và điều chỉnh độ xuống của đầu dập
Uốn tôn : Trục đươcï kích bởi vích và đưa trục đi lên và xuống khiuốn và khi nâng trục lên để lấy vật ra
_ Cách sử dụng :
Đưa tấm tôn cần ép lên bàn ép
Hạ dần tấm ép xuống gần tấm tôn
Canh chỉnh lại tấm tôn
Đạp cần điều khiển để ép tôn
Tăng dần lực ép cho đến khi đạt được hình dạng mong muốn thìgiảm lực ép
Trang 215/Máy cắt tôn :
_ Thông số kỹ thuật :
Hiệu máy : HECKERT ( tổ máy thanh niên )
Trọng lượng : 20 tấn
Điều khiển : bán tự động , điện cơ
Chiều dài máy : 3150 mm
Khỏang chạy dao : 500 mm
Khỏang lệch dao : 20 tới 32 Cp/mm
Số lượng xy lanh thủy lực : 2 bộ
_ Cấu tạo :
Hệ thống khung bệ đỡ
Trang 22 Hệ thống hai lưỡi dao chuyển động theo nguyên tắc cắt kéo Hệthống tạo lực cắt có sử dụng động cơ điện để chạy máy bơm hơi ,tạo nên lực cắt bằng khí nén hoặc có thể sử dụng làm quay hệthống bánh đà tao nên
Hệ thống chặn tôn
Bàn đỡõ vật cắt và bàn giữ hệ thống dao cố định
Hệ thống dao
Hệ thống canh chỉnh
Các hệ thống để tạo cỡ dưỡng
_ Nguyên lý làm việc :
Vật liệu cắt sẽ được đưa lên bàn đỡ cố định và được cân chỉnh ở
vị trí cần cắt , cần điều khiển cho phép hệ thống động lực truyềnđộng vào lưỡi dao cắt di động để thực hiện nhát cắt
_ Cách sử dụng :
Kiểm tra độ an tòan của máy ( kiểm tra ốc vẹn hệ thống can chỉnh)
Đóng cầu dao cho động cơ họat động
Đưa vật cắt vài vị trí cắt , cân chỉnh cẩn thận
Kiểm tra vị trí của vật xem đã đảm bảo dao nằm đúng vị trí chắuchặn của bàn đặt tôn chưa
Nhấn nút thực hiện lát cắt tôn
Trang 23Dao trên
TônDao dưới
Các píttông giữtôn cắt
Chú ý rằng khi sử dụng dao cắt nếu dao cắt bị bong rỉ , sứt mẻ thì cần
phải mài lại dao và ngâm dao trong dầu để bảo quản hoặc thay dao
6/ Con đội thủy lực :
Trang 24_ Nguyên tắc họat động :
Khi khoá van bắt đằu kích thì áp lực dầu được nén và kích conđội nâng lên
Khi cần hạ xuống người ta chỉ can xả van dầu ï
Con đội có nhiều kích cỡ khác nhau tuỳ theo yêu cầu mà sửdụng cho thích hợp
Con đội trong xưởng tàu chu yếu dùng cho việc nâng và hạ tàutrong việc nâng đế kê và hạ thuỷ tàu
III THAM QUAN , TÌM HIỂU KẾT CẤU VÀ BỐ TRÍ HỆ THỐNG THIẾT BỊ HẠ THỦY TÀU ( âu tàu , triền đà …) :
Một số quy định chung :
Trang 25chữa phải lập phương án an tòan cho từng lọai phương tiện ,phương án này phải phổ biến cho công nhân trước khi làm việc
Khi tiến hành cho phương tiện vào ra , lên xuống
đều phải có người chỉ huy Tất cả mọi người đều phải nghiêmchỉnh chấp hành ( thường là đội trưởng có kinh nghiệm )
Phương tiện trước lúc đưa vào âu triền đà sửa chữa
phải được vệ sinh sạch sẽ , xả hết két nước dằn , dầu …
Lên xuống tàu trong âu triền đà phải bằng cầu
thang hoặc thang dây có tay vịn an toàn , cầu thang phải cố định ,chắc chắn
Tất cả các máy móc phục vụ trong âu triền đà như
máy hút , máy tời , máy hàn , máy bơm … trước khi sử dụng phải
an toàn mới sử dụng
Chỉ được phép đưa phương tiện vào ụ sửa chữa
theo sơ đồ kĩ thuật đã qui định
Khi sử dụng tời phải chấp hành những điều trong
bản qui định này Điều khiển tời kéo phương tiện vào âu triềnđà , lên xuống triền phải kéo từ từ , dây cáp không được cọ sát vớicác cạnh sắc , mọi người phải tránh xa dây cáp trong lúc làm việctránh đứt dây cáp sẽ xảy ra tai nạn
Hệ thống đường ray giữa hai triền đà phải đảm
bảo yêu cầu kĩ thuật , khoảng cách giữa hai đường ray và độ dốccho phép
Tời đang hoạt động , đưa phương tiện lên xuống
cấm :
phương tiện hướng xa triền di chuyển
Xe phải chắc chắn hoạt động tốt , nếu thấy xe không an toàn thì
không được sử dụng
Khi sử dụng phải chấp hành các qui định sau :
Kiểm tra sự lên xuống của piston , khoá các van hơi dầu , đảm
bảo độ tin cậy nếu là kích bánh răng , trục vít thì bánh răng , trụcvít phải tốt , lên xuống dễ dàng
Trang 26 Chân kích phải được kê bằng phẳng , nếu độ ma sát của bề mặt
kích bị mòn thì phải có tấm lót ổ mặt kích để chống sự trượt
Chỉ được bỏ kích ra khỏi tải trọng nâng khi đã được kê chèn chắc
chắn
Khi cần thiết sử dụng hai kích trở lên , thì hanh trình lên xuống
của cá kích phải đều nhau
Khi kích phương tiện phải có chồng nề phụ , luôn đảm bảo chồng
nề cách đỉnh kích không lớn hơn 5 cm , để tránh sập kích
Nếu dùng các giá kê bằng kim loại thì giữa các giá kê và thân
phương tiện phải có lớp kê bằng gỗ chắc chắn , vị trí và số lượnggiá kê phải đảm bảo yêu cầu kĩ thuật
Cấm mọi người làm việc dưới đế kê khi kê chưa an toàn
Khi làm việc dưới nước , trong âu thì phải tuân thủ các yêu cầu sau :
o Trước khi lặn phải nắm rõ tính chất công việc , xác định độ sâu
o Khi lặn phải có dây bảo hiểm vào người , khi cần thiết có thể lôilên
o Nếu lặn bằng các thiết bị lặn thì phải kiểm tra các trang thiết bị :áo , quần , hệ thống khí … Nếu lặn sâu quá 5m thì phải tuân thủtheo luật an toàn ( 723/ KHKT bộ GTVT )
o Thợ lặn khi xuống nước phải có thang , cấm nhảy
o Trong quá trình điều khiển phương tiện trong ụ , đà , các trình tựkhai thác căn kê phải hệ thống sống chính , sống phụ , hệ thốngbơm phải tuân thủ theo kỹ thuật và người phụ trách hướng dẫn
o Khi phương tiện ra vào ụ triền đà , những người không có nhiệmvụ không đứng gần khu vực làm việc Đặc biệt không nên đứnggần hai bên cửa âu xung quanh thành âu
o Khi vận chuyển các vật liệu , thiết bị xuông âu thì phảibằng cẩuhoặc phương tiện hợp lí , không quẳng xuống
o Sử dụng đà giáo thép trong âu phải tuân thủ :
Các chân cột đà giáo phải có đế kê và được kê đệm chốnglệch , trượt
Dựng các đà giáo tới đâu thì phải liên kết với thành âu đến đấy
Đà giáo phảilắp đủ thanh dằn , liên kết chắc chắn
Trang 27o Sử dụng các loại xe nâng hạ hàng cho người làm việc trên caotrong âu , đà phải chấp hành những qui định sau :
Lan can sàn làm việc phải chắc chắn
Sử dụng đúng tải trọng cho từng loại xe
Nếu loại xe có chân chống phụ , chống lật thì phải hạsàn công tác xuống Mọi người phải rời sàn công tác ,đồng thời chuyển các vật liệu ( nếu có ) trên sàn côngtác xuống
oCác rác thải , phế phẩm trong âu phải làmsạch có thùng đựng
1 Âu tàu ( ụ khô ) :
* Ụ dạng hình hộp chữ nhật hở phía trên , đươc chôn sâu dưới đất ,dưới mực nước của eo Eo nước sát ụ , ụ khô kín nước Đáy ụphải thẳng & có rãnh thoát nước , mặt cắt dọc ụ phải có thể có độnghiêng từ 0.25÷0.4 m/100m để phòng ngừa tàu có ki nghiêng
* Ụ khô thông với eo nước qua cửa ụ kín nước Khi hạ thuỷ chonước vào ụ , thân tàu sẽ tự nổi lên dể kéo tàu ra khỏi ụ , khi tàu rakhỏi ụ thì đóng cửa ụ và bơm nước ra
* Tháo nước trong ụ bằng hệ thống bơm qua ống dẫn
* Công suất của trạm bơm hút hết nước trong ụ không quá 5h
b Sử dụng :
* Đưa tàu vào ụ :
Khi muốn đưa tàu vào ụ người ta dựa vào tuyến hình tàu mà phânbố các đế kê ở dưới đáy ụ sao cho phù hợp và đồng đều , đảm bảotàu cân bằng và không bị nghiêng , biến dạng Người ta canh thuỷtriều lên mới tiến hành :
▫ Mở cửa cho nước vào đầy ụ
▫ Kéo tàu vào ụ đúng vị trí thích hợp bằng tời kéo lai bởi
mô-tơ
Trang 28▫ Dùng dây buộc tàu cố định sao cho phù hợp với vị trí kê từtrước
▫ Đóng cửa ụ lại
▫ Bơm nước ra khỏi u , vừa bơm vừa điều chỉnh tàu đảm bảotàu nằm đúng vi trí , sau đó bơm hết nước trong ụ
* Đưa tàu ra khỏi ụ :
Sau khi sữa chữa hay đóng mới xong , ta dọn dẹp sạch ụ va các đếkê cố định , gỗ phải được buộc dây tránh trôi khỏi ụ :
▫ Kiểm tra kĩ tàu trước khi hạ thủy
▫ Mở các họng xả nước cho nước vào ụ , khi nước đầy ụ vàtàu nổi lên , tiến hành mở cửa ụ và kéo tàu ra ngoài
2 Hạ thủy tàu :
Có nhiều phương pháp hạ thủy tàu , theo quan sát ở xưởngtàu được hạ thủy theo phương pháp cổ điển bằng máng trượtvà chủ yếu là hạ thủy dọc
* Lắp đặt các máng trượt ( máng hình chữ C )
* Lắp đặt các bệ trượt
* Lắp đặt các căn kê thân tàu
* Thái gỡ các đế kê cố định trong quá trình sữa chữa và đóng mớitàu
* Dây cáp kéo tàu gắn cố định 1 đầu vào mũi tàu , đầu còn lại gắncố định xuống đất
* Luôn chuẩn bị các đế kê sẵn khi cần thiết trong quá trình hạ thuỷ
* Các máng trượt được bôi trơn bằng dầu nhớt Thông thường phủ 4lớp bôi trơn :
+ Lớp mỡ chịu áp lực dày 5mm + Lớp thứ 2 là 3mm
+ Lớp thứ 3 là lớp trượt 1,5mm + Lớp cuối cùng là dầu bôi trơn
* Bộ phận kéo tàu :
Trang 29Ròng rọc hàn vào tàu
Ròng rọc hàn cố định dưới đất Tời kéo
Hạ thuỷ dọc
* Quá trình đưa tàu xuống nước :
+ Bắt đầu từ thời điểm đóng các chân trên cơ cấu kê đệmphía trên máng trượt và tháo các đế kê cố định
+ Toàn bộ tải trọng đặt trên máng trượt thông qua các đệmchạy trên máng
+ Khi có lệng hạ thủy của người tổ trưởng hướng dẫn :Tời kéo rút dần khoảng cách giữa 2 ròng rọc và tàu bắt đầu dichuyển dần dần xuống nước , quá trình diễn ra chậm và có thểdừng lại khi cần thiết
Đế và máng luôn chuyển động khi tàu có độ
Khi tàu xuống nước các miếng đệm gỗ nổi lên và có buộc dây đểtránh thất lạc
+ Quá trình cứ diễn ra như vậy cho đến khi tàu xuống nước ,khi xuống gần hết thì ta dùng cẩu để đẩy tàu ra bằng cách nângcao mũi tàu và đẩy tàu ra xa cho đến khi tàu nổi hoàn toàn
* Sau khi hạ thủy xong tàu ta tiến hành thu dọn máng , đế kê để gọngàng nơi qui định để chuẩn bị cho đợt hạ thủy tiếp theo
* Chú ý trong khi hạ thuỷ không được đứng gần dây cáp & tuyệt đốituân theo lời của người chỉ huy
Trang 30IV THỰC TẬP PHÓNG DẠNG VÀ CHẾ TẠO DƯỜNG MẪU :
1 Mục đích :
* Vẽ các đường hình dáng thân tàu từ các bản vẽ thiết kế với tỉ lệnhỏ thành tỉ lệ 1:1 và lập đường sườn thiết kế với đầy đủ vị trítừng kết cấu thân tàu
* Khai triển và xác định kích thước thật , hình dáng thật của từng chitiết kết cấu thân tàu
* Chế tại các dường mẫu phục vụ cho việc vạch dấu , lắp ráp, chếtạo và kiểm tra
2 Các phương pháp phóng dạng :
* Phương pháp phóng mẫu cổ điển:
* Phương pháp phóng mẫu quang học
* Phương pháp phóng mẫu bằng máy tính
Hiện nay tại nhà máy thường sử dụng phương pháp phóng dạng cổđiển trên sàn họa và trên máy tính
3 Dụng cụ phóng dạng :
* Trọng vật ép, là các khối thép bằng gang cĩ hình dạng đặc biệt để
cĩ thể ép chặt các thước bằng gỗ hoặc bằng thép mềm dùng để vẽcác đường cong
* Thước tre , thước gỗ , thước lát , thước thợ, các lá thép mỏng…
* Compa
Trang 31* Chỉ cước để búng mực
* Trang thiết bị quan trọng nhất là sàn phóng dạng phải đảm bảobằng phẳng , nhẵn và ít bị biến dạng do ảnh hưởng của thời tiết.Góc nghiêng của sàn về mọi phía không vượt quá 1/2000 , độ lồilõm cho phép 1cm/1m chiều dài và 3mm/6mm chiều dài Kiểmtra độ nghiêng của mặt bằng bằng ống thủy bình kết hợp cột mốc Mặt sàn thường được sơn một lớp sơn màu xám nhạt hoặc màu đỏnâu , sau mỗi lần vẽ xong 1 mẫu cần sơn lại hoặc làm sạch đểtránh nhầm lẫn Nhà máy đĩng tàu An phú dùng các tấm tơn ghéplại với nhau, giữa các tấm tơn được hàn đính lại Sau đĩ được màiphẳng, làm sạch và sơn trắng
*
Một số dụng cụ cơ bản dùng trong nhà phĩng mẫu cổ điển
a) Thước vuơng gĩc chữ T; b) Thước gỗ; c) Thước thợ; d) trọng vật đè
* Vẽ đường ô mạn
* Kiểm tra đường ô mạn
* Vẽ đường bao thân tàu
* Vẽ đường cong dọc và đường cong ngang boong